Đồ án tốt nghiệp : Thiết kế chế tạo thiết bị tự động cấp đất gieo hạt cây rau

Tuy nhiên mặt hàng rau quả của nước ta xuất khẩu sang các nước này vẫn còn thấp so với tiềm năng vốn có của mình và trong vài năm trở lại đây do năng suất , chất lượng và tình trạng vệ

LUAN AN TOT NGHIỆP ĐẠI HỌC CHUYÊN NGÀNH CƠ KHÍ TỰ ĐỘNG - ROBOT

Đề tài:

THIET KE CHE TAO THIET BỊ TỰ ĐỘNG

CÁP ĐẤT GIEO HẠT CAY RAU

CBHD: KS TRAN TH] THANH MAI

KS HA NGQC NGUYEN

SVTH:

18 ƯỜNG ENOL K7EN

| số _jelechak 1

TRUONG DAI HOC CONG HOA XA HOI CHU NGHIA VIET NAM

KY THUAT CONG NGHE TP HCM Độc lập — Tw do — Hanh phic

TP H6 Chi Minh, ngay4ithang 4ndm 200 ©

NHIEM VU DO AN TOT NGHIỆP

(Chủ ý: Sinh viên phải dán tờ lờ này vào trang thứ nhất của bản thuyết mình)

HOVATEN : /z27 \Z2 ns) CHẾ TH HH Hi hà HH MSSV: 020W€T/4

NGÀNH : CB Khe te

1- Dau dé Đồ bán: _

leh KEL Ue cb laa i the, ba diny eap dd, A

_——— 4ee- lelo even VOM cc tt TT ng TH kh hhgg hh ng

2- Nhiệm vụ (yéu cầu về nội dung và SỐ liệu l ban đầu) : f

tex ve La wc UNG a TPL fo NT Ce nh ẽố nee.e.ằốằốằốốnẽằố w - ằcc

căn 4A/, s⁄4 “ý cà Hit give đại ¬

we loaf vanes eb Bhi La ahs na

ma itl KE raed db, eH, `

mm Keay nghidie, UA Aaucbs he bdcguucecesauuaesectcecacusbueessecuaneeeeeeanseesesees

3- Ngày giao nhiệm vụ Dé an:

4- Ngày hoàn thành nhiệm vụ : -

th 44.LG3LĐẤ c2 22221222 2H he

5- Họ tên người hướng dẫn : Phần hướng dẫn

Lila wll Thand /eas secede WMceccee HH $© ` TH 12 kg se se

aa i Nhạc Hà sug _ đÓẤ are

(Ký và ghi rõ họ tên) (Ký và ghi rõ họ tên)

TRUONG DAI HOC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

THUẬT CÔNG NGHỆ TP HCM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

3A CƠ KHÍ TỰ ĐỌNG-ROBOT

PHIẾU NHẬN XÉT pO AN TOT NGHIEP

; Dip cho Cán bộ hướng dẫn)

Huynh Noch leg A01 6606/

1 Họ và Tên SV: (Ö Thư, Vi đã V/2 — MSSV:.0310MC7/

Ngành: nh ik tog coves Lớp : -

1 Đề tài: Bh if Nhe chế T „du Án Nà ide _ — Kat „G80 vel DMeascsesnessvesseessecssesseecnrecnecesesnenesecnecnsasnnensesnseesesnenty 2 Tông quát về bản thuyết minh: Số trang ZE5 Số chương wee TQ in Số bảng số liệu Sốhìnhhvẽ — -

Số tài liệu tham khảo Phần mềm tính toán

Hiện vật (sản phẩm) Ô{ Thuyết Minh bằng máy tính

3 Tổng quát về các bản vẽ : Tổng số bản vẽ:

Bản A0: Oƒ Bản Al: 05 Bản A2:

Bản A3 : « Bản A4 : Khổ khác: :

Số bản vẽ vẽ tay : tr he Số bản vẽ trên máy tính :

5 Nội dung và những ưu điểm chính:

meme meee eee eee 000 6 00 00000 6 0:60 n Đo 6 0 00 À6 0 06 02 6 46 6 60 0000600 00000 006070500 46 E6 0090808920009 069 0089 6 000008999 60806 %6®

7 Đề nghị:

(Được bảo vệ

b Bồ sung thêm để được bảo vệ

c Không được bảo vệ

Giáo viên hướng dẫn

(Kỹ và ghi rõ họ tên)

~ LOI CAM ON

Đồ án tốt nghiệp là kết qủa của qúa trình học tập, rèn luyện trong thời

gian học tại trường Đại Học Dân Lập Kỹ Thuật Công Nghệ TP Hồ Chí Minh Chúng em xin chân thành cảm ơn giáo viên khoa Cơ Khí Tự Động và Robot trường Đại Học DL Kỹ Thuật Công Nghệ TPHCM, thầy Hà Ngọc Nguyên và cô Trần Thị Thanh Mai đã tận tình giúp đỡ để chúng em hoàn

MUC LUC

Lời nói đầu

Chương 1: Khái quát đất trồng và cây rau

1.1 Tình hình sản xuất nông nghiệp 1.2 Đất trồng

1.2.1 Khái quát về đất trồng

1.2.2 Các thành phần của đất trồng 1.2.3 Sự tiến hóa tự nhiên của đất trồng

1.2.4 Các qúa trình hóa học của đất trồng 1.2.5 Tình hình đất trồng hiện nay

1.3 Cây rau

1.3.1 Giới thiệu chung về cây rau

1.3.2 Giá trị đinh đưỡng của cây rau

2.3 Thiết kế, so sánh và lựa chọn các phương án

2.3.1 Phương án Ì 2.3.2 Phương án 2 2.3.3 Phương án 3 2.3.4 Phương án 4 2.3.5 Phuong an 5 2.3.6 Phương án 6 2.3.7 Phương án 7 2.3.8 Phương án 8 2.3.9 Phương án 9

2.4 Thiết kế cơ khí 2.4.1 Cấu tạo của hệ thống 2.4.1.1 Cơ cấu cấp khay 2.4.1.2 Cơ cấu cấp đất 2.4.1.3 Cơ cấu nén đất

3.2 Một số loại van sử dụng trong khí nén

3.3 Cơ cấu tác động xy lanh

3.4 Tính toán xy lanh

3.5 Các áp suất trong một xy lanh

Chương 4: Hệ thống điều khiển - Lập trình PLE

` + `

LỚI NÓI ĐẦU

Ở nuớc ta, từ thời phong kiến cho đến nay, nông nghiệp đóng một

vai trò quan trọng trong đời sống của mọi người Hiện nay, tuy công

nghiệp đã có những bước phát triển rất lớn nhưng nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng của nền kinh tế, ngoài việc cung cấp lương thực thực phẩm

để đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn được xuất khẩu ra nước ngoài và đem về một nguồn ngoại tệ tương đối lớn Các nước trên

thế giới vẫn còn xem nước ta là một nước nông nghiệp Trong nông nghiệp , bên cạnh những cây lương thực như lúa, ., cây rau cũng có vị trí

quan trọng trong đời sống hằng ngày của người Việt Nam

Nước ta có tiềm năng rất lớn về sản xuất rau quả và xuất khẩu các

mặt hàng rau quả Sản phẩm rau quả của nước ta xuất khẩu sang mấy

mươi nước trên thế giới và vùng lãnh thổ trên thế giới trong đó nhiều thị trường có yêu cầu rất khắt khe về chất lượng cũng như về khối lượng như

