Tổng hợp 14 bài văn hay ôn luyện vào 10 THPT

Nguyên nhân thứ ba là những người hay vứt rác bừa bãikhông nhận thức được rằng hành vi của mình là sai, họ không ý thức được bản thân mình cũng phải có trách nhiệm tronghành động vứt rác

BÀI THAM KHẢO:

VỨT RÁC BỪA BÃI

Ở thời đại ngày nay, một trong những thước đo để đánhgiá về mức độ phát triển và trình độ văn hóa, văn minh củamột quốc gia là nhìn vào bộ mặt của các đô thị và nếp sốngcủa người dân Ở các quốc gia phát triển, vấn đề giữ vệ sinhmôi trường được quan tâm thường xuyên, người dân đượcgiáo dục rất kỹ về ý thức bảo vệ môi trường xanh – sạch –đẹp Điều đáng buồn ở nước ta, hiện tượng khá phổ biến hiệnnay là vứt rác bừa bãi ở bất kì nơi đâu, dù là nơi công cộnghay các ao, hồ các khu du lịch nổi tiếng Đó như một biểuhiện đáng buồn của nếp sống thiếu văn hóa, văn minh

Nguyên nhân của hiện tượng này thì có rất nhiều thứnhất nó xuất phát từ lối sống lạc hậu, ích kỷ, chỉ biết đếnquyền lợi cá nhân Người ta nghĩ đơn giản rằng chỉ cần nhàmình sạch là được, còn ai bẩn thì mặc ai Những nơi côngcộng càng không phải là của mình vậy thì việc gì phải giữ gìncho sạch sẽ!? Rác bẩn, đồ phế thải, xác súc vật chết,… cứ vô

tư ném thẳng ra đường, xuống lòng sông Nếu xét kĩ thì đợthoành hành của dịch cúm gà từ mấy năm trước một phần cũng

có bàn tay ích kỉ này góp phần vào Xác gà, vịt, chết trôi trênsông hay nằm trên đường trở thành ổ bệnh nguy hiểm lâytruyền dịch bệnh lại cho con người

Nguyên nhân thứ hai có thể là do thói quen xấu đã có

từ lâu hình thành từ tập quán sinh hoạt của nhân dân ta NgườiViệt Nam xưa thích sống ven sông, hồ, với những căn nhà sàncao và vườn rộng mênh mông nên chúng ta cũng cứ tiện tay làvứt, từ thế hệ trước sang thế hệ này trở thành thói quen khó

mà sửa được Tuy nhiên cuộc sống xưa với dân số ít, đất rộng,nước sông chảy xiết nên rác theo thời gian có thể phân hủyhoặc được con nước đánh bạt đi Nhưng trong thời đại chúng

ta, dân số đông, nước sông ngày càng cạn thì việc người dânvẫn cứ giữ thói quen đó là một điều tệ hại Không chỉ làm mấtcảnh quan khi rác thải sinh hoạt vứt lung tung nhất là bao bìnylon sẽ là nơi chứa nước mưa đọng lại góp phần đẩy mạnh

sự phát sinh của muỗi gây ra các đợt dịch sốt xuất huyết hay

bao bì nylon có thể làm tắt nghẽn hệ thống thoát nước gây ônhiễm nước bẩn trên các con đường,… Điển hình cho tác hại

do lối sống ven sông của người dân Thị xã Tân Châu là conkênh Vĩnh An đã vĩnh viễn không còn nữa vào năm 2009

Nguyên nhân thứ ba là những người hay vứt rác bừa bãikhông nhận thức được rằng hành vi của mình là sai, họ không

ý thức được bản thân mình cũng phải có trách nhiệm tronghành động vứt rác ấy, họ đơn giản nghĩ rằng đã có người kháclàm , đó là việc của các công nhân vệ sinh Nếu có dịp đi đếncác khu du lịch hay quan sát các bạn trẻ trong công viên, cácghế đá bên bờ hồ hay các nơi nghỉ ngơi, điểm du lịch,…chúng ta chỉ còn biết nén tiếng thở dài, ăn một que kem, viênkẹo,uống một ly nước ngọt hay một chai nước suối người tavẫn có thể vứt lon, vứt que, vứt chai ngay tại chỗ vừa ngồihay vừa đi qua, những bờ hồ đẹp như thế mà lềnh bềnh nhữngrác, những dòng sông đang rên xiết khi mang trong người quánhiều rác, các chất thải độc hại Để cải thiện tình trạng nàynhà nước ta phải tốn biết bao công sức, tiền của

Nguyên nhân thứ tư nữa là do việc giáo dục ý thức giữgìn, bảo vệ môi trường sống trong những năm trước còn chưađược quan tâm đúng mức.Trong mấy năm gần đây, tình hìnhnày cũng đã cải thiện nhiều nhưng các hoạt động tuyên truyềnvẫn chưa được tổ chức thường xuyên Các hoạt động chỉ đượctriển khai một cách rầm rộ vào các ngày cận kề 5/6 hàng năm

để hưởng ứng ngày kỉ niệm môi trường Thế Giới Do đó màtrình độ hiểu biết của người dân còn thấp Bên cạnh đó việc

xử phạt các hành vi vô ý thức này cũng chưa nghiêm túc, hìnhphạt chưa đủ sức răn đe nên tình trạng xã rác bừa bãi củangười dân vẫn chưa được cải thiện nhiều

Để có được một cuộc sống hiện đại, văn minh có lẽchúng ta còn phải phấn đấu nhiều Trước hết cần phải xóa bỏđược những tồn tại bấy lâu nay về việc vứt rác bừa bãi nhất lànơi công cộng Cần lên án và phê phán hành vi ích kỷ và thiếuvăn hóa ấy Giáo dục và nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh môitrường ở mỗi người Hãy sống theo tinh thần “Mình vì mọingười - mọi người vì mình”, có như vậy môi trường sống mớixanh – sạch – đẹp và Trái Đất mới thật sự là ngôi nhà chungcủa tất cả chúng ta

ĐỀ BÀI:

Với hiện tượng học sinh vi phạm an toàn giao thông như hiện nay, em có giải pháp gì để khắc phục tình trạng đó.

BÀI THAM KHẢO:

AN TOÀN GIAO THÔNG VỚI HỌC SINH

Bắt đầu từ năm 2011, Đảng và Nhà nước ta quyết đặt ravấn đề của năm nhằm hướng sự chú ý của mọi người vào

những vấn đề nổi trội, cần quan tâm của xã hội hiện nay Năm

2011 với tên gọi: Năm thanh niên, màu áo xanh của hàngngàn thanh niên tình nguyện đã có mặt trên khắp nẻo đường

từ thành thị đến nông thôn đem lại bao nụ cười cho hàng ngàncon người trên khắp đất nước Việt Nam Tiếp tục với nhữngthành công và ý nghĩa của vấn đề của năm mang lại, năm

2012 lại được tiếp bước nhưng vấn đề năm nay lại là một hiệntượng thật nóng bỏng – vấn đề vi phạm an toàn giao thông vàthật đáng buồn khi trong số đó thì số lương vi phạm của họcsinh, thế hệ tương lai đất nước lại chiếm một tỉ lệ không nhỏ

