Tăng cường quản lý xuất nhập khẩu tiểu ngạch qua cửa khẩu tân thanh lạng sơn

Noi dung quan ly nha nude doi vdi boat dong xuat nhap khau tieu ngach: xay dung co- che quan ly boat dong kinh doanh xuat nhap khau noi chung va xuat nhapkhau tieu ngach noi rieng; nghie

?U0NG DA! HOC KINH TE QUOC DAN■ •

■ ■ ■ so po (JJ gq

DOAN BICH HANH*

TANG CUttNG QUAN LT XUAT NHAP KHAU TIEU NGACH

QUA QUA KHAU TAN THANH - LANG SUN

LOI CAM DOAN

Toi xin cam doan day la cong trinh nghien cou khoa hoc, doc lap cua riengtoi Cac so lieu su dung trong luan van co nguon goc ro rang

Toi xin chan thanh cam on!

HOC VIEN

Doan Bich Hanh

MUC LUC

Muc luc

Danh muc cac chir viet tat v

Danh muc bang bieu vi

Danh muc hinh vc vi

MO DAU

1 Tinh cap thiet cua de tai 1 2 Muc tieu nghien ci'ru 2 3 Doi tirong va ph am vi nghien ci'ru 2 5 Donggopcua luan van 3 6 Bo cue cua luan van 4 CI IUONG I: NIIU’NG LI LUAN CO BAN VE QUAN LY NIIA NUOC DOI VOI IIINII T1IUC XUATNHAP KHAU TIEU NGACII 5

LI DAC DIEM VA VAI TRO CUA XUAT NHAP KHAU TIEU NGACII 5 1.1.1 Khai niem vc xuat nhap khau tieu ngach 5

1.1.2 Dac diem xuat nhap khau tieu ngach 7

1.1.3 Tac dong ciia xuat nhap khau tieu ngach 9

1.2 QUAN LY NHA NUOC DOI VOI IIINH THUG XUAT NHAP KHAU TIEU NGACII 18 1.2.1 Khai niem 18

1.2.3 Nhirng van de co1 ban vc quail ly nha nude doi voi xuat nhap khau tieu ngach 20

1.3.1 Kinh nghiem cua Thai Lan 261.3.2 Kinh nghiem cua Trung Quoc 27

1.3.3 Kinh nghiem cua mot so nunc dkhu vuc Tay Au va Bac My 30

2.1.1 Tinh hinh xuat khau tieu ngach cua Viet Nam sang Trung quoc qua

cua khau Tan Thanh 31

2.1.2 Tinh hinh nhap khau tieu ngach cua Viet nam tu Trung Quoc qua

cua Khau Tan Thanh 36

2.2.1 Thue trang nhan thuc ve mau dich bien gidi va quan ly mau dich

bien gidi d nude ta 432.2.2 Thuc trang quan ly nha nude doi vdi hoat dong xuat nhap khau tieu

ngach qua cua khau Tan Thanh - Lang Son 45

2.3.1 Nhungmat dat dune 592.3.2 Nhung matton tai va nguyen nhan 60

CHU0NG III MOT SO GIAI PHAP TANG CUdNG QUAN LY NHA

NUdC VE XUAT NHAP KHAU TIEU NGACH QUA CUAKHAU TAN THANH LANG SON 68

3.1.1 Du1 bao xuat nhap khau tieu ngach giua Viet Nam va Trang quoc

qua cua khau Tan thanh den 2020 68

3.1.2 Phuong hubng quan ly xuat nhap khau tieu ngach 6 cua khau Tan thanh 69

3.1.3 Muc tieu quan ly xuat nhap khau tieu ngach b cua khau Tan thanh 71 3.2 GIAI PHAP TANG CU'dNG CONG TAC QUAN LY XUAT NHAP KHAU TIEU NGACH QUA CUA KHAU TAN THANH 72

3.2.1 Tao hanh lang phap ly vung chac cho cong tac quan ly xuat nhap khau tieu ngach 72

3.2.2 Day manh cai each thu tuc hanh chinh 75

3.2.3 Dau tu co sb vat chat ky thuat va ung dung cong nghe quan ly hien dai 77

3.2.4 Nang cao nang luc, trinh do cua doi ngu can bo, cong chuc 78

3.2.5 To chuc nghien cuu thi trubng Trang Quoc 80

3.2.6 Cac giai phap tangcubng chong buon lau va gian lan thuong mai b cua khau Tan thanh 80 3.3 MOT SO KIEN NGHI VOI NHA NUOC VA CAC CO QUAN HUU QUAN 87 3.3.1 Kien nghi vbi Co quan Trang uong 87

3.3.2 Kien nghi vbi tinh Lang son 88

KET LUAN 93

TAI LIEU THAM KHAO 95

DANH MUC CAC CHU VIET TAT

C/0 : Cluing nlian xuat xii hang hoa

DN : Doanh nghiep

EEC : Khoi th i trubng cliung Chau auNDT(CNY) : Dong nlian dan te

NK : Nhap khau

UBND : Uy ban nlian dan

VAT : Gia tri gia tang

VND : Dong Viet nam

VPCP : Van phong chinh phu

XK : Xuat khau

WTO : To cluic thuong mai the gioi

DANH MUC BANC BIEU

Bang 2.1 : Gia tri mot so mat hang chu yen Viet Nam xuat khau sang Trung

Quoc qua cua khau Tan Thanh 32Bang 2.2 : So luong mot so mat hang chu yeu Viet Nam xuat khau sang Trung

Quoc qua cua khau Tan Thanh nam 2010 33

Bang 2.3: Gia tri kim ngach xuat khau tieu ngach qua cua khau Tan thanh

sang Trung Quoc qua cua khau Tan thanh giai doan nam2007-2010 34Bang 2.4: Gia tri kim ngach nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan thanh

sang Trung Quoc qua cua khau Tan thanh giai doan nam 36Bang 2.5: So luong mot so mat hang chu yeu Viet Nam nhap khau tu Trung

Quoc qua cua khau Tan thanh nam 2010 37Bang 2.6 : Gia tri mot so mat hang chu yeu Viet Nam nhap khau tu Trung

Quoc qua cua khau Tan Thanh nam 2010 38Bang 2.7: so luong cac Doanh nghiep, tu thuong xuat nhap khau qua cua khau

Tan thanh qua 3 nam 2008 -2010 42Bang 3.1: Du bao kim ngach xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan

thanh - Lang Son den nam 2020 68

DANH MUC HINH VEHinh 2.1: Xe hang ach tac tai cua khau Tan thanh 43Hinh 2.2: Hai quan Tan Thanh bat giu doi tuong buon ban tien gia 56

TOM TAT LUAN VAN

Mo* dan, tac gia luan van da trinh bay ly do chon de tai, doi tuong, pham vi,

phuong phap nghien cuu duoc sir dung trong luan van va ket can luan van

Lang son la mot trong nhung tinh mien nui phia Bac cua Viet Nam, codudng bien giai giap vdi Trung Quoc Lang son co nhieu dieu kien thuan loi de

phat trien kinh te mau bien, hang hoa duoc xuat, nhap khau qua cac cua khau Lang

Son rat phong phu, trong do Tan Thanh la cua khau co so luong hang hoa liru thong Ion nhat chii yeu hang nongsan

Sau khi quan he Viet Nam - Trung Quoc duoc binh thudng hoa, cac cua

khau duoc md cua, boat dong thirong mai noi cluing va cac hoat dong xuat nhap

khau noi rieng da co sir phat trien nhanh chong, kim ngach xuat nhap khau tang lendang ke, hoat dong xuat nhap khau tieu ngach da co tac dong tich cue den viec phat

trien kinh te - xa hoi cua cac tinh cung nhir dong gop tich cue vao tang truong kinh

te dat nude Tuy nhien viec to chuc quan ly nha nude doi vdi hoat dong xuat nhap

khau tieu ngach van con nhieu yen kern ncn liieu qua cua hoat dong xuat nhap khau

tieu ngach con thap, tinh trang tron thue, buon lau va gian lan tlmong mai duraduoc ngan chan

Tir nhung ly do tren, Toi chon de tai : “Tang cwtrng quan ly xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Ilin Thanh - Lang Son"

Doi tuong nghien cuu cua luan van la cong tac quan ly nha nude doi vdihoat dong xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan Thanh Pham vi nghien cuu cua luan van la hoat dong quan ly xuat nhap khau tieu ngach giua Viet Nam

Trung Quoc qua cua khau Tan Thanh, huycn Van Lang, tinh Lang Son trong thdi gian qua Trong luan van, tac gia sir dung cac phuong phap thong ke, phan tich,

tong hop va so sanh, dir bao de tir do rut ra cac ket luan lam co so dua ra cac giai

phap cho viec nghien cuu

Ve ket can: Ngoai phan mo dim, ket luan, danh muc cac elm viet tat, bang

bieu va tai lieu tham khao, luan van gom 3 chuong:

Chuong I: Nhung li luan co- ban ve quan ly nha nude doi vdi hinh thuc xuatnhap khau tieu ngach.