Mỹ , Nhậ Bản, khối EU, Hàn Quốc Hiện nay các nước trong khối

ASEAN như Singapore, Malaysia cũng có nhu cầu rất lớn về các loại rau

quả , đặc biệt là các loại rau quả tươi Tuy nhiên mặt hàng rau quả của

nước ta xuất khẩu sang các nước này vẫn còn thấp so với tiềm năng vốn có

của mình và trong vài năm trở lại đây do năng suất , chất lượng và tình

trạng vệ sinh an toàn thực phẩm của rau quả nước ta chưa được các nhà

sản xuất cũng như người sản xuất chưa quan tâm đúng mức nên kim

“nghạch uất khẩu mặt hàng rau quả không ổn định và đang giảm đần

Äguyếfi nhân là do các doanh nghiệp xuất khẩu chưa có được nguồn hàng

cung cấp thường xuyên, nguồn hàng được cung cấp cho các đoanh nghiệp

đa số là theo vụ mùa và chất lượng thấp chưa đồng đều, có khi đáp ứng

được yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm và cũng có khi không đáp ứng được yêu cầu này

Ngay từ ngày xưa, ông bà tổ tiên ta đã có câu :” đói ăn rau, đau

uống thuốc”, và câu nói ấy vẫn còn giữ nguyên giá trị cho đến ngày

nay.Trong mỗi bữa ăn của từng gia đình, từng người thường đều có rau quả như rau xà lách, rau cải xanh, canh rau Để đáp ứng nhu cầu sử dụng rau trong nước và cũng như để xuất khẩu thì người sản xuất cũng như

các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả phải cần nâng cao năng suất, chất

lượng cũng như khối lượng cung cấp và bảo đẩm vệ sinh an toàn thực

phẩm cho rau quả Để làm được điều này thì người sản xuất và doanh nghiệp xuất khẩu rau quả cần phải liên kết với các nhà nghiên cứu và giáo

dục để ứng dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao chất lượng, số lượng đồng thời tiết kiệm được công suất lao động của nhà sản

xuất cũng như giảm giá thành sản phẩm

Đồ An Tốt Nghiệp

mm ————-ằẰ-Ằ-.- -iẳỗn

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT ĐẤT TRỒNG VÀ CÂY RAU

1.1 Tình hình sản xuất nông nghiệp

Nước ta là quốc gia có hai mùa mưa, nắng rõ rệt Từ mấy trăm năm trước cho đến ngày nay, sản xuất nông nghiệp là ngành chủ lực ở nước ta, vì nước ta thuộc vùng có khí hậu nhiệt đới, rất thuận lợi cho việc trồng trọt Trồng trọt là

một trong hai ghành quan trọng của sản xuất nông nghiệp ở nước ta, vì nước

ta xuất xứ đi lên từ nông nghiệp, và trong nhiều thập kỷ tới, ở nước ta, sản xuất trồng trọt vẫn có vị trí quan trọng nhất định trong nền kinh tế ở nước ta

Nước ta có điện tích tự nhiên hình chữ S, trải dài từ Bắc xuống Nam, một

mặt được bao bọc bởi biển, có điện tích là 33091093 ha, xếp thứ 55 trong tổng

số hơn 200 nước trên thế giới Nhưng vì dân số đông nên bình quân đất tự nhiên theo đầu người vào loại thấp (đứng thứ 120 trên thế giới) với mức 0,48ha/ người, chỉ bằng 1/6 mức bình quân trên thế giới Đất trồng cây với diện tích khoảng hơn 19 triệu ha luôn gắn với vùng trung du và miền núi, chiếm tới 63% diện tích toàn quốc Nhưng diện tích này đang bị thu hẹp đần

do nhiều nguyên nhân: su x6i mòn đất, đất bị thoái hóa diện tích đất trồng cây bị thu hẹp đần Nhưng diện tích đất trồng cây nông nghiệp ở nước ta tập trung chủ yếu là ở những vùng đất trù phú như đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng Đồng bằng sông Hồng rộng gần 800 ngàn ha, đồng bằng sông Cửu Long rộng khoảng 2,5 triệu ha Những năm trước đây, khí hậu thuận lợi, ít bị ô nhiễm thì năng suất cây trồng tương đối cao như khu vực đồng bằng sông Hồng có tổng điện tích lúa đông xuân đạt gần 1125,8 ngàn

ha, còn ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long tổng diện tích lúa đông xuân đạt

1465 ngàn ha, chiếm 97,4% diện tích Nhưng những năm gần đây, do ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên và đo các tác động không tốt của con người như : sự nóng lên của khí hậu toàn cầu làm cho nguồn nước ngầm bị cạn kiệt đần,

mực nước biển dâng lên làm xảy ra hiện tượng lũ lụt, xói mòn đất Những

điều này làm cho diện tích đất trồng trọt giảm dần, năng suất cây trồng giảm đần Ngành nông nghiệp ở nước ta hiện nay đang ở giai đoạn khủng hoảng, khó khăn là do tình hình sử dụng khai thác qũy đất đai dành cho sản xuất nông nghiệp chưa đúng mục đích, thiếu tính kế hoạch, phân tán và manh mún thiếu

tập trung

Trước đây ngành nông nghiệp sản xuất chủ yếu là dưới hình thức thủ công theo kiểu truyền thống, không có áp dụng những tiến bộ khoa học vào trong sản xuất nên thời gian tập trung đầu tư cho sản xuất nhiều, tốn nhiều

fe

Trangl

Đồ An Tốt Nghiệp nhân lực, năng suất không cao nhưng giá thành sản phẩm sau khi thu hoạch

lại cao Điều này làm cho sản phẩm nông nghiệp, đặc biệt là cây rau sau khi

thu hoạch khó tiêu thụ Nhưng ngày nay, với tiến bộ của khoa học kỹ thuật thì thời gian sản xuất cho một vụ mùa sẽ được thu ngắn, tăng số vụ mùa sản xuất trong năm, số nhân công tham gia trực tiếp vào sản xuất sẽ giảm, giá thành

sản phẩm sau khi thu hoạch sẽ giảm, việc tiêu thụ sản phẩm sẽ nhanh chóng

dễ dàng hơn

Hệ thống tự động cấp đất gieo hạt cây rau (rau, củ, quả, hoa màu ) được

sử dụng trong các vườn ươm, các trang trại trồng trồng trọt với qui mô rộng

lớn nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí cũng như công sức cho việc ươm giống

để trồng trọt sau này

Nếu như thực hiện công việc trồng trọt theo hướng thủ công truyền thống

thì chi phí cho công đoạn ươm và tạo cây con là rất lớn so với việc áp dụng hệ

thống tự động, ta có thể so sánh sơ bộ như sau:

e_ Phương pháp trồng trọt theo kiểu truyền thống:

Làm xốp » vào khay » trong khay đi gieo

(1 người) (trên 2 người) (trên 1 người) (1 người)

à Á

vườn ươm 4 (2 người) s4 vào khay

Uu điểm:

Giải quyết được công việc cho lao động tại địa phương

Nhược điểm:

Phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết, con người

Năng suất cũng như hiệu quả đem lại không cao

a

=mmmmmm—mmmmmaxmmmaaammmmm m.m.m mm.m.mmm.>r go nGGNN —K.—.HẶẶT

Trang2

Năng suất, hiệu quả kinh tế cao

Giảm thời gian thực hiện

Giảm lực lượng lao động

Giảm chỉ phí sản xuất

Nhược điểm:

Chi phi dau tư ban đầu lớn

Tốn kém chỉ phí bảo trì và sửa chữa

Từ so sánh trên ta thấy lợi ích của việc ứng dụng khoa học kỹ thuật trong

sản xuất và trồng trọt là rất lớn

1.2 Đất trồng

1.2.1 Khái quát về đất trồng

Đất là vật chất nằm trên bề mặt Trái Đất, có khả năng hỗ trợ sự sinh

trưởng của thực vật và phục vụ như là môi trường sinh sông của các dạng sự sông động vật từ các vi sinh vật tới các loài động vật nhỏ

