Đường lối CNH - HĐH đất nước (Đường lối cách mạng của Đảng)

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam ta đang trên đà phát triển và hội nhập thì xu hướng Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước ngày càng trở nên cấp thiết. Để khẳng định chủ quyền dân tộc và bảo vệ độc lập toàn vẹn lãnh thổ thì ngay từ bây giờ, chúng ta cần xây dựng một nền kinh tế vững chắc, một lực lượng quân sự vững mạnh. Một đất nước nghèo nàn, lạc hậu thì cũng đồng nghĩa với việc đất nước đó sẽ bị lệ thuộc và chi phối bởi nhửng nước phát triển hơn. Do đó, chúng ta cần thực hiện Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước để đưa nước ta từ một nước Nông nghiệp lạc hậu trở thành một nước Công nghiệp phát triển mạnh, có cơ sở vật chất kĩ thuật hiện đại, đời sống vật chất và tinh thần được nâng cao. Vì thế, Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước là một việc làm cấp thiết và là con đường duy nhất để đưa nước ta phát triển và vươn ra thế giới. Dưới đây là bài phân tích của nhóm về nội dung: “CÔNG NGHIỆP HÓA- HIỆN ĐẠI HÓA THỜI KÌ ĐỔI MỚI”

 ĐỀ TÀI:

Thành phố Hồ Chí Minh – 2013

Nhận xét của Giáo viên

1 Nhữ Thị Dung XNK16D 10

2 Trần Thị Kim Dung XNK16D 10

3 Trần Thị Thu Huyền XNK16D 10

4 Phùng Thị Hoàng Oanh XNK16D 10

5 Nguyễn Thị Trúc Nhã XNK16D 10

6 Hồ Thị Bé XNK16D 10

7 Danh Thị Ngọc XNK16D 10

8 Trần Kim Mến XNK16C 10

9 Nguyễn Thùy Mỹ Linh XNK16C 10

L ời mở đầu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam ta đang

trên đà phát triển và hội nhập thì xu hướng Công nghiệp hóa - Hiệnđại hóa đất nước ngày càng trở nên cấp thiết Để khẳng định chủ

quyền dân tộc và bảo vệ độc lập toàn vẹn lãnh thổ thì ngay từ bâygiờ, chúng ta cần xây dựng một nền kinh tế vững chắc, một lực

lượng quân sự vững mạnh Một đất nước nghèo nàn, lạc hậu thì

cũng đồng nghĩa với việc đất nước đó sẽ bị lệ thuộc và chi phối bởinhửng nước phát triển hơn

Do đó, chúng ta cần thực hiện Công nghiệp hóa- Hiện đạihóa đất nước để đưa nước ta từ một nước Nông nghiệp lạc hậu trở

thành một nước Công nghiệp phát triển mạnh, có cơ sở vật chất kĩthuật hiện đại, đời sống vật chất và tinh thần được nâng cao

Vì thế, Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước là mộtviệc làm cấp thiết và là con đường duy nhất để đưa nước ta pháttriển và vươn ra thế giới

Dưới đây là bài phân tích của nhóm về nội dung:

“CÔNG NGHIỆP HÓA- HIỆN ĐẠI HÓA THỜI KÌ ĐỔI MỚI”

Phần 1

CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ THỜI KỲ

ĐỔI MỚI

1 Quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hóa

a Đại hội VI của Đảng phê phán sai lầm trong nhận thức và chủ

trương công nghiệp hoá thời kỳ 1960 – 1986

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng(12-1986)- Đại hội đổi mới với

tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật” phê phán sai lầm trong nhận thức và chủ trương công nghiệp hoá thời kỳ 1960 – 1986.

