Skkn Dạy Trẻ Kể Chuyện Sáng Tạo.docx

MỤC LỤC Phần I Mở đầu Trang 3 1 Lý do chọn đề tài 3 2 Mục đích nghiên cứu 4 3 Đối tượng nghiên cứu 4 4 Đối tượng khảo sát thực nghiệm 4 5 Giả thiết khoa học 4 6 Phương pháp nghiên cứu 4 7 Phạm vi nghi[.]

MỤC LỤC

Phần I: Mở đầu Trang

3

1.Lý do chọn đề tài 3

2.Mục đích nghiên cứu 4

3 Đối tượng nghiên cứu 4

5 Giả thiết khoa học 4

6.Phương pháp nghiên cứu 4

7.Phạm vi nghiên cứu 4

Phần II: Nội dung của đề tài 5

Chương I: Cơ sở lý luận của đề tài5

I.Những thuận lợi và khó khăn 5

1.Thuận lợi 5

2.Khó khăn 5

II.Cơ sở lý luận 5

1.Cơ sở sinh lý 5

2.Cơ sở tâm lý 6

3.Cơ sở giáo dục 7

4.Sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 8

5.Sự cần thiết khi dạy trẻ kể chuyện theo kinh nghiệm 9

Chương II : Các biện pháp dạy trẻ kể chuyện theo kinh nghiệm tại trường mầm non

9

1.biện pháp 1 : Giáo viên tự nâng cao bồi dưỡng chuyên môn 9

2.Biện pháp 2 : Khích lệ để phát huy tính tích cực của trẻ trong hoạt động kể chuyện

10

3.Biện pháp 3 : Tích cực cho trẻ xem tranh 10

4.Biện pháp 4 : Thường xuyên sưu tầm tranh ảnh, đồ dùng giúp trẻ kể chuyện sáng tạo

11

5.Biện pháp 5 : Thường xuyên trao đổi với trẻ bằng hệ thống các câu hỏi 12

6.Biện pháp 6 : Cô kể mâu cho trẻ 14

Phần III : Kết quả thực hiện 15

Phần IV : Kết luận 15

Phần V : Bài học rút kinh nghiệm 15

PHẦN I - MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Bác Hồ đã dạy: "Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc Chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng nó"

Ngôn ngữ có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội của con người Trong hoạt động của mình, con người phải giao lưu bằng ngôn ngữ với mục đích phối hợp hành động, trao đổi tư tưởng Nếu không trao đổi bằng ngôn ngữ người ta không thể tổ chức được hoạt động cần thiết Và đối với trẻ em cũng vậy ngôn ngữ có vai trò to lớn trong việc hình thành và phát triển cơ sở ban đầu của nhân cách Ngay từ khi sinh ra nhờ có ngôn ngữ là phương tiện giao lưu bằng các hoạt động tích cực của mình dưới sự giáo dục

và dạy học của người lớn trẻ em dần chiếm lĩnh được những kinh nghiệm lịch sử xã hội của loài người và biến nó thành của riêng mình Nhà Giáo dục nổi tiếng người Nga E.I.Chikhiêva xem xét công tác phát triển ngôn ngữ cho trẻ là khâu chủ yếu của hoạt động trong trường mẫu giáo, là tiền đề cho mọi sự thành công khác E.I.Chikhiêva khẳng:

"Ngôn ngữ là công cụ để tư duy, là chìa khóa để nhận thức, là vũ khí để chiếm lĩnh kho tàng văn hóa của dân tộc, của nhân loại Vì vậy việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ phải bắt đầu từ rất sớm, từ khi các cháu chưa cắp sách đến trường"

