Soạn bài Tính thống nhất về chủ đề của văn bản Download vn Website Download vn 1 Soạn văn 8 Tính thống nhất về chủ đề của văn bản Soạn bài Tính thống nhất về chủ đề của văn bản Mẫu 1 I Chủ đề của văn[.]
Trang 1Website: Download.vn 1
Soạn văn 8 : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
Soạn bài Tính thống nhất về chủ đề của văn bản - Mẫu 1
I Chủ đề của văn bản
Hãy đọc lại văn bản “Tôi đi học” của Thanh Tịnh và trả lời câu hỏi:
1
- Những kỉ niệm sâu sắc trong thời thơ ấu được tác giả gợi lại: Những kỉ niệm
khi đi trên con đường đến trường cùng mẹ, những kỉ niệm khi đứng trước sân
trường, những kỉ niệm ở trong lớp học
- Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng trong lòng tác giả về một buổi đầu đi
học đầy bỡ ngỡ nhưng cũng nhiều kỉ niệm
2 Chủ đề của văn bản Tôi đi học: Những kỉ niệm của buổi đầu tiên đi học
3 Chủ đề của văn bản là đối tượng mà văn bản đề cập đến
II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
1 Căn cứ vào những yếu tố sau:
- Nhan đề: Tôi đi học
- Nội dung của từng phần: xoay quanh những kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học
- Một số từ ngữ như: con đường đến trường, sách vở, ông Đốc, trường Mĩ Lí,
thầy giáo…
2
Trang 2Website: Download.vn 2
a Những từ ngữ chứng tỏ tâm trạng đó in sâu vào trong lòng của nhân vật tôi
suốt cuộc đời: Nao nức, quên thế nào được, tưng bừng, rộn rã, rụt rè, trang trọng,
đứng đắn, âu yếm, non nớt, ngây thơ, ngập ngừng, thút thít…
b
- Những từ ngữ thể hiện sự bỡ ngỡ khi cùng mẹ đến trường:
Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên tôi thấy
lạ
Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay
đổi lớn: Hôm nay tôi đi học
Trong chiếc áo vải dù đen dài tôi cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn
Tôi muốn thử sức mình nên nhìn mẹ tôi: - Mẹ đưa bút thước cho con cầm
- Những từ ngữ thể hiện sự bỡ ngỡ khi cùng các bạn bước vào lớp:
Nghe gọi đến tên, tôi tự nhiên giật mình và lúng túng
Tôi bất giác quay lưng lại rồi dúi đầu vào lòng mẹ tôi nức nở khóc theo
3
- Tính thống nhất về chủ đề của văn bản là nội dung văn bản phải tập trung xây
dựng chủ đề đã xác định, tránh lạc đề
- Cần phải đảm bảo sự thống nhất từ nhan đề, nội dung các câu, từ ngữ sử
dụng…
=> Tổng kết:
- Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt
- Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định,
không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
Trang 3Website: Download.vn 3
- Để viết hoặc hiểu một văn bản, cần xác định được chủ đề đã hiện ở nhan đề,
đề mục, trong quan hệ giữa các phần của văn bản và các từ ngữ then chốt
thường lặp đi lặp lại
III Luyện tập
Câu 1 Phân tích tính thống nhất chủ đề của văn bản trong SGK theo yêu cầu
a
- Đối tượng: rừng cọ ở quê tôi
- Trình tự:
Khái quát đôi nét về rừng cọ
Miêu tả hình dáng thân cọ
Kỉ niệm của nhân vật tôi với thân cọ
Cuộc sống ở quê ngắn với cây cọ
- Trình tự sắp xếp trên là hợp lý, không nên thay đổi Vì trình tự trên thống nhất
trong cùng một chủ đề, giúp người đọc dần hiểu rõ hơn về cây cọ
b Chủ đề của văn bản: Rừng cọ ở quê tôi
c
- Khái quát đôi nét về rừng cọ: rừng cọ trập trùng
- Miêu tả hình dáng thân cọ: thân cọ thẳng vút lên trời…, cây non vừa trồi lá…,
lá cọ tròn xòe
- Cuộc sống ở quê ngắn với cây cọ: chiếc chổi cọ, móm lá cọ, nón lá cọ, trái có
để ăn
d
Trang 4Website: Download.vn 4
- Các từ ngữ như: rừng cọ trập trùng, búp cọ, chiếc chổi cọ, nón lá cọ, trái cọ
- Các câu biểu hiện chủ đề văn bản: Dù ai đi ngược về xuôi/Cơm nắm lá cọ là
người sông Thao
Câu 2 Những ý làm cho bài viết lạc đề:
b, Văn chương lấy ngôn từ làm phương tiện biểu hiện
c, Văn chương giúp ta yêu cuộc sống, yêu cái đẹp
=> Vì các ý trên không xoay quanh nội dung văn chương làm cho tình yêu đất
nước ta thêm phong phú
Câu 3
Cần thay đổi:
a Hằng năm, mỗi khi thu về và nhìn thấy những em nhỏ núp dưới nón mẹ trong
buổi đầu đến trường là lại nhớ đến những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường
b Con đường đến trường vốn quen thuộc bỗng trở nên kì lạ, vì trong tôi cảm
nhận được sự thay đổi
c Mẹ âu yếm dắt tay “tôi” đi trên con đường làng
d Nhìn thấy các cậu học trò tự mình mang sách vở cũng muốn thử sức
e Sân trường Mĩ Lí rộng lớn dày đặc cả người khiến tôi có chút sợ hãi
g Ông đốc và thầy giáo trẻ trìu mến đón tiếp học trò mới
h Tôi cảm thấy sợ hãi và bơ vơ trong dòng người bước vào lớp
Soạn bài Tính thống nhất chủ đề của văn bản - Mẫu 2
Trang 5Website: Download.vn 5
I Luyện tập
Câu 1 Phân tích tính thống nhất chủ đề của văn bản trong SGK theo yêu cầu
a Cho biết văn bản trên viết về đối tượng nào và về vấn đề gì? Các đoạn văn đã
trình bày đối tượng và vấn đề theo trình tự nào? Theo em, có thể thay đổi trình
tự sắp xếp này được không? Vì sao?