Đắt như là một thực thể tự nhiên của nguồn gốc về lịch sử phát triển

riễng, là thực thể với những qúa trình phức tạp và đa dạng diễn ra trong nó

Đất được coi là khác biệt với đá Đá trở thành đất dưới ảnh hưởng của một loạt

các yếu tố tạo thành đất như khí hậu, cây cỏ, khu vực, địa hình và tuổi Đất có thể được xem là các tầng trên nhất của đá không phụ thuộc vào dạng; chẳng bị

thay đổi một cách tự nhiên bởi các tác động phổ biến của nước, không khí và

một loạt các dạng hình của các sinh vật sống hay chết

mmaaaazasxax>ax—œœzzšz>xsaasxsxmxmxmam>ms>a>xsarnrnraananaaanaaaam

Trang3

Đồ An Tốt Nghiệp

mm -————aaanaansnn

Đất là vô cùng quan trọng cho mọi loại hình của sự sông trén Trai Dat vì

nó hỗ trợ sự sinh trưởng của thực vật, trong lượt mình thì các loài thực vật lại cung cấp thức ăn và oxy cũng như hấp thụ đi — ô - xy cacbon

Đất đai là một loại tài nguyên đặc biệt, chất lượng của đất quyết định đến đời sống kinh tế, sinh thái và ổn định xã hội Vì vậy, con người cần phải hiểu biết về đất, hiểu về bản chất, về sự biến động của đất để nâng cao hiệu qủa sử dụng đất Đặc biệt là đối vơi người nông dân cần phải hiểu biết đặc tính của đất để quyết định sử dụng giống cây trồng cho phù hợp Sử dụng bền vững tài nguyên đất đã trở thành một trong những vấn đề sống còn của thời đại và thực sự đã trở thành quốc sách của mỗi quốc gia

Đất có ý nghĩa rất lớn tới qua trình sinh trưởng và phát triển của thảm

thực vật Đất càng tốt có độ phì càng cao, thẩm thực vật sinh trưởng và phát

triển càng mạnh Ngược lại thẩm thực vật có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với đất và sự hình thành đất Trải qua một qúa trình lâu đài đưới tác dụng của các yếu tố : lí học, hóa học, sinh học, lớp đất mặt đá được hình thành và phát

triển tạo điều kiện cho thế giới thực vật lan rộng bao phủ bề mặt trái đất

Thực vật càng phát triển phong phú về số lượng, và thành phần thì khi chúng

chết đi để lại trong đất càng nhiều chất(Iữc bơ làm giàu cho đất Môi trường

đất là một phạm vi có tầm quan trọng lớn lao, có mức độ ảnh hưởng to lớn đến đời sống sinh vật trên hành tỉnh của chúng ta Nói đến môi trường đất, trước hết phải nói đến khả năng của đất đáp ứng các yêu cầu bảo tồn môi sinh và năng lực của nó trong sẩn xuất nông, lâm nghiệp thoả mãn nhu cầu về lương thực thực phẩm, cũng như các nguyên liệu có nguồn gốc sinh học của con

nước Việt Nam Nếu không được quan tâm và có giải pháp đúng thì các nước

sẽ rơi vào tình trạng khủng hoảng nguồn lương thực thực phẩm Về năng lực của đất trong sản xuất nông, lâm nghiệp, ngoài các yếu tố tác động từ bên ngoài như các yếu tố nước tưới, phân bón, mức xạ mặt trời, gió, bão thi yếu

tố hóa học đất có vai trò to lớn, quyết định nội lực của đất trong việc đóng góp vào thành qủa mà con người đạt được

Trang4

Đồ An Tốt Nghiệp

———

Sự suy giảm môi trường đất về mặt hóa học kéo theo các suy giảm vê

các tính chất lí học, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm, ảnh hưởng

trực tiếp và lâu dài đến sự tồn vong của các sinh vật và sự tiến bộ của nó

1.2.2 Các Thành Phần Của Đất Trồng

Đất trồng có 3 thành phần chính là : Phần khí, Phần rắn, Phần lỏng

Trong Phần rắn gồm có 2 thành phan 1a: thành phan vé co va thanh phan hữu

co

1.2.2.1 Phần khí: chính là không khí có ở trong các khe hở của đất

Không khí trong đất cũng chứa nitơ, oxi, cacbonic như không khí trong khí quyền Tuy nhiên lượng oxi trong đất ít hơn lượng oxi trong khí quyén, con lượng khí cacbonic trong đất thì lớn hơn lượng khi cacbonic trong khi quyển tới hàng trăm lần

1.2.2.2 Phần rắn: của đất bao gồm 2 thành phần: Thành phần €ơơ và Thành phần hữu cơ

s* 7hành phin (obo : chiếm từ 92 đến 98% khối lượng phần rắn, trong

đó có chứa các chất đình dưỡng nitơ, phốtpho, kali

s%* Thành phần hữu cơ: của đất bao gồm các sinh vật sống trong đất và

xác động, thực vật, vi sinh vật đã chết Dưới tác động của vi sinh vật, xác

động, thực vật bị phân hủy thành các chất hữu cơ đơn giản và khoáng chất

Các sản phẩm phân hủy này là thức ăn cho cây trồng và là nguyên liệu dé tong hợp thành chất mùn Mùn chính là chất làm cho đất có những tính chất

tốt Đất nhiều mùn là đất tốt

1.2.2.3 Phần lỏng: chính là nước trong đất Nước trong đất có tác dụng hòa tan các chất dinh dưỡng

Các loại đất đao động trong một khoảng rộng về thành phần và cấu trúc

theo từng khu vực Các loại đất được hình thành thông qua quá trình phong

hóa của các loại đá và sự phân hủy của các chất vô cơ Phong hóa là tác động của gió, mưa, băng, ánh nắng và các tiến trình sinh học trên các loại đá theo thời gian, các tác động này làm đá vỡ vụn ra thành các hạt nhỏ Các thành phan khoáng chất và các chất hữu cơ xác định cấu trúc và các thuộc tính khác

của các loại đất

Đất có thé chia ra thành hai lớp tổng quát hay tang:

—r>xs“ïms“m“Ỷễr.sszszs-s-s-ẳễẳễsrơaơờẳẳễmsễễễễễsszssơờờơờợớợẵăơơnơợgngnmm

Trang5

Đồ An Tốt Nghiệp

azšẳẵăằaờờớẳớẳớẳớẳớẳằx-a.-sa-aa.a-tễẳz-ẳšễờớờớợờ‹ằẳẵẳïẵẳẵẳïẳỸ . Œœằẵằơơơằẵn

Tầng đất bề mặt: là lớp trên cùng nhất, ở đó phân lớn các loại rÈ cây, vi

sinh vật và các loại hình sự sông, động vật khác cư trú

Tầng đất cái: tầng này nằm sâu hơn và thông thường dày đặc và chặt hơn

cũng như ít các chất hữu cơ hơn

Nước và không khí: cũng là thành phần của phần lớn các loại đất Không

khí là thành phần nằm trong các khoảng không gian giữa các hạt đất Nước là

thành phần năm trong các khoảng không gian cũng như bề mặt các hạt đất,

chiếm khoảng một nửa thể tích của đất Cả hai đều đóng vai trị quan trọng trong sự sinh trưởng của thực vật và các loại hình sự sống khác trong một hệ

sinh thái cụ thể

Các thành phần đá và khoáng chất của đất được phân loại theo kích thước của hạt đất như đất cát, đất thịt hay đất sét Tỷ lệ của các hạt này ở một

mức độ lớn xác định các đặc trưng và phân loại đất

Các loại đất nguyên thủy bị chôn vùi dưới các hiệu ứng của các sinh vật

được gọi là đât cô

Các loại đất tiến hóa tự nhiên theo thời gian bởi các hoạt động của thực vật, động vật và phong hóa Dat cũng chịu ảnh hưởng bởi các hoạt động sống của con người Con người có thể cải tạo đất để làm cho nó thích hợp hơn đối