Chuong 2: Thuc trang quan ly xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Tanthanh -Lang son

Chuong 3: Mot so giai phap tang cubng quan ly nha nuoc ve xuat nhap khau

quan ly nha nuoc doi voi xuat nhap khau tieu ngach, cac noi dung quan ly nha nuoc

va cong cu quan ly nha nude doi voi xuat nhap khau tieu ngach

Xuat nhap khau tieu ngach la hinh thuc thuong mai quoc to hop phap, trong

do hoat dong mua ban, trao doi hang hoa duoc dien ra tai khu vuc bien giai dirdng

bo cua cac nuoc lang gieng (duoc xac dinh ve mat dia ly) ma doi luong trao doi la

cac san pham, hang hoa (huu hinh) Nhung hang hoa thuoc loai nay duoc phep di

qua cac cua khau quoc te, quoc gia va cac cua khau dia phuong bien gidi

Xuat nhap khau tieu ngach bao gom mua ban trao doi hang hoa cua cu- danbien gidi, hoat dong xuat nhap khau hang hoa qua bien gidi thco cac phuong thuc

thoa thuan trong hiep dinh thuong mai song phuong giua Viet Nam va cac nude cdchung bien gidi Hang xuat nhap khau tieu ngach phai nop thue va cac le phi khac

theo quy dinh cua phap luat Viet Nam va duoc huong cac uu dai ve thue xuat khau, thue nhap khau hang hoa qua bien gidi theo cac thoa thuan song phuong giua Chinh phu nude Conghoa Xa hoi chu nghTa Viet Nam va chinh phu cd chung bien gidi

Xuat nhap khau tieu ngach cd nhung dac diem rieng nhu thuong thanh toan bang tien mat ma khong can hop dong mua ban; la hoat dong thuong mai dac biet

khong bi rang buoc bdi quy dinh cua WTO; xuat nhap khau tieu ngach duoc cho la

cd tinh on dinh thap, chu the tham gia vao boat dong xuat nhap khau tieu ngach nay

rat da dang va dong dao

Xuat nhap khau tieu ngach cd vai tro rat quan trong: thuc day nong nghiep va

nong thon phat trien; lam tang thu ngan sach tren dia ban; thuc day phat trien co so

ha tang vung bien; nang cao ddi song nhan dan cac tinh mien nui bien gidi; gop

phancai thien va nang cao ddi song van hoatinh than cho nhan dan vung bien gioi

Ben canh nhung nhung tac dong tich cue do thi ciing cd anil huong tieu cue

cua xuat nhap khau tieu ngach gay ra: van de buon lau va gian lan thuong mai,

nhung tieu cue trong san xuat kinh doanh; te nan xa hoi va anh huong den moi

trudng sinh tliai; nhung tac dong ve van de thanh toan va kho kiem soat cho co quanquan ly

Quan ly nha nude ddi vdi boat dong xuat nhap khau tieu ngach la mot bo

phan cua quan ly nha nude ve kinh te doi ngoai, nd la sir quan ly cac boat dong kinh

doanh buon ban tren pham vi quoc te

Noi dung quan ly nha nude doi vdi boat dong xuat nhap khau tieu ngach: xay

dung co- che quan ly boat dong kinh doanh xuat nhap khau noi chung va xuat nhapkhau tieu ngach noi rieng; nghien cuu chien luoc xuat nhap khau tieu ngach, nghien

cuu thi trudng trong nude va thi trudng cac nude cd chung bien gidi, cung vdi cac

bo, nganh huu quan tao moi trudng kinh doanh va dinh huong phat tricn mat hang

xuat nhap khau tieu ngach: kiem tra viec chap hanh phap luat trong boat dong xuat nhap khau tieu ngach; hoach dinh va thuc thi cac chinh sach, cac quy che kinhdoanh xuat nhap khau tieu ngach; sir dung cd hieu qua cac cong cu va bien phapquan ly xuat nhap khau noi chung va xuat nhap khau tieu ngach noi rieng

De quan ly va dieu tiet vT mo boat dong kinh te noi chung, hoat dong xuatnhap khau tieu ngach noi rieng, Nha nude cd the sir dung cac cong cu quan ly khacnhau doi vdi xuat nhap khau tieu ngach nhn: time quan, chinh sach xuat nhap khau

lieu ngach, giay phep, cac thii tuc hai quan

Cuoi chirong 1, tac gia neu kinh nghiem ciia mot so nude ve quan ly xuatkhau tieu ngach va phat tricn mau dich bien gidi cua mot so nude nhu-: Thai Lan, Trung quoc, mot so nude d khu vuc Tay Au va Bac My

Trong chuong 2: Tac gia tap trung phan tich va danh gia thuc trang quan ly xuat nhap khau tieu ngach cua Viet Nam va Trung quoc qua ciia khau Tan thanh

thdi gian qua

Sau khi khai quat ve tinh hinh xuat khau tieu ngach ciia Viet nam sang Trung

quoc qua cua khau Tan thanh ve: so luong, gia tri, chung loai cac mat hang ch u yen

iii

xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan thanh va doi tuong xuat nhapkhau tieungach qua cua khau Tac gia di vao phan tich thuc trang hoat dong quan ly xuat

nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan thanh - Lang son vdi cac noi dung nhu sau:

mau djch bien giai a nude ta nhung nam qua chua co nhan thuc dung va nhat quan

ve vai tro cua thi trudng Trung quoc voi nen kinh te cua nude ta vi vay chua co str

chi dao thong nhat, ro rang ve cac hoat dong xuat nhap khau d khu vuc bien gidi

Chua cd sir phan cap hap ly tir Trung uang den dia phuong cd cua khau bien gidi Cac muc tieu kinh te - an ninh - quoc phong chu'a duoc giai quyet hai hoa Do

quan diem quan ly xuat nhap khau tieu ngach con thieu thong nhat tir Trung uangden dia phuong nen han che nhieu den hieu qua quan ly xet tren ca binh dien vi

mo va vi mo

tieu ngach qua cua khau Tan thanh bao gom (1) Chinh Phu Thong nhat quan ly cac hoat dong xuat nhap khau tieu ngach trong pham vi ca nude (2) Uy ban nhan dan

tinh Lang san, sd cong thirang Lang san, thong nhat vdi Bo, nganh chuc nang quyhoach, xay dung cua khau, dam bao cho cac hoat dong xuat, nhap khau tieu ngach

va kiem tra, kiem soat tai cua khau (3) Cac Bo, nganh chuc nang trong pham vi nhiem vu, quyen han cua minh cd trach nhiem chi dao, hudng dan cac lire luang, co quan chuyen nganh thuoc quyen tai cua khau bien gidi thuc hien viec kiem tra,

kiem soat, lam cac thu tuc xuat, nhap khau tieu ngach theo quy djnh cua phap luat

Thuc trang nhung nam qua cho thay moi quan he chieu ngang trong quan ly nha

nude ve xuat nhap khau tieu ngach da cd sir phoi hap vdi nhau nhung con rat longleo Cac cap cac nganh tirTrung uong den dia phuong da tien hanh nghien cuu tong

ket, rut kinh nghiem nhung chua kip thdi do vay chua de ra duoc nhung giai phapthao gd kip thdi

Thu: ba: (thu tuc hanh chinh) De thuc hien viec trao doi, buon ban xuat nhap

khau tieu ngach giua Viet nam va Trung quoc, hai nude da duara cac quy dinh, tieu

Viet nam vao Trung quoc qua cua khau Tan thanh chat che hern nhieu so voi hang Trung quoc nhap vao Viet nam.

sach ve xuat nhap khau tieu ngach con cham thay doi de thuc te va

thieu duoc quan tarn so vdi phia Trungquoc Cac van ban phap luat duoc ban hanh

ve hoat dong xuat nhap khau tieu ngach nhieu nhung chtra bao quat, nhieu quy djnh phap luat tai cac van ban con chong cheo, khong rd rang, minh bach Trong qua

trinh to chuc trien khai thuc thi chinh sach, Dang bo, chinh quyen tinh da thuc hiennghiem tuc, van dung linh hoat chu dong sang tao chinh sach da de ra, tap trung chi

dao cua cac cap uy Dang, chinh quyen phoi hop chat che vdi cac So, ban nganh, cac

huyen bien gidi tao duoc str dong thuan trong nhan dan

Tan thanh cung da co gang nd lire tang cudng kiem tra kiem soat, luon chu trong den cong tac tuyen truyen, quan triet nghiem tuc cac van ban, chi thi, nghi quyetcua Dang, Nha nude, cac bo, nganh Do sir kiem tra kiem soat vdi hinh thuc xuat

nhap khau tieu ngach rat don gian va thu tuc nhanh gon, bon buon lau thuong lpi

dung diem do de tra tron hang lau, them nua tren dja ban cua khau tan thanh cd nhieu dirdng mon, loi tat duoc hinh thanh tir phat nen tinh trang buon lau, hangcam, hang gia, gian lan thuong mai dien raphuc tap, gay nhieu kho khan trong congtac tuan tra, kiem tra, kiem soat, phat hien va bat gitr, xu ly Do tinh hinh buon lau

cd nhieu dien bien phuc tap, don vi Tan thanh thanh lap cac chot chan, cu can bo

canh gac, ung true 24/24h Thuc hien su chi dao cua UBND tinh Lang Son ve viec iap cac chot kiem soat hang lau qua bien gidi, Don bien phong Tan Thanh da phoi hop cung cac nganh chuc nang nhu: Cong an, quan ly thi trudng, hai quan va chinh

quyen so tai thanh lap cac chot kiem soat chat khu vuc dudng mon qua bien gidi,

noi ma bon buon lau thuong xuyen su dung de “tuon hang” vao noi dia, tron tranh

su kiem soat cua cac coquan chuc nang Chi cue hai quan tang cudng quan ly kiemtra, kiem soat tot hang hoa theo dung tieu chuan va tich cue dau tranh vdi cac hanh

vi gian lan thuongmai, hang gia

Thic sdu: (quan ly thu thue, thanh toan) Quan ly thu thue nhin chung thdi ky

dau viec quan ly xuat nhap khau tieu ngach va thu thue kern hieu qua, cd luc that

thu tai 70 - 80%, hien nay nha nuoc co chu truong dua luc luang hai quan len true tiep quan ly viec buon ban trao doi hang hoa qua bien gioi va thu thue, tinh hinh batdau co nhung chuyen bien tich cuc Ve quan ly thanh toan, theo thong ke, d khu cuakhau Tan thanh co khoang 100 tu nhan lam nghe kinh doanh tien ho tu do dinh doat

ty gia, tuy tien thao tung gia ca tien te Ngoai ra, do hoat dong tu do nhu vay nen nen khong ai co the dam bao duactien trao doi la that hay gia Va tren thuc te viec giao luu tien gia dien ra thuong xuye, dieu nay thuc sula noi nhuc nhoi cua cac tinhbien gioi, no thach thuc trong hoat dong quan ly cua cacco quan huu quan

Thu - bay: (danh gia chung) Tac gia danh gia chung ve thuc trang quan ly nha nuoc doi voi hoat dong xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan thanh -Lang son, nhung mat dat duac, nhung mat ton tai va nguyen nhan cua nhung hanche neu tren

nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan thanh - Lang son trong chuong 2, tac gia trinh bay du bao, phuong huong, muc tieu quan ly xuat nhap khau tieu ngach trong thoi gian tai va dua ra cac giai phap nham tang cuong cong tac quan ly xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan thanh - Langson