Hiện nay, giáo dục mầm non đang thực hiện chương trình đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ 5- 6 tuổi Phát triển ngôn ngữ là một trong các mục tiêu quan trọng của chương trình Để thực hiện mục tiêu phát triển ngôn ngữ đòi hỏi giáo viên phải biết tích hợp, lồng ghép các hoạt động phát triển ngôn ngữ vào nội dung các môn học được thực hiện theo chủ điểm Khi tổ chức hoạt động chung có mục đích học tập có thể phối hợp nội dung phát triển ngôn ngữ cho trẻ dưới nhiều hình thức như: trò chuyện, chơi phân vai, kể chuyện Trong quá trình tổ chức hoạt động giáo viên phải luôn khuyến khích trẻ biết sử dụng những hiểu biết và kinh nghiệm đã có vào việc thực hiện nhiệm vụ được giao

Dạy trẻ kể chuyện sáng tạo có ý nghĩa lớn đối với việc phát triển lời nói cho trẻ Trẻ học sử dụng kinh nghiệm sống của mình, truyền đạt nó trong một câu chuyện mạch lạc, hình thành kỹ năng bày tỏ thứ tự dễ hiểu, rõ ràng, mạch lạc ý nghĩ của mình Dạy trẻ

kể chuyện theo kinh nghiệm là một trong những hình thức để thực hiện mục tiêu phát triển ngôn ngữ Kinh nghiệm trẻ có được trở thành ngôn ngữ gắn với cuộc sống Vì vậy dạy trẻ kể chuyện sâng tạo là vấn đề cần được quan tâm

Giai đoạn trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi là giai đoạn tiền đề để chuẩn bị cho trẻ tới trường tiểu học, là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời trẻ, trẻ cần phải được chuẩn bị chu đáo hơn trước khi đến trường Vì vậy việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo nhằm phát triển ngôn ngữ nói chung và phát triển ngôn ngữ mạch lạc nói riêng là vấn đề cấp thiết

Năm học 2020-2021, tôi được nhà trường tin tưởng phân công dạy lớp Mẫu giáo lớn Chỉ còn 1 năm học nữa thôi là các con sẽ vào Tiểu học Các con sẽ đến với môi trường mới , tôi luôn có suy nghĩ trăn trở làm sao để dạy các con phát âm chuẩn, chính xác đúng tiếng Việt Và với những lý do trên tôi chọn đề tài: "Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kể chuyện sáng tạo" để nghiên cứu, tôi mong muốn được góp một tiếng nói nhỏ vào việc thực hiện nhiệm vụ phát triển ngôn ngữ cho trẻ và góp phần vào sự nghiệp giáo dục, góp phần tạo ta một thế hệ trẻ thực sự năng động, tự tin và giàu bản lĩnh ứng phó với bất kỳ tình huống nào trong cuộc sống

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng công tác dạy trẻ kể chuyện sáng tạo ở trường Mầm non , đề xuất một số biện pháp nhằm phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trước khi bước vào một bậc học mới

3 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp dạy trẻ 5-6 tuổi kể chuyện sáng tạo tại trường Mầm non Trần Phú

4.Đối tượng khảo sát và thực nghiệm

21 học sinh lớp mẫu giáo lớn 5- 6 tuổi đang học tại trường mầm non Trần Phú

5 Giả thiết khoa học

Nếu xây dựng và biết cách sử dụng các biện pháp dạy trẻ kể chuyện sáng tạo thì sẽ góp phần phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ và chuẩn bị điều kiện để trẻ tham gia hoạt động học tập ở trường tiểu học

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc, phân tích, hệ thống hóa các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu Phương pháp này nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp điều tra

Sử dụng phiếu hỏi dành cho giáo viên mầm non nhằm tìm hiểu thực trạng việc thực hiện nhiệm vụ phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi

Quan sát giáo viên tổ chức hướng dẫn trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi kể chuyện

Nghiên cứu giáo án (kế hoạch) hướng dẫn trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi kể chuyện

6.2.2 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Tiến hành thực nghiệm một số biện pháp hướng dẫn trẻ kể chuyện sáng tạo nhằm kiểm chứng tính đúng đắn của các biện pháp đó

