(Tiểu luận) báo cáo nhóm môn học kinh tế vĩ mô bitcoin đồng tiền nửa sau thế kỉ xxi

Các khái niệm về Bitcoin Mark Gates 2018 :“Bitcoin là một mạng lưới tiền mã hóa; đồng tiền này có thể được dùng để thanh toán điện tử trong các giao dịch mua bán hàng hóa và dịch vụ tư

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

CƠ SỞ II TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

===========

BÁO CÁO NHÓM

MÔN HỌC: KINH TẾ VĨ MÔ

BITCOIN - ĐỒNG TIỀN NỬA SAU THẾ KỈ XXI ?

Tên nhóm: Nhóm 9

Mã lớp: ML36 Giảng viên hướng dẫn: Ths Phạm Văn Quỳnh

TP Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2022

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

DANH SÁCH THÀNH VIÊN 3

DANH MỤC BẢNG 4

DANH MỤC BIỂU ĐỒ 5

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 6

LỜI MỞ ĐẦU 7

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BITCOIN 8

1.1.BITCOIN LÀ GÌ ?SỰ RA ĐỜI CỦA BITCOIN 8

1.1.1 Các khái niệm về Bitcoin 8

1.1.2 Sự ra đời của Bitcoin 8

1.2.NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA BITCOIN 9

1.3.ĐẶC ĐIỂM CỦA BITCOIN 11

1.3.1 Các đặc tính của Bitcoin 11

1.3.2 Ưu điểm của Bitcoin 13

1.3.3 Nhược điểm của Bitcoin 14

1.4.TÌNH HÌNH CỦA BITCOIN TRONG 5 NĂM GẦN ĐÂY 15

CHƯƠNG 2: TÁC ĐỘNG QUA LẠI GIỮA BITCOIN VÀ CÁC YẾU TỐ VĨ MÔ CÓ LIÊN QUAN 19

2.1.CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ 19

2.1.1 Ảnh hưởng của Bitcoin đến chính sách tiền tệ 19

2.1.2 Ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến giá của Bitcoin 25

2.2.THUẾ 27

2.2.1 Đối với Hoa Kỳ 28

2.2.2 Đối với Liên minh châu Âu 29

2.2.3.Đối với Nga 30

2.2.4 Đối với Việt Nam 30

2.3.LẠM PHÁT 32

2.3.1 Mối quan hệ giữa lạm phát và giá của bitcoin 32

2.3.2 Liệu Bitcoin có thể thay thế vàng và trở thành một tài sản trú ẩn an toàn?34 2.4.THẤT NGHIỆP 36

2.5.TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ 38

2.5.1.Tác động của Bitcoin đối với các nước đang phát triển 38

2.5.2 Tiền điện tử (bao gồm Bitcoin) ảnh hưởng ngày càng lớn trong các cuộc tranh luận về chính sách công 40

2.6CUNG-CẦU VÀ LÃI SUẤT 41

2.6.1 Ảnh hưởng của lãi suất và cung cầu đến giá Bitcoin 41

2.6.2 Lãi suất của FED ảnh hưởng đến giá Bitcoin 41

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TRỞ THÀNH TIỀN CỦA BITCOIN 43

3.1.LÝ DO HIỆN NAY BITCOIN VẪN CHƯA ĐƯỢC XEM LÀ TIỀN 43

3.1.1 Theo 5 tiêu chí: 43

3.1.2 Theo 3 chức năng: 43

3.2.CƠ HỘI CHO BITCOIN 45

3.3.THÁCH THỨC CỦA BITCOIN 46

3.3.1 Tiền điện tử có thể gặp nhiều khó khăn 46

3.3.2 Vấn đề pháp luật – chính phủ – xã hội 47

3.3.3 Ảnh hưởng quyền giám sát tiền tệ 47

3.4.NHỮNG ĐỒNG TIỀN ẢO KHÁC 48

3.4.1 Ethereum (ETH) 48

3.4.2 Binance Coin (BNB) 49

3.4.3 TRON (TRX) 50

CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN 52

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 53

TIẾNGVIỆT 53

TIẾNGANH 57

DANH SÁCH THÀNH VIÊN

STT MSSV Họ và Tên Mức độ hoàn thành

1 2114213020 Lâm Nguyễn Như Nguyện 100%

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1 Bảng tỷ lệ giá trị tiền ảo BITCOIN so với tiền mặt trong lưu thông của 1 số

khu vực/quốc gia 21

Bảng 2 Bảng cân đối tiền tệ rút gọn với tiền ảo 23

Bảng 3 Bảng khảo sát 27 quốc gia có tỷ lệ người dùng tiền mã hoá của Finder 32

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1 Biểu đồ thể hiện sự biến động giá của Bitcoin từ năm 2017-2021 19

Biểu đồ 2 Biểu đồ thể hiện sự biến động giá của Bitcoin tháng 5/2022 20

Biểu đồ 3 Biểu đồ so sánh M1 Supply và giá Bitcoin 25

Biểu đồ 4 Biểu đồ thể hiện hệ số tương quan giữa M1 Supply và giá Bitcoin 25

Biểu đồ 5 Biểu đồ thể hiện sự sụt giảm giá Bitcoin 11/2021 đến 05/2022 34

Biểu đồ 6 Biểu đồ so sánh mức độ thất nghiệp của Hoa Kỳ 2008-2020 36

Biểu đồ 7 Giao dịch Bitcoin trên sàn Coinbase từ ngày 28/4/2020 36

Biểu đồ 8 Biểu đồ số liệu GDP của Hoa Kỳ từ ngày 2008-2020 37

Biểu đồ 9 Sự biến động giá của Bitcoin theo dòng thời gian từ 2010 đến 2022 43

Biểu đồ 10 Biểu đồ giá Ethereum 48

Biểu đồ 11 Biểu đồ giá Binance Coin 49

Biểu đồ 12 Biểu đồ lịch sử giá TRON (TRX) 49

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

KIC Know-Your- Customer

PCI Payment Card Industry

BTC Bitcoin

POS Point Of Sales

ATM Automated Teller Machine: máy rút tiền tự động

FED Federal Reserve System: cục Dự trữ Liên bang Mỹ

ROI Return on investment: Tỉ lệ lợi nhuận ròng trên tổng phi chí đầu

tư DeFi Decentralized Finance: Tài chính phi tập trung

IRS Internal Revenue Service: Sở Thuế vụ Liên bang Hoa Kỳ

ECJ European Court of Justice: Toà án tối cao Liên minh châu Âu

Dowjones Một vài chỉ số thị trường chứng khoán được tạo ra bởi Charles

Dow

Nasdaq National Association of Securities Dealers Automated Quotation

System: sàn giao dịch chứng khoán Hoa Kỳ H&S Head and shoulder

ETF Exchange traded fund: Quỹ hoán đổi danh mục

CBDC Central bank digital currency: Tiền điện tử của NH Trung ương

LỜI MỞ ĐẦU

Thế giới bắt đầu thế kỉ 21 với sự thay đổi mạnh mẽ của nền kinh tế sau cú sốc kép của đại dịch COVID-19 và cuộc xung đột ở Ukraine Hàng loạt những cơ hội, thách thức và rủi ro được đặt ra, gây nên sức ép to lớn cho các nhà kinh tế, quản lí, đầu

tư và chính phủ ở nhiều quốc gia Để đối phó với những thiệt hại kinh tế mà

COVID-19 gây ra, chính phủ các nước trên khắp thế giới đã ồ ạt in tiền, làm ngập thị trường với tiền giá rẻ nhằm thúc đẩy chi tiêu, từ đó giải cứu nền kinh tế khỏi suy thoái Tuy nhiên tăng cung tiền cũng đồng nghĩa với sức mua của đồng tiền bị giảm sút, từ đó dẫn đến việc mọi người đổ xô đi tìm những tài sản có thể bảo vệ họ trước rủi ro lạm phát ngày cao tăng cao