Du bao xuat nhap khau tieu ngach giua Viet nam- Trung quoc qua cua khau Tan thanh den nam 2020: Nhin chung, trong qua trinh trao doi thuong mai songphuong, hinh thuc thuong mai giua hai nuoc cung thay doi theo xu the phat trien chung, tu trao doi hang hoa theo hinh thuc tieu ngach la chu yeu, hien nay quan hebuon ban qua chinh ngach da duac bao dam bang cam ket chinh thuc giua hai nuoc

va dang dong vai tro ngay cang quan trong vay nen toc do tang kim ngach xuatnhap khau tieu ngach qua cua khau co xu huong se tang nhung tang cham trongnhung nam toi

Phuong huong quan ly xuat nhap khau tieu ngach d cua khau Tan thanh: cahai nuoc Viet nam va Trung quoc dang tien hanh “doi moi”, “cai cach” chinh sachbien mau cua minh Hai nuoc deu quan tam den cai cach co che quan ly kinh te va

mau linh hoat, hieu qua tu Trung uong den dia phuong Phat trien hoat dong bienmau giua hai nudc Phat trien xuat nhap khau tieu ngach, thuong mai bien gidi theohudng van minh, hien dai, gop phan chong buon lau, dong thdi ket hop vdi bao vemoi trudng, dam bao an ninh quoc phong, trat tu an toan xa hoi khu vuc cua khau bien gidi.

Muc tieu quan ly xuat nhap khau tieu ngach qua d cua khau Tan thanh: (1)tao moi trudng thuan loi de phat trien hoat dong xuat nhap khau tieu ngach qua cuakhau theo hudng vua tang cudng vai tro cua to chuc quan ly nha nudc vua phat huy duoc tinh nang dong cuachu the tham gia (2) phai xay dung duoc the che cho phep

su phoi hop cua quan ly nha nudc cua dia phuong va quan ly nha nudc cua cac nganh thuong mai, hai quan, thue, ngan hang hinh thanh he thong quan ly thongnhat tu trung uong den dia phuong doi vdi cac hoat dong xuat nhap khau tieungach (3) tang cudng quan ly phai tao ra dong luc de cac doanh nghiep nang cao kha nang canh tranh va hieu qua kinh te, tu do gop phan hinh thanh co cau kinh te hop ly cua dia phuong (4) tang cudng quan ly xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan thanh phai giai quyet thoa dang moi quan he loi ich kinh te giua phat trien xuat nhap khau vdi phat trien kinh te cua tinh lang son va cuaca nudc

De khac phuc nhung han che con ton tai va tang cudng quan ly xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Tan thanh, tac gia dua ra cac giai phap sau: tao hanhlang phap ly vung chac cho cong tac quan ly xuat nhap khau tieu ngach; day manh cai cach thu tuc hanh chinh; dau tu co sd vat chat ky thuat va ung dung cong nghequan ly hien dai; nang cao nang luc,trinh do cua doi ngu can bo, cong chuc; to chuc nghien cuu thi trudng Trung quoc; cac giai phap tang cudng chong buon lau va gian lan thuong mai d cua khau Tan thanh bao gom bien phap phong ngua, phat hien vi pham phap luat va bien phap dau tranh

Cuoi chuong, tac gia dua ra mot so kien nghi doi vdi co quan Trung uong vavdi tinh Lang son

Ket luan, tac gia he thong lai cac van de da de cap den trong luan van cua minh va gui ldi cam on den cac thay giao, co giao, cac co quan, ca nhan, to chuc dagiup tac gia hoan thanh luan van

vii

TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN

DOAN RICH HANH

TANG CUUNG QUAN LY XUAT NHAP KHAU TIEU NGACH

QUA CUA KHAU TAN THANH - LANG SON

CHUYfiN NGANH: THUONG MAI (KINH Tfi'VA QUAN LY THUONG MAI)

Ngtfdi hiidng dan khoa hoc:

1 Tinh cap thiet cua de tai

Viet Nam dang trong thoi ky md cua, hoi nhap vdi thi trudng khu vuc va thegidi, trong do thi trudng Trung Quoc vdi nhung dac thu rieng ve su hap ddn ngay cang duoc coi la thi trudng quan trong, co tac dong manh me den thi trudng VietNam, vi vay giao luu buon ban hang hoa qua khu vuc bien gidi Trung Quoc trdthanh van de nong bong, luon thu hut su quan tam khong chi cua cac nha quan ly

ma ca cac nha kinh doanh nham phattrien hoat dong thuong mai

Lang son la mot trong nhung tinh mien nui phia Bac cua Viet Nam, codudng bien gidi giap vdi Trung Quoc Lang son co nhieu dieu kien thuan loi dephat trien kinh te mau bien, hang hoa duoc xuat, nhap khau qua cac cua khau LangSon rat phong phu, trong do Tan Thanh la cua khau co so luong hang hoa luu thong ldn nhat chu yeu hang nong san Thi trudng hon 300 trieu dan cua cac tinh TayNam Trung Quoc, trong do co tinh Van Nam nam sat bien gidi nudc ta la mot thi trudng day hua hen tieu thu hang hoa cua Viet Nam vdi so luong ldn va chu yeu theo hinh thuc xuat nhap khau tieu ngach Sau khi quan he Viet Nam - Trung Quoc duoc binh thudng hoa, cac cua khau duoc md cua, hoat dong thuong mai noi chung

va cac hoat dong xuat nhap khau noi rieng da co su phat trien nhanh chong, kim ngach xuat nhap khau tang len dang ke, hoat dong xuat nhap khau tieu ngach da cotac dong tich cuc den viec phat trien kinh te - xa hoi cua cac tinh cung nhu dong gop tich cuc vao tang trudng kinh te dat nudc Tuy nhien viec to chuc quan ly nhanudc doi vdi hoat dong xuat nhap khau tieu ngach van con nhieu yeu kem nen hieu qua cua hoat dong xuat nhap khau tieu ngach con thap, tinh trang tron thue, buonlau va gian lan thuong mai chua duoc ngan chan Nhung nam gan day co nhieubai hoc dat gia nhu vu an nhan hoi lo cua can bo cua khau Tan thanh, hay nhungngay cuoi thang 3 nam 2011 luong hang hoa xuat khau tai Tan Thanh tang dot bien,chu yeu la dua hau tuoi cungda gay ra tinh trang un tac cuc bo Luc cao diem co tdi hon 300 xe ton dong, mac ket d khu cua khau nay Tinh trang hang Viet Nam roi

nghiep kinh doanh van tai nong san phai laodao.

Ttr nhung van de ly luan va thuc ticn tren, 1di chon de tai : “Tang cudng

quan ly xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Ian Thanh Lang Son'1

2 Muc tieu nghien cuu

Luan van nham giai quyet nhung van de co ban sau:

- Nghien cuu lie thong hoa nhung van de ly luan co ban ve quan ly nha nudc doi vdi boat dong xuat nhap khau tieu ngach

- Phan tich thuc trang ve xuat nhap khau tieu ngach va thuc trang quan ly xuat

nhap khau tieu ngach qua cua khau tan thanh tren cac noi dung ve bo may quan ly,nguon nhan luc, the che quan ly nha nude

- Dua ra mot so giai phap tang cudng quan ly nha nudc ve xuat nhap khau tieu

ngach trong giai doan hoi nhap kinh te quoc te

3 Doi tuong va pham vi nghien cuu

ci Doi tiro'ng nghien ciru

Doi tuong nghien cuu cua de tai la cong tac quan ly nha nudc doi vdi hoat

dong xuat nhap khau tieu ngach qua cua khau Ian Thanh

Khong gian: De tai duoc tien hanh nghien cuu tai cua khau Ian Thanh,

huyen Van Lang, tinh Lang Son

Thdi gian: De tai str dung cac thong tin so lieu trong cac nam tu- 2007 -2010

Noi dung: De tai tap trung tim hieu thuc trang ve xuat nhap khau tieu ngach

va quan ly xuat nhap khau tieu ngach giua Viet Nam - Trung Quoc qua cua khau

Tan Thanh, huyen Van Lang, tinh Lang Son trong thdi gian qua; De xuat mot so

giai phap, kien nghi nham tang cudng cong tac quan ly xuat nhap khau tieu ngachqua cua khau Tan thanh, huyen Van Lang, tinh Lang Son trong thdi gian tdi

4 Phuong phap nghien cuu

- Phuong phap thu thap tai lieu:

+ Tai lieu thu cap: Bao, tap chi, mang internet, cac bao cao tong ket cua chi cue hai quan cua khau Tan thanh, sb Cong Thuong, ban quan ly cua khau TanThanh, Bien phong

+ Tai lieu so cap: tham khao y kien chuyen gia, su dung mau dieu tra bangbang cau hoi

- Phuong phap phan tich:

+ Phuong phap duy vat bien chung, duy vat ljch su: phuong phap nay van dung cac hoc thuyet cua chu nghTa duy vat bien chung va chu nghTa duy vat lich sli­

de xem xet, phan tich cac van de lien quan den thuong mai hang hoa va xuat nhap

khau trong dieu kien hoi nhap kinh te quoc te Nhung van de ly luan va thuc tienduoc xem xet trong dieu kien hoan canh lich su cu the

+ Phuong phap thong ke mo ta: Voi phuong phap nay luan van su dung cacchi tieu so tuyet doi, so tuong doi, so binh quan, do lech tieu chuan de neu len cac

dac trung co ban ve mat luong cua hien tuong nghien cuu

+ Phuong phap so sanh: Phuong phap nay dupe su dung pho bien trong luanvan de lam sang to hon cac ket luan trong tung hoan canh cu the

+ Phuong phap chuyen gia, chuyen khao: phuong phap nay dupe su dung

thong qua viec tham khao y kien cua cac chuyen gia ve cac lTnh vuc chuyen mon vaquan ly:

Trong lTnh vuc xuat nhap khau va cac chinh sach lien quan den hoat dong

xuat nhap khau

Lanh dao cac co sb ban nganh co lien quan

Thbng qua nghien cuu cac cong trinh co lien quan da cong bo trubc do

- Gop phan he thong hoa nhung van de ly luan co ban ve xuat nhap khau va

quan ly nha nuoc doi voi hinh thuc xuat nhap khau tieu ngach

- Danh gia thuc trang xuat nhap khau tieu ngach va quan ly nha nubc doi voi xuat nhapkhau tieu ngach qua cua khauTan Thanh - Lang Son

3

- Tren ca sa ket qua nghien chu thuc trang cung nhu nhung ton tai trong congtac quan ly xuat nhap khau tieu ngach; Tu do luan van da de xuat mot so giai phap, kien nghi nham tang cuang cong tac quan ly xuat nhap khau tieu ngach qua cuakhau Tan Thanh.