6.2.3 Phương pháp thống kê toán học: Dùng toán học thống kê để xử lý kết quả nghiên cứu, lượng hóa kết quả nghiên cứu giúp cho việc đánh giá kết quả được khách quan

7 Phạm vi nghiên cứu

Trong phạm vi đề tài tôi chỉ nghiên cứu những biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

kể chuyện sáng tạo ở trường mầm non Trần Phú

PHẦN II - NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI

Chương I: Cơ sở lý luận của đề tài

I Những thuận lợi và khó khăn

1 Thuận lợi

- Là trường Mầm non Trần Phú trường có truyền thống dạy tốt, học tốt;

- Ban Giám hiệu năng động, sáng tạo, có kinh nghiệm và luôn quan tâm, sâu sát trong mọi hoạt động của nhà trường;

- Lớp học rộng, thoáng, được đầu tư đầy đủ trang thiết bị cơ sở vật chất Đồ dùng,

đồ chơi đa dạng, phù hợp lứa tuổi

- Phụ huynh luôn quan tâm đến học tập vui chơi của con em mình đặc biệt là khả năng giao tiếp của con trước khi vào lớp một

- Giáo viên có trình độ sư phạm, có chuyên môn nghiệp vụ mầm non, có kinh nghiệm dạy khối mẫu giáo lớn

- Giáo viên năng động thích tìm tòi, nghiên cứu sáng tạo, áp dụng đúng và chuẩn phương pháp dạy học đổi mới trong các bài dạy;

- Các cô giáo đều yêu nghề, mến trẻ

2 Khó khăn

-kĩ năng giao tiếp của các con ở trong lớp chưa có sự đồng đều

- Trong lớp có một số trẻ khả năng tập trung còn chưa cao

II Cở sở lý luận

1 Cơ sở sinh lý

Ngôn ngữ là một chức năng cao cấp của não người, do vậy dựa trên cấu trúc vỏ não, đặc biệt là vùng Broca và vùng Vécních Sự phát triển hài hòa ngôn ngữ đòi hỏi trước hết sự toàn vẹn về giải phẫu và các chức năng của các cơ quan có tham gia vào việc thực hiện và tiếp thu ngôn ngữ

Trẻ lứa tuổi mẫu giáo lớn nhanh và tăng nhanh về sức nặng Nhịp điệu của sự lớn lên hàng năm ở thời kỳ này không đồng đều.Trẻ 5-6 tuổi cấu tạo và hoạt động của các cơ quan, hệ cơ quan dần hoàn thiện Sự phát triển của trẻ cho thấy năng lực làm việc của trẻ

đã tăng lên Các nhà sinh lý và giải phẫu học cho biết bộ não của trẻ 5- 6 tuổi 1300 gam, chỉ kém một chút so với trọng lượng não của người lớn (não người lớn 1400) Với một tỷ rưỡi tế bào thần kinh và hàng vạn tế bào phụ trợ khác trong đại não Đi đôi với sự tăng thêm khối lượng của bộ não là sự hoàn thiện cấu tạo của bộ não

2 Cơ sở tâm lý

Ngôn ngữ là một quá trình tâm lý, là đối tượng nghiên cứu của tâm lý học Khả năng ngôn ngữ nói chung và và ngôn ngữ mạch lạc của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi nói riêng được nghiên cứu trong lý thuyết hoạt động Chúng được nghiên cứu như các hoạt động: hoạt động ngôn ngữ, hoạt động lời nói có động cơ, có mục đích, phương tiện để đạt được mục đích, có hoạt động riêng, hành động, thao tác Thường thì trẻ nói không phải để mà nói, động cơ thúc đẩy trẻ nói chính là nhu cầu giao tiếp, nhu cầu nhận thức, nhu cầu vui chơi, nhu cầu được thể hiện Khi trẻ tham gia vào hoạt động ngôn ngữ tức là trẻ đang nhằm thỏa mãn các nhu cầu trên Giai đoạn đầu trẻ chưa nói được, trẻ sử dụng cử chỉ, điệu bộ, kết hợp với âm bập bẹ, sau đó trẻ sử dụng câu 1 từ, câu đơn và đến giai đoạn mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi), trẻ có thể sử dụng các hình thức khẩu ngữ để diễn đạt mạch lạc điều trẻ muốn nói, đạt được sự thông hiểu của người nghe, thỏa mãn nhu cầu phát ngôn của trẻ