với sự sinh trưởng của thực vật thông qua việc bổ sung các chất hữu cơ và

phân bón tự nhiên hay tổng hợp, cũng như cải tạo tưới tiêu hay khả năng giữ

nước của đất Tuy nhiên, các hoạt động của con người cũng có thể làm thoái

hóa đất bởi sự làm cạn kiệt các chất dinh dưỡng, ô nhiễm cũng như làm tăng

sự xói mòn đất

1.2.3 Sự tiến hóa tự nhiên của đất trồng

Sự tiến hóa tự nhiên của đất từ đá diễn ra trên các dong dung nham đã

nguội trong các khu vực ấm áp dưới tác động của lượng mưa nhiều và lớn

Thực vật có thể thích nghỉ và sinh trưởng rất mau trong những khí hậu như vậy

trên các dung nham bazan đã nguội, thậm chí ngay cả khi ở đó có rất ít các chất hữu cơ Các loại đất xốp có nguồn gốc từ dung nham bên trong có chứa nước và các chất dinh đưỡng giúp cho cây sinh trưởng Các chất hữu cơ dần

dần được tích lũy, nhưng trước khi điều đó xảy ra, chủ yếu là các loại đất xốp trong đó rễ cây có thê mọc cũng có thể được coi là đất

Trang6

Đồ An Tốt Nghiệp

BnESSáẽắ§ắ-ắ-ắ -GGGœœm memmmmœmmxamemammxaasaằ-ẳờẳẳnẳ-ờờœớằẳœœœœassa

1.2.4 Các qúa trình hóa học trong đất trồng

Phong hóa giải phóng các ion, chẳng hạn như kali (K”) và Magiê (Mg”*)

vào trong các dung dich đất Một số bị hấp thụ bởi thực vật, và phần còn lại có

thể liên kết với các hợp chất đất (chất hữu cơ, khoáng .) hoặc tồn tại tự do

trong dung dịch đất Cân bằng về hàm lượng các ion trong các hợp chất đất khác nhau là cân bằng động - bị chỉ phối bởi các quá trình trao đổi và hấp phụ cation, anion Sự chuyển dịch cân bằng có thể xuất phát từ những thay đổi lí

học, hóa học của đất

Cùng với qúa trình chua hóa đất, các cation hấp thụ bởi khoáng chất có thể bị trao đổi (bởi H”) và bị rửa trôi Ngoài ra, axit hóa đất cũng là một trong

những nguyên nhân thúc đây qúa trình phong hóa khoáng đất, giải phóng một

số ion độc hại đối với thyc vat AL** (AP* là một trong những thành phần

chính cấu tạo nên các silicat của đất) 6 vôi (vôi bột hoặc vôi tơi) được coi

là một trong những biện pháp hữu hiệu để cải tạo và ngăn chặn qúa trình chua

hóa đất đai

Mặc dù các nguyên tố nhu@it6) kali và photpho là cần thiết nhất để thực vật sinh trưởng có thể có rất nhiều trong đất, nhưng chỉ có một phần nhỏ của các nguyên tố này nằm ở dạng hóa học mà thực vật có thé hấp thụ được Trong

các qúa trình như cố định đạm và hóa khoáng, các loại vi sinh vật chuyển hóa các dạng vô ích ( chẳng hạn như NH¿”) thành các dạng có ích (chắng hạn như

NO;) mà cây cối có khả năng sử dụng được Các qúa trình trao đổi, chuyển

hóa, tương tác giữa thổ quyền (đất), thủy quyền (nước), khí quyền (không khí)

và sinh quyền (quyền sống) thông qua các chu trình sinh địa hóa (chu trình nitơ, và chu trình cacbon .) giúp cho vòng tuần hoàn của các nguyên tố này

được khép kín :

_ Các thành phần hữu cơ của đất có nguồn gốc từ các mảnh vụn thực vật

(xác lá cây), các chất thải động vật (phân, nước tiểu, xác chết v.v ) và các chất

hữu cơ chưa phân hủy khác Các chất này khi bị phân hủy, và tái tổ hợp tạo ra

chất mới, là một loại chất mầu sẫm và giàu các chất dinh dưỡng Về mặt hóa học, chất mới bao gồm các phân tử rất lớn, bao gồm các este của các axít

cacboxylic, các hợp chất của phenol, và các dẫn xuất của benzen Thông qua qúa trình khoáng hóa, các chất hữu cơ trong đất bị phân giải và cung cấp các

chất đinh dưỡng cần thiết để thực vật phát triển Các chất hữu cơ cũng đảm bảo

độ xốp cần thiết cho việc giữ nước, khả năng tưới tiêu và qúa trình oxy hóa của đât

Trang7

Đồ An Tốt Nghiệp

">> —-—— -_—.aa

Khô hạn của đất sẽ thúc đây sự xâm nhập của oxy và không khí vào đât, đồng thời gia tăng qúa trình oxy hóa đất và giảm hàm lượng chất hữu cơ đất 1.2.5 Tình hình đất trồng hiện nay

Hiện nay, do sự nóng lên khí hậu toàn cầu nên một cuộc khủng hoảng về

đất trồng là điều có khả năng xảy ra, điều này sẽ gây hủy hại cho nguồn lương thực thực phẩm của con người, sẽ làm tăng nguy cơ bị đói đối với cả tỷ người trên thế giới, đặc biệt là người nghèo Sự nóng lên toàn cầu sẽ làm cho qúa trình hoang mạc hóa sẽ diễn ra nhanh chóng hơn, sự xói mòn đất, sự khan hiếm nguồn nước và tính đa dạng sinh học của đất trồng sẽ nhanh chóng sẽ mất đi Điều này sẽ làm thu hẹp diện tích đất trồng vốn còn rất ích so với các hình thức sử dụng đất khác

Trong khi đó diện tích đất trồng rau quả chiếm diện tích nhỏ hơn so với diện tích đất trồng các loại cây khác ( như đất trồng cây côngnghiệp và đất lâm nghiệp) và với các loại hình đất khác

phẩm và cây rau Sự nóng lên của khí hậu toàn cầu sẽ làm cho tan băng ở các

— " uuu.u.rẫỶĩỈauaa an

Trangs

Đồ An Tốt Nghiệp

cực, các nhà khoa học ở Việt Nam đã dự đoán khi mực nước biển dâng tăng 1

mét thì 20% dân số ở Việt Nam sẽ mất nhà cửa và 12,3% đất trồng trọt của Việt Nam sẽ biến mất và 40000 km” diện tích đồng bằng 17 kmỶ điện tích bờ biển ở khu vực các tỉnh lưu vực sông MêKông sẽ chịu tác động của những trận

lũ ở những mức độ không thể dự đoán được Mặt khác một số nơi trên thế giới

và một vài nơi ở Việt Nam đang có xu hướng chuyển đổi giống cây trồng từ trồng rau và trồng cây ăn trái chuyển sang trồng lúa vì hiện nay giá lúa trên thị trường đang ở mức cao và năng suất lúa mỗi lần thu hoạch cũng cao hơn

nên lợi nhuận từ cây lúa cũng cao hơn Đây cũng là một trong những nguyên

nhân làm cho diện tích đất để trồng rau bị thu hẹp đần

Bên cạnh đó đất trồng còn bị thu hẹp do qúa trình(độXhị hóa ở nhiều địa

phương, nhiều vùng đất trồng rau và đất nông nghiệp bị chính quyền nhiều địa phương thu hồi để xây các khu công nghiệp, khu chế xuất Các khu công nghiệp, khu chế xuất được xây dựng trên những diện tích đất thích hợp cho

việc tròng các loại cây nông nghiệp, cây ăn trái và cây rau Trong khi các loại

đất khô cần khó trồng cây nông nghiệp và cây rau thì không được sử dụng để xây dựng các khu công nghiệp, khu chế xuất Việc xây dựng các cụm khu ồng nghiệp, khi chế xuất lai đi kèm với việc ô nhiễm môi trường Các chất thấi hóa học, chất thải công nghiệp được các khu công nghiệp, khu chế xuất thải ra gây ô nhiễm môi trường nước, ô nhiễm không khí, các chất thải công nghiệp có chứa kim loại nặng, ảnh hưởng trực tiếpđềà các vùng đất trồng trọt, vùng trồng rau ở gần khu công nghiệp, khu chế xuất Chất thải công nghiệp,