6 Bo c uc c ua lua n van: G o m 3 ch u on g

nhap khau tieu ngach

thanh -Lang san

CHUO ’ NG 3: Mot so giai phap tangcuang quan ly nha nudc ve xuat nhap khau tieu ngach quacua khau Tan thanh - Lang san

CHUONG 1: NHUNG LI LUAN CO BAN VE QUAN LY NHA NUOC DOI

Trong tung thoi ky lich sir khac nhau, do sy ly giai va nhan thuc cua con

ngudi ve xuat, nhap khau tieu ngach khong giong nhau, vi vay co mot so khai niem khac nhau ve xuat, nhap khau tieu ngach nhu1 sau:

Nhung hang hoa xuat nhap khau theo giay phep cua Uy ban nhan dan cac tinh bien gioi cap thi duoc goi la xuat nhap khau tieu ngach (mau dich tieu ngach)

Nhung hang hoa thuoc loai nay duoc phep di qua cac cua khau quoc te, quoc gia vacac cua khau dia phuong bien gioi

Xuat, nhap khau tieu ngach con duoc hieu theo each khac do la: cac hang hoaxuat nhap khau khac khong xac dinh b chinh ngach duoc mua ban qua bien gioi

(con goi la buon ban tieu ngach, mau dich tieu ngach, thuong mai tieu ngach), la

hinh thucthuong mai quoc te hop phap, duoc tienhanh giua nhan dan hai nuoc sinh

song 6 cac dia phirong hai ben bien gidi ma tri gia, so luong hang hoa co qui mo

nho Nhung kinh doanh xuat nhap khau tieu ngach phai xin phep va chiu thue danhvao gia tri giao djeh, goi la thue xuat nhap khau tieu ngach Hang hoa khi di qua

bien gidi phai chiu sir kiem tra cua cac co quan thue quan, kiem dich, bien phong,xuat nhap canh

Xuat nhap khau tieu ngach hay con goi la thuong mai hang hoa qua bien giditren bo la hoat dong mua ban, trao ddi hang hoa duoc dien ra tai khu vyc bien gidi

dudng bo cua cac nudc lang gieng (duoc xac dinh ve mat dia ly) ma ddi tuong traoddi la cac san pham, hang hoa( huu hinh )

“ Day la phuong thuc mau dich do tap quan truyen thong cua lich sir hinh

thanh, khong xep vao mau dich ddi ngoai quoc gia Noi chung cac nudc deu danh

cho phuongthuc mau dich nay sydai ngo ve thue quan Theo sy phat trien cua mau dich quoc gia, thuong mai hang hoa vdi nghia hep nhu d tren duoc phat trien thanh

phuong thuc mau dich theo nghTa rong, tire la giao dich xuat nhap khau hang hoa

5

duoc tien hanh tai vung bien gidi hai nudc Nd duoc liet vao pham vi mau dich doi

ngoai cua quoc gia, thuoc mot trong nhung phuong thuc mau dich xuat nhap khau”

(Dai ttr dien kinh te thi trudng -trang 139 )

Nhu1 vay, xuat nhap khau tieu ngach giua hai nude khong chi don thuan la

hoat dong buon ban hang hoa qua cac cua khau bien gidi ma nd con cd pham vi rong hon, bao trum cac hoat dong xuat nhap khau hang hoa duoc dien ra tren toan

bo khu vuc bien gidi dudng bo giua hai nudc Hon nua, viec trao doi cac san pham

vd hinh ( dich vu hoac cac loai hang hoa cd lien quan den so huu tri tue) khong thuoc pham vi cua hoat dong nay

Tuy nhien, tren thuc te su phan biet giua hang hoa chinh ngach va hang hoatieu ngach khong phai luc nao cung rd rang Bdi vi, nhieu khi hang chinh ngach lai duoc chuyen qua cac cua khau danh cho buon ban tieu ngach, dieu do tuy thuoc vao

bieu thue, muc thue cua cac loai hang hoa trong nhung thdi diem khac nhau Ngoai

ra, quan niem cua hai nudc Viet Nam va Trung Quoc doi vdi hang hoa xuat nhapkh£u qua bien gidi cung khac nhau Doi vdi Trung Quoc, thuong mai quoc te hien

nay duoc phan lam hai loai: Mau dich quoc gia (goi tat la quoc mau) va mau dich bien gidi (goi tat la bien mau) Theo van ban "Bien phap tarn thdi quan ly mau dich

bien gidi" do Cue quan ly ngoai te Nha nudc Trung Quoc ban hanh nam 1997 thi mau dich bien gidi duoc giai thich bao gom: Mau dich cho cu dan bien gidi, mau

dich tieu ngach bien gidi, hop tac kinh te - ky thuat doi ngoai cua khu vuc bien gidi

Do quan niem khac nhau, nen cd nhung Id hang qua bien gidi ma Viet Nam goi la

chinh ngach thi Trung Quoc lai xem nhu la hang bien mau Day la mot trong nhung nguyen nhan dan den nhung khac biet trong cac con so thong ke giua hai nudc Viet

Nam, Trung Quoc ve hang hoa xuat nhap khau qua bien gidi

Hoat dong cua cu dan bien gidi thdi gian qua cung dien ra rat soi dong d caccua khau vachobien gidi Nd da nhanh chong dap ungva dieu tiet cung cau cua haiben bien gidi, tao ra cac cong an viec lam va thu nhap cho cu dan hai ben bien gidi,

tao ra cac cong an viec lam va thu nhap, kich thich san xuat va dich vu d vung bien

phat trien Tuy nhien, day la hinh thuc buon ban dan gian, tu phat, nhieu nguditham gia nen rat kho kiem soat va quan ly, dan den buon lau va tron thue

Ngoai cac hinh thuc neu tren, 6 khu vuc bien giai Viet-Trung cung da vadang xuat hien cac hoat dong dich vu xuat nhap khau qua bien giai khac nhu: tam nhap tai xuat, chuyen khau, qua canh, kho ngoai quan, trong do phuong thuc tam nhap tai xuat phat trien kha nhanh.

Tom lai, theo quan niem hien nay thi xuat nhap khau tieu ngach la hinh thucthuong mai quoc te hop phap, trong do hoat dong mua ban, trao doi hang hoa duocdien ra tai khu vuc bien giai duong bo cua cac nudc lang gieng (duoc xac dinh vemat dia ly) ma doi tuong trao doi la cac san pham, hang hoa (huu hinh) Nhunghang hoa thuoc loai nay duoc phep di qua cac cua khau quoc te, quoc gia va cac cua khau dia phuong bien gidi

Xuat nhap khau tieu ngach bao gom mua ban trao doi hang hoa cua cu danbien gidi, hoat dong xuat nhap khau hang hoa qua bien gidi theo cac phuong thuc thoa thuan trong hiep dinh thuong mai song phuong giua Viet Nam va cac nudc cochung bien gidi Hang xuat nhap khau tieu ngach phai nop thue va cac le phi khac theo quy dinh cua phap luat VietNam vaduoc hudng cac uu dai ve thue xuat khau,thue nhap khau hang hoa quabien gidi theo cac thoa thuan song phuong giua Chinh phu nudc Cong hoa Xa hoi chu nghia VietNam va chinh phu co chung bien gidi

Xuat nhap khau tieu ngach co nhung dac trung nhuthuong (song khong nhat thiet) thanh toan bang tien mat, khong can hop dong mua ban Xuat nhap khau tieu ngach khong phai la buon lau ma kinh doanh xuat nhap khau tieu ngach van can phai xin giay phep Xuat nhap khau tieu ngach van phai chiu thue danh vao gia trigiao dich, goi la thue xuat nhap khau tieu ngach Hang hoa khi di qua bien gidi van phai chiu su kiem tra cua cac co quan thue quan, kiem dich, bien phong, xuat nhap canh Loi the cua xuat nhap khau tieu ngach la it thu tuc hon va thoi gian gaodich nhanh chong trong khi do xuat nhap khau chinh ngach doi hoi nhieu thu tuc vetieu chuan chat luong san pham, kiem dich, hai quan va chung tu van chuyen, hop dong ngoai thuong, chung tu giao nhan, thanh toan

Day la mot co che hoat dong thuong mai dac biet khong bi rang buoc bdiquy dinh cua WTO, cac quoc gia co the don phuong ban hanh chinh sach ve quan ly

7

xuat nhap khau tieu ngach hoac ky ket dieu udc vdi cac nudc co chung bien gioi vetao dieu kien cho xuat nhap khau tieu ngach ma khong phai tuan thu cac cam ketquoc te Chinh sach uu dai dac biet cua hoat dong xuat nhap khau hang hoa nhammuc tieu khuyen khich hoat dong kinh te-thuong mai vung bien gidi noi chung dac biet la vung bien gidi Viet Nam va Trung quoc noi rieng Vay Viet nam co the chu dong ve chinh sach uu dai dac thu de khuyen khich thuong nhan phat trien thi trudng lan can Neu sudung hieu qua, xuatnhap khau tieu ngach se la don bay nangluc canh tranh hang hoa Vietnam tiep can thi trudng khu vuc.