Chúng ta đã phạm sai lầm trong việc xác định mục tiêu và bước đi về xây dựng

cơ sở vật chất, kỹ thuật, cải tạo xã hội chủ nghĩa và quản lý kinh tế…Do tư tưởng chỉđạo chủ quan, nóng vội, muốn bỏ qua những bước đi cần thiết nên chúng ta đã chủtrương đẩy mạnh công nghiệp hóa trong khi chưa có đủ các tiền đề cần thiết, mặt khác

chậm đổi mới cơ chế quản lý kinh tế Cụ thể như sau:

- Công nghiệp hóa theo mô hình kinh tế khép kín, hướng nội và thiên vềphát triển công nghiệp nặng

- Chủ yếu dựa vào lợi thế về lao động và tài nguyên đất đai và nguồn việntrợ các nước xã hội chủ nghĩa,chủ yếu thực hiện công nghiệp hóa là nhà nước vàdoanh nghiệp nhà nước; việc phân bổ nguồn lực để công nghiệp hóa chủ yếu bằng cơchế kế hoạch tập trung quan liêu trong nền kinh tế thị trường

- Nóng vôi, giản đơn, chủ quan duy ý chí, ham làm nhanh làm lớn, không

quan tâm đến hiệu quả kinh tế xã hội

- Trong việc bố trí cơ cấu kinh tế, trước hết là cơ cấu sản xuất và đầu tư,

thường chỉ xuất phát từ lòng mong muốn đi nhanh, không kết hợp chặt chẽ ngay từđầu công nghiệp với nông nghiệp thành một cơ cấu hợp lý, thiên về xây dựng công

nghiệp nặng và những công trình quy mô lớn , không tập trung sức giải quyết về cănbản vấn đề lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu Kết quả là đầu

tư nhiều nhưng hiệu quả thấp Nhìn chung thời kì 1976-1980, nền kinh tế ở trạng thái

trì trệ, công nghiệp tăng 0,6%, nông nghiệp tăng 1,9%, thu nhập quốc dân chỉ tăng0,4%, dân số tăng 4,5 triệu người Mất cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng, thu và chi,xuất và nhập, đầu tư và hiệu quả Đời sống giảm, tiêu cực tăng, thất nghiệp nhiều

- Không thực hiện nghiêm chỉnh nghị quyết của Đại hội lần thứ V như:Nông nghiệp vẫn chưa thật sự coi là mặt trận hàng đầu, công nghiệp nặng không phục

vụ kịp thời nông nghiệp và công nghiệp nhẹ

Từ việc chỉ ra những sai lầm, khuyết điểm,Đại hội VI của Đảng đã đ ặt

ra ba chương trình mục tiêu:Lương thực –thực phẩm, Hàng tiêu dùng, Hàng xuấtkhẩu

b Quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hoá từ Đại hội VI đến Đại hội

 Cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thị trường có sự điều

tiết của Nhà nước

 Cơ chế khép kín sang cơ chế mở cửa kinh tế

 Từ xây dựng ngay từ đầu một cơ cấu kinh tế đầy đủ, tự cung tự cấp

sang cơ chế bổ sung kinh tế và hội nhập

 Mục tiêu “Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng” đã chuyển sang

“Lấy nông nghiệp và công nghiệp hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu làm trọng tâm”

Từ đó dẫn đến sự đổi mới trong cơ cấu đầu tư: “Đầu tư có trọng điểm và tập trung vàonhững mục tiêu và các ngành quan trọng, trước hết đầu tư cho sản xuất nông nghiệp,hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, cho chế biến nông sản và một số ngành công nghiệpnặng trực tiếp phục vụ cho 3 ngành kinh tế lớn”

 Phát huy nguồn lực của nhiều thành phần kinh tế

ĐẠI HỘI VII (1-1994)

Đảng ta tiếp tục có ngững nhận thức mới, ngày càng hoàn thiện và sâu sắc hơn

về CNH gắn với HDH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa được quan niệm như sau:

- Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện cáchoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế, xã hội, từ sử dụng sức lao

động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động với công nghệ,phương tiện và phương pháp tiên tiến hiện đại, dựa trên sự phát triển công nghiệp và

tiến bộ khoa học, công nghệ, tạo ra năng xuất lao dộng xã hội cao

- Đại hội đã xác định rõ vai trò “mặt trận hàng đầu” của nông nghiệp, và dựatrên thực tế đầu tư cho nông nghiệp từ ngân sách đã tang lên Đại hội đề cập đến lĩnhvực Dịch vụ kinh tế - kỹ thuật trong việc đáp ứng yêu cầu sản xuất, đời sống và hợptác quốc tế; đưa ra chiến lược phát triển kinh tế vùng phù hợp với chiến lược chungcủa cả nước