Không phải ngẫu nhiên mà năm 2012 đã được Nhànước ta chọn là năm An toàn giao thông và cũng không phảingẫu nhiên mà 64 tỉnh, thành phố trên khắp đất nước đã đồngloạt làm lễ phát động ra quân cho năm an toàn giao thông vàongày 03/01/2011 vừa qua mà theo một báo cáo thống kê gầnđây, con số người thương vong trong các vụ tai nạn giaothông đã hơn 10.000 người hàng năm và phần lớn lại là lứatuổi từ 15 trở lên Đó quả là con số không nhỏ 10.000 người– tương đương với số người tử vong do đợt sóng thần mạnhvới cường độ tử thần vừa xảy ra ở Nhật vào tháng 3/ 2011.Nước Nhật đã mất đi hàng ngàn con người vì một thiên taingoài ý muốn nhưng nước ta mỗi năm con số 10.000 ngườimất đi và đang có nguy cơ tăng lên hàng năm lại chẳng phải

vì thiên tai mà lại vì một nguyên nhân mà chúng ta hoàn toàn

mẹ trang bị bằng phương tiện xe gắn máy Nhìn vào nhà xedành cho học sinh, ta có thể bắt gặp số lượng xe gắn máyngày càng nhiều Dù là phân khối nhỏ nhưng nếu điều khiểnvới tốc độ cao và bản thân người lái xe chưa từng học quamột lớp học nào để trang bị về kiến thức lái xe an toàn thìviệc xảy ra tai nạn giao thông là điều không thể tránh khỏi.Bên cạnh đó, còn phải nhắc đến một đồng minh không nhỏ đó

là mũ bảo hiểm, Chính phủ đã quy định rất nhiêm ngặt về chấtlượng cũng như lời kêu gọi “Phải nội nón bảo hiểm an toàn,chất lượng khi lái xe” đã được nhắc đi nhắc lại rất nhiều lần

trên các phương tiện thông tin đại chúng nhưng với tâm lýthích chạy theo “mốt”, những nón bảo hiểm nào nhẹ hoặckiểu dáng bắt mắt, đẹp luôn là ưu tiên lựa chọn hàng đầu củacác cô, cậu học sinh tuổi teen mà không hề nghĩ đến chấtlượng Khi có tan nạn xảy ra, chắc chắn những chiếc mũ

“mốt”, nhẹ, xinh đẹp, thời trang ấy không thể đem lại sự antoàn cho những chủ nhân thích vẻ bề ngoài không nghĩ đếnchất lượng của chúng

Nói như thế không có nghĩa là tỉ lệ vi phạm an toàngiao thông chỉ hoàn toàn vì học sinh lái xe gắn máy mà mộthọc sinh đi xe đạp thông thường nhưng nếu chạy hàng 2 hàng

3 để tiện nói chuyện cũng là một nguyên nhân đáng kể Haytình trạng học sinh đi sai làn đường quy định do đi tắt, hoặcđáng nói hơn là khi học sinh tan trường ra về thì các cô cậu đãlàm náo loạn cả một khoảng thời gian mà nếu ai có đi quacũng phải lắc đầu ngao ngán

Thứ hai nữa cũng phải nói đó là nguyên nhân kháchquan thuộc về cơ sở hạ tầng còn nhiều hạn chế ở nước ta hiệnnay Dân số tăng quá nhanh, tốc độ đô thị hóa cao, lưu lượng

xe ngày càng đông nhưng đường sá lại đi xuống theo một tỉ lệnghịch, nhiều lộ giao thông có quy mô nhỏ hoặc mặt đườngxuống cấp, hệ thống chiếu sáng không đảm bảo cũng gópphần tiếp tay cho lưỡi hái của Thần chết cướp đi sinh mạngcủa biết bao con người

Và đằng sau các vụ tai nạn giao thông thì hệ quả nó đểlại cũng không hề nhỏ không chỉ cho bản thân người bị nạn

mà cả gia đình và cả xã hội cũng phải nặng vai gánh lấy

Nếu xảy ra ở tình huống xấu nhất thì Thần chết không

hề thích đùa, người ra đi khi cả tương lai còn trước mắt đemtheo luôn niềm hi vọng mong chờ của cha mẹ, và đánh tanluôn một tế bào mới của xã hội

Nhưng nếu không phải đi cùng Thần chết mà bị thương,

bị tàn tật, thì sự đau đớn còn gấp bội Còn gì chua xót hơn khituổi học sinh mới 15 – 20 đã phải khép chặt cuộc đời vàogiường bệnh và tương lai là những bản photocopy như nhau.Khi ấy, hậu quả của các vụ tai nạn giao thông không chỉ cho bảnthân người bị nạn mà còn có công sức chăm sóc của gia đình và

cả tiền bạc của xã hội

Tôi đã từng chứng kiến đám tang của một học sinhcũng vì tai nạn giao thông Người mẹ ngất rồi tỉnh, tỉnh dậylại khóc và luôn miệng bảo: “Con tôi nó nói sau này nósẽ…….” nhưng sau này là lúc nào của cậu học sinh đó, mộtphút bất cẩn đùa giỡn với bạn khi chạy xe với tốc độ khánhanh nên không thể xử lí kịp với chiếc xe đi người chiều đãdẫn đến thảm kịch hôm nay cho gia đình

Với những tác hại đau lòng ấy thì có lẽ cần gióng lênmột hồi chuông báo động về việc thực hiện tốt an toàn khi

tham gia giao thông của xã hội hiện nay là một điều bức thiết.Với học sinh đơn giản chỉ là đảm bảo các tiêu chí của “Vănhóa giao thông” là đủ.

Đó là khi lái xe, mỗi học sinh cần có hiểu biết đầy đủ,đúng các quy định của pháp luật và tự giác chấp hành nghiêmchỉnh các quy định của pháp luật về đảm bảo trật tự an toàngiao thông Bên cạnh việc Nhà trường tổ chức các buổi tuyêntruyền về tác hại của tai nạn giao thông trong các buổi sinhhoạt dưới cờ hay các bản tin phát thanh học đường có lẽ việcgiảng dạy các quy định an toàn giao thông khi lái xe cần phảiđược thực hiện lồng ghép trong các tiết học có liên quan, hãy

để học sinh thấy được hậu quả nặng nề của các vụ tai nạn giaothông và cần nhất là việc giáo dục các bạn học sinh hiểu rằngkhi lái xe không chỉ có trách nhiệm với bản thân mình mà cònphải vì người khác, phải biết nhường nhịn nhau khi lái xe hay

là một cử chỉ giúp đỡ người khác trên đường

Đó còn là thái độ ứng xử thật văn minh, lịch sự nếu xảy

ra các va chạm giao thông Các bạn học sinh cần thấy rằng,không ai muốn tai nạn giao thông nhưng nếu do một sơ xuấtngoài ý muốn va chạm xảy ra thì một bàn tay dìu đỡ người bịngã đứng dậy, dựng lại giùm chiếc xe, hay một nụ cười chia

sẽ hoặc câu hỏi “Bạn có sao không?” sẽ có tác dụng đánh tanmọi đau đớn, buồn bực do va chạm giao thông mang lại

Với các bậc cha mẹ, bên cạnh việc trang bị phương tiệnthuận lợi cho con cũng cần trang bị đầy đủ cho con nhữnghiểu biết về quy định lái xe an toàn Học sinh là thế hệ mongchờ của xã hội, được học hỏi những điều hay lẽ phải thì cầnnhất là phải làm gương cho mọi người, tạo sự tin tưởng của xãhội vào lực lượng kế thừa của đất nước.

Tóm lại, việc chấp hành tốt các quy định giao thôngkhông chỉ đem lại sự an toàn cho bản thân người lái xe màcòn là niềm vui của mọi người Các bạn học sinh cần nhớrằng, các bạn là chủ nhân của đất nước mai sau nên khôngphải chỉ cần trang bị kiến thức về xã hội, chính trị, khoa học,

… mà việc trang bị cho bản thân kiến thức lái xe an toàncũng là việc làm cần thiết, hãy nêu gương cho tất cả mọingười, hãy xứng đáng với tư cách chủ nhân đất nước ngàymai và hãy nhớ: Lái xe an toàn không chỉ cho mình, cho mọingười cho cuộc sống hôm nay mà còn vì cả thế hệ ngày mai

PHẦN II:

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM

TRUYỆN

ĐỀ BÀI:

Tâm trạng Thúy Kiều khi ở lầu Ngưng Bích.