Xuat nhap khau tieu ngach duoc cho la co tinh on dinh thap Do gia tri moigiao dich nho, nen trong nhieu trudng hop mat hang duoc buon ban la cac loai hoaqua Dieu nay khien cho kim ngach xuat, nhap khau tieu ngach noi chung co thethay doi theo mua vu, theo thdi tiet, theo thay doi chinh sach kiem dich Xuat, nhapkhau tieu ngach con duoc cho la de bi loi dung de tranh thue Vi thue xuat nhapkhau tieu ngach thudng co thue suat thap hon thue xuat nhap khau chinh ngach, thu tuc lien quan phai lam don gian hon, nen cac doanh nghiep cothe thue mudn nhieu ngudi dan d vung bien gidi thuc hien viec mua ban de khong phai nop thue nhieu

Xuat nhap khau tieu ngach dong gop mot phan dang ke vao tong kim ngach xuat khau, xuat nhap khau tieu ngach phat trien manh me vdi quy mo va so luongngay cang ldn Cac nha nghien cuu dua ra nhung con so khac nhau ve tong gia trihang hoa buon ban qua bien gidi giua Trung Quoc va Viet Nam nhung co the thaytdng gia tri thuong mai tieu ngach la mot con so khong nho so vdi tong gia trithuong mai chinh ngach (Con so nay theo tong cuc hai quan Viet Nam la khoang tu

50 -70%) Sddi nhu vay la do: Mot la, mot so hang hoa hoac co so luong it hoac copham chat kem, khong the tien hanh trao doi qua thuong mai chinh ngach Hai la,

mot so ke buon ban loi dung cong tac quan ly buon ban dudng bien chua tot de tienhanh kiem loi nhuan Ba la, viec thanh toan trong bien mau giua hai nudc duoc tien hanh linh hoat, co the bang ban te hoac bang hinh thuc hang doi hang Trong khi doviec thanh toan trong thuong mai chinh ngach phai tuan thu theo nhungquy dinh cotinh phap quy cua tung nudc

Chu the tham gia vao hoat dong thuong mai quoc te dac biet nay rat dadang va dong dao Dieu kien de tham gia buon ban chi la co von, co nguon hang

va noi tieu thu hang, nhieu khi khong can phai co trinh do ngoai thuong dung tieuchuan nhu cac thi trudng tieu thu khac Vi vay, hau nhu moi doi tuong ca doanh nghiep nha nudc, tap the va tu nhan deu co the tham gia vao thi trudng nay Cochu the datham gia buon ban vdi ban hang Trung Quoc nhieu nam, nhung cung cothe chi lam theo vu, co khi chi mot lan Xuat nhap khau tieu ngach giup doanh nghiep ban duoc hang hoa mot cach nhanh chong, thuan tien va giam chi phi, tien thanh toan va de tron thue Tuy nhien, khi xay ra tranh chap la chac chan doanhnghiep chiu thua thiet

Hang hoa xuat nhap khau qua dudng tieu ngach nay rat da dang va phong phu, bao gom nhieu chung loai khac nhau, tu hang nong lam thuy san, hai san tuoi song den cac san pham tieu thu cong nghiep, tu hang nguyen lieu phuc vu cho san xuat den cac san pham cao cap nhu may moc, thiet bi dien tu Chat luong cac loai hang hoa rat khac nhau thudngchua duoc danh gia ve pham cap

1.1.3.1 Tac flong ich cwc cua xua t nhap khau ti eu ngach

ve mat ly thuyet, nhu cau trao doi hang hoa xuat hien tu thdi co dai nhungchi tu khi ra ddi nen san xuat hang hoa tu ban chu nghTa mdi dan den su pha vd tinh chat khep kin cua tung don vi kinh te trong tung quoc gia Ngoai thuong hay chinh

lathuong mai quoc te trong do bao gom ca xuat nhap khau tieu ngach xuat hien vatro nen khong the thieu duoc doi vdi nen kinh te cua cac nudc tuban thdi do va doi vdi tat ca cac quoc gia trong thdi dai hien nay Vai tro to ldn nay da duoc mot so nha kinh te hoc dien hinh thuoc cac trudng phai tu co dien den hien dai deu de capden cac cong trinh nghien cuu cua minh Cac ly thuyet da chi ra rang thuong maiquoc te la tat yeu khach quan tao ra hieu qua kinh te cao nhat trong nen san xuat cua moi quoc gia cung nhu toanthe gidi Hoat dong xuat, nhap khau tieu ngach giup cacnudc day manh hon nua hoat dong san xuat mua ban, trao doi hang hoa cua minh Xuat nhap khau tieu ngach con mo rong pham vi trao doi hang hoa cho cac nudc

9

do, giup tang trudng nen kinh te quoc gia, giam bdt rui ro khi nen kinh te cua mot

so doi tac thuong mai ldn bi suy yeu

Tu- khi chinh thuc binh thuong hoa quan he vdi Trung quoc vao nam 1991 den nay, viec giao luu kinh te trong nong nghiep da phat trien va dat mot so thanh qua: tang trao doi hang hoa ndng, lam, hai san vdi Trung quoc, vi day la thj trudng

tieu thu nhieu san pham ndng, lam, hai san Gia ca tren thi trudng nay tuy khong

on djnh nhung nhieu khi va nhieu san pham cd gia cao hon thi trudng quoc te khac

chang han nhu- nguyen lieu cao su Trung quoc la thi trudng kha de tinh, khong doi

hoi chat luong qua cao nen co tac dung quan trong trong san xuat ndng, lam nghiep

va xuat khau d phiata Chung ta da nhap duoc nhieu thiet bi, vat tir, giong cay trongvat nuoi can thiet cho ndng nghiep, mot so san pham cd hieu qua va nang suat phu

hop vdi dieu kien tho nhudng va trinh do san xuat ndng nghiep Viet Nam Hon the

nua phan ldn viec trao doi nay khong doi hoi ngoai te manh, thdi gian mua ban

nhanh chong, thuantien cho viec dua san pham vao strdung

\

Tir nam 2000 den nam 2011, luong hang trao doi theo hinh thuc xuat nhap

khau tieu ngach ngay cang phat trien ve so luong va chat luong nhat la doi vdi Trung quoc Gia tri thue xuat nhap khau ngay cang tang qua cac nam, cu the nhu-

trong tong so thu ngan sach cac tinh bien gidi phia Bac, ty trongcua thue xuat nhap

khau chiem ty le cao, trong do thue tieu ngach chiem 60% Cac cua khau d diaphuong cd so thu cao la Lang Son, Quang Ninh; So thu trung binh la Lao Cai, roi den Cao Bang, Ha Giang va Lai Chau Thue xuat nhap khau qua bien gidi Viet -

Trung hang nam deu co dac diem la thu qua buon ban tieu ngach deu cao hon thu

qua buon ban chinh ngach, nhip do tang trudng cua hinh thuc buon ban tieu ngach

tang trirdng tot hon so vdi hinh thuc buon ban chinh ngach Dieu nay cho thay vai

tro quan trong cua viec xuat nhap khau tieu ngach giua hai nudc

Dudi tac dong cua xuat nhap khau tieu ngach, hoat dong cua cac nganh ndngnghiep, cong nghiep, dich vu tang len, thu ngan sach cua cac tinh bien gidi cungtang len nhanh chong, dac biet la cac tinh cd cua khau cd khoi luong buon ban

thong qua Ion nhu- Lang Son, Quang Ninh, Lao Cai Mot so tinh tu cho truoc kia chua can doi duoc ngan sach, nay thu du bu chi va con nop dupe cho ngan sach Trung uong phan dong gop cua tinh minh, tuy nho nhungrat co y nghTa.

Nho nguon thu ngan sach tang, phan chi ngan sach cho xay dung co sb hatang, kinh te va van hoa xa hoi, y te, giao due cac tinh bien gioi phia Bae cung tang len nhanh chong, gop phan caithien dang ke bomat kinh te - xa hoi khu vuc nay

Giao thong van tai b cac tinh bien gioi phia Bac phan Ion dua vao mangdubng bo, dac biet la cac tinh phia Tay Bac Trubc day, he thong giao thong cua cactinh nay chat luong ratthap, tungay co chinh sach mb cua bien gioi, Bo Giao thong van tai da phoi hop cung vbi cac dia phuong cai tao, nang cap nhieu doan dubng,

nhieu tuyen dubng noi toi cac cua khau chinh nhu: tuyen dubng Loe Binh -Chi Ma dai 18 km; Doan noi quoc 16 4A toi cua khau Tan Thanh Bo Giao thong van tai

cung da nang cap, sua chua cac doan dubng tren quoc 16 1 A, quoc 16 3, quoc 16 70

gioi va cac giua cac dia phuong vbi nhau

Ngoai ra, de giup day manh them viec xay dung co sb ha tang b cac tinh

mien nui, nha nuoc ta da co chuong trinh phat trien kinh te - xa hoi cac xa dac biet kho khan vung nui va vung sau vung xa, dau tu xay dung 6 loai cong trinh la: dien,dubng, trubng, tram, thuy loi nho, cap nuoc sinh hoat; vbi cac xa bien gioi dupe

dau tu them danh muc xay dung cho Ta da cung vbi Trung Quoc xay dung dupe

mot so cau tai cac cua khau Quang Ninh, Lai Chau, Ha Giang va Lao Cai

Ve thong tin lien lac, nganh buu chinh vien thong da phat trien nhanh nhomot phan tac dong cua mb rong buon ban bien gioi va ngupc lai nganh buu chinh

vien thong da gop phan tich cue thuc day giao luu kinh te va lam soi dong them thi trubng vung bien gioi

Nhin chung, cac dubng ra cua khau, den cac xa bien gioi tuy giao thong di

lai con nhieu kho khan, song da dupe cai thien them mot bubc, gop phan dang kevao viec phat trien kinh te - xa hoi cua cac tinh bien gioi phia Bac

Nhung thanh tuu kinh te - xa hoi trong thdi ky qua bat nguon chu yeu tu

dudng loi doi moi cua Dang va nha nudc Viet Nam va su nd luc cua toan dan Song doi vdi cac tinh bien gidi, nhung thanh tuu do cd sir dong gop dang ke cua giao luu

budn ban bien gidi dac biet phai ke den hoat dong xuat nhap khau tieu ngach So

sanh vdi cac tinh mien nui khong cd bien gidi, hoac so sanh giua cac tinh bien gidivdi nhau, chung ta thay cac tinh cd khdi lupng budn ban ldn hon va dang ke nhu