Sau dịch bệnh COVID-19, xu hướng số hóa ngày càng phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là phương tiện thanh toán Trong giai đoạn thế giới bị kiềm tỏa bởi những lệnh hạn chế và phong tỏa trên diện rộng, đi kèm với đó là sự bùng nổ của thương mại và truyền thông trực tuyến, đã tạo ra sự quan tâm ngày càng tăng đối với tiền tệ kỹ thuật

số hay còn gọi là tiền điện tử Không những thế mạng toàn cầu và công nghệ đang làm cho ranh giới giữa các quốc gia, chủng tộc ngày càng xóa nhòa Do vậy, nhu cầu sử dụng một đồng tiền "phi chính phủ" cũng ngày càng lớn hơn

Với những đặc tính nổi trội về thời gian giao dịch, chi phí, khả năng thanh khoản, tính bảo mật cao, nguồn cung được kiểm soát nghiêm ngặt tránh dẫn đến việc

bị lạm phát về số lượng, tiền điện tử đặc biệt thích hợp trong bối cạnh thương mại điện

tử ngày càng phát triển với tốc độ nhanh, đặc biệt trong bối cảnh mà xã hội, cộng đồng đang hướng tới một thế giới phẳng

Lần đầu tiên ra mắt năm 2009, Bitcoin vẫn được coi là đồng tiền kỹ thuật số không có tính chính thống, chỉ mãi đứng ở bên lề của nền kinh tế Tuy nhiên, đồng tiền này đã dần dần chứng minh được ưu thế của mình, trở thành một lựa chọn đầu tư thông thường và có khả năng là một phương tiện thanh toán chính thống Hiện nay gần như Bitcoin đã trở thành một dạng "vàng kỹ thuật số", hay nói cách khác là 1 tài sản

kỹ thuật số khan hiếm như vàng

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BITCOIN

1.1 Bitcoin là gì ? Sự ra đời của Bitcoin

1.1.1 Các khái niệm về Bitcoin

Mark Gates ( 2018 ):“Bitcoin là một mạng lưới tiền mã hóa; đồng tiền này có thể được dùng để thanh toán điện tử trong các giao dịch mua bán hàng hóa và dịch vụ tương tự các loại tiền truyền thống khác như đồng đô la Mỹ hay đồng euro.”

Andreas M Antonopoulos ( 2018 ):“ Bitcoin là một tập hợp các khái niệm và công nghệ tạo nên nền tảng của hệ thống sinh thái tiền điện tử Các đơn vị tiền tệ được gọi là bitcoin được sử dụng để lưu trữ và truyền những giá trị giữa những người tham gia mạng lưới Người dùng Bitcoin trao đổi với nhau chủ yếu thông qua mạng

internet.”

Chung quy lại Bitcoin là một loại tiền tệ thường được gọi là tiền ảo, tiền điện

tử, tiền kỹ thuật số hay tiền mã hoá Bitcoin có thể được sử dụng để thanh toán hàng hoá, chuyển khoản từ người này sang người kia, nhưng không giống như tiền tệ truyền thống, Bitcoin không được tạo ra bởi bất kỳ một quốc gia hay nhà nước nào mà nó được tạo ra bởi mạng lưới kết nối các máy tính khắp thế giới, chỉ sử dụng được trong các giao dịch trực tuyến và không bị quy định bởi bất kỳ một ngân hàng hay cơ quan trung ương, tổ chức nào

1.1.2 Sự ra đời của Bitcoin

Bitcoin được tạo ra vào năm 2009, bởi một lập trình viên hoặc một nhóm người

ẩn danh, được biết đến với cái tên là Satoshi Nakamoto Hiện nay, danh tính thực sự của Satoshi Nakamoto vẫn chưa được biết đến

Tên miền bitcoin.org được đăng ký vào ngày 18 tháng 8 năm 2008 Lần đầu tiên Bitcoin được nhắc đến vào ngày 31 tháng 10 năm 2008 trong Whitepaper về giao thức thanh toán ngang hàng của nhân vật ẩn danh Satoshi Nakamoto Nó được bắt đầu đưa vào sử dụng từ ngày 3 tháng 1 năm 2009 với khối Bitcoin khởi thuỷ được ra đời

(genesis block) Ngày 5 tháng 10 năm 2009, lần đầu tiên giá trị Bitcoin được ấn định trên sàn giao dịch, khởi điểm ở mức 1 đô la Mỹ tương đương 1.309,03 Bitcoin (hoặc 1 bitcoin = 0,00076 USD ) Giá trị này được tính bởi chi phí tiền điện của một máy tính hao tốn khi đào ra Bitcoin Ngày 22 tháng 5 năm 2010, nhà phát triển phần mềm Laszlo Hanyecz mua hai chiếc pizza với giá 10.000 Bitcoin Đây được coi là lần đầu

tiên tiền điện tử được sử dụng cho mục đích mua hàng hóa và ngày này được gọi là Bitcoin Pizza Day.

1.2 Nguyên lý hoạt động của Bitcoin

Để biết một giao dịch Bitcoin được xảy ra như thế nào thì ta cần tìm hiểu 4 mục sau đây:

a) Ví Bitcoin:

Bitcoin là đồng tiền điện tử và được lưu trữ trong một ví gọi là ví Bitcoin Ví Bitcoin được xem như là một tài khoản Bitcoin và người dùng muốn thực hiện giao dịch liên quan đến Bitcoin bắt buộc phải có tài khoản Mỗi ví Bitcoin bao gồm một địa chỉ công khai (giống như số tài khoản ngân hàng) gọi là Bitcoin Address với khoảng 27-34 chữ, số và một khóa riêng tư (giống như mật khẩu của tài khoản Internet

Banking) là Private Key Một địa chỉ có đến 160 bit dữ liệu, vì vậy có thể tạo ra tổng cộng 2160 địa chỉ Bitcoin - tương đương 1048 địa chỉ Do đó, mỗi cá nhân có thể tạo vô

số Bitcoin Address mà không sợ trùng lặp với ai

Người dùng đăng nhập vào ví bằng Private Key và có thể gửi Bitcoin đến bất

kỳ người nào thông qua Bitcoin Address của họ Và như vậy, một khi người dùng làm mất khóa riêng tư, nó đồng nghĩa với việc họ sẽ mất ví và toàn bộ số Bitcoin có trong

đó Không ai có thể lấy lại được số Bitcoin đã mất nhưng chúng vẫn được lưu trữ trên

hệ thống

b) Blockchain (Chuỗi khối):

Blockchain là nền tảng công nghệ được Bitcoin sử dụng để cho phép các giao dịch ngang hàng (peer-to-peer) nhanh chóng, an toàn và minh bạch diễn ra Cách giao dịch Bitcoin hoạt động là được nhóm lại với nhau và được lưu trữ trong

các khối (block), các khối (block) này được liên kết trở lại với nhau trong một chuỗi (chain), đây là lý do tại sao nó được gọi là chuỗi khối (blockchain) Khi một khối giao

dịch mới xuất hiện, nó sẽ được đặt theo thứ tự ngay bên dưới khối giao dịch trước đó, chứa thông tin về thời gian khởi tạo kèm một mã thời gian và dữ liệu giao dịch

Blockchain được thiết kế để chống lại sự thay đổi dữ liệu bởi nó như một cuốn

sổ cái điện tử được phân phối trên nhiều máy tính khác nhau (tính phi tập trung), lưu trữ mọi thông tin giao dịch và đảm bảo các thông tin đó không thể bị thay đổi dưới bất

kỳ hình thức nào Mọi thông tin được lưu trên sổ cái sẽ được xác nhận bởi hàng loạt máy tính được kết nối trong một mạng lưới chung Sẽ không có một cỗ máy nào có

khả năng thay đổi, viết đè lên hay xóa dữ liệu cuốn sổ cái đó Chỉ khi hacker có thể hack hơn 50% số máy tính thì mới có thể thay đổi được dữ liệu nhưng đó là một điều bất khả thi.