Tt

Trang10

Đồ Ấn Tốt Nghiệp đặc biệt là kim loại nặng sẽ ngấm vào đất, ngấm vào các mạch nước ngầm sẽ ảnh hưởng lâu dài đến các vùng đất trồng trọt , các vùng trồng rau ở gần khu vực có các khu công nghiệp, khu chế xuất Các loại cây rau khó có thể phát triển được trong môi trường ô nhiễm kim loại nặng, nếu có thì các loại rau quả

ấy sẽ hấp thụ các loại kim loại nặng, làm cho suy kiệt đất trồng, năng suất của cây trồng không cao, lượng kim loại nặng do cây trồng hấp thụ càng nhiều thì mức độ ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ của người tiêu dùng càng lớn Khi

người tiêu đùng ăn phải những cây rau quả bị nhiễm kim loại nặng hoặc hóa

chất càng nhiều thì người tiêu dùng có thể mắc các chứng bệnh nguy hiểm

như ung thư Các cụm, khu công nghiệp, khu chế xuất mọc lên thì những

mảnh đất màu mỡ sẽ mất đi, những mảnh đất màu mỡ để trồng cây nông nghiệp, cây rau mất đi phải trải qua hàng chục năm, hàng trăn năm với sự tái tạo của nhiều thế hệ mới có được Đất trồng còn bị mất do xây dựng các công

trình thủy điện, điện hạt nhân Diện tích các cây trồng bị ngập úng do lượng

nước của các hồ thủy điện xả ra hàng năm cũng là rất lớn Những diện tích đất

trồng hoa màu, cây rau gần khu vực có các hồ thủy điện thường xuyên phải

bỏ vụ mùa, không khai thác được một cách tốt nhất đất trồng do lượng nước ở các hồ thủy điện xả ra

Trong vài năm gần đây, đất trồng còn bị thu hẹp do nhu cầu mở sân Gold Sân Gold cần một diện tích rất lớn vì vậy đất nông nghiệp đặc biệt là đất trồng rau đã ít lại càng bị thu hẹp hơn Ngoài ra để giữ cho cỏ của sân Gold được tốt, xanh và mượt thì theo định kì chủ đầu tư sân Gold phải sử dụng rất nhiều hóa chất để tiêu diệt các loại sâu, nấm và mầm bệnh Các loại hóa chất theo thời gian sẽ thấm vào đất và gây ảnh hưởng ô nhiểm đến vùng đất này Theo tính toán của các nhà khoa học, thì lượng hóa chất để sử dụng cho sân Gold lớn gấp 3 lần lượng hóa chất sử dụng cho một khu vực đất trồng trọt nông nghiệp, đất trồng cây rau

Nạn phá rừng bừa bãi và khai thác hủy diệt tài nguyên rừng tại các vùng đầu nguồn, việc san lấp ao, hồ để lấy chỗ xây dựng nhà ở tại các thành phố và vùng nông thôn Việc sử dụng đất không hợp lí, du canh, du cư, nền sản xuất độc canh của các hệ thống nông, lâm nghiệp là những điển hình làm rối loạn

chu trình sinh thái, hủy hoại chức năng có lợi của hệ thống sinh học, làm cạn

kiệt các nguồn tài nguyên gây biến đối môi trường Các tai họa sinh thái ghê Ghém}de doa cuộc sống hạnh phúc và sự phát triển bền vững ở nước ta trong thời gian qua Tình hình sử dụng đất ở thành phố nói riêng, cả nước nói chung, hiện nay các cao ốc văn phòng, chung cư cao cấp được xây dựng một cách ồ

ạt chưa được kiểm soát đúng mức, xây dung nhằm mục đích phục vụ cho đối

=m.aằàaa,ờxaar-aaaaaaaaaaaaassmsaaaaamm

Trang11

Đồ An Tốt Nghiệp

tượng là những doanh nghiệp, công ty có nguồn tài chính lớn muốn mở văn phòng giao dịch hay văn phòng đại điện tại thành phố và những người có tiền, những người có thu nhập cao, còn các doanh nghiệp vừa và nhỏ do nguồn tài chánh không đủ để cạnh tranh nên buộc phải di chuyển ra các vùng ven, vùng hoại ðthành phố, những người có thu nhập tương đối và thấp cũng không đủ tài chánh nên cũng phải di chuyển dần ra các vùng ven, vùng ngoại Đó cũng

là một trong những nguyên nhân làm cho đất trồng ở các vùng ven thành phố

bị thu hẹp lại, trong đó có điện tích đất trồng rau

Sự thái hóa đất và suy giảm độ phì nhiêu của đất đang diễn ra rất nghiêm trọng ở nhiều vùng trên toàn quốc, đặc biệt là vùng đất đốc Áp lực về dân số và các biện pháp canh tác bất hợp lý đã và đang phá vỡ các hệ thống quản lý độ phì nhiêu của loại hình cổ truyền như các hình thức canh tác nương

rẫy, du canh Ngày nay người nông dân với sự giúp đỡ của khoa học kỹ thuật canh tác ngày càng tăng, hàng trăm triệu tấn dinh dưỡng đang bị rút ra khỏi

đất mà không được bồi bổ lại, nếu có thì tỉ lệ này cũng có rất ít, điều này làm cho đất thoái hóa nhanh chóng

1,3 Cây rau

1.3.1 Giới thiệu cây rau

Rau là thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn hằng ngày của các gia

đình Cây rau cung cấp cho con người nhiều loại vitamin và các khoáng chất

Trong các loại rau để làm gia vị còn có chất kháng sinh, các axít hữu cơ, các chất thơm Một số rau đậu có protein, nhưng những chất mà rau cung cấp chủ yếu nhất vẫn là các vitamin mà các thực phẩm khác như là : thịt, cá, trứng, không có hoặc có rất ít

Rau thực phẩm ở nước ta rất nhiều và rất đa dạng, có tới 50 chủng loại,

dưới dạng rau ăn thân, củ, quả, hạt, hoa Trong đó có những loại rau mang

lại nhiều giá trị dinh dưỡng như: súp lơ, cá rốt, cà chua, bắp cải, khoai tây

Với mật độ dân số đông như hiện nay, cả nước nói chung và thành phố nói riêng, thì diện tích đất được sử dụng trong nông nghiệp ngày càng bi thu

hẹp, đặc biệt là diện tích đất để trồng rau quả càng ít đi Để nâng cao năng suất, chất lượng rau được trồng ở diện tích nhỏ thì người trồng rau cần phải

thâm canh, áp dụng kỹ thuật mới trong việc chăm sóc, bón phân và áp dụng

giống mới các qúa trình đòi hỏi người trồng rau phải tốn nhiều nhân lực

Với khoa học kỹ thuật được áp dụng vào lĩnh vực này thì người trồng rau sẽ

Trang12

Đồ An Tốt Nghiệp

tiết kiệm được nhân công và thời gian chăm sóc cây rau, tăng vòng quay của

thời vụ trồng rau, năng suất và chất lượng cây rau tăng lên, giá thành cây rau

sẽ giảm Điều này làm tăng thu nhập cho người trồng rau, đảm bảo thu nhập cho người nông dân