Lang Son, Quang Ninh, Lao Cai, ddi song nhan dan duoc cai thien nhanh hon, dien

mao cactinh nay cung sang sua hon

Xuat nhap khau tieu ngach da gop phan lam giam bdtty le ddi ngheo, tang ty

le trung binh va giau cd d cac thi xa, thi tran, khu vuc cua khau Ddi song mot bo

phan nhan dan duoc cai thien mot each rd ret Nhieu tinh vung bien gidi dang hinh

thanh nhung thi tran, trung tam cum xa nhu nhung diem giao luu kinh te - xa hoi

He thong cho vung bien phat trien phong phu, da dang, co so ha tang duoc nangcap, sua chua, ddi song van hoa, tinh than duoc cai thien, bo mat nong thon duoc

ddi moi

Moi nam nhd budn ban tieu ngach qua bien gidi, cac dia phuong d bien gidi

cd them hang van lao dong cd viec lam va hang ngan lao dong tir cac vung trong

nudc den lam an; Nhieu nha tren cac true dudng giao thong, tren cac dia diem giaoluu duoc sira sang va xay dung moi

Kinh te phat trien da gop phan quan trong trong viec cai thien va nang cao

tir khi thuc hien cong cuoc ddi moi den nay, cac hoat dong van hoa cua cac tinhbien gidi deu rat phat trien, phong phu ve noi dung va de tai, da dang ve hinh thuc,the loai va phong each bieu dien Nhung ngay hoi van hoa the thao cua cac dan toeduoc to chuc cd quy mo vdi su tham gia dong dao cua moi tang lop nhan dan, gopphan khuay dong phong trao va tao niem hung phan cho ba con cac dan toe mong

muondupe gop phan vao su nghiep xay dung que huong

Hethong cac dai thu phat hinh va dai truyen hinh, truyen thanh phattrien vdi

nhieu hinh thuc khac nhau da gop phan nang cao ddi song tinh than cho nhan dan d

vung thap va mot bo phan b vung cao Phong trao "the thao cho moi ngudi" da vadang duoc phat trien ca ve chieu rong lan chieu sau; Nhieu xa vung cao, vung xa daxay dung duoc doi bong da, bong chuyen, vo co truyen, phi ngua, nem con, ban na,choi chim Nhieu cuoc trinhdien ldn nhu Hoi khoe Phu Hong, Hoi thi van nghe thethao duoc to chuc b cac tinh, da thuc su la nhung cuoc trinh dien dep ca ve vanhoa lan the chat, noi len hieu qua cua cong tac giao duc thechat trong trudng hoc.

1.1.3.1 T a c dong ti eu c u e cua xud t n h ap kluiu ieu ngach

Xuat nhap khau tieu ngach thdi gian qua da phat trien rat nhanh, gop phannhat dinh lam bien doi bo mat kinh te - xa hoi va van hoa khu vuc bien gidi phiaBac Tuy nhien, trong qua trinh giao luu buon ban cung con nhung han che va xuat hien nhieu van de tieu cuc

a Van de buon lau va gian lan huang mai

Day la van de phat sinh va ton tai dai dang nhat, dong thdi da va dang trb thanh mot cuoc dau tranh day cam go Ngay 19/5 Cong van 3181/VPCP-KNTN veday manh cong tac chong buon lau, gian lan thuong mai va hang gia nam 2011 doVan phong Chinh phu da ban hanh, Viec trien khai cac Chi thi tren cung vdi viecdan tem cac mat hang da han che mot phan muc do buon ban va nhap lau cac mathang chu yeu nay, budc dau bao ve va thuc day san xuat congnghiep trong nudc, so thue xuat nhap khau tieu ngach cua ngan sach thu duoc dang ke

Tuy nhien, Do su quan ly long leo doi vdi hinh thuc xuat nhap khau tieungach, thudng khong thanh toan qua ngan hang, doi ngu can bo lam cong tac quan

ly chua duoc boi duong thudng xuyen them vao do la dac diem dia ly co nhieududng mon cat qua bien gidi Dua vao do gay nen tinh hinh buon lau ngay cangphuc tap, tinh vi hon Hoat dong buon lau dien ra soi dong nhat la b cac khu vuccua khau Huu Nghi, Tan Thanh, Cao Loc, Loc Binh, Van Lang (Lang Son) Thudoan ma bon buon lau thudng ap dung la tap chung hang hoa b hai ben canh ga cuakhau, cac dudng mon tieu ngach, dung cuu van khuan vac suot ngay dem vdi so luong hang nghin ngudi so luong hang hoanay nhap lau vao Viet Nam hang ngay, hang thang, hang nam that khongtai nao thong ke duoc, Ve buon lau ma tuy, so doi tuong nay luon su dung nhung thu doan het suc tinh vi de “tuon” ma tuy tong hop

13

vao khu vuc noi dia thong qua he thong dudng mon tieu ngach: thue ngudi quan ma

tuy quanh co the, de ma tuy giau dudi giau dep, de lan trong hanh ly nup dudi bong

khac du lich, buon ban

Nhu vay, cho den nay tinh hinh buon lau vagian lan thuong mai tren dia ban

cac tinh bien gidi con rat phuc tap, co chieu huong ra tang, muc do gian lan tinh vi

hon Hau het cac chu buon lau Ion deu da rut vaohoat dong chim, nup bong, chuyen

huong hoat dong, thiet lap dudng day moi, xe nho le hang hoa, thue muon nhan

cong bang nhieu hinh thuc va quy mo khac nhau Dieu dang chu y la do chay theo loi ich trudc mat, mot so don vi va tuthuong da xuat khau sang Trung Quoc nhungmat hang ma Nha nudc cam xuat khau qua bien gidi nhu go tron, go xe, dong vat

hoang da quy hiem, do co co gia trj lich su van hoa cao, va nhap ve nhung mat

hang cam, hang kern chat luong, trong do cd ca nhung loai do choi cd tac dung xauden giao due nhan each va dao due cho cac em hoc sinh va an toan xa hoi, nhunghang hoa gay nguy hiem cho sue khoe cua ngudi tieu dung Viet Nam Dieu do, da

lam mat di su tin nhiem lau nay cua ngudi tieu dung Viet Nam ddi vdi hang hoa

Trung Quoc, ngoai ra, viec nhap may moc khong dam bao chat luong cung gay thiet

hai khong nho ve mat kinh te cho mot so tinh dViet Nam

> r

Xuat nhap khau tieu ngach khong cd hop dong tu trudc, thieu hieu biet ve

thong tin tren thi trudng, cac doanh nghiep thuong cho toi cua khau roi lam thu tuchai quan sau do mat nhieu thoi gian moi tim moi ban d ben kia bien gidi chinh vivay gay nen hien tupng ach tac hang hoa theo dudng tieu ngach, hau qua la nhieu

thoi diem hang nghin tan nong san do bo “ cho khong ai lay” gay thiet hai rat Ion

toi hieu qua san xuat kinh doanh, pha vd quy hoach nhieu noi va phan thiet hai bao gid ngudi nong dan cung se bi thua thiet nhat bdi do hop dong bi pha, khong on

dinh tieu thu

Thong thuong nhung cong ty lam an Ion va cd quy mothi chuong hinh thucxuat nhap khau chinh ngach, vi dam bao an toan hon Doanh nghiep Viet Nam tham

gia thuong mai quoc te hien chu yeu la doanh nghiep vua va nho cd nang luc han

che, do do xuat nhap khau tieu ngach dupe danh gia la hinh thuc phu hop de mo

rong thi trudng Lao, Campuchia, Trung Quoc boi cac thu tuc xuat nhap khau tieu

ngach don gian Tuy nhien do chinh la con dao hai ludi, vi neu cu ban hang hoa

chat lupng thap, khong chiu dau tu- cai thien mau ma, chat lupng thi hau qua chinh

doanh nghiep se phai ganh chiu Xuat nhap khau tieu ngach khong qua hop dong,

doanh nghiep cung chi qua thuong lai Trung quoc chu- khong thuc sir tim dupe dau moi cuacung - cau nen hieu quakinh tese bi giam

Xuat khau tieu ngach xuat hien trung gian moi gidi, cac doanh nghiep vdi

container cho hang ra cua khau de xep hang cho thuong nhan Trungquoc mua Tai day, xuat hien hinh thuc ban cho thuong nhan Trung quoc qua ngudi moi gidi , ngudi moi gidi nay cd nhiem vu giao djeh gia, doi tien va chuyen thanh toan cho

cac doanh nghiep Vietnam tham chi ca cac thu tuc thongquan vdi hang hoa, sau dongudi moi gidi se nhan dupe hoa hong Tuy nhien do chua phai la khoan chi cudicung, khi thuong nhan Trung quoc che hang, doanh nghiep Viet nam cung phai nhdmoi gidi thuyet phuc khach giup vi ngudi moi gidi biet tieng Trung va doanh

nghiep phai chi cho khoan nay Do do se lam tang chi phi va giam loi nhuan cua cac

doanh nghiep xuat nhap khau theo hinh thuc tieu ngach

Cac doanh nghiep Viet nam con bi ep gia khi xuat khau tieu ngach: do thieu thong tin, nhieu doanh nghiep cho hang ra cua khau de ban cho thuong nhan Trung quoc, khi hang thieu doanh nghiep cd the de dang xuat hang nhung khi

hang tram xe tai xep hang nhieu cay so, hang hoa len cua khau vdi so lupng du thua, nhieu loai nong san nhu dua hau, nhan, thanh long khong de lau dupe phai ban theo gia re hoac tham chi phai do bo Them nua do thuong nhan Trung quoc

ra dieu kien thanh toan tien sau khi da lay hang nen mac du hai ben da thoa thuan

gia xong, cac doanh nghiep Viet nam thuong bi yeu cau giam gia so vdi thoa thuan boi nhung ly do rat vd ly nhu hang dem ve Trung quoc khong ban dupe,

hang xau, hang sai quy each

Cac doanh nghiep thuong nhan xuat khau theo hinh thuc tieu ngach thuongkhong qua hop dong, thuong nhan Trung quoc thuong ra dieu kien thanh toan tien

