Microsoft Word Bài Toán 7 Tham SÑ m Ph°¡ng Trình B¥t Ph°¡ng Trình Mi �Á Bài ĐĂNG KÍ KHÓA HỌC LIVESTREAM – CHINH PHỤC ĐIỂM 8, 9, 10 MÔN TOÁN! 1 Thầy Hồ Thức Thuận Sứ Giả Truyền Cảm Hứng Yêu Thích Môn T[.]
Trang 1
_
THẦY HỒ THỨC THUẬN
TÀI LIỆU THUỘC KHÓA HỌC
“LIVE VIP 2K4”
INBOX THẦY ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN
VÀ ĐĂNG KÝ HỌC!
Bài toán: Biện luận số nghiệm của phương trình mũ chứa tham số
Bước 1: Đặt t a x t0 và chuyển phương trình ban đầu về phương trình bậc 2 ẩn t
Bước 2: Sử dụng định lý Vi-et và điều kiện có nghiệm để giải bài toán
Lưu ý: Xét phương trình bậc 2: mt2 nt p 0 t a t x; 0
Định lý Vi-et:
1 2
n
S t t
m p
P t t
m
Phương trình có hai nghiệm phân biệt 1
2
0
0
m t
P
Phương trình có hai nghiệm trái dấu 0 t1 1 t2
1 2
1 0
P S
Bài toán: Tìm tham số m để phương trình, bất phương trình mũ có nghiệm
Bước 1: Đặt t a f x , t 0, xx x1; 2 t a ax 1; x 2
Bước 2: Chuyển về phương trình ẩn t , cô lập m Chuyển về dạng f t( )m
Bước 3: Xét hàm f t( ) tính đạo hàm, lập bảng biến thiên và kết luận
Lưu ý:
- Xét hàm f x
g x a để tìm điều kiện của t và số nghiệm
Dựa vào bảng biến thiên g x tìm mối liên hệ số nghiệm của t với nghiệm của x
Lý Thuyết
Bài Toán: Tham Số m Phương Trình, Bất Phương Trình Mũ
Trang 2Ví dụ 1 (THPT Nguyễn Khuyến Năm 2018 – 2019 Lần 01) Phương trình 4x3.2x 1 có hai m 0 nghiệm thực x x thỏa mãn 1, 2 x1x2 Giá trị của 1 m thuộc khoảng nào sau đây?
A 5;0 B 7; 5 C 0;1 D 5; 7
Lời giải:
Đặt t2x Ta có phương trình t2 6t m 0
Phương trình đã cho có hai nghiệm x x thỏa mãn 1, 2 x1x2 pt có hai nghiệm dương 1 t t thỏa 1, 2
mãn 1 2 1
1 2
1
2
x x
t t
1
2
m
Chọn đáp án C
Ví dụ 2 (Mã Đề 102 Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo Năm 2018) Gọi là tập hợp các giá trị nguyên của tham
số sao cho phương trình có hai nghiệm phân biệt Hỏi có bao nhiêu phần tử
Lời giải:
Xét phương trình 25xm.5x17m2 7 0 1
Đặt t5 x t0 Phương trình trở thành t25mt7m2 7 0 2
Để phương trình 1 có hai nghiệm phân biệt
Phương trình 2 có hai nghiệm phân biệt t t1, 2 0
2
25 4 7 7 0 0
2 21 1
3 m
Mà m m 2;3 Vậy có 2 giá trị nguyên của tham số m
Chọn đáp án C
S
Ví Dụ
Trang 3Ví dụ 3 (Sở Giáo Dục Và Đào Tạo Phú Thọ Năm 2018 – 2019 Lần 01) Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số mđể phương trình 16x2m1 4 x3m 8 0 có hai nghiệm trái dấu?