Trẻ em luôn luôn hứng thú về một cái gì đó, nhưng hứng thú có thể biểu hiện dưới hình thức khác nhau: yếu hoặc mạnh, tự động hoặc bị động Mỗi xúc động của trẻ lại kích thích cảm xúc và mỗi cảm xúc lại ảnh hưởng đến tri giác một cách khác nhau Những gì trong cái mà trẻ em tri giác được thật ra là cái trẻ đã hiểu Còn cái mà chúng hiểu lại được tạo lên bởi sự tác động lẫn nhau của ý thức với những xúc cảm tình cảm

Trí tưởng tượng của trẻ 5 - 6 tuổi phát triển rất mạnh do ảnh hưởng của các trò chơi, hoạt động tạo hình, nghe kể chuyện thần thoại và nghệ thuật Kinh nghiệm phong phú là điều kiện cần thiết để tưởng tượng phát triển đến mức độ cao Kinh nghiệm của trẻ càng rộng, trẻ nghe và nhìn thấy càng nhiều, tưởng tượng của trẻ càng hoạt động mạnh hơn Tưởng tượng của trẻ 5 - 6 tuổi có những biến đổi căn bản so với trẻ lứa tuổi trước, nhờ kinh nghiệm của trẻ được mở rộng, hứng thú phát triển, hoạt động phức tạp hơn, tưởng tượng của trẻ có tính chất sáng tạo hơn Các câu chuyện tự kể của trẻ trở lên phong phú

hơn.Trong đó trẻ không những phản ánh những cái đã xảy ra xung quanh trẻ, mà phản ánh cả những sự kiện khá xa trong cuộc sống Trong tưởng tượng của mình trẻ lứa tuổi này đã tỏ ra có tính độc lập rất cao và có sáng kiến Trẻ đã không lặp lại đơn thuần một số

đề tài bắt chước người lớn hay các bạn khác bằng một số cách thức.Trẻ biến đổi các đề tài đó một cách sáng tạo, bổ sung những cái mới, tự tìm ra những phương thức thực hiện

ý định của mình

Do hoạt động nhận thức phát triển mạnh, trẻ bắt đầu có nhiều loại tình cảm nhận thức: Ngạc nhiên trước những hiện tượng không bình thường, hoài nghi khi lời phán đoán còn thiếu luận cứ, tin tưởng khi ý nghĩ này sinh trong óc trẻ phù hợp với những sự kiện mà trẻ biết Trẻ ở lứa tuổi này, những rung cảm về mặt thẩm mỹ trở nên phong phú và nhiều vẻ hơn Trẻ phản ứng rất sinh động đối với cái đẹp của thiên nhiên xung quanh cũng như cái đẹp của các tác phẩm nghệ thuật Để trẻ kể chuyện theo kinh nghiệm tốt chúng ta phải biết khơi gợi xúc cảm ở trẻ bằng cách gợi cho trẻ nhớ lại những cái đã để lại ấn tượng tốt cho trẻ

Theo A.V.Daparôdet [11, tr 328 - 334], trong khi tiếp xúc với người lớn, trẻ 5-6 tuổi tập phát âm đúng được tất cả các âm của ngôn ngữ mà trên thực tế nắm được những phạm trù

cơ bản của ngữ pháp Đứa trẻ có những bước tiến nhất định trong việc nói năng mạch lạc, thể hiện ở chỗ thống nhất được các mệnh đề lại trong câu chuyện ngắn về những điều mà

nó đã nhìn thấy hoặc đã thể nghiệm, trình độ thông hiểu ngôn ngữ của những người xung quanh, cũng như việc thực hiện các loại yêu cầu diễn đạt bằng lời nói ngày càng được nâng cao

