Cac thong tin va ket qua nghien cuu trong luan van la do tac gia tu tim hieu, tap hop, phan tich va danh gia, nhan xet mot each trung thuc, phu hop vdi tinh hinh thuc te cua cong tac qua
Trang 1TAC GlA TRONG LINK VUC AU AT BAN Kill VIET NAM
Trang 2LE THI DIEU THUY
-'HONG I LAN AN-TU LIEU
HOAN THIEN QUAN LY NHA NtfOC VE BAO HO QUYEN TAC GIA TRONG LINH VUC XU AT BAN KHI VIET NAM
LA THANH VIEN CUA TO CHLfC THtfONG MAI THE
GIO’I (WTO)
Chuyen nganh: Quan tri kinh doanh thuang mai
7?/S 6 04 J
NGU'Ol HUONG DAN KHOA HOC:
GS.TS Hoang Dire Than
Ha Noi, nam2011
Trang 3Tac gia xin cam doan luan van nay la hoan toan do tac gia tu nghien cuu de hoan thanh, khong sao chep Cac tai lieu, so lieu thong ke, ket qua su dung trong luan van tac gia thu thap hoan toan co nguon goc ro rang, dam bao tinh trung thuc
va chua dupe ai cong bo trong bat ky cong trinh nghien cuu khoa hoc nao khac Cac thong tin va ket qua nghien cuu trong luan van la do tac gia tu tim hieu, tap hop, phan tich va danh gia, nhan xet mot each trung thuc, phu hop vdi tinh hinh thuc te cua cong tac quan ly Nha nude ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban khi Viet Nam la thanh vien cua To chuc Thuong mai the gidi
Ngay 9 thang 11 nam 2011
Hoc vien
Le ThiDieu Thuy
Trang 4Lai dau tien cho phep tdi xin chan thanh cam an tai Khoa Thuang mai va
to chuc bao ve luan van tot nghiep
Toi xin chan thanh cam an den quy co quan Cue Xuat ban, Thanh tra van hoa - Bo Thong tin va Truyen thong, Cue Ban quyen tac gia - Bo Van hoa the thao
va du lich va mot so co quan khac da cung cap tai lieu, tao dieu kien thuan lai giup
do toi khao sat nghien cuu de hoan thanh luan van nay
Toi cung xin chan thanh gtri loi cam on tdi GS.TS Hoang Due Than da tan tinh hudng dan, giup da, khich le toi trong suot qua trinh nghien cuu cho den khi luan van duqc hoan thanh
Dong thdi, toi cung chan thanh cam on tdi cac thay co trong khoa Thuang mai
va Kinh te quoc te cung cac can bo nhan vien lam viec tai cac co quan Thanh tra van hoa, Cue Xuat ban, Cue Ban quyen tac gia da giup do tdi trong suot qua trinh lam luan van tot nghiep nay
Xin chan thanh cam on!
Trang 5TrangDanh muc cac chu viet tat
Danh muc bang bieu, so do, hinh ve
Tom tat luan van
Chuong 1: Ly luan chung cua quan ly nha nudc ve bao ho quyen 8tac gia trong linh vuc xuat ban khi la thanh vien cua To chuc
thuong mai the gidi
1.1 Quyen tac gia va nhung quy dinh cua To chuc thuong mai 8the gidi ve bao ho quyen tac gia
1.1.1 Khai niem va vai tro cua quyen tac gia 81.1.2 Quy dinh cua To chuc Thuong mai the gidi ve quyen tac 14gia
1.1.3 Cam ket cua Viet Nam ve bao ho quyen tac gia khi gia 1
nhap WTO
1.2 Nguyen tac v a n oi d ung g u;ui ly Nha nude v e b ao o o q uyen 21tac gia trong lmh vqc xuat ban
1.2.1 Yeu cau quan ly Nha nudc ve bao hq quyen tac gia trong 22
linh vuc xuat ban
1.2.2 Nguyen tac quan ly Nha nudc ve bao hq quyen tac gia 23trong linh vuc xuat ban
1.2.3 Noi dung quan ly Nha nudc ve bao hq quyen tac gia trong 24
linh vuc xuat ban
Trang 61.3.1 Kinh nghiem cua CHLB Due 27
1,3.2 Kinh nghiem cua Thai Lan 28
1.3.3 Kinh nghiem cua Anh 29
1.3.4 Bai hoc rut ra cho Viet Nam 31Chuong 2: Thuc trang quan ly Nha nuoc ve bao ho quyen tac gia 34trong linh vuc xuat ban khi Viet Nam la thanh vien cua WTO
2.1 Thuc trang van de bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat 34ban cua Viet Nam
2.1.1 Thuc trang linh vuc xuat ban cua Viet Nam 342.1.2 Thuc trang vi pham quyen tac gia trong iinh vuc xuat ban 412.2 Phan ticc thuc t rriin qqan ly Nha nuUc ve bao bh qqyem tac 47gia trong linh vuc xuat ban sau 4 nam Viet Nam la thanh vien
cua WTO
2.2.1 Thuc trang xny dung phap luat bao hO quyen tac gia trong 47
linh vuc xunt ban
2.2.2 COng tac hucng dan, tuyen truyen, giao duc phap luat co 52lien quan
2.2.3 Hoat dong cap giay chung nhan dang ky ban quyen tac gia 54trong linh vuc xuat ban
2.2.4 Thuc trang kiem tra, giam sat cua co quan quan ly Nha 57nucc bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban
2.2.5 Thuc trang xu ly Vi pham 612.2.6 Cong tac hop tac quoc te ve bao ho quyen tac gia trong 63
Trang 7gia trong linh vuc xuat ban khi Viet Nam la thanh vien WTO
2.3.1 Nhung ket qua da dat duoc 662.3 2 Nhung han che va nguyen nhan 70Chuong 3: Phuong hudng va giai phap hoan thien quan ly Nha 82nude ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban giai doan
3.2.1 Xu hudng cua xuat ban the gidi 86
3 2.2 Xu hudng md ciia, hoi nhap trong linh vuc xuat ban 873.2.3 Phuong hudng phat trien xuat ban Viet Nam giai doan 89
3.3.2 Hoan thien he thong hanh lang phap ly, co che chinh sach 94
ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban
3.3.3 Phan cong, phan cap giua cac co quan quan ly Nha nude 98
ve bao ho quyen tac gia cua Viet Nam
3.3.4 Tang cudng cong tac thanh tra, kiem tra va xu ly nhung vi 101
Trang 83.3.6 PhaC huy vai tro, tracC cniem cua ccc Hiep hob, ccc Hoi 104bno Uo quyen tcc gin trong linU auc uaat ban.