sau khi lay hang, hoat dong xuat khau nay chua cd thanh toan qua he thong ngan

15

hang va hanh lang phap ly do do, rui ro luon dupe chuyen cho ngudi ban chu khong

phai nguoi mua, thuc te khong it chu hang VietNam bi con np khongtratien

c Te nan xa hoi

Tren dia ban da va dang thu hutnhieu doi tuong thuoc cac thanh phan kinh te

khac nhau cung tham gia buon ban Nhung doi tupng nay lai khong dupe to chucphoi hop chat che dan den tinh trang Ion xon, non yeu trong lam an nen xay ra tinhtrang tranh mua tranh ban, giat khach cua nhau va co khi xay ra xung dot, gay thiet

hai ve kinh te va kho khan cho cong tac quan ly

Van de nhuc nhdi nhat la buon ban va van chuyen ma tuy May nam gan day,lpi dung dia ban hiem tro, Ipi dung chu truong tang cubng buon ban thong thuong

giua hai nudc, thong qua cac dudng mon tieu ngach bon toi pham ma tuy tang

cudng hoat dong ca ve so vu, quy md lan tinh nghiem trong Gay nen cac te nan

nghien hut ma tuy va tu do nay sinh trom cap, thoai hoa nep song xa hoi

Viec quan ly ngudi va hang hoa qua lai con nhieu so ho lam nay sinh nhung

hien tupng tieu cue va te nan xa hoi khac nhu buon ban thuoc phien, buon ban phu

nu, tre em, tham chi ca sung dan qua bien gidi Trong nhung te nan noi tren thi nan buon ban phu nu qua bien gidi da va dang tro thanh van de xa hoi rat buc xue, khong chi vi pham quyen tu do binh dang cua phu numa con de lai hau qua sau nay khong luongtrudc dupe

c Van de thanh toan

Xuat nhap khau tieu ngach cd tinh chat dac thu, nen mac du nganh ngan hang da cd rat nhieu co gang, nhung viec thanh toan xuat nhap tieu ngach chu yeu

la bang tien mat khong thanh toan qua ngan hang Dieu nay da dan toi mot so hauqua nhat dinh:

Do viec thanh toan nam ngoai he thong ngan hang nen ngan hang khong cd dieu kien kiem soat va la moi trudng tot de hoat dong buon lau phat trien manh dvung bien Di doi vdi nd la cac hien tupng hang gia, hang kern chat luong se phat trien Tu do, lam anh hudng den uy tin cua doanh nghiep hai ben, han che quan he

thuong mai hai nudc Dong thdi, ngan sach dia phuong cung se khong thu dupe

thue tucac hoat dong xuat nhap khau cua cac doanh nghiep

Thanh toan xuat nhap khau khong thong qua ngan hang nen nhieu doanh nghiep lon co uy tin khong muon tham gia vao xuat nhap khau, chi con lai cacdoanh nghiep nho chua co uy tin va thieu kinh nghiem kinh doanh tham gia Tu dodan den cac hien tuong lua dao, chiem dung von xay ra, nhieu hang hoa ton dong anh huong den hoat dong xuat nhap khau giua hai nuoc.

Viec thanh toan khong thong qua ngan hang da lam han che hoat dong tindung cua cac ngan hang cho hoat dong xuat nhap khau, cac ngan hang thuong maithuong khong muon tai tro xuat nhap khau vi khong kiem soat duoc luong von chu chuyen ngoai ngan hang, de xay ra rUi ro, mat von

Do cong tac thanh toan xuat nhap khau thuong khong qua ngan hang, cacdoanh nghiep thanh toan true tiep bang tien mat nen se dan den nhieu hien tuong tieu cuc, tien gia,

Nhu vay, quy mo xuat nhap khau tieu ngach ngay cang lon, kim ngach xuatnhap khau tieu ngach ngay mot tang, nhung hoat dong thanh toan hien nay van mang tinh tu phat, gay tinh trang lon xon tren bien gioi, cac hien tuong lua dao xay

ra thuong xuyen Dieu nay con tao dieu kien cho viec hinh thanh cac "cho tien" tu

do hoat dong nhu mot trung tam thanh toan tien hang hai chieu nam ngoai su kiemsoat cUa ngan hang Nha nuoc

d Anh h i ring den m oi t riring s inh t hai

Thuc te thoi gian qua cho thay, cac hoat dong xuat nhap khau tieu ngach da

co nhung dong gop dang ke vao viec thuc day tang truong va phat trien kinh te - xahoi cUa khu vuc va cua hai quoc gia, nhung voi su phat trien nhanh, thieu to chuc

va quan ly, doi tuong xuat nhap khau tieu ngach thieu thong tin thi truong nennhung hoat dong nay gay anh huong khong nho den viec bao ve moi truong sinhthai o Viet Nam Bieu hien qua nhung mat sau:

- Anh huong cua viec xuat nhap khau tieu ngach hang nong san qua cac cuakhau thuong xuyen bi un tac, nhung nong san nhu dua hau, thanh long, vai voi khoi luong lon khong de lau duoc do bao quan va tieu thu khong kip thoi, lam udong, thoi nat, trong khi do viec xu ly cac loai rac thai, phe thai dien ra con chamgay nen anh huong doi voi moi truong sinh thatvtT|uc kh.oe f^c ^'hguoi '

17

- Anh hudng cua viec nhap khau cac loai hoa chat phuc vu nong nghiep qua cac cua khau doi vdi moi trudng sinh thai.

- Anh hudng cua viec mua ban go va lam san trai phep da lam cho moi trudng d mien nui phia Bac dang bi de doa Thdi gian qua, mac du Nha nudc da cocac van ban cam xuat nhap khau cac loai go tron go xe, dong vat hoang da quyhiem, nhung tren thuc te nhung mat hang noi tren van bj buon lau qua bien gidi

- Anh hudng cua viec nhap khau motso may moc thiet bi lac hau doi vdi moi trudng sinh thai Co y kien cho rang nhung thiet bi tren trinh do chua phai la tien tien, khong nhung chat luong san pham lam ra khong cao, ma con lam o nhiemnguon nudc va khongkhi xung quanh khu vuc

e C q uan gu a n ly

Do chinh sach mau djch cua hai nudc chua hoan thien va thong nhat vdinhau, dac biet la chinh sach bien mau Viet Nam chu trong buon ban chinh ngach, khuyen khich xuat khau theo hinh thuc chinh ngach de giam rui ro, han che xuat khau tieu ngach trong khi do Trung quoc lai khuyen khich mau djch bien gidi(tuong tu tieu ngach cua Viet Nam) Viec khong thong nhat ve chinh sach bien mau giua hai nudc da gay kho khan cho co quan quan ly trong viec thong ke, tong hop, phan tich so lieu lam co sd cho viec hoach dinh chinh sach thuong mai, chien luocphat trien de dieu chinh linh hoat hoat dong xuat nhap khau noi chung va xuat nhap khau tieu ngach noi rieng giua VietNam va Trung quoc

1 2.1 Khai n ie m

Hoat dong xuat nhap khau tieu ngach la mot bo phan cua hoat dong xuatnhap khau, nhung hang hoa xuat nhap khau theo giay phep cua Uy ban nhan dan cac tinh bien gidi cap thi duoc goi la hang hoa xuat nhap khau tieu ngach, nhunghang hoathuoc loai nay duoc phep di qua cac cua khau quoc te, quoc gia va cac cua khau dja phuong bien gidi No khong phai la hanh vi mua ban rieng le ma la ca mot

he thong cac quan he mua ban phuc tap co to chuc ca ben trong va ben ngoai nham

cho viec phat trien xuat nhap khau tieu ngach tren cac cua khau bien gidi Va duloai hinh nay dang phat trien nhung cac co che chinh sach lien quan van chua duocban hanh day du Do vay, can thiet tang cudng quan ly xuat nhap khau tieu ngach

ve mat co che chinh sach hon nua, xac lap mot co che quan ly xuat nhap khau tieungach hop ly giai phong duoc lire luong san cua tat ca cac thanh phan kinh te d tat

ca cac cap la hoan toan can thiet dam bao thuc hien muc tieu, nhiem vu va ke hoach

phat trien kinhte - xa hoi chung cua dat nudc

77/i? ha, trong qua trinh hoi nhap kinh te quoc te va khu vuc, san xuat ngay

cang mang tinh quoc te hoa, trinh do xa hoi hoa san xuat ngay cang cao De cho qua

trinh nay dien ra mot each chu dong, vua tranh thu dupe lpi ich do hoi nhap mang lai, vua khong lam ton hai den lpi ich dan toe, tat yeu doi hoi sir tang cudng quan ly

tap trung cua nha nudc theo mot co che phu hop, trong do nha nudc vdi vai tro cua mot“ nhac trudng” cd the sir dung ban tay huu hinh cua minh de dieu tiet hoat dong

kinh te noi chung va xuat nhap khau tieu ngach noi rieng Dieu nay lai cang quan

trong doi vdi mot nen kinh te con non yeu va dang chuyen doi nhu1 Viet Nam

T/ur tir, chu the tham gia vao hoat dong kinh doanh xuat nhap khau tieungach rat da dang va ngay cang dong dao thudng khong cd trinh do ngoai thuong dung tieu chuan nhu cac hinh thuc xuat nhap khau khac, hoat dongtrong mot khuon

kho han hep, vdi chuc nang kinh doanh cu the doi vdi mot so mat hang va thitrudng nhat dinh Do do each xac dinh hieu qua kinh te cung hirdng toi muc tieu

han nhieu hon dai han Do do, cac khia canh thudng chi’ dupe xem xet trong thdi

gian ngan va trong mot khong gian cung hep, dan toi kha nang tu tao lap nhirng dieu kien, moi trudng kinh doanh bi han che Vi vay, doanh nghiep rat can su tang cudng ho tro cua nha nudc de thuc hien chien lupc kinh doanh cua minh

trong cao, giai quyet cong an viec lam ldn va lam on djnh va nang cao doi song cua ngudi dan Vi vay can tang cudng quan ly xuat nhap khau tieu ngach de cd cacchien lupc phat trien phu hop dethuc hien cac muc tieu cu the trong tuong lai

te, chinh tri, luat phap De tranh dupe nhung bat lpi trong kinh doanh, on dinh buon