BÀI THAM KHẢO:

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

Nguyễn Du Nửa đêm qua huyện Nghi Xuân

Bâng khuâng nhớ cụ, thương thân nàng Kiều.

Hơn ba trăm năm trước, nơi làng Tiên Điền huyện NghiXuân ấy đã có một thi hào dân tộc ra đời Nguyễn Du – người

đã đưa văn học chữ Nôm của dân tộc ta đến đỉnh cao từ thế kỉthứ XVIII với tập thơ Nôm “Đoạn trường tân thanh” hay tụcgọi là Truyện Kiều theo tên nhân vật chính – nàng Thúy Kiều.Nói đến Kiều là nói đến những nỗi lòng, những nỗi sầu tâmtrạng nhưng điều lạ là mỗi khúc tâm trạng ở những hoàn cảnhkhác nhau lại rung lên những nỗi lòng khác nhau Có khi là

nỗi nhớ người yêu, nhớ thương cha mẹ cũng có khi là nỗibuồn lo của Kiều cho chính cuộc đời nàng Nỗi lòng ấy chính

là tám câu thơ cuối trong đoạn trích “Kiều ở lầu NgưngBích” Cả khối “Buồn trông” ấy như một tổng thể tâm trạngcảm thương, buồn nhớ, đợi chờ, hy vọng, sợ hãi, của Kiều

Trong suốt tám câu thơ ấy, nghệ thuật ước lệ tượngtrưng đã kết hợp hài hòa với bút pháp tả cảnh ngụ tình cùngvới nghệ thuật điệp ngữ liên hoàn “Buồn trông” ở đầu mỗicâu lục đã tạo ra một cảm giác thấm đẫm buồn xâm chiếmngười đọc ngay từ những câu thơ đầu tiên:

Buồn trông cửa bể chiều hôm

Sáu chữ thôi, chẳng dùng một biện pháp tu từ nào cả

mà câu mở đoạn đã mở ra một tâm trạng thấm buồn với mộtkhông gian gợi buồn ngoài “cửa bể” và một thời gian cũngđượm buồn “chiều hôm” của một người đang lẻ loi, ngóngđợi Cả đoạn thơ chỉ gồm 4 cặp lục bát mà chất chứa baonhiêu là từ láy: thấp thoáng, xa xa, man mác, dầu dầu, xanhxanh, ầm ầm Những từ láy ấy cứ lan ra, tỏa vào tâm hồnngười đọc về nỗi buồn của cô gái họ Vương Lúc này, Kiềulần đầu xa nhà, bị khóa xuân trong lầu Ngưng Bích của Tú

Bà Nàng tuy đã phải thất thân cùng họ Mã nhưng cũng chưachịu dấn thân vào chốn lầu xanh Phải chăng vì thế mà ngayhình ảnh đầu tiên, nàng thấy:

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

ẩn chứa trong đó thấp thoáng một tia hy vọng cho cuộc đờinàng! Nhưng có lẽ “xa xa” cũng là xa lắm, mịt mờ lắm Còngiờ đây hình ảnh cánh buồm thấp thoáng nơi cửa bể chiềuhôm chỉ gợi cho nàng sự cô đơn, lẻ loi Nó nhắc nàng nhớ đếnthân phận lạc loài của mình và trỗi dậy trong lòng nàng nỗinhớ quê hương, gia đình cồn cào, da diết Ở nơi xa xăm này,nàng như con thuyền lẻ loi, đơn độc biết đến ngày nào mới trở

Và: Buồn trông nội cỏ dầu dầu

Trải dài nơi:

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

tiếp tục lắng đọng nơi lòng Kiều nỗi mênh mang cho mộtcuộc sống tẻ nhạt vô vị ở nơi vắng vẻ và cô quạnh này

Cuối cùng trong chuỗi tâm trạng là âm thanh ghê ngườicủa tiếng sóng ầm ầm đã làm trỗi lên trong Kiều một nỗi sợhãi:

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Cả đoạn thơ như bốn bức tranh tứ bình về tâm trạng củaKiều, mỗi một cảnh vật trong bốn bức tranh ấy đều gợi lên ởKiều những liên tưởng về cuộc đời, thân phận mình để rồi bật

ra những tâm trạng khác nhau: từ nỗi buồn lẻ loi đến bănkhoăn cho số phận tiếp tới nỗi chán nản thất vọng và cuốicùng là nỗi sợ hãi khôn nguôi Để vẽ được những bức tranhtâm trạng ấy, cái đặc sắc ở Nguyễn Du là ông đã nhìn cảnhvật bằng chính con mắt của Kiều, đã phủ lên cảnh vật bằngchính tâm trạng của Kiều nên mối cảnh vật, diễn biến xungquanh đều khiến nàng liên tưởng, chạnh lòng nghĩ đến bảnthân mình Mỗi một cảnh vật đều gợi lên những bất hạnh, đaukhổ cho đời nàng, tất cả như dồn đuổi nàng, bao vây nàngkhông cho nàng lối thoát nào cả Đầu tiên là nhìn ra xa ngoàicửa bể rồi lại nhìn gần hơn là ngọn nước trước mặt rồi lạisang một hướng khác là mặt đất nhưng đâu đâu nàng cũnggặp phải nỗi buồn, đâu đâu cũng gợi lên cho nàng nỗi tủi hổ

về thân phận lạc loài, trôi giạt của mình và khi giật mình nhìnquanh nàng chỉ thấy những tai họa đang bủa vây và chực chờ

đổ xuống Tất cả mọi hướng, mọi phương đều đã khóa kín,Kiều biết trốn vào đâu bây giờ?

Đoạn thơ đã diễn tả thật hay, thật tinh tế chân thật cáitâm trạng buồn bã, xót xa và lo sợ của Kiều cho chính cuộcđời nàng với những sắc thái khác nhau, diễn tả bằng nhữngcâu thơ tuyệt đẹp, bằng âm điệu trầm buồn và bằng cả nhữngbức tranh thiên nhiên tả cảnh ngụ tình tuyệt tác ít ai sánh nổi.Đoạn thơ về tâm trạng của Kiều ở lầu Ngưng Bích đã khép lạinhưng nỗi buồn của nàng còn thấm đẫm chúng ta đến tận hômnay Có thể nói đây là đoạn thơ mà bất cứ ai yêu “TruyệnKiều” cũng đều thuộc lòng cả

ĐỀ BÀI:

Cảm nhận của em về nhân vật Vũ Nương trong

Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ.