Một tên gọi khác của Blockchain là “sổ cái phân tán” Blockchain của Bitcoin

là công khai, bất cứ ai cũng có thể tải xuống toàn bộ hoặc đi đến bất kỳ số lượng trang web phân tích nó Và Bitcoin thực ra chỉ là một danh sách: người A đã gửi X bitcoin cho người B, người mà đã gửi Y bitcoin cho người C, v.v … Bằng cách kiểm đếm các giao dịch này, mọi người đều biết người dùng cá nhân đứng ở vị trí nào

Ví dụ, bạn chỉ có thể thấy rằng 12N6yGu3UFHeyUNdzH5sS3aRFRzu8Ae0EX đã

gửi 0,01517428 BTC đến 1kHG2qjdk5Khiq2X5xQrr1wjigepJEK8t - một BITCOIN

ADDRESS vào ngày 02 tháng 6 năm 2022

c) Bitcoin Mining (Đào Bitcoin):

Để xử lý giao dịch, hệ thống máy tính phải thực hiện 1 thủ tục - gọi là đào Bitcoin Bao gồm giải mã 1 phương trình toán học và đưa ra đáp án gồm 64 ký tự Khi bài toán giải mã thành công, một khối Bitcoin bao gồm thông tin giao dịch trong đó sẽ hoàn tất việc xử lý Bất kỳ ai cũng có thể tham gia đào bitcoin bằng cách ᴠận hành một ứng dụng trên máу tính Một ѕố công tу còn thiết kế ra một phần cứng dành riêng cho ᴠiệc khai thác bitcoin, giúp ᴠiệc хử lý các giao dịch ᴠà tạo khối mạnh hơn, hiệu quả

hơn máу tính thông thường Miner - những người đào Bitcoin, hay còn được gọi là thợ

đào, sẽ được thưởng một lượng Bitcoin từ mạng máy tính cho thành quả của mình Độ khó mỗi bài toán tăng theo chu kỳ để đảm bảo Bitcoin luôn được tạo mới mỗi 10 phút Việc đào Bitcoin sẽ trở nên khó khăn hơn bởi ngày càng có ít số Bitcoin để khai thác, ước tính đến năm 2140 thì tổng 21 triệu Bitcoin có thể được đào hết

Thợ đào sẽ được thưởng một lượng bitcoin tương ứng với mức phí giao dịch mà

họ xử lý và đồng thời nhận được phần bổ sung cho mỗi khối Bitcoin khai thác Trong mạng lưới bitcoin, mỗi thợ đào phải cạnh tranh với các thợ đào khác để trở thành người đầu tiên giải quyết bài toán mà hệ thống đưa ra vì cứ sau mỗi 210000 khối

bitcoin được khai thác thì phần thưởng sẽ giảm đi phân nửa

d) Giao dịch Bitcoin:

Binance, Huobi, Coinbase.com là một trong những sàn giao dịch tiền ảo lớn nhất thế giới hiện nay Những người sở hữu Bitcoin thường mua bán số BTC của họ

thông qua các sàn này Đây là nơi sẽ tập hợp những người tham gia vào thị trường từ khắp nơi trên thế giới để mua bán tiền ảo

Với sự phát triển ngày càng rộng rãi của tiền điện tử thì những sàn giao dịch kể trên ngày càng trở nên phổ biến và đi kèm với nó là những thách thức về sự công nhận, sự hợp pháp và tính bảo mật Chẳng hạn, trong khi Bitcoin được công nhận và được phép sử dụng ở nhiều quốc gia thì vẫn có nhiều Chính phủ của các nước trên thế giới đã ngăn cấm tuyệt đối việc sử dụng tiền ảo Ai Cập, Iraq, Qatar, Oman, Maroc, Algeria, Tunisia, Bangladesh và Trung Quốc là những ví dụ điển hình Tuy nhiên, lệnh cấm mọi hoạt động dính đến tiền kỹ thuật số của Trung Quốc vào tháng 9 năm 2021

là sự kiện nhận được sự quan tâm nhiều nhất Sau lệnh cấm này, ngay lập tức giá tiền

ảo Bitcoin sụt đến 7% Và nhiều chuyên gia nhận định bước đi mới này nhằm đẩy mạnh phát hành, lưu thông đồng tiền điện tử do nhà nước Trung Quốc phát hành Điều này đã khiến cho việc mua bán Bitcoin trở nên vô cùng phức tạp và liên tục thay đổi

Một mối lo ngại khác đối với những người tham gia vào thị trường Bitcoin đó

là các vấn đề trộm cắp Mặc dù mạng lưới Bitcoin có tính bảo mật khá cao, song, vẫn không tránh khỏi những tên trộm nhắm vào lượng Bitcoin đồ sộ ở các sàn giao dịch lớn Trong quá khứ, đã có những vụ trộm xảy ra và gây ra những hậu quả đáng tiếc

Và phần lớn khoảng Bitcoin bị đánh cắp không thể được khôi phục lại

1.3 Đặc điểm của Bitcoin

b) Tính ẩn danh:

Ngày nay, các ngân hàng hầu như đều biết mọi thứ về khách hàng của mình: lịch sử tín dụng, địa chỉ, số điện thoại, các thói quen chi tiêu, Bitcoin thì hoàn toàn

ngược lại, vì các ví điện tử không hề liên kết đến một thông tin cá nhân nào Và mặc

dù có ủng hộ tính ẩn danh không bị theo dõi của BTC, một số những người khác cho rằng loại hình giao dịch này có thể bị tội phạm ma túy, khủng bố hay rửa tiền lợi dụng

c) Tính minh bạch:

Tính ẩn danh của Bitcoin chỉ tương đối, mỗi giao dịch BTC đều được lưu trữ trong Blockchain Về mặt lý thuyết, nếu địa chỉ ví của bạn được sử dụng công khai, bất kỳ ai cũng có thể tìm hiểu số dư nếu nghiên cứu kỹ sổ cái Blockchain Tuy nhiên, truy vết một địa chỉ Bitcoin của một người dùng hầu như là không thể

Một số người sử dụng những cách thức để giao dịch Bitcoin không bị nhận diện

và phương pháp đơn giản nhất là sử dụng nhiều địa chỉ kết hợp với lưu giữ số Bitcoin

ở nhiều ví khác nhau

d) Tính bền vững:

Bitcoin không tồn tại ở một dạng vật lý cụ thể, đồng nghĩa với việc nó không thể bị phá hủy Mỗi Bitcoin về bản chất là vĩnh viễn, không giống như tiền giấy hoặc đồng xu

e) Tính dễ thiết lập:

Một yếu tố quan trọng khác về cách Bitcoin hoạt động như thế nào là bất kỳ ai,

ở bất kỳ đâu trên thế giới đều có thể gửi tiền cho nhau Không có quy trình KYC

(Know-Your-Customer) - bạn không cần phải sử dụng ID để mở ví Bitcoin Với ngân hàng, bạn phải sử dụng ID của mình khi đăng ký tài khoản Bởi vì điều này, hàng trăm triệu người trên thế giới không có tài khoản ngân hàng Họ không thể gửi hoặc nhận

tiền Tuy nhiên, giờ đây, với Bitcoin, cuối cùng họ cũng có thể làm được!

f) Tốc độ cao:

Mạng lưới Bitcoin thực hiện nhiều thanh toán hầu như là ngay lập tức, chỉ tốn vài phút để một người phía bên kia địa cầu có thể nhận được tiền của bạn trong khi phải mất vài ngày đối với hệ thống liên ngân hàng quốc tế hiện tại

1.3.2 Ưu điểm của Bitcoin

a) Tính tiện lợi cao:

Một trong những đặc thù của tiền là tính tiện lợi, nghĩa là phải dễ mang theo và

sử dụng Vì Bitcoin hoàn toàn là công nghệ kỹ thuật số, tất cả khoản tiền đều được giữ trong một ứng dụng hoặc ví cứng