3 3,7 Tang cubing cong tcc hop tcc qaoc te ae bno Uo quyen tcc 106gin trong linh auc uaat ban
DanU muc tni lipa tUam kUno 110
Trang 9STT Chu- viet tat Nghia tieng Viet
TIENG ANH:
STT Chu- viet
tat tieng
Anh
Giai nghia tieng Anh Nghia tieng Viet
1 TRIPS Agreement on trade - related
aspects of IPR
Hiep dinh ve cac khia canh thuong mai cua quyen sb huu tri tue
2 WTO World Trade Organization To chuc Thuong mai the gibi
3 WIPO World Intellectual Property
Organization
To chuc Sb huu tri tue the gibi
Trang 10TrangBang 1.1: Thai han bao ho toi thieu doi voi quyen tac gia va quyen 18 lien quan
Bang 2.1: Ket qua xuat ban o Viet Nam 2002-2006 35Bang 2.2: Ket qua xuat ban o Viet Nam 2007 - 2011 36Bang 2.3: So lieu ve hieu qua kinh te 37Bang 2.4: So lieu thuc hien dang ky ke hoach xuat ban 39Bang 2.5: So lieu thong ke nop luu chieu xuat ban pham 40Bang 2.6: So lieu doi ngu can bo trong hoat dong xuat ban 41Bang 2.7: So luong chuong trinh, nguoi tham gia tap huan do Cue 53 Ban quyen tac gia to chuc
Bang 2.8a: So lieu cap giay chung nhan dang ky ban quyen tac gia, 55 quyen lien quan theo cac khu vuc
Bang 2.8b So lieu cap giay chung nhan quyen tac gia theo doi 56 tuong
Bang 2.8c: Tinh hinh cap va thu hoi giay chung nhan dang ky ban 57 quyen tac gia
Bang 2.9: So lieu giai quyet don thu khieu nai, to cao vu viec tranh 60 chap ve quyen tac gia trong linh vuc xuat ban
Bang 3.1: So lieu xuat nhap khau xuat ban pham 84
Trang 11LE THI DIEU THUY
HOAN THIEN QUAN LY NHA NIOC VE BAO HO QUYEN TACGIA TRONG LINH VIC XUAT BAN KHI VIET NAM LA THANHVIEN CUA TO CHtfC THlTONG MAI THE GICH (WTO) Chuyen nganh: Quan tri kinh doanh thuo’ng mai
TOM TAT LUAN VAN THAC SI
Ha Noi, nam 2011
Trang 12TOM TAT LUAN VAN
Su phat trien cua mot quoc gia phu thuoc rat lon vao kha nang sang tao cua ngudi dan o quoc gia do, viec khuyen khich kha nang sang tao ca nhan va truyen ba
no la dieu kien thiet yeu cho su tien bo xa hoi cua quoc gia do So luong cac sang tao tri tue cua quoc gia cang nhieu thi danh tieng cua qudc gia ay cang cao Co the noi viec thuc day sang tao tri tue la mot trong nhung co so tien quyet cho su phat trien xa hoi, kinh te va van hoa Vi vay, bao ho quoc te quyen tac gia la mot hoat dong co tinh tat yeu, khach quan Thay ro duoc vai fro cua quyen tac gia, Viet Nam
da quan tam xay dung duoc he thong hanh lang phap ly kha dong bo, chat che co ban dap ung duoc yeu cau khi la thanh vien cua To chuc Thuong mai the gioi; thiet lap duoc mot he thong bao ho quyen so huu tri tue Tuy nhien, xet ve tinh hieu qua,
he thong bao ho quyen tac gia Uong linh vuc xuat ban cua Viet Nam dang dung truoc nhung thach thuc va doi mat nhung van de bat cap trong cong tac quan ly Nha nuoc nhu: he thong hanh lang phap ly chua dong bo, nhieu quy dinh chua dap ung duoc qua trinh hoi nhap kinh te quoc te; phan cong, phan cap giua cac co quan quan
ly Nha nuoc con chong cheo, thieu sot dan den mot so linh vuc bi bo trong; cong tac kiem tra xu ly cua co quan Nha nuoc chua du suc ran de giao duc; Dang chu y, tinh trang xam pham quyen tac gia dien ra kha pho bien va ngay cang tinh vi hon gay hau qua nghiem trong, cac nha xuat ban dang phai kinh doanh trong tinh trang nan in lau hoanh hanh, hien nay cac co quan quan ly Nha nuoc van chua the hien ro duoc vai fro trong cong tac bao ho quyen tac gia, cung nhu dam bao duoc mot moi trudng kinh doanh canh tranh lanh manh cho cac nha xuat ban Xuat phat tu tinh hinh ly luan va thuc tien trong cong tac quan ly nha nuoc doi voi bao ho quyen tac gia, Cao hoc vien lua chon de tai “Hoan thien quan ly Nha nuoc ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban khi Viet Nam la thanh vien cua TO chuc thuong mai the gioi (WTO)” de nghien cuu
Trang 13- Muc dich: nghien cuu ly luan va thuc tien thuc thi bao ho quyen tac gia
trong linh vuc xuat ban khi Viet Nam la thanh vien WTO, phan tich, danh gia de
dua ra nhbng giai phap co tinh kha thi nham hoan thien quan ly Nha nudc ve bao ho
quyen tac gia bong linh vuc xuat ban
- Doi tuong nghien cuu: quyen tac gia trong linh vuc xuat ban (gom cac xuat
ban pham) va noi dung quan ly Nha nudc ve bao ho quyen cua tac gia hoac ngudi
duoc thu hudng quyen do mot cach hop phap
- Pham vi nghien cuu cua de tai: Nghien cuu d tam vi mo va khong gian linh
vuc xuat ban trong nudc Ve thdi gian: Thuc trang quan ly Nha nuoc ve bao ho
quyen tac gia bong linh vuc xuat ban tu nam 2007 den 2011, kien nghi den nam
2015
Luan van duoc thuc hien tren co sd ly luan cua chu nghia Mac - Lenin, tu
tudng Ho Chi Minh va quan diem cua Dang, Nha nudc Viet Nam bong quan ly nha
nudc ve bao ho quyen tac noi chung va bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban
noi rieng Duoc thuc hien bang phuong phap nghien cuu triet hoc duy vat bien
chung, duy vat lich su, nhbng phuong phap ket hop ly luan va thuc tien; phan tich
va tong hop lich su cu the; cung mot so phuong phap khac cua khoa hoc quan ly
Luan van nghien cuu dua tren quan diem bien chung, cac dinh hudng va de xuat
gdn voi dieu kien thuc te cua Viet Nam, dap ung duoc yeu cau cua cac cam ket khi
Viet Nam la thanh vien cua To chuc Thuong mai the gidi
Luan van ket cau gom 3 chuong:
CHU ’ O ’ NG 1: LY LUAN CHUNG CUA QUAN LY NHA NU ’ O ’ C VE
BAO H O QUYEN TAC GIA TRONG LtNH vuc XUAT BAN KHI LA
THANH VIEN CUA TO CHUC THUONG MAI THE GIO ’ I.
1.1 Quyen t a c g ia va n h ung quy di nh c ua T o c hu c t h uo ' n g mai t h e gid i
ve bao Uo qcyen tVn gia.
/ / / Khai m em va vai tro cua quyen tac gid.
Trang 14Khai niem quyen tac gia va bao ho quyen tac gia da co tu rat lau tren the gioi, bat dau tu cac nuoc phuong Tay Moi thdi ky khac nhau, khai niem nay chua duoc hinh thanh mot cach day du, den tan the ky 18 khai niem nay moi co nhung noi dung co ban Quyen tac gia noi chung duoc hieu la cac quyen nhan than va quyen doc quyen ve tai san duoc phap luat trao cho tac gia la ngudi sang tao ra tac pham, bao gom quyen boc lo tac pham, quyen sao chep tac pham va quyen phan phoi hoac pho bien tac pham den cong chung bang bat ky phuong thuc hoac phuong tien nao, va quyen cho phep ngudi khac sii dung tac pham theo nhung cach thuc cu the Hau het luat quyen tac gia cua cac nuoc deu phan biet ro giua quyen tai san va quyen nhan than Cac ngoai le nhat dinh cung duoc luat phap dat ra doi voi
cac loai hinh tac pham du tieu chuan bao ho va doi voi viec thuc thi cac quyen do
Quyen tac gia co mot so dac diem:
- Quyen tac gia la mot bo phan cua quyen so huu tri tue, la quyen so huu cua
ca nhan, phap nhan doi voi tac pham van hoc, nghe thuat va khoa hoc do minh sang tao ra hoac so huu, thudng goi la ban quyen tac gia
- Quyen tac gia cho phep ngudi sang tao kiem soat duoc viec khai thac, sao chep, cai bien, cong bo tac pham cua minh
- Quyen tac gia de bi xam pham vi doi tuong cua quyen tac gia mang tinh phi vat the, do vay tao kha nang de khai thac, pho bien rong rai khi duoc boc lo ra duoi mot hinh thuc nhat dinh trong pham vi nhieu nuoc khac nhau
- Quyen tac gia mang tinh chat lanh tho ro rang va tuyet doi
- Quyen tac gia mang tinh thdi han
* Vai trd cua quyen tac gia :
Quyen tac gia la mot Uong nhung co so tien quyet thuc day sang tao tri tue,
su phat trien xa hoi, kinh te va van hoa
Quyen tac gia co vai tro kich thich cac hoat dong sang tao cua con ngudi
Trang 15Quyen tac gia thuc day hoat dong giao luu van hoa.
Bao ho quyen tac gia tao dong luc cho hoi nhap, canh tranh va phat trien.Quyen tac gia cdn phai ke den do la vai tro thuc day phat trien van minh nhan loai
1.1.2 Quy dinh cua To chwc Thuong mai the giai ve quyen tac gia.
Theo quy dinh cua TRIPS, viec ban hanh va thuc thi cac bien phap bao ho ve quyen sb huu tri tue noi chung va quyen tac gia noi rieng phai dam bao cac nguyen tac sau:
Doi xu quoc gia (NT): Nuoc thanh vien WTO phai danh cho cac chu the nuoc ngoai hubng su bao ho doi voi cac quyen sb huu tri tue (bao gom ca viec cho hubng, duy tri, thuc thi ) khong kem thuan loi hon su bao ho danh cho cong dan nuoc minh
Doi xu toi hue quoc (MFN): Nuoc thanh vien WTO phai danh cho cac chu
the nuoc ngoai su bao ho doi voi cac quyen sb huu ha tue nhu nhau (khong duoc uu tien chu the thuoc nubc nay hon cac chu the thuoc nuoc khac hoac nguoc lai)
ve quyen tac gia TRIPS quy dinh:
- Doi tuong duoc bao ho: gom cac tac pham thuoc linh vuc: Van hoc; Nghe thuat; Khoa hoc (chuong trinh vi tinh, co sb du lieu)
- Noi dung bao ho: Ngubi co quyen tac gia duoc bao ho co quyen khong cho ngubi khac su dung tac pham cua minh neu khong duoc minh cho phep
- Thbi han bao ho toi thieu: TRIPS quy dinh cac thbi han bao ho toi thieu doi voi quyen tac gia va cac quyen lien quan theo Bang sau day (thbi han cu the do nuoc thanh vien tu quy dinh)
1.1.3 Cam ket cua Viet Nam ve bao ho quyen tac gia khi gia nhap WTO.
Trang 16sau khi gia nhap.
- Cac cam ket cu the: Quyen tac gia doi voi nhung tac pham goc duoc bao
ho khong phan biet hinh thuc, ngon ngu the hien va chat luong cua tac pham
Quyen tac gia phat sinh ke tu khi tac pham duoc sang tao va the hien duoi mot hinh
thuc vat chat nhat dinh, khong phan biet da dang ky hay chua dang ky
Cam ket ve doi tuong tac pham duoc bao ho, tuan thu nguyen tac doi xu
quoc gia Nguyen tac doi xu quoc gia la nguyen tac bao ho tac pham co nguon goc
thuoc quoc gia khi tham gia To chuc thuong mai the gioi khong kem thuan loi so
voi viec bao ho tac pham cua cong dan nuoc minh Tac pham cua cong dan Viet
Nam duoc bao ho tai cac nuoc thanh vien cua WTO Nguoc lai, cac tac pham cong
dan cua cac quoc gia thanh vien cua WTO cung duoc bao ho tai Viet Nam theo luat
Viet Nam va theo cac cam ket
1.2 Nguyen t a c va noi du ng quan ly Nha n u de v e ba o ho quy en tac gi a
trong linh vuc xuat ban.
1.2.1 Yeu ca u q uan l y Nh u n w oc uU bao ho quy Cn ta c gul tr o ng l in h vu' c
xuat ban.
Mot la, phai co su thong nhat trong cac quan diem cua Dang, Nha nuoc trong
linh vuc so huu tri tue va bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban Su thong
nhat nay co the duoc nhin nhan o su thong nhat quan ly bang chinh sach, luat phap
va cac cong cu khac trong quan ly nha nuoc ve so huu tri tue
Hai la, ket hop hop ly viec bao ho tai san tri tue cua cac chu the trong nuoc
voi thuc day cac hoat dong thuong mai, mo cua thi truong va hoi nhap
Ba la, dam bao tinh hieu luc va hieu qua trong quan ly: de quan ly co tinh
hieu luc, hieu qua cao, dat duoc muc tieu tang cuong bao ho can chu trong den chat
Trang 17luong cua cac quyet dinh va tinh hap ly cua bo may to chuc quan ly Cac quyet dinh dua ra phai dam bao ket hop cac muc tieu, hai hda lai ich
Bon la, xem xet, can nhac ap dung cac bien phap tam thoi de tao dieu kien
cho ca quan xet xu tien hanh cac thu tuc thuc thi quyen so huu tri tue Cac thu tuc nay nham ngan chan hanh vi xam pham quyen tac gia xay ra tiep de bao ve chung
cu lien quan den hanh vi bi khieu kien Cac thu tuc deu phai duoc thuc hien theo nhung dieu kien nhat dinh de khong bi lam dung, gay can tro toi hoat dong thuang mai hap phap cua cac doi tuong duoc bao ho quyen tac gia
Nam la, quy dinh ro rang trong he thong luat phap quoc gia nhung thu tuc,
bien phap co the bao ho mot cach day du va co hieu qua quyen tac gia trong linh vuc xuat ban Cac thu tuc nay phai du de ngan chan vi pham xay ra va khong gay can tro den cac hoat dong thuang mai hop phap cua cac xuat ban pham
Sau /0, khi su dung cac thu tuc dan su, hanh chinh phai dam bao ro rang, minh bach, tao dieu kien thuan loi cho tac gia va nhung nguoi co lien quan den quyen tac gia thuc thi quyen cua minh
1.2.2 Nguyen tac cua quan ly Nha nudc ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban.
Nguyen tac tap trung dan chu: can phai giai quyet tot van de phan cong va phan cap trong quan ly - xu ly tot moi quan he phan cong va hap tac “theo chieu ngang” giua cac Bo, ban, nganh o Trung uang; UBND cac cap
Nguyen tac thong nhat quan ly toan nganh ve so huu tri tue
Nguyen tac phu hop voi thong le quoc te, dam bao nguyen tac phat trien su nghiep xuat ban trong xu the hoi nhap kinh te quoc te
Nguyen tac bao dam quyen tu do sang tao, cong bo, pho xuat ban pham
1.2.3 Noi dung cua quan ly Nha nudc ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban.
Trang 18a Xay dung he thong quy pham phap luat bao ho quyen tac gia trong linh
vuc xuat ban.
b Huang dan, tuyen truyen va giao due phap luat ve bao ho quyen tac gia
trong linh vuc xuat ban.
c Cap giay chung nhctn dang ky ban quyen tac gia trong linh vuc xuat ban.
d Kiem tra, giam sat cac ca quan quan ly Nha nude bao ho quyen tac gia
trong linh vuc xuat ban.
e Xu ly cac vi pham quyen tac gia trong linh vuc xuat ban.
f Hop tac quoc te ve bao ho quyen tac gid trong linh vuc xuat ban.
vuc xuat ban.
Tir kinh nghiem cua cac nude CHLB Due, Thai Lan, Anh, Viet Nam rut ra
mot so bai hoc kinh nghiem bao ho quyen tac gia bong linh vuc xuat ban:
Mot la: Xay dung va hoan thien duoc he thong hanh lang phap ly ve cong tac
bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban day du, chat che dap ung duoc tinh
hinh thuc te trong nuoc cung nhu yeu cau cua qua trinh hoi nhap quoc te Luat Xuat
ban phai gan chat voi bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban, can xay dung
mot bo luat danh rieng cho quyen tac gia va quyen lien quan
Hai la: Xay dung he thong to chuc, thuc thi giam sat co hieu qua hong cong
tac bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban, trong do can chu y tap trung vao
bo may giai quyet cac vu viec tai Toa an Can thanh lap Toa an chuyen trach ve so
huu tri tue, dao tao duoc dupe doi ngu can bo Toa an dam bao ca ve so lupng, chat
lupng va dap ung yeu cau cua tinh hinh thuc te Quy hinh xet xu phai dupe cu the
hoa trong cac van ban quy pham phap luat
Trang 19Ba la: can co nhung chinh sach kinh te, ho tro kinh te cu the doi vdi hoat dong kinh doanh cua nganh xuat ban: Ve gia ban, gia thanh xuat ban, chiet khau phat hanh sach day la van de cot loi trong co che quan ly kinh doanh, can co co che, chinh sach dac thu.
Bon la: Tap trung xay dung va phat huy vai tro mo hinh hoat dong cua cac Hiep hoi, thanh lap Hoi dong quyen tac gia la co quan trung gian giua cac to chuc thanh vien, dong thoi chu tri tham gia thao luan, phan bien cac van de lien quan den chinh sach, phap luat cua Nha nudc Xay dung duoc mot he thong to chuc quan ly tap the va phai co co quan chuc nang de phan dinh ro quyen han Tang cuong vai tro cua cac hiep hoi tu nhan
Nam la: quyen tac gia phai duoc xay dung cu the, chi tiet dua theo cac nguyen tac cua cac cam ket quoc te va dap ung tinh hinh thuc te trong nudc
CHUO ’ NG 2: TH/C TRANG QUAN LY NHA NUOC VE BAO H O
QUYEN TAC GlA TRONG LINH vuc XUAT BAN KHI VIET NAM LA
th A nh VIEN CUA TO CHUC THUONG MAI the gi O i
2.1 Th/c trang xuat ban va ban quyen tac gia trong linh v/c xuat ban cua Viet Nam.
2.1.1 Thuc trang linh vuc xuat ban cua Met Nam.
Hien nay cac NXB dang phai doi mat vdi nhieu kho khan, thach thuc: chi co 22/62 NXB co tru so dam bao dieu kien hoat dong Quy mo, nang luc hoat dong xuat ban Viet Nam chua du dap ung nhu cau ngay cang ldn va da dang cua xa hoi
ve cung cap thong tin, tri thuc va thuong thuc van hoc nghe thuat trong thoi ky doi mdi, cong nghiep hoa, hien dai hoa, mo rong giao luu, hoi nhap quoc te Cong tac tiep thi trong nganh xuat ban chua nhay ben, nen nhieu sach chat luong chua duoc nguoi doc biet den; sach kho ban, no dong, chiet khau cao nen lai it
Mot van de dang dien ra kha pho bien trong nganh xuat ban do la cac nha xuat ban dang ky nhieu nhung lam rat it Nguyen nhan chinh la do cac NXB qua le
Trang 20thuoc vao doi tac lien ket, dang ky san cho de cho doi tac can la co the lam sach
ngay Khi doi tac giam luong sach thuc hien thi NXB cung bi hut theo Nhung don
vi nhu the thuong dang ky ten sach chung chung, khong ro noi dung, the loai hoac
tom tat noi dung khong phu hop voi ten sach Cac NXB van chua khac phuc duoc
hien tuong nop luu chieu cham, don sach moi nop luu chieu, chua nop luu chieu da
phat hanh, gioi thieu, tuyen truyen, quang cao tren cac phuong tien thong tin dai
chung Doi ngu xuat ban hien nay dang thieu ca ve so luong va chat luong
2.1.2 Thuc trang vipham quyen tac gia trong linh vgc xuat ban.
Theo danh gia cua Khoi lien minh quoc te ve so huu tri tue (I1PA) thi Viet
Nam duoc xep vao mot trong nhung quoc gia vi pham ban quyen nhieu nhat du
khong the kiem chung so lieu la su canh bao dang quan tam Hien nay, cac NXB
Viet Nam deu dang phai chiu trong canh song chung voi nan vi pham quyen tac gia
hau het cac khach the quyen deu bi xam hai, tu cac loai hinh tac pham den cac cuoc
bieu dien, ban ghi am, ghi hinh, chuong trinh phat song Theo thong ke so bo, so vu
vi pham ve quyen tac gia trong linh vuc xuat ban vao dau nhung nam 90 the ky XX
chi co vai chuc vu, thi den nay da tang dang ke
2.2 Phan t i c h thu’c t irj i ng quan ly Nha nu’O’c ve bao ho quye n tac gia
trong l i nh vuc xuat ban sau 4 nam Viet Nam la thanh vien cua WTO.
2.2.1 Thuc t rThg xtrydg xg phap luh t Pa o h o q u y hn t au gi a trcn g l nh nuc
xuat ba n
Viec Quoc hoi ban hanh Bo luat Dan su sua doi nam 2005 va Luat So huu tri
tue nam 2005 da danh dau buoc phat uien moi, the hien quyet tam cua Dang va
Nha nuoc Uong viec thuc day hoat dong bao ho quyen so huu tri tue tai Viet Nam
va hoi nhap quoc te De cu the hoa va huong dan thi hanh Bo luat Dan su, Luat So
huu tri tue, Chinh phu da ban hanh 2 Chi thi, 5 Nghi dinh; cac Bo, nganh lien quan
da ban hanh 4 Thong tu va 4 Quyet dinh Sua doi, bo sung Bo luat hinh su 1999
Tien hanh lay y kien du thao sua doi, bo sung mot so dieu cua Luat Xuat ban nam
Trang 212.2.2 Cong tac hu v ng dan, tuyen truyen, giao due phap luat co lien quan.
Hoat dong tuyen truyen nang cao nhan thuc trong cac giai tang xa hoi duoc quan tam to chuc thuong xuyen va da co nhung doi moi theo huong tap trung vao cac noi dung, linh vuc dang thu hut su quan tam cua dong dao quan chung nhan dan Ket qua trong 5 nam da co fren 58 chuong trinh hoi nghi, tap huan, hoi thao quoc gia va quoc te duoc thuc hien voi gan 2683 luot ngudi tham gia Co hon 40 cuon sach va 6 so tap chi chuyen de da duoc xuat ban nham gioi thieu phap luat, tong ket thuc thi d cac linh vuc Bo nien giam dang ky da he thong hoa toan bo du lieu tfr nam 1986 duoc xuat ban hang nam va truyen tren mang thong tin dien tu
Cac co quan thong tan bao chi rat quan tam den linh vuc moi me va phuc tap nay, vi vay da co nhieu tin bai phan anh tinh hinh hoat dong bao ho, tuyen truyen, gioi thieu phap luat toi dong dao cong chung Hoat dong co hieu qua cua Website Quyen tac gia Viet Nam (tieng Anh la “Vietnam Copyright”) voi dia chi www.cov.gov.vn, duoc thiet lap nam 2004, co so luong ngudi truy cap ngay cang tang
2.2.3 Hoat dong cap giay chung nhan dang ky ban quyen tac gia trong linh vuc xuat ban.
Qua cong tac tuyen huyen viec dang ky ban quyen tac gia ngay cang tang: nam 2007, trong do phai ke den nam 2008 so lieu tang len voi ty le dang ke, qua do tac gia chu sd huu tac pham truc tiep tham gia nop don ngay cang tang, dac biet cac chu sd huu quyen tac gia da thong qua cac to chuc tu van, dich vu quyen tac gia de dang ky khang dinh sd huu quyen cho moi tac pham cua minh Voi nhung so lieu
cu the da thay ro duoc nhung cai tien dang ke trong cong tac bao ho quyen tac gia tai Viet Nam Viec dang ky phan bo khong deu, tap trung chu yeu d phia Bac, mien Trung chiem ty le kha nho Vai tro cua co quan quan ly nha nuoc ve viec cap va thu hoi giay chung nhan dang ky ban quyen tac gia chu yeu bang viec phuc dap cong van ve dang ky quyen tac gia chiem ty le kha lon nhung trong thdi gian gan day da
Trang 22co sir tang cuong nang lire cua cac co quan nen so lieu da co dau hieu giam dang ke
Trong khi tinh hinh vi pham ban quyen tai Viet Nam dang dien ra phd bien, nghiem
trong thi so luong kiem tra, giam sat thu hoi cap giay chung nhan chiem ty le chua
cao Dieu nay cho thay vai tro cua cac co quan quan ly nha nude chua dap ung duoc
yeu cau
2.2.3 Thuc trang kiem tra, giam sat cua co quan quan ly Nha nude bao ho
quyen tac gid trong linh vuc xuat ban.
Trong cong tac quan ly, dieu hanh, cong tac thanh tra, kiem tra, xu ly vi
pham van phat sinh nhieu bat cap dan tdi cong viec khong dat ket qua cao, nhieu vu viec keo dai, xu ly khong nghiem Nhieu vu viec duoc chuyen den nhieu co quan
giai quyet thuong keo dai thoi gian giai quyet Bo Thong tin va Truyen thong, Bo
Van hoa Du lich va The thao chua xay dung duoc co che phoi hop trong viec giai
quyet nhung vu viec vi pham ban quyen trong hoat dong xuat ban, vi vay rat nhieu
trudng hop xu ly khong triet de hoac de lot hanh vi vi pham Nhung vu viec cu the
02 Bo ciing phoi hop giai quyet cung rat it va khong hieu qua
Vai tro cua Nha nudc trong xu ly, giai quyet cac tranh chap khieu kien lien
quan den quyen tac gia trong linh vuc xuat ban rat mo nhat Van de quyen tac gia
trong linh vuc xuat ban, cac co quan chuc nang rat kho phat hien nhung vi pham ve
ban quyen ma chi cd duoc nhung thong tin khi chu so huu ve quyen tac gia cd don
thu phan anh, to cao, khieu nai Ciing vdi do, viec tham gia xu ly giai quyet rat han
che: khi cd vu viec vi pham xay ra, vai tro ciia cac co quan quan ly Nha nudc chi vdi mire la trung gian, trung chuyen y kien cua ben khieu nai, khong cd bien phap
xir ly cd tinh chat ran de yeu cau cac ben vi pham phai thuc hien trach nhiem Ma
chi chu yeu tap trung cac thu tuc hanh chinh mang tinh chat thong bao vu viec cho cac ben cd lien quan viec giai quyet nhung tranh chap chu yeu la do hai ben tu thoa thuan
2.2.4 Thuc trang xir ly vipham.
Trang 23Theo bao cao cua Thanh tra van hoa, tu nam 2007 den nay da co gan
300.000 luot kiem tra da duoc thuc hien Nhieu vu viec da xu ly, tu phat canh cao,
phat tien den thu hoi giay phep kinh doanh, tich thu phuong tien vi pham, tieu hUy
san pham duoc tao ra tu hanh vi vi pham sao chep lau Trong do co nhung vu viec
da duoc xu ly nghiem minh, trong 5 nam qua da co tren 10 vu an ve quyen tac gia
va quyen lien quan da duoc cac toa dan su, toa kinh te xem xet va xu ly
Tuy nhien, tren thuc te cong tac xu ly vi pham cOn rat nhe, tinh chat ran de
khong co, da gay khong it bat binh trong du luan
Doi voi linh vuc xuat ban hien nay, cac co quan quan ly Nha nuoc moi chi
ap dung 4 hinh thuc tren chua co vu an nao giai quyet bang bien phap hinh su hay
dua ra xu ly tai Toa an
2.2.5 Cong t ac bop t ac quoc t e vi e bao ho quyen t ac gia tr ong li nh vuc xua t
ban.
Cong tac hop tac quoc te da duoc trien khai mot cach chu dong, tich cuc va
thu duoc nhieu ket qua quan trong gop phan dang ke vao no luc hoan thien he
thong Hien co 5 dieu uoc quoc te da phuong gom: Berne, Rome, Geneve, Brussel,
TRIPS; 3 dieu uoc song phuong gom: Hiep dinh giua Chinh phu CHXHCN Viet
Nam va Chinh phu Hop chung quoc Hoa Ky ve thiet lap quan he quyen tac gia,
Hiep dinh giua Chinh phu CHXHCN Viet Nam voi Chinh phu Lien bang Thuy Si,
Hiep dinh giua CHXHCN Viet Nam va Chinh phu Hop chung quoc Hoa Ky ve
quan he thuong mai Cac hiep dinh doi tac kinh te, dau tu, thuong mai va hiep dinh
khu vuc nhu Hiep dinh voi Lien bang Nga, Nhat Ban, Han Quoc, Trung Quoc, Dai
Loan da duoc ky ket trong do co cac dieu khoan ve so huu tri tue da duoc cam ket
2.3 Danh g i a t hu’ c t rang q uan l y N ha n u ’ O ’ c ve ba o ho q uyen tac g ia
trong linh vna xuat bNh khi Viet Nam lC qhChh vien WTO.
2.3.1 Nhung ke t qua da da t duuc.
Trang 24Mot la: Xay dung duoc mot he thong van ban phap luat ve bao ho quyen tac gia da tuong doi hoan thien, dap ung cac yeu cau “toi thieu” hay cac nghia vu “bat buoc” theo Hiep dinh TRIPS.
Hai la: chinh sach bao ho quyen tac gia va cac quyen lien quan da phat huy tac dung tich cue
Ba la: Cac hoat dong kiem tra xu ly cua cac co quan co tham quyen duoc tang cudng tren pham vi toan quoc Trong 10 nam co tren 20 vu an ve quyen tac gia
va quyen lien quan, da duoc cac toa dan su, toa kinh te xem xet va xu ly
Bon la: Bo may thuc thi quyen tac gia ve co ban da duoc hinh thanh tir he thong quan ly hanh chinh, he thong tu phap den to chuc phi chinh phu, to chuc tu nhan
Nam la: Xay dung duoc he thong quan ly tap the quyen tac gia, quyen lien quan cua Viet Nam nhu: Trung tam quyen tac gia van hoc Viet Nam (VLCC), Hiep hoi quyen sao chep Viet Nam (Vietpro)
San la: Hoat dong hoi nhap quoc te cd buoc tien vuot bac: 5 dieu udc quoc
te da phuong, 2 dieu udc song phuong, cac hiep dinh doi tac kinh te, dau tu, thuong mai song phuong va da phuong
2.3.2 Nhieng han che va nguyen nhan.
2.3.2.1 Nhung han che
Mot la: Ve cong tac xay dung phap luat con nhieu thieu sot, so ho, van edn nhung bat cap tir thuc tien thuc thi
Hai la Bo may cac co quan quan ly Nha nude thuc hien chuc nang bao ho
quyen tac gia trong linh vuc xuat ban chua dap ung duoc tinh hinh thuc te va yeu cau cua qua trinh hoi nhap quoc te: thieu va yeu ca ve so luong va chat luong
Ba la: Cong tac kiem tra, giam sat cua co quan quan ly Nha nude bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban yeu, chua dap ung duoc yeu cau
Trang 25Bdn la: Che tai xu ly vi pham ban quyen ttong tac gia tinh kha thi chua cao,
cac tranh chap giai quyet khieu nai chua dam bao tinh nghiem minh cua phap luat
2.3.2.2 Ngguen nnan
Mot la: Cong tac tuynn truyen chua gan lien vdi viec thuc thi phap luat ve
quyen tac gia Su hieu biet cua toan xa hoi doi vdi van de bao ho quyen tac gia
uong linh vuc xuat ban cdn han che
Hai la: Cac van ban phap luat quy dinh linn quan den bao ho quyen tac gia
trong linh vuc xuat ban dang trong qua trinh hoan thien va cu the hoa, con chua tap
trung, rai rac trong qua nhieu van ban; cung vdi do, nhung quy dinh ve hanh vi xnm
pham quyen tac gia trong linh vuc xuat ban chua that day du, chua dong bo
Ba la: Vai uo cua cac Hiep hoi nganh nghe ve bao ho quyen tac gia trong
linh vuc xuat ban chua duoc phat huy
Bon la: He thong thuc thi quyen tac gia, quyen linn quan cua cac cap chinh
quyen chua dap ung ynu cau bao ho theo quy dinh phap luat
Nam la: Cong tac xu ly doi vdi sach “lau” va xuat ban pham vi pham ban
quyen cdn nhieu van de bat cap:
Sau la: Cac chu truong, chinh sach cua gha nudc cham duoc trien khai thuc
hien
CHU ' ONG 3: PHUONG HU ’ O ’ NG VA GIAI PHAP HOAN THIEN
QUAN LY NHA NU ’ O ’ C VE BAO HO QUYEN TAC GIA TRONG LINH vuc
XUAT BAN GIAI DOAN 2011 - 2015.
3.1 Nhung van de dat ra ve bao h o q u y en t a c gi a t ro n g l inh v u'c xu at
ban giai Vuan 2011 - 2015.
Trang 26Cong tac bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban giai doan 2011-2015 dang phai doi mat voi nhieu kho khan nhu: co che quan ly cua Nha nuoc, doi ngu can bo lam cong tac thieu ca ve so luong va chat luong, mau thuan giua nhiem vu chinh tri va kinh doanh, dac biet mot van de dat ra hien nay do la van hoa doc dan dan dang bi mat di, tinh frang in lau dang dien ra kha pho bien va anh huong nghiem frong den phat frien cUa nganh xuat ban That kho tin, trong giai doan hien nay tinh trang in cac tap tho ra chi de tang, co khi phai tra nhuan but bang sach Theo so lieu danh gia cUa Cuc Xuat ban nam 2010 thi binh quan moi nam, mot ngudi Viet Nam doc duoc 2,8 cuon sach va 7,07 to bao.
3.2 Du bao xu huo’ng pha t t r iie n cua Imh vuc xua t ban o’ Vie t Na m
3.2.1 Xu huong cua xuat ban the gioi.
Theo nhan dinh cUa cac chuyen gia xu huong xuat ban the gioi co nhieu noi dung: “sach dien tu, mot xu huong xuat ban” "xuat ban tro thanh cong nghiep tri thuc - van hoa"; "mo hinh NXB chuyen nganh trong cac tap doan da nganh" Thoi quen doc sach dang dich chuyen tfr doc den ket hop doc voi nghe - nhin Do do, xuat ban the gioi dang theo huong da dang loai hinh: sach truc tuyen, dia CD, CD- Room, qua cac thiet bi ky thuat so, internet, dien thoai di dong, radio
3.2.2 Xu huo ’ ng md cua, hoi nhap trong linh vuc xuat ban.
3.2.3 Phuong huong phut trien xuat ban V i et Nam giai doan 2011 - 2015
a Tiep tuc hoan thien phap luat hien hanh, huong toi trinh cac cap ve viec xay dung, ban hanh luat ban quyen rieng nhu nhieu quoc gia tren the gioi
b Tiep tuc tang cudng tuyen truyen, giao duc nham nang cao nhan thuc, tri thuc va y thuc chap hanh phap luat trong cong dong noi chung va nhung doi tuong
co quyen va nghia vu lien quan noi rieng
Trang 27c Tiep tuc nang cao nang luc, hieu luc cua cac co quan quan ly, thuc thi
Tang cudng manh me cac hoat dong kiem tra, xu ly nghiem minh hanh vi xam
pham quyen tac gia, quyen lien quan
d Cung co, tang cudng nang luc va hieu qua hoat dong tu bao ve quyen cua
cac to chuc quan ly tap the quyen tac gia, quyen lien quan Xay dung quy hoach he
thong quan ly tap the phu hop voi dac diem kinh te Viet Nam va xa hoi Viet Nam
d Tiep tuc thuc day hoat dong thuc thi cac dieu uoc quoc te song phuong, da
phuong ve quyen tac gia, quyen lien quan va cac cam ket ve quyen tac gia va quyen
lien quan Uong cac hiep dinh song phuong va da phuong ve kinh te, dau tu, thuong
mai da co hieu luc
3.2 Giai ph a p t a ng n ir o mg quan l y N ha n u N c v e bao ho quy e n ta c gia
trong ling vuo xuat bhn khi Viet Nam IV tgvng hien oua WTO.
3.2.1 Tang cudng cong tac tuyen truyen giao duc phap luat ve bao ho quyen
tac gia
3.2.2 Hoan thien he thong hanh lang phap ly, co che chinh sach ve bao ho
quyen tac gia Uong linh vuc xuat ban
3.2.3 Phan cdng, phan cap giua cac co quan quan ly Nha nuoc ve bao ho
quyen tac gia cua Viet Nam
3.2.4 Tang cudng cong tac thanh tra kiem ha va xu ly nhung vi pham quyen
tac gia trong linh vuc xuat ban
3.2.5 Xay dung va thuc thi chinh sach uu dai doi voi nganh xuat ban
3.2.6 Phat huy vai ho, Uach nhiem cua cac Hiep hoi, cac Hoi bao ho quyen
tac gia trong linh vuc xuat ban
3.2.7 Tang cudng cong tac hop tac quoc te ve bao ho quyen tac gia trong
linh vuc xuat ban
Trang 28LE THI DIEU THUY
Chuyen nganh: Quan tri kinh doanh thuong mai
LUAN VAN THAC SI QUAN TRI KINH DOANH
NGU&I HUONG DAN KHOA HOC: I
GS.TS Hoang Due Than
Ha Noi, nam 2011
Trang 29MO DAU
Tac gia, voi tu each la chu the sang tao ra tac pham co quyen duoc huong thanh qua lao dong sang tao cua minh trong mot khoang then gian nhat dinh Bao ho quyen tac gia se khuyen khich sang tao ra nhieu tac pham co gia tri phuc vu cong chung va xa hoi Tong giam doc to chuc So huu tri tue the gioi WIPO da phat di thong diep nhan ngay So huu tri tue the gioi voi tua de “Khuyen khich sang tao -
khich le cac tai nang sang tao va doi mai dang tao dung the giai va tiamg lai cua chung la - do la muc dich cuoi cung md sd huu tri tue dang phung sir” Su phat
trien cua mot quoc gia phu thuoc rat Ion vao kha nang sang tao cua ngudi dan d quoc gia do, viec khuyen khich kha nang sang tao ca nhan va truyen ba no la dieu kien thiet yeu cho su tien bo xa hoi cua quoc gia do Kinh nghiem cho thay, su giau
cd cua di san van hoa quoc gia phu thuoc true tiep vao trinh do bao ho doi voi cac tac pham van hoc nghe thuat So luong cac sang tao tri tue cua quoc gia cang nhieu thi danh tieng cua quoc gia ay cang cao So luong cac san pham trong van hoa va nghe thuat cang nhieu thi cang cd nhieu cong su trong cac nganh cong nghe giai tri, sach bao, ghi am Co the noi viec thuc day sang tao tri tue la mot trong nhung co sd tien quyet cho su phat trien xa hoi, kinh te va van hoa
Van de quyen SHTT duoc To chuc Thuong mai The gioi (WTO) dua vao vong dam phan Uruguay nam 1986 voi ly do quyen SHTT khong phai la mot van de tach rdi voi hoat dong thuong mai ma co quan he chat che voi thuong mai va phat trien kinh te Van de quyen SHTT khong dung lai d pham vi lanh tho quoc gia ma ngay cang mang tinh toan cau Cac tap doan da quoc gia cua cac nude giau bi ton that nhieu do quyen SHTT bi vi pham nhieu d cac nude dang phat trien Chinh dieu nay thuc day cac nude phat trien xay dung mot co che mang tinh kiem soat toan cau doi voi van de bao ho quyen SHTT
Trang 30Thay ro duoc vai tro cua quyen tac gia, Viet Nam da co su quan tam tu rat som, ngay tu Hien phap dau tien nam 1946 Nha nuoc Viet Nam da ghi nhan nhung quyen co ban cua cong dan lien quan den quyen tac gia do la quyen tu do ngon luan,
tu do xuat ban cua cong dan la viec Nha nuoc cam ket bao ve quyen loi cua tri thuc, ton trong quyen tu huu tu nhan ve tai san Tu tudng lap phap nay tiep tuc duoc phat trien tai Hien phap 1959, 1980 va Hien phap 1992
Ngay 11-1-2007, Viet Nam chinh thuc tro thanh thanh vien thu 150 cua To chuc Thuong mai the gioi WTO Dieu nay mo ra co hoi to lon trong viec phat trien kinh te dat nuoc nhung chung ta phai doi mat voi nhieu thach thuc dac biet la tuan thu cac cam ket quoc te ve bao ve quyen so huu tri tue noi va bao ho quyen tac gia noi rieng Viec bao ho quyen tac gia truoc het la do nhu cau cua su phat trien va giao luu quoc te, dac biet trong boi canh toan cau hoa, khu vuc hoa ve kinh te, thuong mai dien ra ngay cang soi dong Bao ho quoc te quyen tac gia la mot hoat dong co tinh tat yeu, khach quan, khong ngung duoc phat trien, the hien tren hai huong: mo rong pham vi cac doi tuong duoc bao ho bang cac thiet che quoc te va khong ngung chi tiet hoanoi dung bao ho
Den nay, Viet Nam da thiet lap duoc mot he thong bao ho quyen so huu tri tue kha day du Tuy nhien, xet ve tinh hieu qua, he thong bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban cua Viet Nam dang dung truoc nhung thach thuc va doi mat nhung van de bat cap trong cong tac quan ly Nha nuoc nhu: he thong hanh lang phap ly chua dong bo, nhieu quy dinh chua dap ung duoc qua trinh hoi nhap kinh te quoc te; phan cong, phan cap giua cac co quan quan ly Nha nuoc con chong cheo, thieu sbt dan den mot so linh vuc bi bo trong, cong tac kiem tra xu ly cua co quan Nha nuoc chua du suc ran de giao duc; Dang chu y, tinh trang xam pham quyen tac gia dien ra kha pho bien va ngay cang tinh vi hon gay hau qua nghiem trong, cac nha xuat ban dang phai kinh doanh trong tinh trang nan in lau hoanh hanh, hien nay cac co quan quan ly Nha nuoc van chua the hien ro duoc vai tro trong cdng tac bao
ho quyen tac gia, cung nhu dam bao duoc mot moi truong kinh doanh canh tranh lanh manh cho cac nha xuat ban Trong thoi dai bung no thong tin, tien bo khoa hoc
Trang 31cong nghe nhu hien nay da tao ra nhieu hinh thuc, phucmg phap moi de khai thac tac pham va truyen ba trong thoi gian ngan khien cho viec bao ho cac doi tuong quyen tac gia cang dong vai tro quan trong hon bao gio het Nang cao hieu qua he thong thuc thi phap luat ngay cang tro thanh mot doi hoi cap bach Vi vay, trong thoi gian toi can tap trung chan chinh nang cao hieu qua hoat dong cua van de bao ho quyen tac gia tren thuc te.
Xuat phat tu tinh hinh ly luan va thuc tien trong cong tac quan ly nha nuoc doi voi bao ho quyen tac gia, Cao hoc vien lua chon de tai “ Hoan thien quan ly Nha nudc ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban khi Viet Num la thanh vien cua To chuc thuong mai the gidi (WTO)’ de nghien cuu
Thoi gian vua qua, da co mot so cong trinh nghien cuu duoi goc do luat hoc, kinh te hoc duoc cong bo hen quan den quan ly Nha nuoc ve linh vuc xuat ban hoac
ve quyen tac gia, quyen so huu tri tue tuy nhien so luong khong nhieu Cac de tai nghien cuu truoc day chi tap trung nghien cuu rieng ve bao ho quyen tac gia hay ve
linh vuc xuat ban, tat ca cac de tai deu tiep can tu goc do quan ly chung nhu de tai nghien cuu khoa hoc cap bo do Phan vien Bao chi va tuyen truyen thuoc Hoc vien Chinh tri quoc gia chu tri tiep can tu goc do quan ly chung " Nang cao hieu luc quan
ly Nha nudc doi vdi hoat dong xuat ban sach d nudc ta hien nay" Luan an cua nghien cuu sinh Duong Vinh Suong ve: ' "Doi mdi quan ly Nha nudc doi vdi hoat dong cua cac nha xuat ban trong budc chuyen sang ca che thi truong" Tien si Vu
Manh Chu voi de tai: " Phap luat ve xuat ban d Viet Nam, qua trinh thuc hien va doi mdi trong dieu kien ca che thi truong dinh hudng XHCN " Luan van thac si kinh te
“ Quan ly Nha nudc ve bao ho quyen sd huu tri tue doi vdi hang nong san Viet Nam”
Cac cong trinh tren chi moi nghien cuu nhung khia canh co hen quan toi quan ly Nha nuoc bang phap luat doi voi xuat ban hay mot linh vuc nao khac, hoac
ve quyen tac gia, hoac nghien cuu rieng biet ve linh vuc xuat ban ma chua co cong
Trang 32trinh nao nghien cu’u mot each day du ca ve mat ly luan va thu’c tien ve quan ly nha nubc ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban Co the noi, luan van nay la cong trinh dau tien duvc nghien cuu tuong doi he thong va toan dien van de hoan thien cong tac quan ly Nha nuoc ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban dubi goc do kinh te Dieu nay chung to van de dat ra la cap thiet, nhung rat kho khan va phuc tap doi vbi cao hoc vien Vi trong thuc te hien nay, khai niem ve quyen tac gia trong linh vuc xuat ban van dang la mot van de con gay nhieu tranh cai, viec phan cong chuc nang quan ly Nha nubc giua cac co quan vua thieu lai vua thua
3 Muc dich va nhiem vu nghien cuu.
- Muc dich: Nghien cuu ly luan va thuc tien thuc thi bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban khi Viet Nam la thanh vien WTO, phan tich, danh gia de dua ra nhung giai phap co tinh kha thi nham hoan thien quan ly Nha nubc ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban
4 Doi tuong va pham vi nghien cuu.
Doi tuong nghien cuu: quyen tac gia trong linh vuc xuat ban (gom cac xuat ban pham) va noi dung quan ly Nha nubc ve bao ho quyen cua tac gia hoac nguoi duoc thu huong quyen do mot cach hop phap Xuat ban pham bao gom tac pham,
Trang 33tai lieu ve chinh tri, kinh te, van hoa, xa hoi, giao due va dao tao, khoa hoc va cong nghe, van hoc, nghe thuat duoc xuat ban bang tieng Viet, tieng dan toe thieu so Viet Nam, tieng nude ngoai va con duoc the hien bang hinh anh, am thanh tren cac vat lieu, phuong tien ky thuat khac nhau Xuat ban pham quy dinh duoc the hien dudi cac hinh thuc sau day:
- Sach, ke ca sach cho ngubi khiem thi, sach dien tir
- Tranh, anh, ban do, ap-phich; to rbi, to gap co noi dung nhu tren
- Lich cac loai dudi dang xuat ban pham
- Bang am thanh, dia am thanh, bang hinh, dia hinh cua nha xuat ban co noi dung thay sach hoac minh hoa cho sach
Theo cac quy dinh trong cac van ban phap luat cua Viet Nam thi quyen tac gia luon gan lien voi quyen lien quan, nhung trong pham vi cua luan van cao hoc vien chi tap trung de cap den van de quyen tac gia
Pham vi nghien cuu cua de tai: Nghien cuu b tam vi mo va khong gian linh vuc xuat ban trong nude
Ve thdi gian: Thuc trang quan ly Nha nude ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban tu nam 2007 den 2011, kien nghi den nam 2015
Luan van duoc thuc hien tren co sd ly luan cua chu nghia Mac - Lenin, tu tudng Ho Chi Minh va quan diem cua Dang, Nha nude Viet Nam trong quan ly nha nude ve bao ho quyen tac noi chung va bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban noi rieng Duoc thuc hien bang phuong phap nghien cuu triet hoc duy vat bien chung, duy vat lich sir, nhung phuong phap ket hop ly luan va thuc tien; phan tich
va tong hop lich sir cu the, ciing mot so phuong phap khac cua khoa hoc quan ly Luan van nghien ciru dua tren quan diem bien chung, cac dinh hudng va de xuat gan
Trang 34vdi dieu kien thuc te cua Viet Nam, dap ung duoc yeu cau cua cac cam ket khi Viet Nam la thanh vien cua To chuc Thuong mai the gidi.
Cac phuong phap nghien cuu cu the: phuong phap phong van - doi tuong phong van la cac chuyen gia, phuong phap thu thap thong tin, phuong phap quan
sat: Su dung cac ky thuat phan tich, thong ke, so sanh de danh gia thuc trang
- Nguon du lieu:
+ Nguon so cap:
Cao hoc vien tien hanh thu thap cac thong tin thong qua viec tham do va lay
y kien chuyen gia co kinh nghiem lau nam trong cong tac bao ho quyen tac gia, hoat dong trong lnh vuc xuat ban, truc tiep lam cong tac quan ly Nha nudc ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban
+ Nguon thu cap:
Cao hoc vien su dung nguon du lieu thu thap duoc thong qua cac thong tin tu cac co quan chuc nang co lien quan nhu: Cuc Ban quyen tac gia - Bo Van hoa the thao va du lich, Cuc Xuat ban, Thanh tra Xuat ban va bao chi - Bo Thong tin va truyen thong Cac nguon du lieu duoc trich dan truc tiep trong luan van va duoc ghi chu chi tiet trong phan danh muc tai lieu tham khao
- Tren phuong dien ly luan: Ket qua nghien cuu cua luan van gop phan cung cap them nhung co so khoa hoc cho hoat dong nghien cuu ly luan ve quan ly Nha nudc ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban Co the dung lam tai lieu tham khao cho hoat dong nghien cuu, hoc tap trong he thong cac truong chinh tri, dai hoc
Dac biet, nhung ket qua do co y nghia gop phan tang cuong cong tac quan ly Nha nudc bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban khi Viet Nam la thanh vien cua
To chuc Thuong mai the gidi
- Tren phuong dien thuc tien: ket qua nghien cuu cua luan van co the lam tai lieu tham khao cho cac co quan quan ly Nha nudc hoan thien cong tac bao ho quyen
Trang 35tac gia trong linh vuc xuat ban Dac biet la thay ro duoc nhung han che va nhung van de bat cap hien nay can duoc giai quyet Qua kinh nghiem cua mot so quoc gia
co the rut ra nhung bai hoc doi voi Viet Nam
- Dong gop moi ve khoa hoc cua luan van: Luan van nghien cuu toan dien nhung van de ly luan co ban cong tac quan ly Nha nude ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban Tir do, luan van xac dinh nhung noi dung cu the ve quyen tac gia trong linh vuc xuat ban can co su quan ly Nha nude Tren co sd do, luan van phan tich, danh gia thuc trang quan ly nha nude ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban Viet Nam hien nay va dua ra nhung de xuat nham tang cuong hon nua viec quan ly Nha nude ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban
Luan van ngoai phan md dau, ket luan, danh muc tai lieu tham khao, danh muc chu viet tat va cac phu luc tham khao duoc ket cau gom 3 chuong:
Chuong 1 Ly luan chung cua quan ly nha nude ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban khi la thanh vien cua To chirc thuong mai the gioi
Chuong 2: Thuc trang quan ly Nha nude ve bao ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban khi Viet Nam la thanh vien cua WTO
Chuong 3: Phuong huong va giai phap hoan thien quan ly Nha nude ve bao
ho quyen tac gia trong linh vuc xuat ban khi Viet Nam la thanh vien cua WTO
Trang 36CHUONG 1: LY LUAN CHUNG CUA QUAN LY NHA NUOC VE BAO H O QUYEN TAC GIA TRONG LINH vucXUAT BAN KHI LA THANH VIEN CUA TO CHUC THU ONG MA I THE GIOI.
1.1 Quyen tac gia va nhung quy dinh cua To chuc thuong mai the
• r • A a q ■ A r
gio i ve bao ho quyen tac gia.
1.1.1 Khai niem va vai tro cua quyen tac gia.
Khai niem quyen tac gia va bao ho quyen tac gia da co tu rat lau tren the gioi, bat dau tu cac nuoc phucmg Tay Trong Thbi ky Co dai va Thbi ky Trung Co ngubi
ta chua biet den quyen cho mot tac pham tri tue Cac quy dinh luat phap chi co cho nhung vat mang tac pham tri tue, dac biet la ve sb huu nhu: khong duoc phep trom cap mot quyen sach nhung lai duoc phep chep lai tu quyen sach do Tinh trang nhieu nghe si va tac gia cung lam viec trong mot de tai la pho bien, cung nhu viec cac nhac si khac lay hay thay doi cac bai hat va tac pham am nhac Khi khong muon bai viet bi thay doi tac gia chi con co cach gan mot lbi nguyen rua vao quyen sach cua minh nhu Elke von Repgow, tac gia cua Sachsenspiegel, mot quyen sach ghi chep lai cac luat le duong thbi, da nguyen rua nhung ngubi gia mao tac pham cua ong se bi benh hui
Vao the ky 15 su ra dbi cua may in da danh dau buoc tien dang ke ve quyen tac gia da co su tham gia quan ly bao ho cua Nha nuoc di dau phai ke den la Duc
Tuy nhien, tai thbi diem nay cac tac gia van chua nhan duoc quyen tac gia mot cach day du: moi tac gia cam thay hai long vi tac pham cua minh duoc in an va chi duoc tra mot so tien rat nho cho ban viet tay do Nha xuat ban hay nha in tra Nhb ky thuat
va cong nghe cua may in, cac ban in dau tay co the sao chep va san xuat voi so luong lon mot cach de dang, cac nha in, NXB co su xam pham hen quan den quyen loi kinh doanh Trubc tinh hinh do, cac nha m, NXB da xin quyen loi dac biet tu
Trang 37phia chinh quyen do la: cam in lai cac tac pham it nhat trong mot thoi gian nhat dinh.
Nhung den nam 1710, nhung quy dinh ve quyen tac gia mdi co tinh phap ly, trong mot bo luat tai Anh, Statue of Anne, lan dau tien quyen doc quyen sao chep cua tac gia mdi duoc phap luat cong nhan, tiep theo la My vao nam 1795 quy dinh
tac gia sau do nhuong quyen nay lai cho nha xuat ban Tai Phap mot Propriete luteraire et artistique (So huu van hoc va nghe thuat) duoc dua ra trong hai bo luat vao nam 1791 va 1793 Cung vao nam 1837 Hoi dong lien bang cua Lien minh Due quyet dmh thoi han bao ve tu khi tac pham ra doi la 10 nam, thoi han nay duoc keo dai thanh 30 nam sau khi tac gia qua doi vao nam 1845
Co the hieu Quyen tac gia hay ban quyen (copyright) la quyen cua to chuc,
ca nhan doi voi tac pham do minh sang tao ra hoac so huu Quyen tac gia duoc hieu
la quyen doc quyen duoc phap luat trao cho tac gia hoac chu so huu tac pham ve viec sao chep tac pham va phan phoi hoac pho bien tac pham den cong chUng bang bat ky phucmg thuc hoac phuong tien nao va ve viec cho phep nguoi khac khai thac tac pham theo nhung cach thuc cu the
Tai Viet Nam, khai mem quyen tac gia tuy rat mdi me, song quyen nay da duoc phap luat quy dinh tu rat sdm, Hien phap quy dinh: “ Cong dan co quyen nghien cuu khoa hoc, ky thuat, phat min h , sang che, sang kien cai tien ky thuat, hap
ly hoa san xuat, sang tac, phe hinh van hoc, nghe thuat va tham gia cac hoat dong van hoa kha c Nha nudc bao ho quyen tac gi a , quyen sd huu cong nghiep ”
Theo Luat So huu tri tue Viet Nam: Dieu 18,19,20 Luat So huu tri tue Viet Nam quy dinh: quyen tac gia bao gom quyen nhan than va quyen tai san (co nudc goi la quyen tinh than va quyen kinh te)
Quyen nhan than gom cac quyen dat ten cho tac pham, dung ten that hoac bUt danh tren tac pham; duoc neu ten that hoac bUt danh khi tac pham duoc cong bo, su dung, cong bo tac pham hoac cho phep nguoi khac cong bo tac pham, bao ve su
Trang 38toan ven cua tac pham, khong cho ngudi khac sira chua, cat xen hoac xuyen tac tac pham dudi bat ky hinh thuc nao gay phuong hai den danh du va uy tin cua tac gia.
Quyen tai san gom cac quyen lam tac pham phai sinh, bieu dien tac pham trudc cong chung, sao chep tac pham; phan phoi, nhap khau ban goc hoac ban sao tac pham, truyen dat tac pham den cong chung bang phuong tien hou tuyen, vo tuyen, mang thong tin dien tu hoac bat ky phuong tien ky thuat nao khac, cho thue ban goc hoac ban sao tac pham dien anh, chuong trinh may tinh
Dieu 19 Luat xuat ban 2004 quy dinh Quyen tac gia trong lTnh vuc xuat ban:
"Tiec xuat ban tac pham, tdi ban xuat ban pham chi duac thuc hien sau khi co hap dong vdi tac gia hoac chu sd huu tac pham theo quy dinh cua phap luat”.
Doi tuong bao ho ban quyen tac gia bao gom cac tac pham van hoc, khoa hoc, sach giao khoa, giao trinh, chuong trinh may tinh, suu tap du lieu va cac tac pham khac duoc the hien dudi dang chu viet hoac ky tu khac; cac bai giang, bai phat bieu va bai noi khac, tac pham bao chi; tac pham am nhac, tac pham san khau, tac pham dien anh va cac tac pham dupe tao ra theo phuong phap tuong tu; tac pham tao hinh, my thuat ung dung; tac pham nhiep anh, tac pham kien true, cac ban hoa do, so do, ban do, ban ve lien quan den dia hinh, cong trinh khoa hoc; tac pham van hoc, nghe thuat dan gian Y tuong duoc the hien tac pham khong can phai dam bao tinh moi, tuy nhien, tac pham phai la sir sang tao nguyen goc cua tac gia
Viec bao ho ban quyen tac gia khong phu thuoc vao chat luong hoac gia tri cua tac pham tham chi ca muc dich ma tac pham huong tdi va viec su dung tac pham nhu the nao Tac gia khong co nghia vu chung minh quyen tac gia, quyen lien quan thuoc ve minh khi co tranh chap trir trudng hop cd chung cu nguoc lai Cd mot
so ngoai le doi voi cac tac pham dupe bao ho ban quyen tac gia la tin tuc thdi str thuan tuy dua tin, cac van ban quy pham phap luat, van ban hanh chinh, tu phap va ban dich chinh thuc cua cac van ban do, cac quy trinh, he thong, phuong phap hoat dong, khai mem, nguyen ly, so lieu Nhung ngoai le nay xuat phat tu muc tieu va ban chat cua cac doi tuong nay cd tinh chat dac thu rieng
Trang 39Quyen tac gia phat sinh ke tu tho' diem tac pham duac sang tao dudi hinh thuc nhat dinh Tac gia, chu sd huu tac pham khong bat buoc phai dang ky quyen tac gia tai co quan Nha nudc co tham quyen Tac pham du co dang ky hay khong dang ky quyen tac gia deu duac hudng su bao ho nhu nhau tu phia Nha nudc Tuy nhien, viec dang ky quyen tac gia lai can thiet va rat co y nghia trong viec chung minh quyen tac gia khi co tranh chap xay ra.
Tom lai, Quyen tac gia noi chung duac hieu la cac quyen nhan than va quyen doc quyen ve tai san duac phap luat trao cho tac gia la nguoi sang tao ra tac pham, bao gom quyen boc lo tac pham, quyen sao chep tac pham va quyen phan phoi hoac pho bien tac pham den cong chung bang bat ky phuong thuc hoac phuong tien nao,
va quyen cho phep nguoi khac su dung tac pham theo nhung cach thuc cu the Hau het luat quyen tac gia cua cac nudc deu phan biet ro giua quyen tai san va quyen nhan than Cac ngoai le nhat dinh cung duac luat phap dat ra doi vdi cac loai hinh tac pham du tieu chuan bao ho va doi vdi viec thuc thi cac quyen do
Tu nhung khai niem tren co the khai quat mot so dac diem cua quyen tac gia
do la:
- Quyen tac gia la mot bo phan cua quyen sd huu tri tue, la quyen sd huu cua
ca nhan, phap nhan doi vdi tac pham van hoc, nghe thuat va khoa hoc do minh sang tao ra hoac sd huu, thuong goi la ban quyen tac gia Quyen tac gia thuong duac xac lap doi vdi nhung nguoi sang tao ra tac pham goc ve van hoc, kich, am nhac, nghe thuat
- Quyen tac gia cho phep nguoi sang tao kiem soat duac viec khai thac, sao chep, cai bien, cong bo tac pham cua minh
- Quyen tac gia de bi xam pham vi doi tuang cua quyen tac gia mang tinh phi vat the, do vay tao kha nang de khai thac, pho bien rong rai khi duac boc lo ra dudi mot hinh thuc nhat dinh trong pham vi nhieu nudc khac nhau
- Quyen tac gia mang tinh chat lanh tho ro rang va tuyet doi Quyen tac gia phat sinh tren lanh tho quoc gia nao thi co hieu luc tren lanh tho cua quoc gia do ma
Trang 40thoi va khong co hieu luc ngoai lanh tho neu ko co dieu uoc quoc te Trong pham vi
lanh tho quoc gia quyen tac gia duoc dieu chinh va bao ho bang phap luat cua chinh quoc gia do: doi tuong bao ho, thoi gian bao ho, cac quyen tai san, quyen nhan than
- Quyen tac gia mang tinh thoi han
* V a i trd ci i a quyen tac gia:
Quyen tac gia la mot trong nhung co so tien quyet thuc day sang tao tri tue,
su phat tri en xa hoi, kinh te va van hoa
Quyen tac gia co vai tro kich thich cac hoat dong sang tao cua con nguoi Co the thay trong thuc te neu hoat dong lao dong cua con nguoi ma khong dem lai loi ich dac biet la loi ich ve kinh te thi hoat dong lao dong kho dien ra va kho co the dat duoc chat luong cao Quyen tac gia dem lai cho tac gia va nhung nguoi co lien quan nhung quyen loi kinh te doi voi nguoi sang tao ra nhung tac pham hay nhung tai lieu Tu do thong qua cac hoat dong thuong mai, tac gia cua nhung tai san tri tue co the chuyen nhuong nhung san pham, ket qua lao dong cua minh tren thi truong theo quan he cung cau Viec xac dinh quyen tac gia giup cac tac gia cac duoc su kich thich, sang tao, doi moi, dau tu trong phat trien, mo rong san xuat kinh doanh Bao
ho se duoc tao co so de cac chu the so huu co the phat trien
Quyen tac gia thuc day hoat dong giao luu van hoa: voi xu huong toan cau hoa hien nay, hoat dong giao luu van hoa la dieu tat yeu doi voi moi quoc gia Qua trinh nay da giup cac quoc gia giao luu va hoi nhap nhieu hon ve van hoa, kinh te Viec pho bien cac tac pham nghe thuat phuc vu kinh te xa hoi, giao duc, chinh tri giua cac quoc gia da gop phan khong nho lam giam bot khoang cach chenh lech trinh do phat trien giua cac quoc gia tren the gidi va trong khu vuc
Bao ho quyen tac gia tao dong luc cho hoi nhap, canh tranh va phat trien: so huu tri tue la nhan to dem lai su tang truong kinh te cho cac chu the so huu va xa hoi Viec bao ho quyen tac gia trong moi linh vuc lam gia tang nang luc canh tranh quoc gia, doanh nghiep Bao ho quyen So huu tri tue noi chung va quyen tac gia noi rieng la cach thuc de hoi nhap thanh cong, thuc day phat trien kinh te theo huong