BÀI THAM KHẢO:

CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG

Nguyễn Dữ Nghi ngút đầu ghềnh khói tỏa hương

Miếu ai như miếu vợ chàng Trương

Câu chuyện về vợ chàng Trương ấy xảy ra từ thờihậu Trần sau được ghi thành một truyện truyền kì trong tácphẩm “Truyền kì mạn lục” nổi tiếng của Nguyễn Dữ từ thế kỉ

16 mà ai trong chúng ta cũng đều biết, “Chuyện người con gáiNam Xương” Đó là một truyện rất đặc sắc cả về nội dung lẫnnghệ thuật, được ngợi ca là một ánh văn “thiên cổ kì bút” về

số phận người phụ nữ trong chế độ phong kiến mà vợ chàngTrương, nàng Vũ Nương là một đại diện

Vũ Nương là người con gái bạc mệnh đángthương, nàng có biết bao phẩm chất tiêu biểu cho đức hạnhcủa người phụ nữ trong xã hội phong kiến ngày xưa Tênnàng là Vũ Thị Thiết, quê ở Nam Xương, xuất thân trong gia

đình “kẻ khó” nhưng nàng vừa có nhan sắc vừa có đức hạnh,

cụ Nguyễn Dữ có chép rõ “tính đã thùy mị, nết na, lại thêm

tư dung tốt đẹp” Chàng Trương Sinh con nhà hào phú “mến

vì dung hạnh” đã xin mẹ đem trăm lạng vàng cưới nàng về

làm vợ Trong đạo vợ chồng, nàng là người vợ hiền thục, biết

chồng có tính đa nghi, “phòng ngừa quá sức” nhưng nàng luôn biết “giữ gìn khuôn phép không từng để lúc nào vợ

chồng phải đến thất hòa”.

Sống giữa thời loạn lac,vì không có học nên tên củaTrương Sinh phải ghi vào sổ lính đi vào loại đầu Buổi tiễn

chồng ra trận, nàng chẳng mong chàng “đeo ấn phong hầu trở

về quê cũ, chỉ xin ngày về được hai chữ bình yên” Ước

mong của nàng thật bình dị, coi hạnh phúc gia đình hơn mọicông danh phù phiếm trên đời Chồng ra trận vừa đầy tuần,nàng sinh một đứa con trai đặt tên là Đản Khi xa chồng phẩmhạnh của nàng càng được khẳng định trong nhiều mối quan hệ.Với con, nàng là người mẹ dịu dàng, giàu tình yêu thương,

ngay cả chuyện nàng hay “trỏ bóng mình trên vách mà bảo là

cha Đản” phải chăng đấy cũng vì nàng không muốn con mình

thiếu đi tình yêu thương của cha Nhưng nàng đâu ngờ rằng

hành động mà nàng nghĩ “hay đùa con” lại trở thành nguyên

nhân đẩy nàng đến bờ vực của cuộc đời Trong mối quan hệvới mẹ chồng, nàng đã làm tròn bổn phận của người con dâuhiếu thảo Vì nhớ thương con, lại thêm già yếu, bệnh tình của

mẹ chồng nàng ngày càng trở nặng, nàng đã “hết sức thuốc

thang” lại thêm “lễ bái thần phật” rồi dùng cả lời “ngọt ngào khôn khéo khuyên lơn” nàng đã làm hết sức lực, khả năng của

bản thân mình nhưng vì “nước hết chuông rền”, “khí cùng lực

kiệt” mẹ chồng nàng qua đời, nàng đã “hết lời thương xót”,

việc ma chay tế lễ được lo liệu, tổ chức chu đáo “như đối vớicha mẹ đẻ mình” Ngay cả mẹ chồng nàng trước lúc mất cũngthầm nguyện cầu nàng sẽ được hạnh phúc sau này khi chồng

nàng về như “xanh kia quyết chẳng phụ con như con đã

chẳng phụ mẹ” Qua từng trang truyện, Nguyễn Dữ đã dành

cho Vũ Nương một thái độ yêu mến, trân trọng từ đó khắc họa

rõ nét hình ảnh người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa vớinhững phẩm chất tốt đẹp: một nàng dâu hiếu thảo, một người

vợ đảm đang thủy chung và người mẹ hiền đôn hậu

Với những phẩm chất tốt đẹp ấy, đáng lẽ nàng phảiđược hưởng cuộc đời hạnh phúc như nguyện ước của mẹ

chồng nàng nhưng chẳng ai ngờ, khi “việc quân kết thúc”,

Trương Sinh từ miền xa chinh chiến trở về thì người mà nàngmong chờ ngày đêm ấy lại là người đặt dấu chấm hết chocuộc đời nàng Khi bồng con ra thăm mộ mẹ, Trương Sinh đã

tin vào câu nói ngây thơ của bé Đản “Trước đây, thường có

một người đàn ông, đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi,

mẹ Đản ngồi cũng ngồi, nhưng chẳng bao giờ bế Đản cả”.

Bé Đản đã nói với cha như thế, bởi vì đấy là sự thật theo niềmtin thơ dại của nó dù đầy sự lầm lẫn, vậy mà cha của bé,

Trương Sinh đã hồ đồ, vội vã tin đó là sự thật mà không suy

xét “cứ đinh ninh là vợ hư” chàng nghi ngờ lòng chung thủy

của vợ Từ chỗ nói bóng gió xa xôi, rồi mắng chửi hắt hủicuối cùng là đuổi Vũ Nương ra khỏi nhà, bỏ mặc ngoài tainhững lời bày tỏ của vợ, mọi sự biện bạch của họ hàng làngxóm Vũ Nương đau đớn và thất vọng quá, bị chính ngườichồng nàng yêu thương và chờ đợi đẩy vào bi kịch, bị vu oan

là người vợ hư thân mất nết thì còn đau đớn nào hơn TrươngSinh đã đẩy nàng đến bước đường cùng quẫn và bế tắc, nàngphải nhảy xuống sông Hoàng Giang để tự minh oan cho mình,

tỏ rõ là người phụ nữ “đoan trang giữ tiết trinh bạch gìn

lòng”.

Từ số phần đầy oan nghiệt của Vũ Nương, truyện đãphản ánh một hiện thực về xã hội phong kiến xưa với nhữngbất công vô lí Đó là một xã hội dung túng cho quan niệmtrọng nam khinh nữ, để cho Trương Sinh, một kẻ thất học vìlời nói ngây thơ của đứa trẻ 3 tuổi ngang nhiên chà đạp lênnhân phẩm của người vợ hiền thục, nết na Và cả nguyên nhângián tiếp khác nữa: do chiến tranh phong kiến Dù khôngđược miêu tả một cách trực tiếp nhưng cuộc chiến tranh ấy đãtác động lên từng nhân vật trong tác phẩm, bà mẹ chồng VũNương nhớ con mà mất, Vũ Nương phải chọn cái chết trongngày chông trở về và bé Đản phải mất mẹ Người đọc xưa naychỉ còn biết thở dài, cùng Nguyễn Dữ thương xót cho người

con gái Nam Xương và biết bao phụ nữ bạc mệnh khác trongcõi đời này mà số phận của họ như đã được báo trước:

Thân em vừa trắng lại vừa tròn Bảy nổi ba chìm với nước non

(Bánh trôi nước – Hồ Xuân Hương)

Phần cuối truyện đậm tính chất hoang đường, kì ảo nhưcàng thể hiện tình cảm yêu thương con người của Nguyễn Dữ,giá trị nhân đạo của tác phẩm Nguyễn Dữ đã để cho VũNương không chết hay nói đúng hơn nàng được sống mộtcuộc đời khác tốt đẹp hơn ở chốn thủy cung Kết thúc có hậulàm câu chuyện mang đậm tính chất cổ tích phản ánh ước mơ

về một xã hội công bằng, nhân phẩm con người được tôntrọng nhưng dù Vũ Nương được giải oan, nàng vẫn “chẳngthể trở về nhân gian được nữa” chỉ càng làm tăng thêm giá trị

tố cáo hiện thực ở tác phẩm này

Bi kịch của Vũ Nương là bi kịch gia đình nhưng cáichết của Vũ Nương đã làm biết bao người phải rơi lệ khócthương cho một vẻ đẹp toàn diện phải chịu một số phận oannghiệt Tuy mang nhiều yếu tố hoang đường nhưng nhân vật

Vũ Nương là một điển hình cho bi kịch của người phụ nữtrong gia đình và xã hội phong kiến ngày xưa

ĐỀ BÀI:

Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn

Làng của tác giả Kim Lân.