Tiền điện tử giúp mọi người tự do gửi và nhận tiền chỉ bằng cách quét mã QR hoặc là thông qua vài bước truy cập ví online Hầu như không tốn bao nhiêu thời gian, phí giao dịch không cắt cổ và tiền đi trực tiếp từ người này sang người khác mà không cần bất kỳ sự tham gia của bên thứ ba nào Tất cả điều bạn cần chỉ là kết nối với Internet

b) Kiểm soát:

Điều tuyệt vời về Bitcoin là đồng tiền này cho phép người dùng nắm quyền kiểm soát các giao dịch của họ, tự chịu trách nhiệm lưu giữ số Bitcoin mà mình có bằng cách không để khóa riêng tư bị mất Không giống như Bitcoin, các ngân hàng có thể đóng băng/khóa tài khoản của mọi người bất cứ khi nào họ muốn Họ có quá nhiều quyền kiểm soát đối với những người sử dụng ngân hàng, và họ đã lạm dụng quyền lực của mình

c) Không có trong PCI:

PCI viết tắt là Payment Card Industry (Ngành công nghiệp thẻ thanh toán) Các sản phẩm của ngành công nghiệp này là ATM, thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, mạng lưới POS và các dịch vụ liên quan Nó bao gồm tất cả những tổ chức lưu trữ, phát hành thẻ

dữ liệu thanh toán PCI có các quy định bảo mật nghiêm ngặt và hầu hết các thương hiệu thẻ thanh toán lớn đều phải chấp hành

Khi những quy định thống nhất có thể tốt đối với các công ty lớn, song, hệ thống lại không xem xét cụ thể từng nhu cầu của cá nhân Khi sử dụng Bitcoin, bạn không cần phải tuân theo các quy chuẩn của PCI Việc này cho phép người dùng có thể tham gia vào các thị trường nơi mà thẻ tín dụng không có hoặc rủi ro lừa đảo rất là cao

Vì thế, người dùng hạ thấp phí giao dịch, cơ hội mở rộng thị trường và giảm chi phí vận hành sẽ mở ra

d) Không thể bị làm giả:

Một trong những cách phổ biến nhất để làm giả trong thế giới kỹ thuật số là sử dụng một đồng tiền hai lần, khiến cả hai giao dịch đều mang tính chất lừa đảo Hiện

tượng này được gọi là “double spending” – lặp chi Để giải quyết vấn nạn này, Bitcoin, khác với những đồng tiền điện tử khác, sử dụng công nghệ Blockchain cùng nhiều cơ chế đồng thuận khác để xây dựng nên một giao thức hoàn chỉnh.

e) Được chọn mức phí giao dịch:

Một lợi ích không thể tranh cãi trong mạng lưới Bitcoin là việc tự do chọn mức phí giao dịch hoặc là thậm chí có thể không trả gì Phí giao dịch được dành cho thợ đào, chỉ sau khi một số block mới được hình thành Thường thì người gửi sẽ trả toàn

bộ phí, khấu trừ phí này vào người nhận có thể bị coi là một giao dịch không hoàn tất.Phí giao dịch là hoàn toàn tự nguyện và là động lực để thợ đào tiếp tục làm việc

Cơ chế này cũng là nguồn thu nhập chính trong ngành khai thác tiền điện tử, mang lại nhiều tiền hơn cho họ so với ngành công nghiệp đào truyền thống Các hoạt động đào Bitcoin sẽ dừng lại tại một thời điểm nào đó trong tương lai khi toàn bộ lượng Bitcoin

đã được đào lên

Vì vậy, thị trường tiền điện tử sẽ có một dạng đánh đổi khác đó là chọn giữa chi phí hoặc thời gian chờ đợi giao dịch Phí giao dịch cao sẽ đồng nghĩa với thời gian giao dịch nhanh, trong khi đó một số người dùng có thể chờ đợi để tiết kiệm tiền

1.3.3 Nhược điểm của Bitcoin

Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, Bitcoin cũng tiềm tàng những “rủi ro” đáng phải suy ngẫm

a) Mức độ công nhận:

Tại nhiều quốc gia, Bitcoin được công nhận và hoàn toàn hợp pháp Tuy nhiên,

một vài chính phủ vẫn chưa có khung pháp lý cụ thể đối với loại tài sản này, trong khi

số khác thì đã chọn cách ban hành lệnh cấm sử dụng nó

b) Mất private key:

Private key là một mật khẩu hỗn hợp số và chữ dùng để truy cập vào ví Bitcoin Mất key này đồng nghĩa với việc mất tất cả số Bitcoin hiện có trong ví của bạn Tuy nhiên, hầu hết các ví hiện tại đều có cơ chế sao lưu dự phòng, và rõ ràng người dùng nên làm như vậy trước khi sử dụng ví

còn có tên gọi khác là “chợ đen” Đây là một thị trường trên dark web - một phần ẩn danh của Internet phải được mở bằng một trình duyệt đặc biệt.

Trên Silk Road, bạn có thể mua rất nhiều thứ bất hợp pháp và Bitcoin là loại tiền

tệ được sử dụng Điều này rất tồi tệ đối với Bitcoin và một số chính phủ đã cố gắng

cấm sử dụng tiền ảo vì lý do này Đó là ví dụ lớn nhất về cách mua Bitcoin có thể bị lạm dụng, mặc dù, tội phạm có thể xảy ra với tất cả các loại tiền tệ

d) Biến động cao:

Giá của Bitcoin liên tục tăng và giảm, trải qua nhiều vòng tuần hoàn và nhiều lần

vỡ bong bóng giá kinh điển Sau những lần lập đỉnh giá cao ngất ngưỡng thì giá trị vốn hóa của Bitcoin lại bị thổi bay rất nhanh Giá trị của Bitcoin không thể dự đoán, giá tăng nhanh và cũng giảm một cách chóng mặt Đây sẽ là một điểm trừ rất lớn trong mắt các nhà đầu tư

e) Chưa được phát triển đầy đủ:

Một lý do khác khiến người ta thường lo ngại khi đầu tư vào Bitcoin là vì đồng tiền này vẫn còn ở giai đoạn sơ khai Quá trình phát triển các tính năng, công cụ và dịch vụ mới vẫn đang diễn ra Bitcoin có rất nhiều tiềm năng, tuy nhiên đó là tất cả những gì ta có thể nói về đồng tiền này ở thời điểm hiện tại Bitcoin vẫn còn một

chặng đường dài để đạt được tiềm năng đầy đủ Giống như bất cứ đồng tiền nào ở giai đoạn sơ khai, Bitcoin cần thời gian để giải quyết những vấn đề của nó

1.4 Tình hình của Bitcoin trong 5 năm gần đây

Đầu năm 2017, Bitcoin đã tăng giá liên tục sau nhiều sự kiện bất ngờ trên thế giới, bắt đầu từ Brexit, Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ và Ấn Độ đột ngột khai

tử tiền mệnh giá lớn "Đó là một cơn bão sự kiện Bất ổn đã khiến Bitcoin tăng giá", Charles Hayter - nhà sáng lập kiêm CEO website so sánh giá tiền ảo CryptoCompare nhận xét.Cùng với sự tăng giá liên tục đó, lần đầu tiên giá Bitcoin vượt giá vàng Sức tăng này được cho là nhờ nhu cầu lớn từ Trung Quốc, bất chấp giới chức nước này cảnh báo tình trạng người dân dùng Bitcoin để chuyển tiền ra khỏi quốc gia

Ngày 1 tháng 4 năm 2017, Nhật Bản đã công nhận Bitcoin là một phương thức thanh toán chính thức.Sau đó, ngày 9 tháng 5 năm 2017, Úc đã bãi bỏ việc thu thuế đối với Bitcoin và nó được đối xử như một loại tiền tệ cho mục đích thuế

Ngày 21 tháng 8 năm 2017, Thủ tướng Chính phủ đã ký phê duyệt đề án hoàn thiện khung pháp lý để quản lý các loại tài sản số, tiền điện tử, tiền số, trong đó có

Bitcoin Đây là tín hiệu chính thức từ phía Chính phủ rằng các giao dịch Bitcoin sẽ được hợp pháp hóa bằng cách học hỏi kinh nghiệm quản lý của các nước tiên tiến khác Thời gian để các bộ ngành hoàn thiện đề án này là tháng 8 năm 2018.