Hình 1.4: Nông dân là 1 phần của hệ thống

Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã có biên soạn chương trình rau

quả khá công phu từ 1999 — 2010, và đặt ra kim gạch xuất khẩu tới 2010 là

690 triệu USD, tiêu thụ trong nước tính bình quân trên đầu người là 80kg/

người/ năm và cho xuất khẩu đạt kimŒighach 690 triêu USD Nhưng đến nay tiêu thụ trong nước đã vượt ngưỡng đặt ra nhưng kim nghạch xuất khẩu chỉ ở mức 260 triệu USD Tuy cũng có những mô hình sản xuất đạt hiệu qủa kinh tế

cao, giá trị sản xuất cao và cũng có những doanh nghiệp sản xuất được hàng

chục triệu USD/năm, nhưng kim nghạch xuất khẩu vẫn không tăng Nguyên nhân chính là bộ nông nghiệp và phát í triển nông thôn đặt ra mục tiêu chưa xát với thực tế sản xuất, chính sách đề ra chưa xác định được mục tiêu, đối tượng cây trồng chưa thật chuẩn, tập trung qúa lớn cho các nhà máy chế biến tập trung đầu tư qúa lớn cho các nhà máy chế biến mà trong khi đó ít

tập trung cho việc sản xuất cây giống, và nâng cao số lượng cây trồng cũng

như chất lượng cây trồng Trong khi đó các doanh nghiệp, nhà máy chế biến chưa có những định hướng đúng đắn nên hầu hết các doanh nghiệp và các nhà máy chế biến nông sản đều hoạt động không hiệu qủa, thua lỗ

_—mmmmmaớn+s-szZ-Ỷ-Ỷ.-.-ỶễỶ.-.r.-.Ỷ.Ỷz-.ễỶ-.Ỷễ.-.z Ỷ.-z.y.z.z.r.-ơ-ynwýẶiéiễm-yỳờzyïiyýẳẶyyỳợ‹‹W-ẵuơờớnn

Trang13

Đồ An Tốt Nghiệp Trong khi các nhà máy chế biến được đầu tư nguồn vốn lớn, xây dựng hiện đại, đầy đủ các trang thiết bị nhưng lại thiến ngưồn nguyên liệu để chế biến Nhà máy chế biến hoạt động không hết công suất như dự đoán trước khi xây dựng và đưa vào chế biến Điều này có thể làm cho các nhà máy chế biến thua lỗ, có thể dẫn tới phá sản Nguyên nhân chính là thiếu nguồn nguyên liệu cây rau để chế biến Trong khi đó nhu cầu sử đụng rau lại rất lớn, đặc biệt là rau có chất lượng và đảm bảo vệ sinh như rau sạch

Trong khi việc trồng rau ở nước ta chủ yếu là dựa vào kinh nghiệm của người nông dân, và phương pháp truyền thống như chủ yếu dựa vào khai thác

tự nhiên, theo mùa vụ Khi đến mùa vụ thì sẩn lượng tập trung nhiều, không tiêu thụ nhanh thì rau quả sẽ bị hư Khi trái mùa vụ thì sản lượng không có hoặc nếu(cò }hì rất ít, không đủ đáp ứng nhu cầu xuất khẩu cũngnhư nhu cầu tiêu dùng

Vì vậy việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào việc trồng cây giống để dự

trữ cho lúc trái mùa cũng như để làm tăng sản lượng cây rau để đáp ứng nhu

cầu tiêu dùng và xuất khẩu nhằm đạt được kim nghạch xuất khẩu đã đề ra

Do như cầu tiêu thụ cây rau ở trong nước cũng như để xuất khẩu hiện nay

là rất lớn nên việc trồng rau và xuất khẩu cây rau ra thị trường là một tiềm năng lớn, vì nó mang lợi hiệu qủa kinh tế cao, góp phần phát triển kinh tế và đồng thời cũng góp phần xoá đói giảm nghèo cho người trồng rau Gần đây nhiều loại cây có giá trị hàng hóa phục vụ cho chế biến xuất khẩu đáp ứng nhu cầu thị trường như ngô ngọt, cà chua, dưa được đưa vào sắn xuất, thâm canh ở nhiều tỉnh thành và mang lợi hiệu qủa kinh tế cao cho các tỉnh thành

đó Nhiều đơn vị kinh tế trong lĩnh vực xuất khẩu rau quả đang liên kết với người nông dân, và cùng với việc ứng dụng khoa học kỹ thuật để cải tiến các quy trình chế biến sản xuất, chế biến và tiêu thụ Các doanh nghiệp, các đơn

vị kinh tế cũng chủ động xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, từng bước bảo đảm tốt an toàn vệ sinh thực phẩm Đây cũng chính là điều quan trọng để mở Tông thị trường tiêu thụ nông sản và phát triển các vùng trồng rau ở nước ta Thị trường tiêu thụ rau quả ngày càng mở rộng đã hình thành nhiều mô hình liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản, nhất là những cây phục vụ chế biến, xuất khẩu làm lợi cho người trồng rau, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế Ở nhiều tỉnh thành, người trồng rau đã kí kết

hợp đồng xây dựng vùng nguyên liệu xuất khẩu rau quả tập trung cho các

doanh nghiệp, các đơn vị kinh tế Tuy nhiên số diện tích trồng cây rau quả xuất khẩu đến nay vẫn chiếm tỉ lệ rất nhỏ trong tổng diện tích đất canh tác

a

Trang14

Đồ Án Tốt Nghiệp Một số công ty xuất nhập khẩu rau quả đã bắt đầu chú trọng đến việc

nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm cây rau, gắn việc xây dựng vùng

nguyên liệu với việc tiêu thụ, chế biến nhằm làm tăng giá trị sản phẩm cây

rau, tăng giá trị xuất khẩu của cây rau Các doanh nghiệp, các đơn vị chế biến

đã nắm bắt được nhu cầu tiêu dùng cũng như nhu cầu xuất khẩu đã chon lựa các giống cây có giá trị xuất khẩu cao đang được thị trường thế giới ưa chuộng như dưa thượng phẩm, cà chua bi, ớt tươi đông lạnh, ớt muối Các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả, các nhà máy chế biến nông sản đã xây dựng thành

vùng nguyên liệu rau quả xuất khẩu tập trung và kí kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm với người trồng rau, với các hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả đã trực tiếp cung ứng trước hạt giống, cây mầm cho

người trồng rau, cho các hợp tác xã, đồng thời các doanh nghiệp, các nhà máy chế biến nông sản còn cử cán bộ kỹ thuật trực tiếp chuyển giao kỹ thuật về

cách gieo trồng và chăm sóc cho từng loại cây cho người trồng rau

Tuy đã có phát triển ở lĩnh vực trồng cây rau, nhiều tỉnh thành đã có nhiều mô hình sẩn xuất cây rau trên trăm triệu đồng/ha, nhưng nhận thức về

vị trí, vai trò và lợi ích của việc phát triển sản xuất và xuất khẩu cây rau ở nhiều nơi vẫn còn hạn chế Hầu hết các địa phương đều chưa có quy hoạch cụ

thể tạo thuận lợi cho việc tích tụ đất

(le nay ví lệt Nam đã gia nhập tổ chức thương mại quốc tế (WTO) nên việc cạnh tránh là điều không thể tránh khỏi Với tình hình sản xuất cây rau hiện nay ở nước ta sẽ gặp rất nhiều khó khăn, vì chất lượng cây rau không được cải thiện mà còn sa sút Trước đây ở nước ta diện tích trồng lúa rất lớn,

cây lúa gần như độc canh, diện tích để trồng rau rất ít trong khi đó gía trị nông sản giao dịch của tổ chức WTO hàng năm trên 103 tỉ USD, chiếm tỉ lệ rất lớn

so với các gia dịch khác trên thị trường Cây rau có thị trường xuất khẩu rất

lớn đầy tiềm năng nhưng lại không được quan tam đúng mức, cộng với những

thiệt hại do vấn đề sản xuất cây lúa đem lại như sử dụng qúa nhiều các loại hóa chất để diệt trừ các loại sâu bọ làm hại cây lúa, các hóa chất này ngấm vào đất làm ô nhiễm nguồn đất, nước và môi trường càng gây khó khăn cho

việc trồng cây rau trên diện tích đất đã trồng cây lúa Cây rau được trồng trên diện tích đất trồng lúa có thể sẽ không sống được, nếu sống được cây rau sẽ nhiễm các loại hóa chất có chứa trong đất gây ngộ độc thực phẩm cho người