BÀI THAM KHẢO:

LÀNG

Kim Lân

Người ta đã viết rất nhiều về cái làng Việt Nam xưakia, từ kho tàng đồ sộ những câu ca dao tục ngữ, những bàiviết khảo cứu về phong tục tập quán hay những phóng sự việclàng cho đến những tiểu thuyết mà trong đó cái làng gói trọn

số phận của nhiều nhân vật Lúc đó làng không còn là mộtđơn vị hành chính nữa mà đó đã là tất cả những gì gắn bó vớingười nông dân xưa Và với truyện ngắn Làng của Kim Lâncũng như thế Làng chỉ là cái cớ làm nền để từ đó làm nổi bật

1 con người – nhân vật ông Hai Bởi lẽ suốt câu chuyệnkhông có một câu văn nào miêu tả về cái làng Chợ Dầu ấy mà

ta chỉ thấy 1 tình yêu lạ lùng của ông Hai dành cho cái làngcủa mình

Ông Hai không phải là nhân vật tiêu biểu trong cái làngChợ Dầu, có lẽ cũng rất đỗi bình thường như bao cái làngkhác trên mảnh đất VN này Ông chỉ là người nông dân chấtphác, hay làm, dù đang sống ở nơi tản cư, ông vẫn phát miếngrẫy để trồng ít củ sắn phòng cho sang năm Ông Hai rất tự hào

về làng Chợ Dầu, nơi “chôn nhau cắt rốn” của mình Tình

cảm ấy thể hiện trước hết ở cái tính hay khoe về làng nhất làbây giờ trong lúc xa làng, trong cái cuộc sống chật hẹp tù túngcủa nơi tản cư thì cái làng càng trở nên đẹp đẽ, nó trở thànhniềm tin thành sự say mê và thành ước vọng trong ông Mỗi

lần kể về làng, ông lại nói “một cách say sưa và náo nức lạ

thường, hai con mắt ông sáng hẳn lên, mặt biến chuyển hoạt động” Ở ông ,việc khoe làng đã trở thành một cái tật,

ông nói như cho chính mình, cho thỏa nỗi nhớ về làng trong

ông Và ta hiểu đằng sau cái “tật” ấy chính là tấm lòng chân

thật gắn bó của ông với làng Để rồi mỗi khi nhớ về làng ông

lại thấy “khỏe hẳn ra” vì ông yêu mến làng nên mọi nỗi khổ

đau hay niềm vui sướng đều gắn bó với cái làng quê dấu đó

Phút giây sảng khoái sung sướng nhất của ông Hai ởnơi tản cư có lẽ là lúc ông phóng bước trên con đường làngđến phòng thông tin tuyên truyền Ong đi nghe tin tức, ôngphấn khởi trước những thắng lợi của kháng chiến Kim Lân đãrất khéo léo khi đặt ông Hai vào một tình huống gay cấn để từ

đó làm bộc lộ những tình cảm mới mẻ trong ông Tình huống

ấy là cái tin làng Chợ Dầu theo giặc mà chính ông nghe được

từ những người tản cư mới ở dưới xuôi lên Khi nghe cái tin

đột ngột ấy, ông thấy sững sờ và đau xót quá “cổ ông nghẹn

ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân Ong lão lặng đi tưởng như không thở được” Ông đau đớn vì làng Chợ Dầu yêu quý của

ông đã rời bỏ kháng chiến Tủi nhục và xấu hổ, ông lảng tránh

để về nhà, không dám nói chuyện cùng những người tản cư.

Quay trở về ông phải “cúi gầm mặt xuống mà đi”, lúc nào

ông cũng nơm nốp lo sợ người ta để ý, bàn tán về dân làng

Chợ Dầu theo giặc Đêm “ông trằn trọc không sao ngủ

được” Tiếng đồn loang xa, cả gia đình ông vô cùng buồn

khổ, ông lại càng đau xót hơn Có khi ông cũng nghi ngờ cái

tin ấy, ông tự tranh luận với mình “chả nhẽ cái bọn ở làng lại

đổ đốn đến thế được” nhưng rồi cái tên “thằng chánh Bệu”

đã phá tan niềm tin ít ỏi đó trong ông, uất quá ông nắm chặt

tay, nghiến răng nguyền rủa “chúng bay ăn miếng cơm hay

miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước

để nhục nhã thế này?”

Ong Hai yêu làng tha thiết nhưng lại vô cùng căm tứckhi nghe tin làng theo giặc Hai tình cảm tưởng chừng mâuthuẫn ấy đã dẫn đến một sự xung đột nội tâm dữ dội Ongcàng bị đẩy vào tình thế bế tắc tuyệt vọng khi bà chủ nhà nơitản cư muốn đuổi gia đình Đi đâu bây giờ? Không ai chứa

chấp dân làng Việt gian cũng không thể về làng vì “về làng

tức là bỏ kháng chiến, bỏ cụ Hồ” Tình yêu làng trong ông

giờ đây không còn như một thói quen mà thực sự là một tình

yêu có ý thức “làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây mất

rồi thì phải thù” Thật cảm động cho cái cảnh ông thủ thỉ với

thằng con như nói với chính mình, ông muốn con ghi nhớ

“nhà ta ở làng Chợ Dầu” cũng là để nhắc mình về quê cha

đất tổ nhưng cũng để khẳng định một tình yêu rộng lớn baotrùm hơn, đó là thủy chung với kháng chiến với cách mạng

vừa tham dự trận đánh ấy và cái tin “Tây nó đốt nhà tôi rồi

bác ạ, đốt nhẵ” là cái chứng cứ hùng hồn nhất cho lời cải

chính lúc này của ông Trong cái nhà bị đốt rụi ấy dường nhưđang tái sinh một làng Chợ Dầu khác, vẫn là cái làng mà ôngtừng yêu vừa là cái làng đã vẫn xứng đáng với tình yêu ấy –làng Chợ Dầu kháng chiến

Văn hào I-li-a E-ren-bua có nói “lòng yêu nhà, yêu

làng xóm, yêu đồng quê trở thành lòng yêu Tổ quốc” Ông

Hai đúng là một người như thế Niềm vui, nỗi buồn của ông

đề gắn với làng, lòng yêu làng chính là cội nguồn của lòngyêu nước Ông Hai là hình ảnh đẹp của người nông dân bìnhthường như giàu lòng yêu nước, một mẫu người đáng quí củadân tộc trong những năm trường kì kháng chiến chống thứcdân Pháp

ĐỀ BÀI:

Suy nghĩ về nhân vật anh thanh niên trong truyện

ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long.