Lời giải:
Đặt t4 ,x t0 Phương trình đã cho trở thành t22m1t3m 8 0 *
Yêu cầu bài toán Phương Trình * có hai nghiệm t t thỏa 1, 2 0 t1 1 t 2
2
1 2
9
m m
m
Vậy m có 6 giá trị nguyên
Chọn đáp án A
Ví dụ 4 (THPT Chuyên Vĩnh Phúc Năm 2018 – 2019 Lần 02) Biết rằng tập các giá trị của tham số m
để phương trìnhm3 9 x2m1 3 x m 1 0 có hai nghiệm phân biệt là một khoảng a b; Tính tích a b
Lời giải:
Đặt 3xt t, ( 0), phương trình đã cho trở thành (m3)t22(m 1)t m 1 0 *( )
Để phương trình đã cho có 2 nghiệm phân biệt thì phương trình (*) có hai nghiệm dương phân biệt
' 0
1
3
0 3
m
m
m
Khi đó a b; 1;3 Tích a b 3
Chọn đáp án D
Ví dụ 5 (Sở Giáo Dục Và Đào Tạo Phú Thọ Năm 2018 – 2019 Lần 01) Xác định các giá trị của tham số
m để phương trình 9x2m2 6 x m24m3 4 x có hai nghiệm phân biệt?0
Lời giải:
Xét phương trình: 9x 2m2 6 xm24m3 4 x 0
Chia cả hai vế của phương trình cho 4xta được 3 2 3 2
Đặt 3 0
2
x
t , t
khi đó phương trình trở thành: t22m2t m 24m 3 0
Phương trình có 2 nghiệm phân biệt khi và chỉ khi phương trình có 2 nghiệm dương phân biệt
2
1 2
Chọn đáp án C
Trang 4Ví dụ 6 (THPT Chuyên Lam Sơn Thanh Hóa 2018 – 2019 Lần 01) Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để phương trình 4x 3.2x 2 m 0 có một nghiệm duy nhất thuộc khoảng 0;2 ?
Lời giải:
Khi đó phương trình trở thành:
Để phương trình có một nghiệm duy nhất thì đường thẳng cắt đồ thị hàm số với
tại một điểm
Xét hàm số: với
Bảng biến thiên:
0
Dựa vào bảng biến thiên thì đường thẳng cắt đồ thị hàm số tại một
Vậy có 6 giá trị nguyên m thỏa mãn
Chọn đáp án C
2x
f x x 0;2 t 1;4
2
t m
y m y t 2 3t 2
1;4
t
2 3; 0 3
2
f t t f t t
f t 0
1 4
6
m m
y m
Trang 5Ví dụ 7 (THPT Lê Xoay Vĩnh Phúc Năm 2018 – 2019 Lần 01) Tìm tập hợp tất cả các giá trị của tham số
m sao cho phương trình 4x2 2 1 x m.2x2 2 x 23m 2 0 có bốn nghiệm phân biệt
A 2; B 2; C ;1 2; D ;1
Lời giải:
Đặt Xét hàm số: trên
Bảng biến thiên:
Dựa vào bảng biến thiên ta có: và ứng với giá trị thì có hai nghiệm
Để phương trình có bốn nghiệm phân biệt thì phương trình có hai nghiệm
Xét hàm số: trên
Bảng biến thiên:
0
Phương trình có bốn nghiệm phân biệt khi và chỉ khi phương trình
hai nghiệm phân biệt lớn hơn
Chọn đáp án A
1 2
2x
2
1
f x x f x x
f x
1
t
t
f t
t
f t
2
t
f t
t
f t
1
2
2 2 1 2 2 2
4x x m.2x x 3m 2 0 *
1 m 2
y m
Trang 6Ví dụ 8.(THPT Chuyên Trần Phú Hải Phòng Năm 2018 – 2019 Lần 02) Gọi S là tập hợp các giá trị của tham số m để phương trình 1 1 2 1 0
có nghiệm Tập \ S có bao nhiêu giá trị nguyên?