3 Cơ sở giáo dục học

Trẻ mẫu giáo học bằng sự trải nghiệm cá nhân (tai nghe, mắt thấy) Nói cách khác

là bằng những phương pháp "thử và sai lầm" trẻ đã học được điều gì đó, phương pháp tự học phổ biến này sẽ đi theo trẻ suốt cuộc đời, bên cạnh các phương pháp nhận thức khác Trẻ mẫu giáo có thể học ở gia đình Đối tượng và hoạt động nhận thức của trẻ là tất cả những gì có xung quanh, kích thích sự chú ý của trẻ, phù hợp với nhu cầu tự nhiên của trẻ Trẻ học bằng cách tiếp xúc trực tiếp với đối tượng, trẻ tự quan sát, rút ra kết luận, tích lũy thành kinh nghiệm, tri thức của mình

Để trẻ phát triển toàn diện theo mục tiêu của ngành học giáo dục mầm non đặt ra, cần phải có những tác động sư phạm cần thiết, phải gắn liền hoạt động học nhằm đạt tới

"vùng phát triển gần" Không phải khi nào trẻ cũng có khả năng tự học, tự thỏa mãn khát vọng khám phá qua các phương tiện riêng lẻ khi tiếp xúc với môi trường xung quanh Trẻ cần sự chỉ bảo ân cần, nghiêm túc của người lớn, cần cách khái quát, hệ thống của cô giáo để lĩnh hội thông tin về sự vật hiện tượng Nhìn chung học ở gia đình trẻ chỉ nhận được những tri thức xuất phát từ kinh nghiệm chủ nghĩa, kinh nghiệm của cá nhân nên còn sơ sài nông cạn Theo A.L Xôrôkina: "Những tri thức trẻ lĩnh hội trực tiếp bằng kinh nghiệm, không có sự hướng dẫn thường là những tri thức rời rạc, do đó dễ có những biểu tượng sai" [46, tr 36] Vì lẽ đó trẻ cần đến lớp mẫu giáo để lĩnh hội tri thức, phát triển những điều mới lạ, đúng đắn, có cơ sở khoa học ở trường mẫu giáo trẻ được học, rèn luyện cách diễn đạt thông qua ngôn ngữ Ngôn ngữ có vai trò hết sức to lớn trong việc lĩnh hội kiến thức

Tuổi mầm non là giai đoạn diễn ra sự phát triển nhanh, mạnh trên mọi mặt thể lực cũng như tâm lý Ngôn ngữ là một trong các mặt phát triển nổi bật ở giai đoạn này Các tác giả nghiên cứu tâm - sinh lý trẻ mầm non trong và ngoài nước đã nhận định rằng, tuổi mầm non (đặc biệt là từ 2-5 tuổi) là giai đoạn phát triển cảm ngôn ngữ Truccốpki cho rằng: "Nếu bỏ lỡ mất giai đoạn nhạy cảm ngôn ngữ từ 2-5 tuổi thì sẽ không có gì bù đắp nổi" [29], E.I.Chikhiêva lại cho rằng:

Những năm đầu của đời sống trẻ em có một ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển ngôn ngữ về sau Rất nhiều nguyên nhân làm chậm trễ sự phát triển ngôn ngữ cũng như những khuyết tật của trẻ em lớn tuổi đều do những điều kiện sinh hoạt ở giai đoạn này sinh ra Từ lúc mới sinh, nhờ vào sự giao tiếp với những người xung quanh mà đứa trẻ phát triển sinh lực và khả năng của mình Sự phát triển đó được biểu hiện rõ rệt nhất ở

là ở ngôn ngữ Nhờ có giáo dục mà trẻ nắm rất nhanh chóng và chính xác các hình thức khẩu ngữ [9, tr.22 - 23]