Đồ An Tốt Nghiệp

7- ằằ—_—_ằẶ-——————a.amn

cạnh tranh ở thị trường trong nước, và sự cạnh tranh của các công ty sản xuất

và xuất nhập khẩu cây rau của nước ngoài làm cho cây rau Việt

Nam khó cạnh tranh trên đất nước mình

1.3.2 Giá trị dinh dưỡng của cây rau Trong các bữa cơm thường ngày của nhiều người Việt Nam, rau là một trong những món không thể thiếu, đặc biệt là trong mùa nóng vì thông thường rau có tính hàn nên rất mát

Những vùng trồng rau nổi tiếng như Hà Nội, Đà Lạt và viện nghiên cứu rau quả áp dụng những kĩ thuật mới trong việc sản xuất cây rau đã đạt được những thắng lơi ban đầu như chi phí đầu tư ban đầu cho một mùa vụ giảm Trước đây đầu tư cho một mùa vụ mất nhiều thời gian như công đoạn gieo

ươm cây giống cho một ha thì chỉ phí khoảng 3 triệu, nay với áp dụng kĩ thuật

vào sản xuất cây rau thi chi phi nay đã giảm xuống được 50% chỉ còn 1,5

triệu Hiện nay nhà nước đang có chính sách quy hoạch lại diện tích đất trồng

cho hợp lí và khuyên khích ngưới nông dân trồng cây rau, bên cạnh đó với sự

hỗ trợ của nhà nước, nhà khoa học thì chi phí đầu tư cho một vụ trồng rau

giảm, thời gian cho một vụ mùa cũng được rút ngắn nhưng chất luợng cây rau

được nâng lên, giá thành thu mua cao Điều này đã khuyến khích nhiều người nông đân đang trồng lúa và các loại cây công nghiệp khác chuyển sang trồng cây rau Bình quân một hộ nông dân ở các tỉnh phía Bắc thu nhập từ 50 — 70

triệu đồng / năm/ 7 sào

Ngoài tính hàn cây rau còn chứa các loại vitamin và các chất dinh dưỡng

khác, vì vậy ngoài việc đùng rau để làm mát cơ thể mà còn có thể dùng rau

để ngăn ngừa và chữa một số bệnh như các loại rau quả sẫm màu, nhiều màu

sắc giảm tỉ lệ ung thư Các loại rau có chứa viatmin C, E, catoren, selen

giúp cho cơ thể khỏe mạnh, chống lão hóa, ngăn chặn sự hủy hoại các tế bào,

và bù đấp các tổn thương do sự hủy hoại tế bào gây ra Trong qúa trình vận động bên trong cơ thể con người sản sinh ra các phân tử hoạt tính cao luôn tấn công các tế bào gây ra các bệnh tật nguy hiểm như ung thư, tim mạch, các bệnh về mắt trong cây rau có chứa các chất chống lại sự oxy hóa, ngăn ngừa những tổn thương của tế bào như cây bồ công anh có tác dụng hạ sốt, chống viêm, giải độc, lợi tiểu, điều trị viên đường tiết niệu, mụn nhọt Một

số cây rau còn có tác dụng dùng để làm gia vị như mù tạt, cây xà lách có lá để

ăn và rễ củ để làm giảm đau thần kinh, tẩy độc và trị đau bụng

Trang16

Đồ An Tốt Nghiệp

Trước các đặc tính có lợi của cây rau, và do tình hình thời tiết khắế ngiệt

nguồn rau cung cấp trên thị trường không bảo đảm vệ sinh môi trường nên hiện nay có khuynh hướng nhiều hộ gia đình tự trồng rau ở nhà để ăn Vườn

rau sạch trong gia đình không cần phải có diện tích lớn mà chỉ cần một diện

tích nhỏ như bang — công sân thượng, một khoảnh sân nhỏ cũng đủ để có thể trồng được các loại rau ăn trong gia đình Các hộ gia đình chỉ cần mua cây mầm đã được trồng sẵn trong các khay bằng xốp để về nhà tưới nước và bón

phân sạch, khi cây lớn là có thể dùng được, phương pháp này vừa đạt vệ sinh

vừa ít tốn kém, và người trồng rau trong nhà có thể kết hợp việc(fron rau và tập thể dục, thư giãn

Để đáp ứng nhu cầu trồng rau sạch trong nhà ngày càng nhiều, thì số lượng cung cấp cây rau mầm phải càng lớn Do đó phải kết hợp với khoa học

kỹ thuật để nghiên cứu và chế tạo ra các loại mô hình trồng cây rau mầm để

có thể sản xuất và cung cấp đáp ứng nhu cầu này cho thị trường `

Đây cũng chính là đề tài tốt nghiệp của hai sinh viên khoa cơ khí — tự động và robot 9

°

Trang17

phục vụ cho việc trồng trọt được thuận lợi nhanh chóng Tùy theo từng loại

cây trồng mà hệ lỗ tròn sẽ được gia công lớn hay nhỏ

Để sản xuất được liên tục thì khay cũng phải được cung cấp liên tục, vì vậy phải có một hệ thống cấp khay tự động và liên tục để đáp ứng nhu cầu sản xuất nhằm tiết kiệm thời gian, công suất cũng như đảm bảo được năng suất

2.2.2 Cấp đất :

Cấp đất là một công đoạn quan trọng trong quá trình sản xuất Khay sau khi đã ra khỏi hệ thống cấp khay sẽ được đưa tới hệ thống cấp đất Hệ thống cấp đất có nhiệm vụ đổ đầy đất vào các lỗ trên khay Đất được đổ vào khay

đã được làm cho tơi xốp không vón cục.Thời gian hoạt động của hệ thống phụ thuộc vào một trong những cơ cấu này, do đó để giảm thời gian cũng như nâng cao năng suất ta nên thiết kế cơ cấu sao cho nó hoạt động được tối ưu để đem lại hiệu quả cao nhất

2.2.3 Nén đất :

Đất sau khi được cấp vào khay sẽ ở dưới dạng tơi, xốp mềm Nếu gieo

hạt vào trong khay lúc này thì đất sẽ không được bám dính vào khay, khi mang khay ra khỏi hệ thống thì sẽ rớt toàn bộ đất và hạt giống ra ngoài hoặc

khi cây mầm lớn thành cây con sẽ không thể lấy cây con ra khỏi khay được, cây con sẽ bị rớt đất ra dẫn tới chết cây con Muốn lấy cây con ra khỏi khay được chỉ có cách duy nhất là phải hủy khuôn khay đó, hoặc là khay sẽ được làm bằng chất liệu tự hủy, nhưng hiện nay ở nước ta chưa có loại khay này Vì vậy ở trong thời điểm này chỉ có cách là phải nén đất tạo thành một khối thật chặt bám vào khay để khi trồng ta sẽ lấy toàn bộ khối đất và cây con ra khỏi khay đem đi trồng đảm bảo cho cây con được phát triển tốt sau này Khay chứa đất lúc này sẽ được đưa tới hệ thống nén đất Hệ thống nén đất có tác

mmmmmam>mmmmmm>mmmmaaaaxeaeơamammam>mm>œmmmmmmmmmmmmmmmmmm>>>>mm>mmmaaaœmŒœm

Trang 19

Sau khi đất đã được nén chặt trong khay, thì lượng đất còn lại trong khay

sẽ bị hụt xuống Để bù lại lượng đất bị hụt này thì khay sẽ phải qua một cơ cấu kế tiếp đó là cơ cấu lấp đất Cơ cấu lấp đất hoạt động cũng tương tự như