BÀI THAM KHẢO:

Ngay từ đầu tác phẩm, Nguyễn Thành Long đã sử dụngcách kể rất mới la khi tác giả không cho nhân vật chính củamình xuất hiện mà chỉ gián tiếp qua lời giới thiệu rất ấn tượng

của bác lái xe, rằng anh ta là “một trong những người cô độc

nhất thế gian”, rằng anh ta rất “thèm người” và nếu họa sĩ có

gặp thì thế nào “cũng thích vẽ” Sau đó anh đã xuất hiện trực

tiếp qua cuộc gặp gỡ chốc lát với bác lái xe Ông họa sĩ và cô

kĩ sư trong khoảng thời gian ngắn ngủi để rồi lại khuất vàomây mù bạt ngàn và cái lặng lẽ muôn thưở của núi non SaPa.Tuy nhiên chỉ với 30 phút tiếp xúc ấy, anh thanh niên đã đểlại trong lòng người đọc một ấn tượng khó phai mờ về vẻ đẹptrong cách sống, trong tâm hồn anh

Đó là anh thanh niên 27 tuổi, làm công tác khí tưởngkiêm vật lý đại cầu, vóc người nhỏ bé nhưng nụ cười rạng rỡtrên gương mặt Anh sống và làm việc trên đỉnh Yên Sơn cao2600m so với mực nước biển, quanh năm chỉ có mây mù lạnhlẽo Vì thế chúng ta cũng không lạ gì khi bác lái xe bảo anh làngười cô độc nhất thế gian Bạn bè của anh toàn là những vật

vô tri: máy đo nắng, đo gió, đo mấy… tuy sống trong hoàncảnh cô đơn như thế nhưng người thanh niên ấy vẫn yêu đời,vẫn làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất Anh sắp xếp

lo toan cuộc sống riêng ngăn nắp, ổn định “một căn nhà ba

gian, sạch sẽ”, anh nuôi gà trồng hoa, một vườn hoa với “hoa dơn, hoa thược dược, vàng, tím, đỏ, hồng phấn, tổ ong….”

Rực rỡ sắc màu và anh thích đọc sách, sách như một người

bạn với anh, đọc để vơi bớt nỗi cô đơn “lúc nào tôi cũng có

người trò chuyện Nghĩa là có sách ấy mà Mỗi người viết

một vẻ” Thỉnh thoảng, anh còn xuống đường, tìm gặp bác lái

xe cùng hành khách để trò chuyện nữa

Sống trong cảnh cô đơn như vậy nhưng anh không hềthu mình lại mà đã chọn cho mình một cách sống rất sôi nổi.Thái độ nồng nhiệt, hiếu khách, nụ cười tỏa nắng của anh đãgây được thiện cảm đối với mọi người ngay từ đầu Chỉ với

câu nói của bác lái xe “Đây, tôi giới thiệu với anh một họa sĩ

lão thành nhé Và cô đây là kĩ sư nông nghiệp” Anh đã vui

vẻ với mọi người lên thăm nhà Không chỉ thế anh còn rất quantâm đến mọi người Anh biếu bác lái xe củ tam thất để mang vềcho vợ bác vừa ốm dậy, một bó hoa rực rỡ cho cô kĩ sư trẻ haymột ấm trà ngon Yên Sơn cho ông họa sĩ già Niềm vui gặp gỡdào dạt trong lòng anh, bộc lộ qua nét mặt và từng cử chỉ

Người thanh niên ấy không chỉ đáng yêu trong cáchsống mà còn đáng yêu vì những điều anh đang làm và nhữngsuy nghĩ hết sức nghiêm túc của anh Qua lời anh giới thiệu thìcông việc hằng ngày của anh là đo gió, đo nhiệt độ, đo nắng,

đo mưa rồi ghi chép, rồi gọi vào máy bộ đàm báo về trung tâm,

theo anh hình dung thì “công việc nói chung dễ, chỉ cần

chính xác” vì phải báo về “nhà” đúng giờ vào “bốn giờ, 11 giờ, 7 giờ tối, lại 1 giờ sáng” và “gian khổ nhất là lần ghi và báo về lúc một giờ sáng” Nhiều mùa, nhiều đêm anh phải đối

chọi với gió tuyết và lặng im Đang ngủ ngon với chăn ấmnhưng đến giờ là vẫn phải thức giấc, xách đèn đi ốp, xách máy

đi đo, không bỏ một ngày, không quên một buổi, âm thầm vàbền bỉ góp phần cho cuộc kháng chiến và cuộc sống của nhândân, nhất là từ ngày phát hiện ra một đám mây khô mà anh đãgóp phần cùng không quân ta hạ được máy bay phản lựa Mỹ.

Anh sung sướng nói với ông họa sĩ rằng “Từ hôm ấy cháu

sống thật hạnh phúc”.

Sở dĩ anh có thể làm được như thế vì anh có mục đích

sống thật cao đẹp Hãy nghe anh tâm sự “Mình sinh ra là gì,

mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc?” Anh thanh niên

không phải là một người đặc biệt như ng với lý tưởng ấy, anh

cố đè nén nỗi nhớ nhà, nhớ người, sống trong cảnh cô đơn đểhoàn thành nhiệm vụ đóng góp một phần sức lực nhỏ bé vớiquê hương, đất nước và để xứng đáng với người cha đang đốiđầu với giặc Mỹ xâm lược trong chiến trường miền Nam

Công việc vất vả, có những đóng góp quan trọng cho đấtnước như thế nhưng người thanh niên hiếu khách và sôi nổi ấylại rất khiêm tốn Anh ngượng ngùng khi ông họa sĩ phác thảochân dung mình và luôn miệng giới thiệu cho ông những ngườiđáng để vẽ hơn mình Là ông kĩ sư vườn rau tận tụy hay đồngchí nghiên cứu sét không màng cuộc sống của bản thân vì lợiích đất nước Các nhân vật trong truyện được Nguyễn ThànhLong đặt trong tâm thế hướng cái đẹp: Bác lái xe vui tính, ônghọa sĩ già, Cô kĩ sư trẻ… tất cả hướng đến anh thanh niên vớitất cả niềm khâm phục, cảm mến Còn anh thanh niên lại

hướng về ông kĩ sư trồng rau và anh kĩ sư nghiên cứu sét với ýnghĩ: sự cống hiến của họ mới thật sự lớn lao và đáng được cangợi Chính nghệ thuật quy chiếu này đã giúp tác giả xây dựngthành công một tập thể những con người lao động mới đanghướng tới cái đẹp, hướng tới sự hoàn hảo về nhân cách về lẽsống và lý tưởng.

Bằng một cốt truyện khá nhẹ nhàng, những chi tiếtchân thực tinh tế, bằng ngôn ngữ đối thoại sinh động, NguyễnThành Long đã kể lại một cuộc gặp gỡ tình cờ mà thú vị nơiSaPa lặng lẽ Chưa đầy 30 phút tiếp xúc với anh thanh niênkhiến người họa sĩ già thêm suy ngẫm về vẻ đẹp cuộc đời màmình không bao giờ thể hiện được khiến cô kĩ sư trẻ lòng baocảm mến, bâng khuâng Đồng thời với truyện ngắn nàyNguyễn Thanh Long đã khắc họa thành công chân dung tậpthể những người lao động mới và đề cao một quan niệm sốnghết sức cao đẹp: cống hiến một cách lặng lẽ âm thầm mà hếtsức tự nguyện cho đất nước cho nhân dân

ĐỀ BÀI:

Suy nghĩ về tình cha con trong chiến tranh qua

truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.

BÀI THAM KHẢO:

CHIẾC LƯỢC NGÀ

Nguyễn Quang Sáng

Chiếc lược ngà là một trong những truyện ngắn thànhcông của Nguyễn Quang Sáng viết về những tình cảm cao đẹptrong chiến tranh: tình cha con và tình đồng đội Những tìnhcảm ấy đã được khai thác và thể hiện thông qua những tìnhhuống cụ thể và gắn liền với cuộc chiến tranh khốc liệt, đầygian khổ nhiều mất mát hi sinh Đoạn trích trong sách giáokhoa chủ yếu tập trung khắc họa và ngợi ca tình cha con sâunặng nhưng éo le trong hoàn cảnh chiến tranh giữa hai nhânvật: ông Sáu và bé Thu

Ông Sáu, người cha tội nghiệp vì cuộc chiến đấu củadân tộc ông đã phải mang vết sẹo trên mặt, đã hị sinh cả vẻ đẹpcủa một thời trai trẻ Đấy là nỗi đau thể xác Mấy ngày về thămnhà, ông lại phải trải qua nỗi đau tinh thần: đứa con gái duynhất, ông hằng mong nhớ, không chịu nhận ông là cha, khôngmột lời gọi “ba” Gạt qua bao thất vọng, đau đớn khi Thu bỏchạy trước nỗi háo hức, vui mừng khi gặp lại con, ông Sáu vẫntiếp tục hi vọng, ông chờ đợi nỗi ngỡ ngàng của con qua đi thìcha con sẽ nhận nhau nên suốt mấy ngày nghỉ phép ông Sáuchẳng đi đâu cả Người cha tội nghiệp ấy suốt ngày cứ quanhquẩn trong nhà và chờ đợi Mọi người cùng giúp ông, bà Sáuthương chồng nên cũng cố gài con vào thế bí, bà hi vọng nồicơm to sẽ làm con đầu hàng, bác Ba lo lắng nên cũng mở

đường cho Thu “cháu phải gọi “Ba chắt nước giùm con”

phải nói như vậy” nhưng con bé vẫn nín thinh Thời gian trôi,

ông Sáu càng sốt ruột nên không thể ngồi chờ nữa, ông đãhành động Trong bữa cơm “anh Sáu gắp một cái trứng cá tovàng” để vào chén con, ông muốn con biết tình yêu thương, sự

quan tâm dành cho nó Vậy mà con bé Thu lại “hất cái trứng

ra” Ông Sáu buồn, giận vung tay đánh con và ông cũng hiểu

không còn gì mong con bé gọi “ba” nữa nên để yên cho nó về

ngoại Cho đến phút cuối cùng trước khi chia tay, “anh cũng

muốn ôm con, hôn con” nhưng rồi lại thôi Vậy mà chính lúc

ấy ông lại được hạnh phúc của người cha Giọt nước mắt hạnhphúc lăn dài trên má ông khi nghe tiếng gọi “ba” của con, tiếnggọi mà bao năm ông đã chờ đợi Nhưng phút ấy ngắn ngủi quá

Để rồi cuối cùng ông phải vĩnh viễn phải xa con, Ông đã ngãxuống trong lặng thầm, không một lời trăng trối nhưng ngườichiến sĩ ấy không chết vì ông là một người cha hết mực thươngyêu con Mang lời hẹn với con gái ra đi, ông đã miệt mài, saysưa cưa, rũa, thận trọng tỉ mỉ như một nghệ nhân, làm chiếc

lược bằng ngà voi tặng con gái “cây lược nhỏ xinh chưa chải

mái tóc cho con nhưng nó gỡ rối được phần nào tâm trạng”

của ông Hằng đêm, ông đã nhìn ngắm chiếc lược, mài nó lêntóc cho chiếc lược thêm bóng, thêm mượt Nguyễn QuangSáng không miêu tả rõ nhưng chúng ta vẫn có thê hình dung

được cái lược nhỏ bé ấy mỗi ngày mỗi đẹp lên, hàng chữ “yêu

nhớ tặng Thu, con của ba” càng tỏa sáng lung linh Đó là biểu

tượng quý giá, bất diệt của tình cha con ông Sáu và bé Thu Do

đó, tuy là vĩnh biệt con nhưng giây phút cuối cùng ấy, ông vẫn

không quên “đưa tay vào túi móc cây lược” và đưa nó cho

người bạn nhờ chuyển lại cho con, đó cũng là một cử chỉchuyển giao sự sống, sự sống của ông ẩn sâu trong tình yêudành cho con Và đúng như lời bác Ba đã nói “chỉ có tình chacon là không thể chết được” Ông Sáu là một người cha tuyệtvời, yêu con hết mực

Còn Thu, con ông Sáu là 1 cô bé ương ngạnh, bướngbỉnh và cũng hết sức thông minh Khi Thu tám tuổi, lần đầutiên được gặp bố Cô bé tóc cắt ngang vai, mặc quần đen, áobông đỏ, hồn nhiên, xinh đẹp, mới nhìn ông Sáu đã nhận ngay

ra con gái mình Vậy mà suốt 3 ngày gần gũi Thu vẫn khôngchịu gọi 1 tiếng “ba”, không chịu nhận ba của mình Thu đãnói năng cộc lốc, đã cư xử vùng vằng, ương ngạnh Tình cảmcha con tưởng như không thể có Nhưng đến giây phút cuốicùng trước khi cha đi thì tình cảm thiêng liêng ấy bỗng cháy

bùng lên Ngày cha đi “đôi mắt mênh mông của con bé bỗng

xôn xao”, đằng sau đôi mắt mênh mông ấy chắc đang xáo

động biết bao ý nghĩ, tình cảm Cái tiếng gọi “ba” cùng cử chỉ

“ôm chặt lấy cổ ba, hôn ba khắp mọi nơi, hôn cả vết thẹo

dài trên má ba” biểu hiện của một tình yêu nồng nàn của con

đối với bố Đến khi nghe bố nói “ba đi rồi ba về với con”, Thu hét lên “không” rồi “hai tay siết chặt cổ, dang cả 2 chân

cấu chặt lấy ba, đôi vai nhỏ run run” Chắc Thu khóc, vì

không muốn cho ba đi hay Thu khóc vì thấy ân hận về lỗi lầmcủa mình, thấy thương người cha suốt mấy ngày qua đã đaukhổ vì mình Vì bom đạn quân thù, cha mang sẹo trên mặt,đấy là điều đau khổ của ba vậy mà Thu không hiểu, Thu lại

xa lánh khiến ba cũng đau khổ hơn Được bà ngoại giảng cho

em mới hiểu nhưng cũng đã muộn nên Thu cứ cố siết chặt banhư muốn đền bù những hụt hẫng đã qua Với tâm hồn nhạycảm, trái tim nhân hậu và 1 tấm lòng chan chứa yêu thương,nhất là đối với trẻ em nên Nguyễn Quang Sáng đã cảm nhậnđến tận cùng những biểu hiện tình cảm của Thu để miêu tảmột cách sinh động và vô cùng tinh tế

Chủ đề tình cha con không hề mới lạ nhưng thành côngcủa Nguyễn Quang Sáng chính là đã khai thác chủ đề ấy trongnhững tình huống thật éo le Ông Sáu mong chờ gặp connhưng bé Thu lại lạnh lùng, xa cách Đến khi hiểu là ba mìnhthì cha con phải xa`nhau và đó cũng là lần gặp nhau cuốicùng, ông Sáu hi sinh và không có cả cơ hội để trao kỉ vật chocon

Câu chuyện được kể bằng ngôi thứ nhất qua lời kể củabác Ba, người bạn thân thiết của ông Sáu cũng là người chứngkiến toàn bộ câu chuyện cảm động này nên càng đảm bảo tínhkhách quan, chân thực về tình cha con giữa ông Sáu và béThu Dù cuối truyện ông sáu đã ra đi nhưng tình cha con là

mãi mãi bất diệt như chiếc lược ngà cũng như chiến tranh cótàn khốc bao nhiêu cũng không thể dập tắt nỗi những tình cảmcao đẹp và bền vững của con người Việt Nam Và đó cũng làmột lời lí giải hùng hồn cho mọi thắng lợi của dân tộc ta trongcuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.