4 Sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Ở lứa tuổi mẫu giáo 5 - 6 tuổi, trẻ rất nhạy cảm với sự hình thành ngôn ngữ Trẻ đã thường xuyên sử dụng khoảng 3500 từ Trẻ biết mở rộng câu theo hướng số từ trong câu tăng lên Vốn ngôn ngữ xã hội ở trẻ phát triển nhanh từ 5 - 7 tuổi, do đó trẻ không chỉ sử dụng ngôn ngữ phương tiện thông báo mà còn sử dụng nó với ý nghĩa trao đổi và giao tiếp Ngôn ngữ mạch lạc của trẻ đã có những phát triển vượt bậc

Ngôn ngữ mạch lạc thể hiện trình độ phát triển tương đối cao, không những về phương diện ngôn ngữ mà cả về phương diện tư duy nữa ở trẻ mẫu giáo, trước đây trẻ sử dụng ngôn ngữ tình huống là chủ yếu Khi giao tiếp với người xung quanh, trẻ sử dụng nhiều yếu tố trong tình huống giao tiếp để hỗ trợ cho ngôn ngữ của mình Như vậy, chỉ có

những người đang giao tiếp với trẻ lúc đó mới hiểu được trẻ muốn nói gì Dần dần cuộc sống đòi hỏi trẻ phải có một kiểu ngôn ngữ khác, ít phụ thuộc vào tình huống hơn, nhất là khi trẻ phải mô tả lại cho người khác nghe những điều mà mình mắt thấy tai nghe ở đây, trẻ phải nói năng sao cho người khác có thể hình dung ra được những điều mình định mô

tả mà không phải dựa vào một tình huống cụ thể trước mắt Kiểu ngôn ngữ này là ngôn ngữ ngữ cảnh, mang tính chất rõ ràng, khúc chiết Khi nắm vững ngôn ngữ ngữ cảnh rồi trẻ mẫu giáo vẫn sử dụng ngôn ngữ tình huống với người xung quanh

Một kiểu ngôn ngữ khác cũng đang xuất hiện ở trẻ mẫu giáo 5 -6 tuổi, đó là kiểu ngôn ngữ giải thích Độ tuổi này trẻ có nhu cầu giải thích cho các bạn về nội dung trò chơi, cách tạo ra đồ chơi và nhiều chuyện khác Không những thế, trẻ còn muốn giải thích với người lớn (bố mẹ, anh,chị, cô giáo ) những điều mà trẻ cần họ hiểu Ngôn ngữ giải thích đòi hỏi đứa trẻ phải trình bày ý kiến của mình theo một trình tự nhất định, phải nêu bật nên những điểm chủ yếu và những mối quan hệ, liên kết các sự vật, các hiện tượng một cách hợp lý để người nghe dễ đồng tình, có nghĩa là nó yêu cầu tính chặt chẽ

và mạch lạc, do đó còn gọi là ngôn ngữ mạch lạc Kiểu ngôn ngữ mạch lạc có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với việc hình thành những mối quan hệ qua lại trong nhóm trẻ và với những người xung quanh, đặc biệt là đối với sự phát triển trí tuệ của trẻ Muốn có ngôn ngữ mạch lạc thì những điều trẻ định nói ra phải được trẻ suy nghĩ rõ ràng, rành mạch ngay từ đầu, tức là cần được tư duy hỗ trợ Mặt khác, chính ngôn ngữ mạch lạc là phương tiện làm cho tư duy phát triển đến một chất lượng mới Đó là việc nảy sinh các yếu tố của

tư duy lôgic, nhờ đó mà toàn bộ sự phát triển của trẻ được nâng lên một trình độ mới, cao hơn