Tháng 12 năm 2017: Khởi đầu ở mức khoảng 1.000 đô-la vào tháng 1/2017, Bitcoin đã chứng kiến sự tăng giá siêu tốc lên gần tới 20.000 đô-la vào ngày 17 tháng 12/2017 Đợt tăng giá này đã củng cố vị trí của Bitcoin trong xu hướng chủ đạo, thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư tổ chức và chính phủ

Ngày 10 tháng 12 năm 2017, sàn CBoE chính thức mở bán hợp đồng tương lai Bitcoin Sau đó 1 tuần, sàn Chicago Mercantile Exchange (CME - sở giao dịch quyền chọn lớn nhất thế giới) cũng sẽ phát hành sản phẩm này Sàn Nasdaq cũng thông báo cũng sẽ triển khai dịch vụ này từ nửa đầu năm 2018

Trung Quốc bắt đầu hạn chế giao dịch bằng bitcoin từ tháng 9 năm 2017, và lệnh hạn chế hoàn toàn bắt đầu từ ngày 1 tháng 2 năm 2018 Giá Bitcoin sau đó giảm từ 9.052 đô la Mỹ xuống còn 6.914 đô la Mỹ vào ngày 5/2/2018 Tỷ lệ giao dịch bitcoin bằng Nhân dân tệ giảm từ trên 90% vào tháng 9/2017 xuống còn dưới 1% vào tháng 6.Ngày 2 tháng 5 năm 2018, Bộ Thông tin và Truyền thông ra quyết định 72-QĐ-XPVPHC tịch thu tên miền bitcoin.vn vì lý do không liên quan tới giao dịch Bitcoin:

"thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp, mạng xã hội tại tên miền bitcoin.vn nhưng không có giấy phép" Công ty Bitcoin Vietnam sau đó đã đổi địa chỉ dịch vụ của mình tới tên miền bitcoinvn.io

Ngày 3 tháng 8 năm 2018, Intercontinental Exchange - chủ sở Sở giao dịch chứng khoán NewYorl (NYSE) công bố hợp tác với Microsoft, Starbucks, Boston Consulting Group để mở sàn giao dịch Bitcoin có tên là Bakkt vào tháng 11 năm 2018 Mục tiêu là để dọn đường cho các nhà quản lý tiền lớn cung cấp các quỹ tương hỗ Bitcoin, các quỹ hưu trí và các quỹ ETF như các khoản đầu tư được điều tiết cao Bakkt có khả năng đưa Bitcoin trở thành một kênh đầu tư chính thống dễ dàng tới tất

cả các nhà đầu tư tại phố Wall cũng như mọi người dân bình thường

Biên độ giao dịch năm 2018 chủ yếu dao động từ 6.000 đến 9.000 USD Sau một năm kể từ ngày 18 tháng 12 năm 2017 Bitcoin đã bay hơi 84% giá trị của mình, ngày

18 tháng 12 năm 2018, nó có giá trị chỉ là 3.525,05 USD, theo Coindesk

Nửa đầu năm 2019 là thời điểm tăng giá của hầu hết các tài sản tiền điện tử Giá Bitcoin sau năm 2018 ảm đạm đã tăng lên mốc 13.796 USD vào ngày 26 tháng 6 năm

2019 Vốn hóa thị trường tiền điện tử tổng thể đạt mức 366 tỷ USD So với cùng kỳ năm trước đã tăng 181% Nửa cuối năm chứng kiến sự thay đổi hoàn toàn trong tâm lý

và hầu hết các tài sản tiền điện tử không thể giữ được mức tăng so với đầu năm BTC

đã dao động quanh mức 7.200 USD và Vốn hóa thị trường tiền điện tử vào khoảng 193

tỷ USD

Sự bùng nổ của đại dịch COVID-19 đã khiến hệ thống tiền pháp định bị ảnh hưởng lớn Thứ Năm ngày 12 tháng 3 năm 2020 được mệnh danh là ‘Thứ Năm đen tối’ Thị trường tiền điện tử bất ngờ sụp đổ song song với các thị trường truyền thống Giá Bitcoin giảm một nửa trong vòng chưa đầy một ngày Các quỹ trị giá hơn 1 tỷ USD đã được đẩy ra thị trường vào ngày 12 tháng 3 Điều này gây ra một trong những làn sóng bán tháo dữ dội nhất trong lịch sử thị trường tiền điện tử

Tháng 5 năm 2020 còn là thời điểm thuật toán Bitcoin điều chỉnh Những người khai thác giải các bài toán phức tạp vì họ nhận được phần thưởng là Bitcoin được khai thác trong hệ thống Khoảng bốn năm một lần, phần thưởng này sẽ bị cắt giảm một nửa Và năm nay chính là sự kiện cắt giảm cuối cùng như vậy Điều này dẫn đến nguồn cung Bitcoin sẽ bị khan hiếm.Từ đó đến cuối tháng 7 giá trị của Bitcoin luôn ổn định ở mức 9.000-10.000 USD bất chấp tình hình đại dịch COVID-19 phức tạp

Vào cuối tháng 7, sau một thời gian dài chờ đợi Sự khởi sắc của thị trường tiền điện tử đã xuất hiện Giá Bitcoin đã vượt ngưỡng 11.000 sau một thời gian dài tích lũy

Nó diễn trong bối cảnh Văn phòng Cơ quan Kiểm soát Tiền tệ Mỹ cho phép các ngân hàng nắm giữ tiền điện tử Từ trước đến nay, các ngân hàng và quỹ truyền thống đã tránh tham gia vào thị trường này Do những lo ngại về quy định của cơ quan trên Tuy các ngân hàng có thể vẫn chưa có thời gian để phản ứng Nhưng đà tăng Bitcoin đã bắt đầu trước quyết định đó

Vào đầu tháng 10/2020, Bitcoin đã tăng đều đặn trong nhiều tuần Tin tức từ việc mua Bitcoin trị giá 50 triệu USD của Square Đồng thời là phát biểu của Chủ tịch Cục

Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ Jerome Powell Phát biểu của ông mở đường cho việc áp dụng CBDC ở Mỹ đã giúp Bitcoin vượt mốc 12.000 USD

Cho đến ngày 18/11, giá Bitcoin đã tăng một cách bền vững lên mốc 18.000 USD và vốn hoá thị trường phục hồi bằng với mức kỉ lục của giai đoạn tháng 2/2018

Ngày 8 tháng 2 năm 2021, sau cuộc trao đổi giữa 2 tỉ phú Michael Saylor và Elon Musk trên Twitter trước đó, Tesla công bố đã mua 1,5 tỷ đô la Mỹ Bitcoin trong hồ sơ

gửi lên SEC, hứa hẹn một chuỗi sự kiện chấp nhận Bitcoin từ các tập đoàn công nghệ lớn khác.