1978, 3 năm sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước

thống nhất, thông qua hình ảnh vầng trăng và cảm xúc của nhânvật trữ tình, Nguyễn Duy đã diễn tả những suy ngẫm sâu sắc vềthái độ của con người đối với quá khứ gian lao, nghĩa tình Vớichủ đề tư tưởng ấy, bài thơ cũng thể hiện được đặc điểm nổi bậttrong phong cách thơ Nguyễn Duy – đó là giàu chất triết lí, thiên

về chiều sâu nội tâm với những trăn trở, day dứt, suy tư

Bài thơ có sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố tự sự và yếu

tố trữ tình Bằng cách diễn đạt rất mới mẻ chỉ ghi chữ cái viếthoa ở câu đầu mỗi khổ, các câu còn lại không viết hoa, bài thơnhư một dòng cảm xúc dạt dào trôi theo dòng chảy thời gian

từ quá khứ đến hiện tại gắn liền với các mốc sự kiện trongcuộc đời con người Hình ảnh “vầng trăng” trong bài thơmang nhiều tầng nghĩa, vừa là đối tượng để nhà thơ bày tỏcảm xúc vừa là hình ảnh người bạn tri kỉ của nhân vật trữ tìnhtrong bài thơ

Mở đầu là hình ảnh vầng trăng tuổi thơ trải rộng trênmột không gian bao la

Hồi nhỏ sống với đồng với sông rồi với bể

Từ “đồng” và “sông” được gieo vần lưng một cách độcđáo kết hợp cùng điệp từ “với” 3 lần, câu thơ như giãn ra, mở

ra một vùng quê rộng mênh mông Con người đã đi nhiều,được hạnh phúc với những vẻ đẹp của thiên nhiên, từng được

ngắm trăng trên đồng quê, ngắm trăng trên dòng sông vàngắm trăng trên bãi bể Bao nhiêu kỉ niệm tuổi thơ trên quêhương dấu yêu đều có trăng làm bạn.

Thời gian trôi, con người dần trưởng thành, anh trởthành người lính chiến đấu vì quê hương, trăng vẫn bên cạnhtrong vị trí mối – tri kỉ

Hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng thành tri kỉ

Tri kỉ - là biết người như biết mình, bạn tri kỉ là bạn rấtthân, hiểu biết mình Giữa máu lửa chiến tranh, vầng trăng nhưmột niềm an ủi, xoa dịu tâm hồn người lính, chấp cánh cho ước

mơ người lính giúp họ vượt lên đau thương, chết chóc, khơidậy khát khao cháy bỏng về một cuộc sống thanh bình Câuthơ “Đầu súng trăng treo” của Chính Hữu mãi chúng ta cũngkhông thể quên được

Gắn bó với nhau trong những năm tháng gian lao ấy,con người với thiên nhiên như hòa làm một, họ sống chân thậtcùng nhau, cái bản chất hồn nhiên của người lính càng nổi rõ

Trần trụi với thiên nhiên hồn nhiên như cây cỏ

Bao nhiêu ngày tháng đã đi qua là bấy nhiêu kỉ niệm đãtrải qua cùng nhau, quá khứ được tô thêm chữ tình, chữ nghĩa

và con người tự dặn lòng mình trước khi chia tay

Ngỡ không bao giờ quên cái vầng trăng tình nghĩa

Chữ “ngỡ” đặt vào đầu câu thơ làm mở ra bao nhiêuhướng liên tưởng, ngỡ là nghĩ, là chúng ta nghĩ rằng quá khứđẹp thế thì hãy nhớ, đừng bao giờ quên Mà ngỡ cũng là “cứngỡ”, một sự lo sợ cho lòng người có thể thay đổi như TốHữu cùng đã từng đặt ra

Người về thành thị xa xôi Nhà cao còn nhớ núi đồi nữa chăng?

Phố đông còn nhớ bản làng?

Sáng đèn còn nhớ mảnh trăng giữa rừng?

Và thực tế, sự thay đổi của lòng người thật đáng sợ.Hoàn cảnh sống đổi thay con người cũng dể dàng thay đổi.Sau chiến thắng, được về thành phố, được sống trong buyn-đinh rực rỡ ánh đèn, người tri kỉ năm xưa giờ trở thành ngườidưng trong mắt người thành thị

Từ hồi về thành phố quen ánh điện của gương

vầng trăng đi qua ngõ như người dưng qua đường

Từ “người dưng” nghe sao xót xa, đầy đau đớn, trănglặng lẽ đi qua, không ai hay, không ai biết Để rồi khi xảy ratình huống bất ngờ: đèn điện tắt, vầng trăng tròn đột ngột hiện

ra qua ô cửa sổ vẫn tràn đầy lung linh tỏa sáng, đánh thức bao

kỉ niệm tưởng đã lãng quên trong lòng người

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng như là đồng, là bể như là sông, là rừng

Cả quá khứ tốt đẹp ngày xưa như một thước phim quaychậm, điệp từ “là” làm các phân cảnh lần lượt hiện ra, này làtrăng với tuổi thơ, kia là thời kháng chiến khiến con ngườidâng tràn một cảm giác rưng rưng, nghẹn ngào một mỗi nhớkhắc khoải và da diết về quá khứ bình dị, mộc mạc mà thiêngliêng Từ ngỡ ngàng đến thảng thốt khi nhân ra người bạn nămxưa rồi rưng rưng hoài niệm để đọng lại cuối cùng là niềm daydứt ân hận

Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình

“Tròn vành vạnh” mang vẻ đẹp viên mãn, tròn đầy, làbiểu tượng của sự bao dung, độ lượng của nghĩa tình thủychung trọn vẹn trong sáng mà không hề đòi hỏi đền đáp.Nguyễn Duy thuộc thế hệ những nhà thơ đã từng trải qua baothử thách gian nan, từng chứng kiến bao hi sinh của đồng độitrong chiến tranh ác liệt Bước qua chiến tranh, sống trongcảnh hòa bình, cuộc sống của những người ấy đã thay đổi,sung túc hơn, hiện đại hơn Ngập chìm trong hạnh phúckhông ít người đã vô tình lãng quên quá khứ Thành công củaNguyễn Duy chính là đã mượn cái “giật mình” của nhân vậttrữ tình để qua đó rung lên một hồi chuông cảnh tỉnh, nhắcnhở mọi người, nhất là thế hệ của ông không được phép lãngquên quá khứ, cần coi quá khứ là điểm tựa, lấy quá khứ để soivào hiện tại Thủy chung với vầng trăng cũng là thủy chungvới quá khứ của mỗi người.

Ánh trăng là bài thơ hay, thể thơ 5 chữ được vận dụngmột cách sáng tạo, ngôn ngữ trong sáng, giọng thơ tâm tình.Mượn câu chuyện giữa người và trăng, Nguyễn Duy như tâm

sự với người đọc những sâu kín nhất nơi lòng mình Khôngnên sống vô tình, phải sống chung thủy, nghĩa tình son sắt vớibạn bè, đồng chí, nhân dân Đó cũng là tiếng lòng của mọingười bởi dù lời thơ cuối cùng có khép lại thì dư âm của nóvẫn còn ngân lên tạo một sức ám ảnh lớn đối với người đọc.Bài thơ cũng nhắc nhở chúng ta về đạo lí sống của dân tộc

Việt Nam – uống nước nhớ nguồn, thủy chung, ân tình ânnghĩa.

Khác với mùa thu của Nguyễn Khuyến với ao trongxanh, thuyền câu bé tẻo teo Mùa thu về trong sự bất ngờ củariêng Hữu Thỉnh khi một sớm mai ông nhận ra mùi hươngnồng nàn của ổi chín Một mùi hương quen thuộc của đườngthôn ngõ xóm quê làng lại hòa quyện trong làn gió se se lạnhđến mơn man khắp trên da thịt Cái gió heo may nhẹ nhànglàm Hữu Thỉnh phóng vội mắt nhìn ra trước ngõ và ngạc