- Đối tượng: Rừng cọ ở quê tôi
- Trình tự:
Khái quát đôi nét về rừng cọ
Miêu tả hình dáng thân cọ
Kỉ niệm của nhân vật tôi với thân cọ
Cuộc sống ở quê ngắn với cây cọ
- Trình tự sắp xếp trên là hợp lý, không nên thay đổi Vì trình tự trên thống nhất
trong cùng một chủ đề, giúp người đọc dần hiểu rõ hơn về cây cọ
b Nêu chủ đề của văn bản trên
Chủ đề của văn bản: Rừng cọ ở quê tôi
c Chủ đề ấy được thể hiện trong toàn văn bản, từ việc miêu tả rừng cọ đến cuộc
sống của người dân Hãy chứng minh điều đó
- Khái quát đôi nét về rừng cọ: rừng cọ trập trùng
- Miêu tả hình dáng thân cọ: thân cọ thẳng vút lên trời…, cây non vừa trồi lá…,
lá cọ tròn xòe
- Cuộc sống ở quê ngắn với cây cọ: chiếc chổi cọ, móm lá cọ, nón lá cọ, trái có
để ăn
Trang 6Website: Download.vn 6
d Các từ ngữ, các câu tiêu biểu thể hiện chủ đề của văn bản
- Các từ ngữ như: rừng cọ trập trùng, búp cọ, chiếc chổi cọ, nón lá cọ, trái cọ
- Các câu biểu hiện chủ đề văn bản: Dù ai đi ngược về xuôi/Cơm nắm lá cọ là
người sông Thao
Câu 2 Một bạn dự định viết những ý sau trong bài văn chứng minh luận điểm
“Văn chương làm cho tình yêu quê hương đất nước trong ta thêm phong phú và
sâu sắc”:
a Văn chương làm cho những hiểu biết của ta về quê hương đất nước thêm
phong phú, sâu sắc
b Văn chương lấy ngôn từ làm phương tiện biểu hiện
c Văn chương làm ta thêm tự hào về vẻ đẹp của quê hương đất nước, về truyền
thống tốt đẹp của ông cha ta
d Văn chương giúp ta yêu cuộc sống, yêu cái đẹp
e Văn chương nung nấu trong ta lòng căm thù bọn giặc cướp nước, bọn bán
nước và hun đúc ý chí quyết tâm hy sinh để bảo vệ nền độc lập, tự do của Tổ
quốc
Hãy trao đổi theo nhóm xem ý nào sẽ làm cho bài viết lạc đề
Gợi ý:
Những ý làm cho bài viết lạc đề:
b Văn chương lấy ngôn từ làm phương tiện biểu hiện
c Văn chương giúp ta yêu cuộc sống, yêu cái đẹp
Trang 7Website: Download.vn 7
=> Vì các ý trên không xoay quanh nội dung văn chương làm cho tình yêu đất
nước ta thêm phong phú
Câu 3 Để phân tích dòng cảm xúc thiết tha, trong trẻo của nhân vật “tôi” trong
văn bản Tôi đi học, có bạn triển khai những ý sau
a Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các em nhỏ núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến
trường, lòng lại náo nức, rộn rã, xốn xang
b Con đường đến trường trở nên lạ
c Mẹ nắm tay dẫn đến trường
d Muốn thử cố gắng tự mang sách vở như một cậu học trò thực sự
e Sân trường rộng, ngôi trường cao hơn
g Sợ hãi, chơ vơ trong hàng người bước vào lớp
h Ông đốc và thầy giáo trẻ trìu mến đón tiếp học trò
Hãy thảo luận cùng bạn để bổ sung, lựa chọn, điều chỉnh lại các từ, các ý thật
sát với yêu cầu của đề bài
Gợi ý:
a Hằng năm, mỗi khi thu về và nhìn thấy những em nhỏ núp dưới nón mẹ trong
buổi đầu đến trường là lại nhớ đến những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường
b Con đường đến trường vốn quen thuộc bỗng trở nên kì lạ, vì trong tôi cảm
nhận được sự thay đổi
c Mẹ âu yếm dắt tay “tôi” đi trên con đường làng
d Nhìn thấy các cậu học trò tự mình mang sách vở cũng muốn thử sức
e Sân trường Mĩ Lí rộng lớn dày đặc cả người khiến tôi có chút sợ hãi
Trang 8Website: Download.vn 8
g Ông đốc và thầy giáo trẻ trìu mến đón tiếp học trò mới
h Tôi cảm thấy sợ hãi và bơ vơ trong dòng người bước vào lớp
II Bài tập ôn luyện
Nêu chủ đề của văn bản Tôi đi học Chứng minh tính thống nhất về chủ đề của
văn bản trên
Gợi ý:
- Chủ đề: Tác giả đã diễn tả những kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò, đặc biệt
là buổi đầu đi học
- Chứng minh:
Nhan đề bài viết: Tôi đi học
Các phần trong văn bản đều hướng đến chủ đề của văn bản: Cảm xúc của
nhân vật tôi trên con đường từ nhà đến trường, Cảm xúc của nhân vật tôi
khi đứng trước sân trường, Cảm xúc của nhân vật tôi khi lần đầu bước
vào lớp học
Các từ ngữ có liên quan đến chủ đề: tựu trường, ông đốc, đi học…