Ngày 14 tháng 4 năm 2021, Coinbase - sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất ở Hoa Kỳ, trở thành công ty đại chúng với mã COIN trên sàn giao dịch Nasdaq

Ngày 12 tháng 6 năm 2021, bản nâng cấp Taproot chính thức được khoá để kích hoạt vào tháng 11 năm 2021 Bản nâng cấp lớn nhất kể từ 2017 này giúp mạng lưới Bitcoin hoạt động hiệu quả hơn, rẻ hơn, tăng tính riêng tư, và cho phép chạy được các hợp đồng thông minh phức tạp hơn

Ngày 7 tháng 9 năm 2021, El Salvador trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới công nhận Bitcoin là một đồng tiền hợp pháp, đưa Bitcoin vào ngân khố quốc gia, và bắt buộc tất cả doanh nghiệp trong nước chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin Ngoài ra, Chính phủ El Salvador sẽ tổ chức khai thác Bitcoin bằng năng lượng địa nhiệt

(geothermal) tái tạo và chi 150 triệu đô la Mỹ chỉ để mua Bitcoin

Ngày 14 tháng 11 năm 2021, bản nâng cấp Taproot của Bitcoin chính thức được kích hoạt tại block 709632, giúp đưa thêm một số dạng hợp đồng thông minh tới Bitcoin, đồng thời giúp mạng lưới hoạt động hiệu quả, an ninh và bảo mật cao hơn

Hiện tại, giá Bitcoin đang ở mức 49,685.40 Đô La Mỹ - tức bằng 1 tỷ 173 triệu Việt Nam Đồng cho mỗi Bitcoin vào thời điểm 20h24’ ngày 12 tháng 12 năm 2021

Vào quãng thời gian từ tháng 10/2021-2/2022, Bitcoin cũng có dấu hiệu trải qua một quỹ đạo giá tương tự như giữa năm 2018 Cụ thể, biểu đồ tạo ra hai mức giá đỉnh liên tiếp trong năm ngoái, gần 65.000 USDvào tháng 4 và 69.000 USD vào tháng 11 Sau đó, giá đã điều chỉnh xuống dưới 33.000 USD vào đầu tháng 2/2022 và đang trong giai đoạn hình thành một biểu đồ H&S khác

CHƯƠNG 2: TÁC ĐỘNG QUA LẠI GIỮA BITCOIN VÀ CÁC

YẾU TỐ VĨ MÔ CÓ LIÊN QUAN

2.1 Chính sách tiền tệ

2.1.1 Ảnh hưởng của Bitcoin đến chính sách tiền tệ

Tiền ảo nói chung và Bitcoin nói riêng đã và đang là xu thế trong quá trình phát triển của các hình thái tiền tệ cũng như sự phát triển của khoa học công nghệ thông tin Với mức tăng 2.000% trong năm 2017, Bitcoin trở thành từ khóa tìm kiếm nổi bật nhất toàn cầu và cả Việt Nam Tiền ảo xuất hiện đã và đang tạo ra nhiều thách thức trong việc kiểm soát dòng tiền, rủi ro phát sinh trong giao dịch tài chính và an toàn của hệ thống ngân hàng Đồng thời tiền ảo gây ra những tác động đến việc điều hành chính sách tiền tệ của các Ngân hàng Trung ương trên thế giới

Ngân hàng trung ương các nước bước đầu đã áp dụng các công nghệ tài chính (Fintechs), đồng thời có những tuyên bố liên quan đến cơ hội cũng như thách thức của tiền ảo đối với hệ thống tiền tệ và chính sách tiền tệ (Economist, 2016)

Dưới đây là những thách thức mà tiền ảo đặt ra đối với hoạt động điều hành chính sách tiền tệ của các Ngân hàng Trung ương nói chung và với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hiện nay

Thứ nhất, tiền ảo gây những ảnh hưởng đến mục tiêu kiểm soát lạm phát của chính sách tiền tệ Tiền ảo ra đời trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu

năm 2008 (Nakamoto, 2008) và Bitcoin là đồng tiền ảo phổ biến nhất trong hệ thống tiền ảo đang thu hút đông đảo mọi người quan tâm trong thời gian qua Đồng tiền này không bị kiểm soát bởi bất kỳ ai, kể cả Chính phủ hay những người tạo ra nó

Giao dịch tiền ảo Bitcoin diễn ra đầu tiên vào 2009 và tỷ giá đầu tiên được công

bố bởi New Liberty Standard là 1 USD đổi được 1.309,03 Bitcoin Gần 4 năm sau, vào thời điểm đầu tháng 1/2013, giá giao dịch của 1 Bitcoin vào khoảng 13 USD

Trong thời gian qua, giá của Bitcoin có sự biến động mạnh mẽ Giá Bitcoin đã tăng vọt từ gần 1000 USD từ đầu năm 2017 lên khoảng 20.000 USD ở cuối năm, tương đương tốc độ tăng trưởng 2.000%/ năm Tuy nhiên, Bitcoin sau đó lại mất đi 80% giá trị trong năm kế tiếp khiến cho hàng triệu nhà đầu tư phải đối diện với những khoản thua lỗ khổng lồ Nhưng dường như đó chỉ là phần đầu của câu chuyện, kể từ giữa năm 2020 dưới tác động của đại dịch Covid-19, dòng tiền nhàn rỗi và nhu cầu từ khắp nơi trên thế giới đã khiến giá Bitcoin chạm mức 50.000 USD vào đầu năm 2021 Ngày 11/11/2021 Bitcoin lập kỷ lục vượt ngưỡng 69.000 USD.

Tuy nhiên, mới đây nhất sự xuống giá đột ngột của Bitcoin khiến nhiều người cho rằng thị trường tiền số vào kỳ ngủ đông, chưa biết khi nào phục hồi Trong 10 ngày cuối tháng 5/2022 giá đồng tiền số phổ biến nhất thế giới vẫn ở quanh mốc 29-30 ngàn USD, chưa có dấu hiệu giảm hơn, hoặc trở lại mốc 39-40 ngàn USD hồi đầu tháng này Đồng coin lâu đời được dự báo sẽ về dưới 24.000 USD, có người đoán sẽ xuống 18.000 USD Thậm chí, một nhà phân tích khác còn cho rằng Bitcoin có thể thủng đáy, về 8.000 USD

Biểu đồ thể hiện sự biến động giá của Bitcoin tháng 5/2022

Theo phương trình trao đổi M.V = P.Y (Trong đó, M là lượng tiền, V là vòng quay của tiền tệ, Y là mức sản lượng thực tế, P là giá), nếu như vòng quay tiền V và sản lượng thực tế không Y đổi thì sự gia tăng mức cung tiền M sẽ kéo theo sự gia tăng

về mức giá P tức là lạm phát mà không có bất kỳ ảnh hưởng nào đối với nền kinh tế thực (Franco, 2015)

Nghiên cứu của Franco cũng chỉ ra những ảnh hưởng có thể có của tiền ảo

Bitcoin tới chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Đó là, nếu tiền ảo

Bitcoin được sử dụng nhiều hơn sẽ dẫn đến sự gia tăng vòng quay của tiền và sự gia tăng này có thể dẫn đến lạm phát (Franco, 2015)

Xét theo tiêu chí giá trị vốn hóa của tiền ảo Bitcoin so với tổng lượng tiền trong lưu thông được phát hành bởi một số ngân hàng trung ương thì kết quả khá khác biệt Với Mỹ hay khu vực Liên minh châu Âu (EU), tiền ảo Bitcoin chiếm tỷ trọng khá

thấp, tương ứng là 2,5% và 2,1% Tuy nhiên, nếu so với Thụy Điển, đất nước ít sử dụng tiền mặt mà chủ yếu sử dụng thanh toán thẻ, online thì tỷ trọng lại rất lớn, lên tới 355%

Trên thế giới, hầu hết các quốc gia đã có thông báo không chấp nhận Bitcoin là phương tiện thanh toán hợp pháp và đưa ra các cảnh báo rủi ro cho người sử dụng bitcoin như Thái Lan, Nga, Pháp, Trung Quốc, Malaysia, Indonesia, Nauy, đều không thừa nhận Bitcoin là một đồng tiền hợp pháp được lưu thông trên thị trường

Trong bối cảnh phần lớn các quốc gia đã có tuyên bố liên quan đến tiền ảo hoặc tiền ảo Bitcoin, về việc sử dụng Bitcoin như là một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có ý kiến như sau: Theo các quy định của pháp luật hiện hành về tiền tệ và ngân hàng, Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) không phải là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam

Do vậy, việc sử dụng Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) làm phương tiện thanh toán không được pháp luật thừa nhận và bảo vệ Các tổ chức tín dụng không được phép sử dụng Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) như một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán khi cung ứng dịch vụ cho khách hàng

Việc sở hữu, mua bán, sử dụng Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) như

là một loại tài sản tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho người dân và không được pháp luật bảo

vệ Do vậy, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khuyến cáo các tổ chức, cá nhân không nên đầu tư, nắm giữ, thực hiện các giao dịch liên quan đến Bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác

Ngân hàng Nhà nước đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số

80/2016/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 101/2012/NĐ-80/2016/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt, trình Chính phủ ban hành Nghị định số 96/2014/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng Theo đó, Bitcoin và các loại tiền ảo khác được xác định không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp Ngoài

ra, hành vi phát hành, cung ứng, sử dụng tiền ảo cũng là không hợp pháp Những hành

vi vi phạm có thể đối mặt với mức xử phạt hành chính lên đến 200 triệu đồng

Bất chấp những cảnh báo của Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan chức năng, trong thực tế hiện hiện nay, tiền ảo tại Việt Nam đang có những biến tướng khá phức tạp như mô hình kinh doanh đa cấp dưới hình thức kêu gọi đầu tư tiền ảo Có rất nhiều doanh nghiệp toàn cầu tại Việt Nam cho phép người Việt Nam thanh toán bằng Bitcoin đối với dịch vụ của họ, tiêu biểu như: Dịch vụ nạp thẻ điện thoại BitRefill, dịch vụ mua vé máy bay, đặt khách sạn và thuê ô tô tại Expedia, mua hàng trực tuyến tại OverStock, OpenBazaar hoặc tại các Dark Net Market, mua thẻ quà tặng tại Gyft, mua tên miền và dịch vụ máy chủ tại NameCheap, mua VPN tại BitVPN, mua quần áo thời trang tại ASOS và một loạt các dịch vụ nhỏ khác tại Fiverr

Mặc dù, chưa có số liệu chính xác về giá trị tiền ảo và tỷ lệ giá trị của loại tiền này trong lưu thông tại Việt Nam nhưng sự “góp mặt” của loại tiền này trong thanh toán, đầu tư dường như đã ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng và khả năng sẽ khiến mục tiêu kiểm soát lạm phát của Ngân hàng Nhà nước trở nên khó khăn hơn

Thứ hai, tiền ảo gây khó khăn trong việc kiểm soát mức cung tiền Nền tảng

công nghệ đã giúp việc thu thập thông tin và mạng lưới giao dịch nhanh hơn, rẻ hơn Điều này tạo động lực cho kinh tế chia sẻ và cho phép các tổ chức tài chính công nghệ nắm bắt một số hoạt động kinh doanh của ngân hàng

Ví dụ, công nghệ blockchain có thể tạo nền tảng cho vay với độ tin cậy rất cao cho các giao dịch phân cấp, cho dù giao dịch đó được xác định bằng đồng tiền pháp định hay đồng tiền ảo

Điều này tạo ra thách thức không nhỏ cho các ngân hàng trung ương (Raskin và Yermack, 2016) Cụ thể, với lợi thế cơ bản trong giao dịch tiền ảo là các hợp đồng thông minh, giải quyết các giao dịch giữa hai bên độc lập mà không cần một bên thứ

ba thì tiền ảo mang bản chất phi tập trung phá vỡ các kênh giao dịch tiền tệ bình thường.

Khác với việc cung cấp các khoản tiền pháp định được dựa trên quyết định của nhà hoạch định chính sách tiền tệ thì việc cung cấp tiền điện tử về nguyên tắc không chịu sự can thiệp của con người, đồng thời được điều chỉnh dựa trên các kết quả có thể kiểm chứng được

Với đồng tiền pháp định do ngân hàng trung ương phát hành làm phương tiện thanh toán cho nền kinh tế Khối lượng phát hành tiền do ngân hàng trung ương quyết định căn cứ vào nhu cầu của nền kinh tế Vì vậy, ngân hàng trung ương dễ dàng kiểm soát lượng tiền pháp định

Ở một mức độ nào đó, sự tồn tại của tiền ảo tương tự như tình trạng nền kinh tế

bị USD hóa Cầu đối với loại tiền này được hỗ trợ bởi sự thiếu niềm tin vào các đồng tiền pháp định hay ý muốn chủ quan của các bên giao dịch muốn ẩn danh tính của họ

Và khi các khoản thanh toán sử dụng tiền ảo được diễn ra nhiều hơn thì nhu cầu tiền mặt và dữ trữ tiền do ngân hàng trung ương phát hành sẽ ít đi; đồng thời có thêm một lượng tiền ảo từ bên ngoài vào làm gia tăng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế.Tiền ảo trong một số trường hợp được sử dụng thanh toán thay thế cho tiền pháp định

sẽ ảnh hưởng tới bảng cân đối tiền tệ của ngân hàng trung ương, qua đó tác động đến chính sách tiền tệ (Kastelein, 2017)

Có thể xem xét sự tác động của tiền ảo tới bảng cân đối của ngân hàng trung ương trong mối tương quan với bảng cân đối của các chủ thể kinh tế (doanh nghiệp, hộ gia đình, tổ chức kinh tế) và các ngân hàng thương mại

Khi giao dịch tiền ảo tăng trưởng hay tiền ảo được sử dụng như một phương tiện trao đổi thì các hộ gia đình sẽ giảm lượng tiền mặt nắm giữ, tiền có xu hướng trở lại hệ thống ngân hàng Từ đó, thu nhập từ phát hành tiền của ngân hàng trung ương sẽ giảm

Một điều chỉnh khác cũng có thể xảy ra, đó là các hộ gia đình sẽ giảm lượng tiền gửi ngắn hạn mà họ thường sử dụng để chi trả thanh toán các khoản chi phí bằng thẻ tín dụng hay các giao dịch ngân hàng bên cạnh việc nắm giữ ít tài sản tài chính như chứng khoán hơn khi họ xem tiền ảo là một loại tài sản mới.

Từ đó, tiền gửi có xu hướng co lại và nhu cầu tiền gửi của các ngân hàng tại ngân hàng trung ương cũng có xu hướng giảm dẫn đến quy mô bảng cân đối ngân hàng trung ương nhỏ hơn và do đó thu nhập từ phát hành tiền cũng ít đi

Sự khác biệt của đồng tiền ảo với đồng tiền pháp định, chính là một thách thức lớn cho thực thi chính sách tiền tệ Bởi để thực thi chính sách tiền tệ hiệu quả thì một trong những điều kiện quan trọng là ngân hàng trung ương phải kiểm soát và thống kê được toàn bộ lượng tiền tệ lưu thông trong quốc gia

Nhưng thực tế hiện nay, ngân hàng đang khó khăn trong việc thống kê các loại đồng tiền ảo vào tổng phương tiện thanh toán, do thanh toán bằng tiền ảo có thể được thực hiện mà không cần có sự tham gia của bên trung gian như ngân hàng

Thứ ba, một số hệ lụy khác Tiền ảo với những vụ đầu tư, lừa đảo còn gây ra

những hệ lụy khác ảnh hưởng đến hiệu quả chính sách tiền tệ Ma lực của tiền ảo đã lôi kéo không ít người vào kênh đầu tư với hy vọng mức lợi nhuận “khủng” nhưng khi rớt giá nhanh chóng, tiền ảo đã tạo nên sự hỗn loạn trong xã hội, gây bất ổn kinh tế vĩ mô

Một bộ phận công chúng bỏ thời gian, công sức vào kinh doanh tiền ảo mà không được pháp luật thừa nhận, sản phẩm họ làm ra không được tính trong GDP, làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế

Hậu quả nữa là tín dụng đen, dẫn đến lãi suất thị trường bị đẩy lên, nguy cơ nợ xấu gia tăng, đi ngược với nỗ lực của ngân hàng trung ương về chính sách tín dụng phục sản xuất lưu thông hàng hóa, hạ mặt bằng lãi suất, cải thiện tình trạng nợ xấu

2.1.2 Ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến giá của Bitcoin

Lượng cung tiền tệ (Money Supply) hay cung ứng tiền tệ là khái niệm chỉ lượng tiền mặt được đưa vào nền kinh tế và lưu thông Cung ứng tiền tệ có các quy mô khac nhau (H, M1, M2, M3…) Trong đó, Suppy M1 là lượng tiền mặt cộng tiền gửi không

kỳ hạn Supply M1 còn được gọi là cung tiền giao dịch

So sánh M1 Supply và giá Bitcoin

Thắt chặt tiền tệ là nổ lực giảm lượng tiền trong lưu thông nhằm giảm mức lạm phát Một số biện pháp như phát hành trái phiếu, kiểm soát cho vay bằng lãi suất… Giai đoạn này được biểu thị bằng mũi tên màu cam

Ngược lại với thắt chặt tiền tệ là nới lỏng tiền lệ (mua lại trái phiếu, thay đổi lãi suất cho vay…) Giai đoạn này biểu thị bằng mũi tên màu xanh lá cây

Từ đó, nếu nhìn cả một chu kỳ lớn tính bằng năm sẽ nhận thấy mỗi lần FED “in tiền” (hiểu như là nới lỏng tiền lệ) thì giá Bitcoin cũng tăng Và việc thắt chặt tiền tệ cũng song song với đà giảm của giá Bitcoin

Tuy nhiên, mối tương quan giai đoạn trước 2020 không như bây giờ

Tình hình từ sau 2020 hoàn toàn khác hẳn FED trở thành một “máy in tiền” đúng nghĩa Lượng cung tiền tệ dồi dào chưa từng có khiến cho không chỉ Mỹ và hầu hết các quốc gia đều lên tiếng về tình trạng lạm phát.

Bitcoin chịu ảnh hưởng chung khi lượng tiền mới chảy vào và từ đó mối tương quan giữa giá Bitcoin và M1 Suppy liên tục dương và cao trong gần hai năm liền

Từ đầu năm 2020 đến nay, hệ số tương quan thậm chí đã có lúc tăng đến mức 0.77 Điều đó khiến cho chúng ta cần đặt câu hỏi: Bitcoin là hàng rào chống lạm phát hay Bitcoin cũng chỉ là “nạn nhân” của lạm phát?

Khi FED có những động thái về việc nâng lãi suất, giá Bitcoin bắt đầu có những biến động tiêu cực tương tự các tài sản khác Từ đó, có thể thấy khi lượng cung tiền tệ

bị thắt chặt thì các tài sản như Bitcoin cũng đối diện với rủi ro suy giảm

Tuy nhiên, vẫn có nhiều quan điểm ủng hộ Bitcoin như một hàng rào chống lạm phát Điều này đẩy Bitcoin vào tình thế của một phép thử lớn sắp xảy ra

2.2 Thuế

Bitcoin và các đồng tiền ảo khác ngày càng trở nên phổ biến Đặc biệt là những năm gần đây, giá trị các đồng tiền số Cũng như mức độ ảnh hưởng, phổ biến của chúng càng lan rộng hơn Và lợi nhuận đem lại từ hoạt động “Kinh doanh tiền ảo” trên các sàn giao dịch trực tuyến không hề nhỏ Vì vậy, những thông tin về việc thu thuế Bitcoin gần đây cũng được dấy lên

Tình trạng pháp lý của Bitcoin về cơ bản khác nhau giữa các quốc gia và trong nhiều trường hợp vẫn chưa xác định hoặc thay đổi liên tục Trong khi các nhà quản lý, ngân hàng trung ương và thẩm phán liên bang đều có ý kiến khác nhau về cách phân loại Bitcoin, cho dù là tiền tệ hay hàng hóa, hầu hết họ dường như đồng ý rằng giao dịch Bitcoin là quá trình có thể sinh ra lợi nhuận, cần phải thu thuế với khoản lợi nhuận này

Cho dù những khung pháp lý dành riêng cho hoạt động: Kinh doanh, mua bán, quản lý… Tiền ảo, tài sản ảo chưa được ban hành một cách rõ ràng Tuy nhiên, lỗ hổng pháp lý với các loại tiền này vẫn đang được các nước cố gắng "lấp" bằng các quy định mới, đặc biệt là về thuế Dưới đây là tổng quan ngắn gọn về các phương pháp tính thuế Bitcoin ở Hoa Kỳ, EU, Nga, và Việt Nam

2.2.1 Đối với Hoa Kỳ

Tiền điện tử cần phải bị đánh thuế như một loại tài sản - theo Sở Thuế vụ Liên

bang Hoa Kỳ (IRS) Nếu bạn sử dụng tiền ảo để giao dịch thì điều này đồng nghĩa với

việc rằng bạn đang bán đi loại tài sản này Tuy nhiên, nếu người sử dụng nhận được thanh toán bằng Bitcoin thì số tiền đó sẽ được xem xét như một khoản thu phải chịu thuế Trên thực tế, hầu hết tất cả các giao dịch bằng tiền ảo tại Hoa Kỳ đều phải đăng

ký và có thể bị đánh thuế

Tuy rằng Bitcoin và các loại tiền điện tử khác được gọi là tiền ảo nhưng chúng lại có tác động tương đối đáng kể đến yếu tố thuế trong nền kinh tế Những cá nhân hay tổ chức nợ thuế sẽ phải đối mặt với cả tiền lãi và tiền phạt, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp

Tất cả những khoản lợi nhuận mà các nhà đầu tư kiếm được từ những khoản đầu tư tiền mã hóa hoặc các khoản thanh toán thu nhập sẽ được tính vào tổng thu nhập

cá nhân của nhà đầu tư đó Nếu giá trị của khoản đầu tư cho tiền ảo tăng vào thời điểm tài sản này được bán đi thì khoản thu của người bán sẽ bị đánh thuế như thu nhập thông thường Thuế suất lợi tức vốn sẽ được đánh lên tài sản này nếu trong trường hợp thời gian đầu tư dài hơn một năm

Bitcoin hiện được là một trong những loại tài sản có tính chất thị trường tự do thuần khiết nhất vì được giao dịch tự do với khối lượng rất lớn trên toàn cầu mà không

bị kiểm soát Không giống như thẻ tín dụng, chi phí gửi Bitcoin hoàn toàn tự nguyện trả bởi người gửi Phí gửi Bitcoin càng cao thì giao dịch đó càng được mạng lưới ưu tiên xử lý trước Phí thanh toán bằng Bitcoin rẻ hơn rất nhiều so với việc thanh toán thẻ tín dụng hoặc chuyển khoản Chi phí gửi tiền qua Bitcoin không phụ thuộc số lượng gửi, giúp cho Bitcoin trở nên rất hấp dẫn với những người muốn gửi tiền số lượng lớn vì có thể giảm được một lượng lớn tiền thuế phải đóng, nhưng lại trở nên bất lợi đối với các khoản thu của chính phủ

Vào quý II của năm 2021, khi Bitcoin đối diện với một làn sóng biến động giá

do tác động của dịch Covid -19, những nhà đầu tư có thể bán tiền ảo để xác nhận lỗ, sau đó sử dụng số lỗ này để giảm thậm chí xoá toàn bộ phần lãi ở những khoản đầu tư

mà họ đang lãi Sau đó, họ có thể nhanh chóng mua lại số tiền ảo mà họ đã bán để không bỏ lỡ cơ hội bắt đáy, rồi chờ giá tiền ảo tăng mạnh trở lại mà không phải chịu thêm khoản thuế đánh trên lợi nhuận mà họ thu được Điều này đã tạo điều kiện cho