19

ban va han che tac dong xau cua bien dong kinh te trong thbi ky hien nay nhu1 lamphat d khu vuc Chau A, khung hoang nocong d Chau Au ddi hoi phai co sytang

cudng quan ly cua nha ntrdc

1.2.3.1 Noi dung quan ly Nha nude ddi vdi xuat nhap khau tieu ngach

Quan ly nha nunc trong kinh doanh xuat nhap khau noi chung va xuat nhap

canh khac nhau nhung noi dung cu the bao gom:

- Xay dirng co che quan ly hoat dong kinh doanh xuat nhap khau noi chung

va xuat nhap khau tieu ngach noi rieng

Co che quan ly la he thong nhung nguyen tac, hinh thuc va phuong phap

quan ly trong giai doan khac nhau cua nen san xuat xa hoi noi chung Do la he

thong quan ly nao trong nen kinh te quoc dan Tren thuc te, ngudi ta cd the quan lykinh te thong qua co che ke hoach hoa, hach toan kinh te, he thong cong cu va cac

don bay kinh te dong thdi sir dung cac phuong phap quan ly hanh chinh, kinh tegiao due

0 day cdthe dua ra mot so nguyen tac cua Bo Cong thirong noi chung va co

quan quan ly nha nudc noi riengddi vdi hoat dong xuat khautieu ngach:

+ Tuan thu phap luat va cac chinh sach cd lien quan cua Nha nudc ve san

xuat, luu thong va quan ly thi trudng

+Ton trong cam ket vdi nudc ngoai va tap quan thuong mai quoc te

+ Dam bao quyen ty chu kinh doanh cua cac doanh nghiep va dam bao syquan ly cua Nha node

- Nghien cuu chien luoc xuat nhap khau tieu ngach, nghien cuu thi trudng trong nudc va thi trirdng cac nudc cd chung bien gidi, cung vdi cac bo, nganh huu quan tao moi trudng kinh doanh va dinh hudng phat trien mat hang xuat nhap khautieu ngach Ban hanh hoac trinh Chinh phu ban hanh cac van ban hoan chinh he thong chinh sach, phap luat ve kinh doanh xuat, nhapkhau tieu ngach

- Kiem tra viec chap hanh phap luat trong hoat dong xuat nhap khau tieu ngach.

- Hoach dinh va thuc thi cac chinh sach, cac quy che kinh doanh xuat nhap

khau tieu ngach bao gom: cac chinh sach quan ly xuat nhap khau tieu ngach, chinh

sach mat hang, chinh sach thuong nhan, chinh sach thi trudng, chinh sach ho tro

xuc tien khac, quy che khu vuc bien gidi, quy che cho bien gidi

- Su dung co hieu qua cac cong cu va bien phap quan ly xuat nhap khau noi

chung va xuat nhap khau tieu ngach noi rieng nhu cac cong cu ve thue, giay phep hai quan va cac bien phap tong hop nhu ho tro dau tu, tin dung uu dai, quan ly

ngoai te va ty gia hoi doai, quan ly chat luong hang hoa quan ly cac chu the kinh

doanh, quan ly cac khu vuc kinh te cua khau, cho bien gidi, thong nhat phoi hop cac

hoat dong cua cac co quan quan ly chuc nang d khu vuc bien gidi

1 2.3.2 Cac cdng cu quan ly Nha nude ddi vdi xuat nhap khau tieu ngach

De dam bao quan ly thong nhat hoat dong xuat nhap khau tieu ngach, Nha

nudc su dung tong hop cac phuong phap kinh te (phuong phap ke hoach hoa,

phuong phap phap che va hanh chinh, phuong phap kinh te, phuong phap kiem tra,

kiem soat hoat dong xuat nhap khau tieu ngach, phuong phap giao due tuyen

truyen) va cac cong cu quan ly kinhte (phap luat, ke hoach, chinh sach, thue )

De quan ly va dieu tiet vi mo hoat dong kinh te noi chung, hoat dong xuat

nhap khau tieu ngach noi rieng, Nha nudc co the su dung nhieu cong cu bien phap

khac nhau, chung ta co the phan loai theo nhieu tieu thuc:

- Theo tinh chat cua cac cong cu, bien phap quan ly, co:

+ Cac cong cu, bien phap mang tinh chat kinh te nhu: Ke hoach, thue, laisuat, giaca, ty gia hoi doai, du tru

+ Cong cu, bien phap mang tinh chat hanh chinh - phap ly nhu: cong cuphap luat, to chuc, giay phep

+ Cac cong cu, bien phap mang tinh chat ky thuat nhu: Cac quy dinh ve tieu

chuan ky thuat, ve bao bi, mau ma, ve ve sinh thuc pham

- Theo muc dich su dung caccong cu, bien phap quan ly co:

+ Cac cong cu bien phap dupe sir dung nham tao moi trudng on dinh va tao

21

hanh lang cho cac hoat dong kinh te nhu-: cong cu phap luat, cong cu ke hoach.

+ Cac cong cu, bien phap duoc su dung nham thuc hien viec kiem soat va tacdong true tiep len cac qua trinh kinh doanh va hoat dong xuat nhap khau tieu ngach

nhu: cong cu to chuc, cac cong cu hanh chinh ( giay phep)

+ Cac cong cu, bien phap don bay kinh te nham kich thich loi ich cua cac chu the kinh te nhu: Lai suat, ty gia hoi doai, thue

+ Cac cong cu, bien phap duoc su dung nham tao van an toan cho nen kinh

te va hoat dong xuat nhap khau tieu ngach khi xay ra dot bien nhu: du trungoai hoi,

du tru1 luu thong

1.2.4.1 Chinh sdcli xuat nhap khau tieu ngach

Bat cu mot nha nudc nao, khi tien hanh quan ly nen kinh te deu phai hinh

thanh mot he thong chinh sach kinh te nham bien chu truong, dudng loi phat trien kinh te cua Dang va Nha nudc thanh hien thuc Ve ban chat, chinh sach la su nhanthuc va van dung cac quy luat kinhte khach quan vao dieu kien cu the cua dat nudctrong tung thdi ky, vi vay nd phu thuoc rat ldn vao su nhan thuc cua con ngudi (cu

the la nhung ngudi cd nhiem vu hoach dinh, ban hanh chinh sach), trinh do cua

nhung nha quan ly, nhung nha nghien cuu hoach djnh chinh sach la yeu to quyetdinh den su dung dan va khanang thuc thi cua cac chinh sach do

Cac chinh sach khong nhung chi cd y nghTa quan trong doi vdi qua trinh

quan ly kinh te cua Nha nudc ma quan trong hon ca la doi vdi sir phat trien cua nen

kinh te va cua cac doanh nghiep Bdi vi, neu khong cd cac chinh sach thi con ngudi

se hoat dong mot each mu quang, tu phat theo tu duy chu quan cua moi ngudi va theo sir dan dat cua thi trudng vdi cac quy luat cua nd Khi ma con ngudi da namduoc cac quy luat khach quan va chu dong van dung nd theo hudng cd loi cho cong

dong thi hieu qua cua cac chinh sach do se rat ldn, bdi vi trudc het la tranh duocnhung lang phi do khong nhan thuc day du cac quy luat khach quan gay ra; hai la,

se cd djnh hudng va chu dong trong cac hoat dong kinh te; ba la, se cd tac dung thucday cac doanh nghiep dau tu phat trien kinh doanh Nguoc lai, tac dong se rat xau khi cac chinh sach dua ra khong phu hop, khong cd co so khoa hoc, dan dat sai hoatdong cua cac doanh nghiep

Do tarn quan trong cua chinh sach kinh te vi md, Nha nudc thong qua cac co

quan chuc nang luon nghien cuu, ban hanh va sua doi cac chinh sach phu hop vdi thuc te nham nang cao hieu qua cua hoat dong kinh doanh xuat nhap khau tieu ngach Mot so chinh sach cu the nhu:

- Chinh sach mat hang

- Chinh sach thuong nhan

- Chinh sach thi trudng

- Chinh sach ho tro

1 2.4.2 Q ua n ly nha ni c c rc bang co n g c u lhae quan

Trong co che thi trudng, thue la motcong cu dac biet quan trong trong quan

ly nha nudc ve kinh te

Thw ghah, no languon thu cua ngan sach nha nudc:

Xuat phat tu dac diem cua nen kinh tethi trudng la nha nudc khong tham giatruc tiep vao cac hoat dong san xuat kinh doanh (do lachuc nang cua doanh nghiep)song Nha nudc van co chuc nang quan ly vi mo toan bo nen kinh te, la ngudi duy nhat dam bao giu vung moi mat can doi cua nen kinh te, dua nen kinh te phat trientoan dien, vung chac Chinh vi vay, cac doanh nghiep phai co nghia vu dong gop cho Nha nudc de dam bao cho su van hanh cua bo may Nha nudc tu Trung uongden dia phuong Cac doanh nghiep lam an co hieu qua se dong gop cho Nha nudcduoc nhieu, can doi duoc cac khoan chi cua ngan sach Mot dat nudc manh cung la

do co he thong cacdoanh nghiep manh, lam an co hieu qua

Thuc chat, thue la su phan phoi lai thu nhap cua cac doanh nghiep nhamphuc vu cho cong cuoc xay dung va bao ve to quoc Thue con the hien moi quan hekinh te giua Nha nudc va doanh nghiep, giua yeu cau phat trien kinh te ca dat nudcvdi su md rong quy mo san xuat kinh doanh cua doanh nghiep Nha nudc vdi tu cach la ngudi quan ly toan bo nen kinh te quoc dan co quyen dieu chinh thu nhap cua doanh nghiep thong qua cdng cu thue nham phuc vu cho muctieu kinh te, chinhtri, xa hoi dtung thdi ky Thue tuy la mot cong cu cuc ky quantrongtrong viec dambao nguon thu cua ngan sach nham dam bao can doi thu chi va cac muc tieu phat trien kinh te cua dat nudc, song cung khong duoc lam dung cong cu nay mot cachqua muc ma phai luon dam bao hai hOa loi ich cua cac doanh nghiep Neu muc thue

23