Lời giải:
Đặt , với
Số nghiệm phương trình là số giao điểm giữa hàm số với đường thẳng
Xét hàm số trên
Bảng biến thiên:
0
Dựa vào bảng biến thiên Phương trình có nghiệm khi
Do đó có giá trị nguyên m thỏa mãn là:
Chọn đáp án B
1
3
x
t
t 0
t mt m 2 1
2
t m t
*
2
t y t
2 1
2
t
f t
t
0; \ 2
2 2
4 1 2
t t
f t
t
2 5
t
f t
t
f t
1 2
4 2 5
; 4 2 5;
2
m
1
\ ; 4 2 5
2
S
y m
y m
Trang 7Ví dụ 9 (THPT Chuyên Thái Nguyên Năm 2018 – 2019 Lần 01) Số giá trị nguyên của m thuộc đoạn
2019; 2019 để phương trình 4x m3 2 x3m có đúng một nghiệm lớn hơn 1 0 0 là :
Lời giải:
Đặt t2xt0 với x 0 t 1
Phương trình đã cho trở thành t2m3t3m 1 0 * m t 3 t2 3 1t 2 3 1
3
t t m
t
(vì 3
t không phải là nghiệm của * )
Phương trình đã cho có đúng một nghiệm dương Phương trình * có đúng một nghiệm lớn hơn 1 Xét hàm số 2 3 1
3
t t
f t
t
với t1
Ta có :
2 2
6 8 '
3
t t
f t
t
4
t
f t
t
Bảng biến thiên :
f t
1 2
1
5
Phương trình * có đúng một nghiệm lớn hơn 1
1 2 1; 5
m
Do m và m 2019; 2019 m 2019; 2018; 1;0;1;5
Có 2022 giá trị nguyên m thỏa mãn
Chọn đáp án B
Trang 8Ví dụ 10 (Sở Giáo Dục Và Đào Tạo Bắc Giang Năm 2018 – 2019 Lần 01) Số giá trị nguyên của m thuộc khoảng 2019; 2019 để phương trình 4x2 2 1 x m.2x2 2 x 23m 2 0 có bốn nghiệm phân biệt là:
Lời giải:
Đặt t2x2 2 x 12 x1 2 ,t1
Ứng với mỗi giá trị t1 thì có 2 nghiệm x dương phân biệt
Phương trình đã cho trở thành t22mt3m 2 0 1
Để phương trình ban đầu có 4 nghiệm phân biệt thì phương trình 1 có hai nghiệm dương phân biệt lớn hơn 1
Gọi t t là hai nghiệm phân biệt của phương trình (1) thì 1, 2 t1 t2 1
t1 1t2 1 0
t t1 2t1t2 (2) 1 0
Áp dụng định lí viet cho phương trình (1): 1 2
1 2
2
3 2
t t m
t t m
Khi đó giải (2): 1 2 1 2 2
0
3 2 0
1 0
3 2 2 1 0
2 0
2
t t t t
m
m m
2 1
m m
Vậy m2; 2019 có 2016 giá trị nguyên của m thỏa mãn yêu cầu bài toán
Chọn đáp án C
Câu 1 Tất cả giá trị của m sao cho phương trình 9x2.3x 1 m 0 có hai nghiệm x x1, 2 thỏa mãn
x x là
Câu 2 Giá trị của tham số m thuộc khoảng nào sau đây để phương trình 4xm.2x12m0 có hai nghiệm
1
x, x2 thoả mãn x1x2 3
A m 1;3 B 9;5
2
m C m 3;5 D m 2; 1
Bài Tập
Trang 9Câu 5 Tất cả giá trị của m sao cho phương trình 4x 12x 2 m 0 có hai nghiệm phân biệt là:
Câu 6 Tìm giá trị thực của tham số m để phương trình 4x2 2m x2m 3 0 có hai nghiệm phân biệt?
A m 3 hoặc m1 B 1 3
2 m
C m0 D m1 Câu 7 Cho phương trình m3 9 x2m1 3 x m 1 0 1 Biết rằng tập các giá trị của tham số m để phương trình có hai nghiệm phân biệt là một khoảng a b Tổng ; S a b bằng
Câu 8 Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để phương trình 4xm.2x12m2 5 0 có hai nghiệm phân biệt?