Nhìn chung đứa trẻ trước khi bước vào trường phổ thông đã có khả năng nắm được ý nghĩa của các từ vựng thông dụng, phát âm gần đúng với sự phát âm của người lớn, biết dùng ngữ điệu phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, đặc biệt là nắm được hệ thống ngữ pháp phức tạp bao gồm những quy luật ngôn ngữ tinh vi nhất về phương diện tu từ, nói năng thoải mái

Để phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ, đặc biệt là ngôn ngữ độc thoại có nhiều hình thức khác nhau, dạy trẻ kể chuyện sáng tạo là một trong những con đường phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ

5 Sự cần thiết khi dạy trẻ kể chuyện theo kinh nghiệm

Theo PGS.TS.Hà Nguyễn Kim Giang [16] thì kể chuyện là một hoạt động nhằm truyện đạt những sự kiện hành động, xung đột của câu chuyện được chứng kiến cho người khác Kể chuyện có thể từ ngôn bản (lời kể của người khác), từ văn bản (đã in thành văn bản) hoặc từ những sự kiện hiện tượng có thực trong cuộc sống

Theo Nguyễn Xuân Khoa [27]: kể chuyện là tường thuật về một sự kiện, miêu tả một đối tượng hoặc sáng tạo ra một câu chuyện nào đó Đó là một hình thức trình bày có tình cảm về một sự kiện theo trình tự phát triển của nó

Tuổi mầm non là giai đoạn diễn ra sự phát triển nhanh, mạnh trên mọi mặt thể lực cũng như tâm lý Và đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo, trẻ chưa biết đọc, biết viết thì ngôn ngữ của trẻ chính là lời nói của trẻ Ở lứa tuổi mẫu giáo 5 - 6 tuổi, trẻ rất nhạy cảm với ngôn ngữ Trẻ đã thường xuyên sử dụng khoảng 3500 từ Trẻ biết mở rộng câu theo hướng số từ trong câu tăng lên Vốn ngôn ngữ xã hội ở trẻ phát triển nhanh từ 5 - 7 tuổi,

do đó trẻ không chỉ sử dụng ngôn ngữ phương tiện thông báo mà còn sử dụng nó với ý nghĩa trao đổi và giao tiếp

Trước khi bước vào trường phổ thông trẻ đã có khả năng nắm được ý nghĩa của các từ vựng thông dụng, phát âm gần đúng với sự phát âm của người lớn, biết dùng ngữ điệu phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, đặc biệt là nắm được hệ thống ngữ pháp phức tạp bao gồm những quy luật ngôn ngữ tinh vi nhất về phương diện tu từ, nói năng thoải mái Nhưng trên thực tế thì còn số đông khả năng sử dụng ngôn ngữ của trẻ chưa được linh hoạt, trẻ chưa biết cách thể hiện nhũng cảm xúc của mình để đúng với hoạt cảnh và theo nhận thức của tôi, việc kể chuyện của trẻ là một hình thức trình bày có tình cảm về những

sự kiện, hiện tượng trong cuộc sống hàng ngày, những điều trẻ đã trải nghiệm, tưởng tượng theo đó trẻ có nhiều kĩ năng, kinh nhiệm hơn trong cuộc sống

Làm thế nào để trẻ có khả năng ngôn ngữ tốt, phát âm chuẩn và giao tiếp tự tin trước khi vào trường tiểu học hay trong mọi hoàn cảnh? Để có khả năng đó thì trẻ cần có những kĩ năng giao tiếp hay khả năng tương tác với cô và các bạn trong lớp hài hòa, thân thiện

CHƯƠNG II: CÁC BIỆN PHÁP DẠY TRẺ 5-6 TUỔI KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO VÀ THỰC NGHIỆM

1.Biện pháp 1: Giáo viên tự nâng cao bồi dưỡng chuyên môn

- Bản thân tôi luôn lắng nghe và tiếp thu những ý kiến đóng góp của mọi người xung quanh