- Thực hiện đường lối công nghiệp hóa của Đại hội VII, nền kinh tế đã có

bước phát triển cao hơn, có chất lượng hơn, đi vào thực chất hơn so với nhiều nămtrước:

Năm 1991 1995 Tốc độ tăng trưởng

ĐẠI HỘI ĐẢNG VIII(1996)

Nhìn lại đất nước sau 10 năm đổi mới đã nhận định: “Nước ta đã thoát khỏikhủng hoảng kinh tế-xã hội, nhiệm vụ đặt ra cho chặng đường đầu của thời kì quá độ

là chuẩn bị tiền đề cho công nghiệp hóa đã cơ bản được hoàn thành cho phép chuyểnsang thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” Đại hội nêu ra 6 nội

dung quan điểm về Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa và những nội dung đình hướng cơ

bản của Công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong những năm còn lại của thập kỉ 90:

1 Giữ vững độc lập tự chủ đi đôi với mở rộng hợp tác quốc tế, đa phương

hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại Xây dựng một nền kinh tế mới hội nhập với khu

vực và thế giới, hướng mạnh về xuất khẩu, đồng thời thay thế nhập khẩu bằng nhữngsản phẩm trong nước có hiệu quả

2 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là sự nghiệp của toàn dân, của mọi thànhphần kinh tế, trong đó kinh tế Nhà nước là chủ đạo

3 Lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triểnnhanh và bền vững động viên toàn dân cần kiệm yêu nước, không ngừng tang tíchlũy cho đầu tư phát triển tang trưởng kinh tế gắn liền với cải thiện đời sống ngườidân, phát triển văn hóa, giáo dục, thực hiền tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi

trường

4 Khoa học và công nghệ là động lực của công nghiệp hóa, hiện đại hóa Kếthợp công nghệ truyền thống với công nghệ hiện đại; tranh thủ đi nhanh vào hiện đại ởnhững khâu quyết định

5 Lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm tiêu chuẩn cơ bản xác định phương hướngphát triển, lựa chọn dự án đầu tư và công nghệ Đầu tư chiều sâu để khai thác tối đa

năng lực sản xuất hiện có Trong phát triển mới, ưu tiên quy mô vừa và nhỏ, công

nghệ tiên tiến, tạo nhiều việc làm, thu hồi vốn nhanh; đồng thời xây dựng một số côngtrình quy mô lớn cần thiết và có hiệu quả Tạo ra mũi nhọn trong từng bước pháttriển Tập trung thích đáng các nguồn lực cho các lĩnh vực, các địa bàn trọng điểm;

đồng thời quan tâm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của mọi vùng trong cả nước; có chính

sách hỗ trợ những vùng khó khan, tạo điều kiện cho các vùng cùng phát triển

6 Kết hợp kinh tế với quốc phòng an ninh

Đại hội VIII đã điều chỉnh chính sách Công nghiệp hóa theo hướng lấy nông

nghiệp làm khâu đột phá, coi nông nghiệp kết hợp với công nghiệp chế biến làm mặttrận hàng đầu Tiếp tục thực hiên rộng rãi hơn chính sách mở cửa, phát triển kinh tếnhiều thành phần, nâng cao quyền tự chủ sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp.Gắn Công nghiệp hóa với Hiện đại hóa, lấy khoa học - công nghệ làm động lực, lấynguồn lực con người làm yếu tố trung tâm của Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa Đặt

ra nội dung cụ thể của CNH-HĐH trong những năm trước mắt (1996-2000) là “đặcbiệt coi trọng CNH-HĐH nông nghiệp nông thôn…” Đánh dấu bước phát triển mới

trong tư duy lý luận của Đảng về CNH-HĐH Kết quả là:

ĐẠI HỘI IX(4-2001) và ĐẠI HỘI X(2006)

Đảng ta tiếp tục bổ sung và nhấn mạnh một số tư duy về CNH:

Con đường CNH ở nước ta cần có thể rút ngắn thời gian so với các nước đitrước Đây là yêu cầu cấp thiết của nước ta nhằm sớm thu hẹp khoảng cách về trình độ

phát triển so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới Một nước đi sau có điềukiện tận dụng những kinh nghiệm kỹ thuật, công nghệ và thành quả của các nước đi

trước, tận dụng xu thế của thời đại hội nhập quốc tế rút ngắn thời gian

Tuy nhiên, tiến hành CNH theo lối rút ngắn so với các nước đi trước, chúng tacần thực hiện những yêu cầu như: phát triển KT và công nghệ phải vừag có những

bước tuần tự, vừa có bước nhảy vọt; phát huy những lợi thế của đất nước, gắn CNH

với HĐH, từng bước phát triển kinh tế tri thức; phát huy nguồn lực trí tuệ và tinh thầncủa con người VN, đặc biệt coi trọng giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ,

xem đây là nền tảng cho CNH-HĐH

Hướng CNH-HĐH ở nước ta là phải phát triển nhanh và có hiệu quả của các

sản phẩm, các ngành, các lĩnh vực có lợi thế, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuấtkhẩu

CNH-HĐH đất nước đảm bảo xây dựng nền KT độc lập tự chủ, chủ động hộinhập KT quốc tế, tức là phải tiến hành CNH trong một nền KT mở, hướng ngoại

Đẩy nhanh CNH-HĐH nông nghiệp nông thôn với việc nâng cao năng suất,

chất lượng sản phẩm nông nghiệp

Đẩy mạnh CNH-HĐH phải tính toán đến yêu cầu phát triển bền vững trongtương lai

ĐẠI HỘI XI(1-2011)

Trên cơ sở quán triệt và lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện việc thực hiện các quanđiểm, nhiệm vụ trên tất cả các lĩnh vực đã nêu trong Báo cáo chính trị, cần tập trung

lãnh đạo, chỉ đào tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong thực hiện những nhiệm vụ trọngtâm sau:

 Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng

 Đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là thủ tục hành chính liên quan đến tổ

chức và hoạt động của doanh nghiệp, sinh hoạt của nhân dân

 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc

CNH-HDH, hội nhập KT quốc tế của đất nước

 Xây dựng đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng KT, yếu tố đang gây ách tắc, cản

trở sự tăng trưởng KT, gây bức xúc trong nhân dân

 Đổi mới quan hệ phân phối, chính sách tiền lương, thu nhập của cán bộ, công

chức, viên chức, người lao động; khắc phục tình trạng bất hợp lý và tác động tiêu cựccủa quan hệ phân phối, chính sách tiền lương, thu nhập hiện nay

 Tập trung giải quyết một số vấn đề bức xúc (suy thoái đạo đức, tệ nạn xã hội,

trật tự, kỷ cương xã hội)

 Đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãngphí để thực hiện ngăn chặn, đẩy lùi được tệ nạn này

2 Mục tiêu, quan điểm công nghiệp hóa, hiện đạii hóa

a Mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Mục tiêu căn bản của Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa là cải biến nước ta thànhmột nước công nghiệp có cơ sở vật chất kĩ thuật hiện đại, có cơ cấu kinh tế hợp lí,quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, mức

sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh,

xã hội công bằng dân chủ văn minh

Đại hội X đề ra mục tiêu công nghiệp hóa hiện đại hóa gắn với phát triển kinh

tế tri thức

Sớm đưa nước ta thoát khỏi tình trạng kém phát triển Tạo nền tảng để đến

năm 2020, nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa theo hướng hiện đại

Để thực hiện mục tiêu tổng quát trên, trong mỗi giai đoạn phát triển của nền

kinh tế, công nghiệp hóa cần phải thực hiện được những mục tiêu nhất định Trong

những năm trước mắt, trong điều kiện khả năng về vốn hạn hẹp,tình hình kinh tế - xã

hội phát triển, chúng ta cần tập trung nỗ nực đẩy mạnh công nghiệp hóa nông nghiệp,

nông thôn, phát triển nhanh các ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, phát triển

kinh tế vùng, kinh tế biển

b Quan điểm công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Bước vào thời kì đổi mới, trên cơ sở phân tích khoa học các điều kiện trong