Câu 9 Tìm tập hợp tất cả các giá trị của tham số thực m để phương trình 91 x2m1 3 1 x có 2 1 0 nghiệm phân biệt
Câu 10 Cho phương trình e3 x2.e2 x ln3ex ln9 m 0, với m là tham số thực Tất cả các giá trị của tham
số m để phương trình có nghiệm duy nhất là
A m0 hoặc m4 B m0 hoặc m 4
C 4 m0 D m 0 hoặc m 4
Câu 11 Tìm tất cả giá trị thực của tham số m để bất phương trình 4xm.2x 1 3 2m có nghiệm thực 0
Câu 12 Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để phương trình 91 1 x 2 m3 3 1 1 x 2 2m 1 0 có nghiệm thực?
Câu 13 Tìm tất cả giá trị thực của tham số m để phương trình 2sin2x 21 cos 2x m có nghiệm
A 4 m 3 2 B 3 2 m 5 C 0 m 5 D 4 m 5
Câu 14 Tìm tập hợp tất cả các giá trị của tham số m để phương trình 4. 2 1 x 2 1 x có m 1 0 đúng 2 nghiệm âm phân biệt
A 5; B 6; C 5;6 D 6;
Câu 15 Tìm tất cả các giá trị của m để phương trình 2 2
2 1
7 3 5 x m 7 3 5 x 2x có đúng hai nghiệm phân biệt
A
1
16
1
0 2
m
m
B 0 1
16 m
2 m 16
1 16 1
0 2
m m
Trang 10
Câu 1 Tìm tất cả các giá trị của tham số m để phương trình 4x2x 4 3 2m x có hai nghiệm phân 1
biệt
A 1 m log 43 B 1 m log 43 C log 34 m 1 D log 34 m 1 Câu 2 Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để phương trìnhm5 9 x2m2 6 x 1 m4x 0
có hai nghiệm phân biệt?
Câu 3 Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của tham số m để phương trình
5 2 6 x 5 2 6x 8
m có 2 nghiệm dương phân biệt Số phần tử của S bằng
Câu 4 Tập hợp tất cả các giá trị của tham số m để phương trình 4xm.2x 13m 3 0 có hai nghiệm trái dấu là
A ; 2 B 1; C 1; 2 D 0;2
Câu 5 Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để phương trình 4xm.2x2m 5 0 có hai nghiệm trái dấu
A 5; 4
2
m B 5;
2
m
C m ; 4 D 0;5
2
m Câu 6 Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để phương trình 9x2m1 3 x6m có hai nghiệm 3 0 trái dấu
2
2
2 m Câu 7 Tất cả giá trị thực của tham số m để phương trình 25x2.10x m2.4x 0 có hai nghiệm trái dấu là:
0
m
m
1 1
m m
D m 1 Câu 8 Tập hợp tất cả các giá trị của tham số m để phương trình 4xm.2x13m 3 0 có hai nghiệm trái dấu
A m ; 2 B m1; C m 1; 2 D m 0; 2
Câu 9 Tính tổng T của các giá trị nguyên của tham số m để phương trình exm2me x 2m có đúng hai nghiệm phân biệt nhỏ hơn 1
log e
Bài Tập Về Nhà
Trang 11Câu 12 Tìm tập hợp các giá trị thực của tham số m để phương trình m.9x 22 x2m1 6 x 22 x m.4x 22 x 0
có nghiệm thuộc khoảng 0;2
A 6; B ; 6 C ; 0 D 0;
Câu 13 Có bao nhiêu giá trị nguyên dương của tham số m để bất phương trình m.9x2m1 6 xm.4x 0
có nghiệm đúng với mọi x 0;1 ?
Câu 14 Có bao nhiêu giá trị m nguyên với m 4; 4 để phương trình ex m x có một nghiệm duy 1 nhất?
Câu 15 Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để bất phương trình 3x 3 5 3 x có nghiệm đúng m với mọi x ; log 53