- Luôn tự tìm hiểu học hỏi thêm về kiến thức chuyên môn qua việc đọc các tài liệu tham khảo và sử dụng công nghệ thông tin

- Tham gia đầy đủ các buổi tập huấn có mời các chuyên gia có kinh nghiệm về giảng dạy, bồi dưỡng chuyên môn có giáo viên do nhà trường tổ chức Trong tổ thì luôn

có kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn 1 tháng 1 lần

2 Biện pháp 2: Khích lệ để phát huy tính tích cực của trẻ trong hoạt động kể chuyện Sau mỗi câu chuyện kể của trẻ cô cho các bạn trong lớp nhận xét câu chuyện của bạn:

+ Phần mở đầu câu chuyện có hay không?

+ Diễn biến của chuyện có hấp dẫn không?

+ Kết thúc chuyện như vậy đã đạt chưa?

Từ đó tìm ra những điểm trẻ đã làm tốt để động viên khen ngợi trẻ Vừa kể chuyện

và khuyến khích các trẻ khác hăng hái tham gia kể chuyện Nó sẽ giúp trẻ tìm ra những cách mở đầu câu chuyện làm sao cho hay, nội dung của chuyện phải kể như thế nào cho hợp lý, hấp dẫn, và đặc biệt là cách sử dụng những từ ngữ trong câu chuyện và giọng điệu

kể như thế nào cho hay, cuốn hút, lôi cuốn người nghe vào câu chuyện của mình

3.Biện pháp 3: Tích cực cho trẻ xem tranh ảnh

Ở lứa tuổi mẫu giáo tư duy trực quan nên việc sử dụng đồ dùng trực quan ở lúc này là rất cần thiết Đặc biệt trong các giờ học truyện việc sử dụng tranh ảnh trong quá trình dạy trẻ kể chuyện theo kinh nghiệm sẽ giúp trẻ nhớ lại, hình dung ra những gì đã biết, đã trải nghiệm Từ đó đưa đứa trẻ sống lại với quá khứ, trẻ hồi tưởng lại những gì

đã để lại ấn tượng đẹp trong lòng trẻ

Việc sử dụng tranh ảnh cho trẻ cũng hết sức chú ý vì khi cô đưa tranh ra cho trẻ quan sát thì nó cẩn đảm bảo rất nhiều yếu tố như: Thẩm mỹ, tính giáo dục và đặc biệt tranh ảnh đó phải liên quan đến những gì trẻ đã được trải nghiệm trước đó

Ví dụ: Ở lứa tuổi mẫu giáo lớn 5-6 tuổi khi kể câu chuyện: "Sự tích hồ gươm" chúng ta có thể sử dụng tranh ảnh tái hiện lại câu chuyện

Hoặc khi cho trẻ kể chuyện về “Hội chợ quê ” được diễn ra hàng năm về mỗi dịp cuối năm thì cô nên sử dụng những hình ảnh của trẻ cũng như các hoạt động tiêu biểu của chợ quê như: Trẻ được tham gia các trò chơi tô tượng, Bước chân kì diệu ; Đôi tay khéo léo, gói bánh chưng và từ những hình ảnh đó trẻ sẽ hồi tưởng lại những hoạt động trẻ được tham gia, được làm cùng bố mẹ

Theo tôi cần thường xuyên cho trẻ xem tranh ảnh để nâng cao khả năng tư duy, phát triển trí tưởng tượng cho trẻ Tuy nhiên không phải bất kì giờ kể chuyện theo kinh

nghiệm nào cũng sử dụng biện pháp này Nếu cho trẻ kể chuyện về một nội dung nào đó

mà trẻ đã ghi nhớ tốt những sự kiện có liên quan đến nội dung đó thì cô giáo nên dùng dùng lời nói của mình, mà không cần dùng đến tranh ảnh Và nếu như sử các lời nói mà