cơ cấu cấp đất nhưng ở cơ cấu lấp đất này thì lượng đất đổ vào khay sẽ ít hơn

2.2.5 Gieo hạt :

Đến đây thì quá trình tạo dựng môi trường sống cho cây giống đã tương đối gần như hoàn tất chỉ còn lại công đoạn gieo hạt giống vào và chăm sóc cho tới khi cây con sinh trưởng và đạt được kích thước, cũng như những yêu cầu riêng cần thiết để đem đi trồng Những khay đã được cấp đủ đất sẽ được đưa qua cơ cấu gieo hạt Hạt giống sẽ được gieo vào tất cả các lỗ trên khay Mỗi lỗ trên khay sẽ được gieo vào một hay nhiều hạt giống tùy theo phương pháp trồng cũng như loại cây cần trồng Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của

cơ cấu này đã được trình bày chỉ tiết trong đề tài “Thiết kế và chế tạo hệ thống gieo hạt tự động” đã được thực hiện.Trong gới hạn yêu cầu của đồ án ta không thiết kế, chế tạo mô hình cho cơ cấu này

2.2.6 Tưới phun :

Hệ thống tưới phun là hệ thống cuối cùng của qúa trình sắn xuất cây con, ươm giống cây con Tưới phun để cung cấp lượng nước cần thiết cho đất cũng như cho hạt giống đạt được độ ẩm cần thiết để lớp vỏ bên ngoài của hạt giống được mềm ra, hạt nẩy mầm, cây con sẽ phát triển.Phần này ta cũng không

thực hiện

2.3 Thiết kế, so sánh và chọn lựa các phương án triển khai :

Với hệ thống tự động cấp đất gieo hạt cây rau ta có thể có nhiều phương

án để thiết kế và thực hiện Những phương án thiết kế đưa ra phải thỏa mãn được những yêu cầu về mặt thẳm mỹ, hệ thống nhỏ gọn, gia công chế tạo dễ dàng, hoạt động ổn định đồng thời có thể tháo lấp, thay thế và sữa chửa dễ dàng Trong giới hạn và yêu cầu của đề tài nên ta chỉ thực hiện việc thiết kế

và chế tạo các cơ cấu cấp khay, cơ cấu cấp đất, cơ cấu nén đất và cơ cấu lấp

đất

a

Trang 20

2 Khung cấp khay 9 Khung của cơ cấu lấp đất

Đồ Ấn Tốt Nghiệp

2.3.1.1 Cơ cấu cấp khay :

Đầu tiên ta cấp vào cơ cấu cấp khay một số lượng lớn các khay Khi hệ thống hoạt động, băng tải sẽ di chuyển đưa khay ra khỏi cơ cấu cấp khay đến

cơ cấu vận hành kế tiếp, khoảng cách giữa các khay đi ra được điều chỉnh bởi

một chốt xylanh chặn và được quy định thời gian bằng van chỉnh lưu Sau một

khoảng thời gian qui định thì khay tiếp theo sẽ được băng chuyền tiếp tục đưa

ra ngoài và hành trình này cứ hoạt động liên tục cho đến khi hết các khay bên trong Khi khay được đưa ra khỏi cơ cấu cấp khay nó sẽ được đưa đến cơ cấu cấp đất để thực hiện tiếp công việc tiếp theo của hành trình

2.3.1.2 Cơ cấu cấp đất :

Khi khay được đưa tới chạm vào công tắc hành trình (CTHT) 1 thì xylanh

2 mang tấm chặn đi ra Ban đầu tấm chặn đang ở vị trí đóng với đáy bồn chứa, khi tấm chặn đi ra sẽ tạo ra những khe hở đất sẽ được rớt xuống khay đồng

thời khay vẫn di chuyển cùng băng tải cho đến khi không còn tác động lên CTHT I thì xylanh 2 đi về kéo theo tấm chặn cùng đi về để chặn miệng phểu lại Khi khay kế tiếp được đưa đến vị trí và CTHT 1 lại có tác động thì quá

trình trên lại tiếp tục thực hiện Dưới khung của cơ cấu được gắn thêm 4 lò xo

nhằm làm giảm độ nén đồng thời cũng tạo độ rung cần thiết để đất được rớt xuống khay dễ đàng hơn

2.3.1.3 Cơ cấu nén đất :

Sau khi khay đã được đổ đầy đất thì nó sẽ được đưa tới gần cơ cấu nén Đến đây ta không còn sử dụng hệ thống băng chuyền nữa vì nếu dùng băng chuyền thì cơ cấu nén sẽ hoạt động không được chính xác do băng chuyền luôn di chuyển mà ta dùng một xylanh 3 để kéo khay đến ngay vị trí của cơ cấu nén Khi khay được kéo tới và tác động vào CTHT 2 thì xylanh 4 mang tấm gắn các đầu nén bằng nhựa đi xuống nén các lỗ đất trong khay Xylanh 4

đi xuống để nén đồng thời khi nén sẽ tác động vào CTHT 3 làm xylanh 3 lùi

về mang theo tấm nén lên để kết thúc quá trình nén và chuẩn bị cho quá trình

nén khay tiếp theo

2.3.1.4 Cơ cấu lấp đất : Khay sau khi nén sẽ được đưa đến cơ cấu lấp đất để bù lại lượng đất hao

hụt trong quá trình nén để đảm bảo đủ lượng đất cần thiết cho hạt giống sinh trưởng sau khi gieo Các khay được đưa tới cơ cấu lấp cũng bằng một xylanh

anno,

EEE Eee

Trang 22

D6 An Tét Nghiép

0

ol

Cơ cấu lấp đất cũng hoạt động tương tự như cơ cấu cấp đất vào khay nhưng ta

sẽ điều chỉnh lượng đất xuống khay đủ để lắp đầy các lỗ vì lượng đất cần cấp vào khay không cần nhiều

Theo như thiết kế được minh hoạ ở hình 2.3.1 ta thấy phương án này chiếm chiều dài không gian lớn khó lắp đặt ở những nơi có không gian ngắn đồng thời hệ thống băng tải được thiết kế khó khăn và phức tạp

2.3.2 Phương án 2 :

Phương án này tuy có làm giảm diện tích của hệ thống đi nhưng vẫn còn chiếm nhiều không gian và cũng chưa được tối ưu

—_————

ỚNNG,

Trang 23

*

an 1a

nS

Trang 27

án này không khả thi nên ta sẽ không chọn phương án này để thực hiện gia

công chế tạo mô hình

Trang 28

hơn Ta thấy phương án này cũng không khả thi hơn bao nhiêu so với phương

án 6 nên ta cũng không chọn phương án này

it

Trang 29

Đồ An Tốt Nghiệp

Hình 2.9 Phương án này cũng tương tự như phương án 7 nhưng để đơn giản cho việc chế tạo mô hình nên ở phương án này ta bỏ đi bộ truyền đai, trục quay vì

nó không cần thiết Thiết kế này tương đối nhỏ gọn hơn nhưng cũng chưa tối

ưu lắm

BBIDODƠOOOOƠO0ƠU0U000NNẸnỹÿýÿợơnn

Trang 30

Từ những phân tích từng phương án trên ta thấy phương án 9 là phương

án khả thi hơn các phương án khác đo đó ta sẽ thực hiện đề tài này theo thiết

kế như phương án này :

2.4 Cấu tao và nguyên lý hoạt động của hệ thống :

2.4.1 Cấu tạo của hệ thống:

Hệ thống tự động cấp đất gieo hạt cây rau được thiết kế gồm những thành

>` ^^

phan cơ cau sau:

et

Trang 31