nước và quốc tế, Đảng ta nêu ra những quan điểm mới chỉ đạo quá trình thực hiện

công nghiệp hóa hiện đại hóa trong điếu kiện mới Những quan điểm mới này được

Hội nghị lần VII Ban chấp hành trung ương khóa VII nêu ra và được phát triển qua

các Đại hội VIII, IX, X, và XI của Đảng Dưới đây là những quan điểm cơ bản của

Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa thời kì đổi mới

 Một là: Công nghiệp hóa hiện đại hóa gắn liền với phát triển kinh tế tri thức,

bảo vệ môi trường tài nguyên

Đây là phương thức cơ bản đầu tiên, thể hiện sự nhạy bén và phát triển sáng

tạo của Đảng trong việc nhận thức và vận dụng học thuyết kinh tế Mác-Lênin vào điều

kiện cụ thể của đất nước trong thời kì mới

Xu thế toàn cầu hóa nền kinh tế và sự phát triễn kinh tế tri thức đã có những

thay đổi như thế nào đến quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa?

Đại hội X của Đảng chỉ rõ: “Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất

nước gắn với phát triển kinh tế tri thức, coi kinh tế tri thức là yếu tố quan trong của

nền kinh tế và của công nghiệp hóa, hiện đại hóa”

Đại hội XI của Đảng đã nhấn mạnh thêm: “Thực hiện công nghiệp hóa, hiện

đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ môi trường Xây dựng cơ cấu kinh

tế hợp lí, hiện đại, có hiệu quả và bền vững, gắn chặt chẽ công nghiệp, nông nghiệp và

dịch vụ”

Kinh tế tri thức là gì? Theo tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD)

Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, phổ cập và sử dụng tri thức giữ

vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải, nâng cao chất

lượng cuộc sống Đặc diểm của nền kinh tế tri thức là:

 Tri thức là nguồn lực quan trong nhất quyết định sự tăng trưởng, phát triển kinh

tế

 Các ngành kinh tế tri thức ngày càng chiếm đa số.

 Công nghệ thong tin ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực

 Học tập trở thành nhu cầu thường xuyên đối với mọi người

 Mọi hoạt động dều mang tính toàn cầu hóa

 Hai là: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn liền với sự phát triển kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển kinh tế thị trườngkhông những khai thác có hiệu quả mọi nguồn lực trong nền kinh tế, mà còn sử dụngchúng có hiệu quả để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,nhằm thu hút vốn đầu tư nước ngoài, thu hút công nghệ hiện đại, khai thác thị trườngthế giới…sớm đưa nước ta thoát khỏi tình trạng kém phát triển

Trong bối cảnh là xu thế của Thế giới và Quốc tế toàn cầu hóa có cả những cơhội mà chúng ta cần nắm lấy, nhưng đồng thời cũng có những khó khăn mà chúng taphải đoàn kết để vượt qua

Đại hội X nhận định khoa học và công nghệ sẽ có bước tiến nhảy vọt kinh tế

tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất.Cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại đã tác động sâu đến mọi lĩnh vực của

đời sống xã hội Bên cạnh đó, xu thế hội nhập và tác động của quá trình toàn cầu hóa

đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức đối với đất nước ta Chính kinh tế tri thức này mới

này là một đòn bẩy có yếu tố quyết định cho tất cả các nước khi tiến hành những nấcthang phát triển sâu và rộng trong phạm vi quốc gia và quốc tế

 Ba là, lấy phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển

con người là yếu tố cơ bản nhất cho sự phát triển nhanh và bền vững Với nền kinh tế

tri thức mà chúng ta chủ trương gắn chặt nền CNH - HĐH với nền kinh tế tri thức thì

con người chính là chủ thể sáng tạo ra tri thức, sáng tạo ra khoa học công nghệ, ra vốn

và cũng là ch ủ thể để tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng các chủ thể thích hợp để pháttriển đất nước, cho nên con người phải luôn luôn được đặt ở trung tâm của sự pháttriển là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững

Đại hội XI chỉ rõ: “Phát triển và nâng chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn

nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược, là yếu tố quyết định đẩy mạnh pháttriển và ứng dụng khoa học, công nghệ, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình