Hoàn thiện chính sách quản lý tài chính công khu vực hành chính sự nghiệp khi việt nam là thành viên của tổ chức thương mại thế giới wto

Xac dinh duqc tarn quan trong cua viec hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN trong giai doan tdi thi viec nghien cuu de tai “Hoan thien chinh sach quan ly tai chinh c

1/ HOC ' *

1 M l CNG T:

PHONG LUAN aN ' u ’l ?U

NGUYEN DUY TRUNG

' ■

CHUYEN NGANH: QUAN TRJ KINH DOANH THUONG MAI

NGU'OI HUONG DAN KHOA HQC

ts trAn vAn bAo

HA MH NAM 2011

LOI CAM ON

DANH MUC CAC CHIT VIET TAT

DANH MUC BANG , BIEU

TOM TAT LUAN VAN

LOI MO* DAU 1 CHITONG 1: NHU’NG VAN DE CO BAN VE CHINH SACH QUAN

LY TAI CHINH CONG KHU VlTC HANH CHINH SlT NGHIEP 6 • • • 1.1 Su- can thiet hoan thien chinh sack quail ly tai chinh cdng khu vuc hanh chinh su- nghiep khi Viet Nam la thanh vien to chuc thucng mai the gioi 6

1.1.1 Yeu cau khach quan 6 1.1.2 Yeu cau chu quan 9

1.2 Noi dung chinh sach quan ly tai chinh cong khu vyc hanh chinh sir nghiep 11

1.2.1 Khai niem tai chinh cdng va chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh sty nghiep 11 1.2.2 Noi dung chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su nghiep 13 1.2.3 Dae diem ve chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su nghiep 15 1.2.4 Vai tro cua chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc hanh chinh su nghiep 18

1.3 Kinh nghiem ve quan ly tai chinh cong trong khu vuc hanh chinh nghiep cua mot so nude khu vuc Dong Nam A va tren the gioi 22

su-1.3.1 Kinh nghiem cua cdc nude 22 1.3.2 Bai hoc kinh nghiem rut ra cho Viet Nam ve chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc hanh chinh su nghiep 25

THANH VIEN TO CHlTC THlTONG MAI THE Gl6l 28 2.1 Thu-c trang chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su* nghiep khi Viet Nam la thanh vien to chirc thuo’ng mai the gioi 28

2.1.1 Chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc hanh chinh su- nghiep khi Viet Nam Id thanh vien to chirc thuang mai the gidi 28 2.1.2 Huy dong va sic dung nguon tai chinh de phat trien khu vuc hanh chinh sir nghiep 3 7 2.2 Tac dong cua chinh sach quan ly tai chinh cdng den khu vuc hanh chinh sir nghiep 49

2.2.1 Nhung tac dong tich cue 49 2.2.2 Mot sd han che trong chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vircanh chinh sir nghiep khi Viet Nam Id thanh vien td chuc thuffng mai the gidi 57

CHlTONG 3: GIAI PHAP HOAN THIEN CHINH SACH QUAN LY

THANH VIEN TO CHlTC THlTONG MAI THE GIOI 67 3.1 Quan diem, dinh huong chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc hanh chinh su- nghiep sau khi Viet Nam la thanh vien td chuc thuong mai the gioi (giai doan 2012-2020) 67 3.2 Giai phap hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su- nghiep khi Viet Nam la thanh vien to chuc thuong mai the gidi 77

3.2.1 Hoan thien chinh sach quan ly ngan sach nha nude doi vdi khu vuc lianh chinh sir nghiep 77

r 3.2.2.Hoan thien chinh sach quan ly tai chinh doi vdi eff quan hanh chinh nha nude 80 3.2.3.Sua doi chinh sach quan ly tai chinh doi vdi cac don vi su- nghiep cdng lap 82 3.2.4 Chinh sach quan ly tai chinh cdng trong mot sd linh vuc trong tarn 85

KET LUAN 94 PHU LUC

TAI LIEU THAM KHAO

Toi xin cam doan day la cong trinh nghien cuu doc lap cua toi So lieu duorc neu trong luan van la trung thuc va co trich nguon Ket qua nghien cuu trong luan van la trung thuc va chua duoc cong bo trong bat ky cong trinh nghien cuu nao khac

TAC GIA LUAN VAN

Nguyen Duy Trung

Hai nam gan bo vcri lap CH 181, chuyen nganh Quan tri kinh doanh

' ' 'thuong mai - Khoa Thuong mai va Kinh te quoc te la mot khoang thdi gian dang nhd va bo ich Toi duoc hoc tap va nghien cuu trong mot moi trudng edi

md, chuyen nghiep vdi nhung thay co giao rat than thien va nhiet tinh

Toi xin gvri ldi cam on chan thanh va sau sac toi TS Tran Van Bao ngudi da tan tinh, chu dao hudng dan toi hoan thanh luan van nay va cac thay,

cd giao trong Khoa va Nha trudng da mang toi cho toi nhung kien thuc sau

rong ve tat ca cac mon hoc, cho toi mot cai nhin mdi ve quan tri kinh doanh thuong mai Xin cam on cac can bo quan ly Chuong trinh cao hoc da giup dd

r

toi trong sudt hai nam qua

Toi xin cam on ban lanh dao va cac dong nghiep tai Vu Tai chinh Hanh chinh su nghiep - Bo Tai chinh da dong gop y kien, cung cap thong tin va tao dieu kien cho toi nghien cuu de tai

r

Cudi cung, toi xin cam on nhung ngudi than trong gia dinh, ban be va dac biet la nhung ngudi ban tai ldp CHI81 da luon dong vien, giup do toi trong qua trinh hoc tap va thuc hien luan van nay

Xin tran trong cant on!

Bang 2.1 Chi Chuang trinh muc tieu quoc gia giao due va dao tao 43Bang 2.2 Kinh phi ngan sach nha nude bo tri linh vuc moi trudng 2007-2011 49 Bang 2.3 Chi ngan sach nha nude theo linh vuc 9 thang nam 2011 56

BIEU DOBieu do 2.1: Toe do tang chi thuong xuyen cho ca quan hanh chinh 2005- 2010 37Bieu do 2.2: Chi thuong xuyen so vdi GDP 2005-2010 38

STT Chu- viet tat mA Ten aay au Tieng Viet -*A -* •> np• X

CHIT TIENG ANH VIET TAT

STT Chu’ viet tat Ten aay au Tieng Anh nr -* -n- Q nr • < r* i

Ten aay au Tieng Viet

Fund

Quy tien te the gioi

He thong thong tin quan

ly Ngan sach va Kho bac

11 WTO World Trade Organization To chuc thuong mai the

gioi

LOI MO DAU

l.

Tinh cap thiet cua de tai

Trong nhung nam qua dac biet sau khi la thanh vien chinh thuc cua to chuc thuong mai the gidi WTO, chinh sach quan ly tai chinh cua Nha nude luon doi mdi

de phu hop vdi qua trinh hoi nhap quoc te Doi vdi cac co quan hanh chinh don vi

su nghiep cung chuyen dong va di len cung vdi su tang trudng cua nen kinh te Ngan sach nha nude budc dau duqc co cau lai theo hudng tich cu va hieu qua hon dac biet la van de ve chi tieu ngan sach nhd do, Viet Nam da cai thien mdi trudng phap ly, minh bach va su dung hieu qua ngan sach cho khu vuc HCSN Ngoai ra, tir nam 2007 den nay la mot budc dot pha trong qua trinh ap dung rong rai chinh sach quan ly tai chinh mdi, thuc hien Nghi dinh so 130/2005/ND-CP ngay 17/10/2005 cua Chinh phu quy dinh che do tu chu, tu chiu trach nhiem ve su dung bien che va kinh phi quan ly hanh chinh doi vdi cac co quan Nha nude va Nghi dinh so 43/2006/ND-CP ngay 25/4/2006 cua Chinh phu quy dinh quyen tu chu, tu chiu trach nhiem ve thuc hien nhiem vu, to chuc bo may, bien che va tai chinh doi vdi don vi su nghiep cong lap

Cd the noi, hoi nhap quoc te la cor hoi nhung cung la thach thuc doi hoi Nha nude can phai co nhung bien phap va chinh sach kip thdi va phu hop Vdi vai tro la trung tarn trong he thong tai chinh quoc gia, thi viec hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong noi chung va trong khu vuc HCSN noi rieng la nhiem vu quan trong cua dat nude Xac dinh duqc tarn quan trong cua viec hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN trong giai doan tdi thi viec nghien cuu de tai “Hoan

thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su nghiep khi Viet Nam la thanh vien cua td chuc thuong mai the gidi WTO” se danh gia thuc trang

cong cuoc cai each tai chinh cong d Viet Nam hien nay va xac dinh nhung van de

co tinh nguyen tac trong viec xay dung phuong hudng, chinh sach va giai phap trong thdi gian tdi, gop phan dap ung yeu cau on dinh tai chinh, phat trien kinh te, dam bao an sinh xa hoi

CHUO'NG 1: NHUNG VAN DE CO BAN VE CHINH SACH

NGHIEP

1.1 Sir can thiet hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su’ nghiep khi Viet Nam la thanh vien to chirc thiro’ng mai the gioi

su can thiet

Ve yeu cau chu quan thi gia nhap WTO doi hoi Nha nude se dau tu nhieu hon cho nhung nganh nghe can thiet nhung tinh canh tranh thap; khan truong xay dung chien luge cai each giao due tir noi dung chuong trinh, phuong phap giang day, che do thi cu d tat ca cac cap dao tao Nhu vay, tat yeu doi hoi can phai cai each, hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN dac biet la linhvuc giao due va dao tao Thuc te cac don vi HCSN d Viet Nam hien nay sau khi gia nhap WTO dang thuc hien nhieu hoat dong san xuat kinh doanh va dau tu tai chinh

toan cong hoan chinh co tinh chat tuong dong va hai hoa vdi quoc te cho Viet Nam trong giai doan hien any la dieu tat yeu, khach quan va vo cung can thiet.

1.2 Noi dung chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc hanh chinh sir nghiep

1.2.1 Khai niem tai chinh cdng va chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vurc hanh chinh sic nghiep

Tai chinh cong trong khu vuc HCSN la viec su dung ngan sach nha nude de thuc hien cac chuc nang von co cua nha nude trong quan ly dieu hanh nen kinh te-

xa hoi thong qua cac don vi HCSN Thuc chat day la cac khoan chi tieu cua Chinh phu cho cac don vi HCSN de thuc hien cac nhiem vu dupe giao theo tung linh vuc quan ly cua cac don vi do Viec chi tieu cdngcho linh vuc HCSN phai phu hop vdi kha nang can doi cua ngan sach nha nude cua tung quoc gia, trong tung giai doan

cu the va phai phu hop vdi toe do tang trudng ben vung cua nen kinh te quoc dan; dong thdi do day la khoan chi tieu cua Chinh phu nen can duoc quan ly va su dung dung muc dich, tiet kiem va hieu qua

Chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc HCSN la he thong cac chinh sach

ma cac chu the quan ly tai chinh cdng thong qua viec su dung cd chu dinh cac phuong phap quan ly va cdng cu quan ly de tac dong va dieu khien hoat dong cua cac don vi HCSN nham dat duoc cac muc tieu da dinh

1.2.2 Noi dung chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vice hanh chinh sic nghiep

De thuc hien quan ly tai chinh cdng khu vuc HCSN, Nha nude su dung he thong cac chinh sach trong do quan trong nhat la cac chinh sach

Mot la, he thong phap luat, bao gom cac van ban phap luat lien quan den tai chinh cdng, den quan ly tai chinh khu vuc HCSN, quy dinh cac dieu kien, chuan muc phap ly cho hoat dong tai chinh cdng, cu the la Luat Ngan sach nha nude va cac van ban hudng dan Luat Ngan sach nha nude

ly He thong to chuc chat che, gon nhe cho phep su phoi hop nhip nhang trong quan

ly nha nude

Ngoai ra, chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN la qua trinh Nha nude su dung nguon tai chinh da tap trung duqc vao ngan sach nha nude va cac quy tai chinh nha nude khac de thuc hien cac chuc nang, nhiem vu trong tirng linh vuc HCSN Qua trinh chi nay cd quy mo va muc do ldn, lien quan den nhieu linh vuc va

d cac co quan nha nude Quan ly chi tai chinh cong bao gom quan ly cac khoan chi thudng xuyen, quan ly cac khoan chi dau tu phat trien, Quan ly cac khoan chi tra no goc, quan ly chi bo sung du tru tai chinh, trong do cac khoan chi thudng xuyen chiem ty trong ldn

•7 \

1.2.3 Dac diem ve chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh sic nghiep

Chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN bao ham nhung khia canh

va dac diem chu yeu nhu chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN duoc quan ly bang phap luat va theo ke hoach; coi trong bien phap to chuc hanh chinh; nha nude la chu the duy nhat quyet dinh viec hinh thanh va su dung quy tien te cua minh; can bao dam tiet kiem va hieu qua cac khoan chi tai chinh cua khu vuc cong

1.2.4 Vai tro cua chinh sach quan ly tai chinh cong khu vice hanh chinh sic nghiep

Thu nhat, chinh sach quan ly tai chinh cong dam bao duqc dudng loi chinh tri, vai tro va hieu luc lanh dao, cung ung nguon tai chinh cho hoat dong cua Dang Cong san Viet Nam; giup tang cudng sue manh va tiem luc cua Nha nude, bao dam nguon tai chinh cho hoat dong cua Nha nude cd hieu luc va hieu qua,

1.3 Kinh nghiem ve quan ly tai chinh cong trong khu vuc hanh chinh su- nghiep cua mot so nude khu vyc va tren the gidi

1.3.1 Kinh nghiem ve quan ly chi tieu cdng trong khu vuc hanh chinh sir

nghiep cua mot so nu ffc khu vice Dong Nam A va tren the gid'i

1.3.2 Bai hoc kinh nghiem rut ra cho Viet Nam ve chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc hanh chinh sir nghiep

Thur nhat, bai toan chi tieu von khong de vdi cac nude giau, lai cang kho vdi cac nude dang phat trien cd nen kinh te han che Yeu cau ve can trong trong chi tieu ngan sach duoc dat len hang dau Hien nay d nude ta da boi chi ngan sach qua dai

Mac du van dudi muc nguy hiem nhung cung canh bao chung ta phai can than, neu vuot qua ngudng do thi gay go bdi kinh te cua chung ta con yeu Vi vay phai cd chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc HCSN mot each than trong, chat che

Thu hai, long ghep la van de ldn nhat cua ngan sach nha nude hien nay, tuy nhien hien nay khong the bo han co che nay vi lam vay thi trai vdi Hien phap (quy dinh rang Quoc hoi quyet dinh ngan sach nha nude)

Thu ba, tang cudng chi tu ngan sach nha nude cho cac linh vuc HCSN mui nhon di doi vdi doi mdi phuong thuc cap phat ngan sach

Thu tu, khuyen khich khu vuc tu nhan tham gia vao cac linh vuc su nghiep, day manh xa hoi hoa Su canh tranh lanh manh giua cac don vi su nghiep va giua cac ca nhan tham gia la mot trong nhung dong luc phat trien Do vay, trong thdi gian tdi, de khuyen khich ca nhan dau tu cho su nghiep cong

CH L ONG 2: THlfC TRANG CHINH SACH QUAN LY TAI CHINH CONG KHU VlfC• HANH CHINH SU”• NGHIEP• KHI VIET• • NAM LA THANH VIEN TO CHI C THUONG MAI

THE GI€>I

2.1 Thuc trang chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su* nghiep khi Viet Nam la thanh vien to chirc thinrng mai the gioi

da md rong quyen han cua Quoc hoi va nang cao vai tro cua Nha nude trong viec quan ly tai chinh cdng khu vuc HCSN Can doi ngan sach, co cau ngan sach, phan

bo ngan sach cho cac don vi hanh chinh su nghiep (cac Bo, nganh, cac co quan trung uong) deu phai duqc Quoc hoi xem xet thong qua; da thuc hien doi mdi phan cap quan ly chi ngan sach nha nude cho cac don vi trong khu vyc HCSN (da thay doi each thuc tiep can chi tieu ngan sach doi vdi cac cap d dia phuong, quy dinh ro quan he ngan sach giua trung uong va dia phuong, trong do phan cap manh cho dia phuong ve quan ly va su dung ngan sach de thuc hien vai tro cua minh trong viec quan ly tai chinh doi vdi khu vuc HCSN); doi mdi co che phan bo ngan sach; cac can cu de lap ke hoach va du toan chi ngan sach nha nude duqc Luat Ngan sach nha nude 2002 quy dinh cu the hon dac biet la chi thuong xuyen cho cac don vi trong khu vuc HCSN; da chuyen hinh thuc cap phat theo han muc kinh phi sang thanh toan theo du toan da cai each co ban cdng tac quan ly va kiem soat chi ngan sach nha nude, giam bdt thu tuc hanh chinh, tang quyen chu dong va trach nhiem cho cac don vi su dung ngan sach, co quan tai chinh khu vyc HCSN cac cap

2.1.1.2 Chinh sach quan ly tai chinh doi vdi cac co quan hanh chinh nha nude

Trong giai doan 2007-2011, Chinh phu tiep tuc thuc hien cac quy dinh tai Nghi dinh 130/2005/ND-CP CP ve viec quy dinh che do tu chu, tu chiu trach nhiem

ve su dung bien che va kinh phi quan ly hanh chinh doi vdi cac co quan nha nude Sau 4 nam thuc hien, su phu hop va hieu qua cua co che mdi da duqc khang dinh rd

ret, do la: Tung budc han che tinh trang co quan chu quan cap tren can thiep qua

sau vao cong viec cua co quan cap dudi; su dung kinh phi dung muc dich, tiet kiem,

co hieu qua hem, khong con tinh trang “chay” kinh phi con du cudi nam de chi tieu cho het, mac du viec chi tieu do chua thuc su can thiet; thuc hien cong khai dan chu trong viec su dung kinh phi quan ly hanh chinh da tao su dong thuan cao trong don

vi, nang cao y thuc trach nhiem, thuc hien quyen giam sat trong thuc thi cong vu va

thuc hanh tiet kiem chong lang phi Ket qua qua cac nam cho thay, cac co quan thuc hien che do tu chu, tu chiu trach nhiem da trien khai nhieu bien phap de thuc hanh tiet kiem, chong lang phi va su dung kinh phi duoc giao dung muc dich, cd hieu qua, mot so co quan trung uong bao cao cd so tiet kiem tuong doi cao (dat tren 10%) nhu: Bo Ngoai giao dat 26,67%; Kiem toan Nha nude dat 19,86%; Bo Cong Thuong dat 14,22%; Vien Kiem sat nhan dan tdi cao dat 10,97%; Bo Thong tin va Truyen thong dat 14,44%; tinh Ha Tay, tinh Khanh Hoa co co quan dat muc tiet kiem 37% so vdi tong kinh phi duoc giao

2.1.1.3 Chinh sach quan ly tai chinh doi vdi cac don vi su nghiep cong lap

Sau khi chung ta la thanh vien chinh thuc cua WTO thi Chinh phu da ban hanh Nghi dinh so 43/2006/ND-CP ngay 25/4/2006 quy dinh ro rang, cu the ve quyen tu chu, tu chiu trach nhiem ve thuc hien nhiem vu, to chuc bo may, bien che

va tai chinh doi vdi don vi su nghiep cong lap Qua trinh thuc hien da dat duoc mot

so ket qua chinh nhu tang tinh tu chu cua cac don vi su nghiep trong viec sap xep to chuc bo may, chu dong trong viec su dung cac nguon kinh phi de thuc hien cac hoat dong chuyen mon; tirng budc giam dan su bao cap tir ngan sach nha nude; nguon thu, phi, le phi tang nhanh va da dan trd thanh nguon kinh phi quan trong cho cac hoat dong su nghiep, co nhung linh vuc da dam bao duoc 60-80% chi thudng xuyen; budc dau da thuc hien chuyen doi mot so loai hinh su nghiep sang hoat dong theo mo hinh doanh nghiep trong cac linh vuc su nghiep giao thong, van hoa, the due the thao ; gop phan nang cao hieu qua su dung nguon luc, giam dan su phu thuoc vao nguon luc ngan sach nha nude trong mot so linh vuc

2.1.2 Huy dong va su' dung ngudn tai chinh de phat trien khu vuc hanh chinh su' nghiep

2.1.2.1 Chi thuong xuyen cho cac co quan hanh chinh

Trong giai doan 2007-2010, quy mo chi thuong xuyen cho cac co quan hanh

chinh tang dan qua cac nam Chi thuong xuyen nam 2010 tang gap 5,3 lan so vdi nam 2001 va gap 2,9 lan so vdi muc chi thuong xuyen nam 2006 Neu so vdi GDP thi ty trong chi thuong xuyen cho cac co quan hanh chinh trung binh giai doan 2007-2010 chiem 16,6%, ty trong nay co xu hudng tang len tu 14,9% nam 2001 len 19,4% nam 2010 Viec tang chi thuong xuyen cho cac co quan hanh chinh nha nude cung mot phan la de thuc hien co cau lai chi ngan sach nha nude, tang chi cho phat trien con ngudi nhu chi cai each tien luong

Mot trong nhung diem nhan quan trong trong chi ngan sach nha nude giai doan 2007-2010 la viec ngan sach nha nude dupe sap xep lai de bo tri tang chi cho

an sinh xa hoi, qua do gop phan thuc hien xoa doi giam ngheo, on dinh xa hoi va co the phan thanh 3 nhom ldn gom: nhom cac chinh sach ho trp, dau tu true tiep xoa doi giam ngheo, ho trp vung kho khan; nhom cac chinh sach uu dai ve thue, phi, le phi; nhom chinh sach tin dung uu dai nhu cho vay von phat trien san xuat doi vdi ho dong bao dan toe thieu so dac biet kho khan, cho vay hoc sinh, sinh vien

2.1.2.2 Su dung nguon tai chinh de phat trien cac linh vuc su nghiep

Trong giai doan 2007-2011, chi ngan sach nha nude cho khu vuc HCSN tang tuong doi nhanh, the hien su quan tarn cua nha nude doi vdi viec cai thien va nang cao chat lupng cung cap cac dich vu xa hoi co ban nhu giao due, y te, van hoa thong tin, khoa hoc cdng nghe Chi ngan sach nha nude cho phat trien su nghiep kinh te-

xa hoi, an ninh quoc phong da tang tu 132.327 ty dong nam 2005 len udc dat 385.082 ty dong nam 2010, tuong duong muc tang 2,91 lan Ty le chi ngan sach nha nude cho phat trien su nghiep, kinh te-xa hoi, an ninh quoc phdng trong tong chi ngan sach nha nude da tang tu 52,5% nam 2005 len 60,4% vao nam 2010

so co che tai chinh trong giao due va dao tao tir nam hoc 2010-2011 den nam hoc 2014-2015 Tren co sd trien khai thuc hien Nghi quyet 35/2009/QH12 neu tren thi ngay 14 thang 05 nam 2010, Chinh phu ban hanh Nghi dinh so 49/2010/ND-CP quy dinh ve mien, giam hoc phi, ho tro chi phi hoc tap va ccr che thu, su dung hoc phi doi vdi cor sd giao due thuoc he thong giao due quoc dan tu nam hoc 2010-2011 den nam hoc 2014-2015 Tir dau nam 2007 thi tir nam 2008, Chinh phu da danh 20% chi ngan sach cho giao due, dat ty le nhu Quoc hoi da phe duyet cho nam 2010 So sanh vdi mot so nude trong khu vuc va the gidi, thi ty trong chi ngan sach nha nude cho giao due cua nude ta vao thuoc vao nhom cac nude cd ty le chi cao.

Doi vdi linh vuc khoa hoc va cdng nghe, so vdi giai doan 2001-2006 thi viec dau tu cho khoa hoc va cdng nghe giai doan 2007-2011 tang len dang ke, nhung van tiep tuc can doi chi cho khoa hoc va cdng nghe dat toi thieu 2% tong chi ngan sach nha nude He thong chinh sach tai chinh cdng trong su nghiep khoa hoc va cdng

' 9 7 9 < X

nghe cd nhieu diem doi mdi nhu doi mdi cor che dau tu ngan sach chi cho khoa hoc

va cdng nghe Chinh phu ban hanh Nghi dinh sd 115/2005/ND-CP ngay 5 thang 9 nam 2005 quy dinh ve quyen tu chu, tu chiu trach nhiem trong hoat dong cua cac to chuc khoa hoc va cdng nghe; doi mdi chinh sach lien quan den thuc hien cac Chuong trinh khoa hoc va cdng nghe trong diem cap Nha nude; tang cudng dau tu phat trien khoa hoc va cdng nghe nong th on va mien nui; ho trq dau tu xay dung thuong hieu, phat trien tai san tri tue Tong chi ngan sach nha nude cho khoa hoc va cdng nghe tir nam 2007-2011 d muc 2.408.881 ty dong tang 77% so vdi giai doan 2001-2006 Dac biet viec dau tu chi khoa hoc va cdng nghe trong quoc phong an ninh dat 7.282 ty dong gap 8 lan so vdi giai doan 2001-2006

Doi vdi su nghiep mdi trudng thi thuc hien Quyet dinh sd 34/2005/QD-TTg ngay 22/2/2005 cua Thu tudng Chinh phu ve Chuong trinh hanh dong cua Chinh phu thuc hien Nghi quyet sd 41-NQ/TW cua Bo Chinh tri ve bao ve mdi trudng trong thdi ky day manh cdng nghiep hoa, hien dai hoa dat nude, tir nam 2006 ngan

sach nha nude bo tri khong dudi 1 % tong chi ngan sach nha nude cho hoat dong su nghiep mdi trudng va tang dan ty le nay theo toe do tang trudng cua nen kinh te.

2.2 Tac dong cua chinh sach quan ly tai chinh cong den khu vuc hanh chinh sir nghiep

2.2.1 Nhirng tac dong tich cue

Trong giai doan 2007-2011, sau khi Viet Nam gia nhap WTO, cac co che chinh sach quan ly ngan sach nha nude doi vdi khu vuc HCSN da timg budc duoc cung co va hoan thien dac biet, cd nhung tac dong tich cue den khu vuc HCSN, cu the: Thu nhat, quy trinh, phuong thuc, thu tuc hanh chinh trong viec lap, chap hanh ngan sach da duqc cai thien manh me, trong do noi bat la viec thuc hien phuong thuc rut du toan tai Kho bac Nha nude de thay cho cap phat bang han muc kinh phi nhu trudc day, edng khai ngan sach da di vao ne nep va phat huy tac dung dac biet

la cac khoan cong khai chi hanh chinh cho cac co quan quan ly hanh chinh Thu hai, thong qua viec trien khai Nghi dinh 130/2005/ND-CP va nghi dinh 43/2006/ND-

CP, thi khu vuc HCSN da timg budc cd nhung thay doi tich cue ve tu chu, tu chiu trach nhiem tai chinh da chu dong sir dung kinh phi ngan sach nha nude giao hieu qua hon de thuc hien nhiem vu; dong thdi chu dong su dung tai san, nguon nhan luc

de phat trien va nang cao chat luqng dich vu, tao dieu kien tang nguon thu, xay dung Quy che chi tieu noi bo de tang cudng cong tac quan ly trong noi bo, sir dung

cd hieu qua cac nguon luc, thuc day phat trien hoat dong su nghiep, khai thac nguon thu, tang thu, tiet kiem chi, do vay nhieu don vi da tiet kiem chi thudng xuyen gop phan nang cao hieu qua hoat dong su nghiep Thu ba, khu vuc HCSN da tien hanh that chat va tiet kiem trong quan ly chi tieu tir ngan sach nha nude

2.2.2 Mot sd han che trong chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su nghiep khi Viet Nam la thanh vien td chuc thuong mai the gidi

2.2.2.1 Doi vdi Nha nude

Nam giai doan 2007-2011 edntiem an nhung yeu to han che, chua on dinh; chat luqng, hieu qua va tinh ben vung cua su phat trien con thap; nhu cau von cho dau tu phat trien ldn, nhung muc dap ung von con han che, nhieu tiem nang von trong nunc va von nude ngoai chua duqc khai thac tot; tinh dan trai trong chi ngan sach nha nude cho khu vuc HCSN chua duqc khac phuc, bao cap chua duqc xoa bo triet de; tinh trang chi ngan sach vuqt du toan con xay ra d nhieu khoan chi trong khu vuc HCSN; cac bao cao tai chinh, cac tai lieu cdng bo, cdng khai minh bach tai chinh hien nay d khu vuc HCSN chua cd giai trinh, phan tich, thuyet minh ve hieu qua chi ngan sach nha nude cung nhu tinh cdng bang trong phan bo ngan sach cho cac don vi khu vuc HCSN.

2.2.2.2 Doi vdi cor quan hanh chinh su nghiep chap hanh va thuc hien chinh sach

Thu nhat: Kinh phi quan ly hanh chinh giao cho cac co quan nha nude thuc

hien che do tu chu duqc phan bo theo dinh muc phan bo ngan sach nha nude tren cor

sd bien che duqc cap cd tham quyen phe duyet

Thu hai: Mot trong nhung muc tieu co ban cua che do tu chu, tu chiu trach nhiem ve su dung kinh phi quan ly hanh chinh doi vdi cac co quan nha nude da duqc quy dinh tai dieu 2, Nghi dinh sd 130/2005/ND-CP la thuc hien quyen tu chu dong thdi gan vdi trach nhiem cua Thu trudng don vi Tuy nhien dieu nay chua duqc the hien rd net qua quy che chi tieu noi bo cua co quan; su dung kinh phi duqc giao; thuc hien chi kinh phi phai bao dam cd chung tu, hoa don hqp phap, hqp le theo quy dinh; kinh phi tiet kiem

Thu ba, su doi mdi co che quan ly va phuong thuc hoat dong cua he thong cac co sd cung cap dich vu su nghiep cdng lap con cham

Thu tu, Xac dinh sai loai hinh don vi su nghiep, dan den cap kinh phi khong chinh xac

Thu nam, Cong tac quan ly tai chinh d mot so dan vi sir nghiep cong lap chira dam bao theo cac nguyen tac hach toan kinh te de su dung kinh phi co hieu qua, nang cao chat luqng cung ung dich vu.

2.2.2.3 Nguyen nhan cua han che

Thu nhat, ve co che, chinh sach quan ly, tieu chi danh gia, to chuc thuc hien doi vdi dan vi su nghiep cham, chua dong bo

Thu hai, ve co che phan bo ngan sach nha nude

Thu ba, ve nhan thuc, tu tudng, to chuc thuc hien

CHLTONG 3: GIAI PHAP HOAN THIEN CHINH SACH

CHINH SU"• NGHIEP KHI • VIET• NAM LA THANH VIEN TO

CHUC THUONG MAI THE GlOl

3.1 Quan diem, dinh hudng chinh sach quan ly tai chinh cong khu vyc hanh chinh sy nghiep sau khi Viet Nam la thanh vien to chuc thinrng mai the gioi (giai doan 2012-2020)

Thu nhat, dau tu cho linh vuc HCSN phai phu hop vdi kha nang can doi cua ngan sach nha nude trong tung giai doan cu the va phai phu hop vdi toe do tang trudng ben vung cua nen kinh te quoc dan Ty trong ngan sach nha nude danh cho khu vuc HCSN khong tang trong vai nam dau va giam dan trong cac nam sau Toe

do tang chi ngan sach nha nude cho khu vuc su nghiep giao due, dao tao; y te; van hoa phai cao han toe do tang chi ngan sach binh quan cua cac nganh, linh vuc khac

Thu hai, tiep tuc thay doi co cau chi trong linh vuc HCSN Uii tien chi phat trien nguon nhan luc de xay dung lire luqng san xuat du ve sd luqng va nang cao ve chat luqng nham thuc hien cdng nghiep hoa, hien dai hoa dat nude Coi trong boi

dudng va thu hut nhan tai, dong thdi tap trung dau tu phat trien sir nghiep giao due dao tao va khoa hoc cdng nghe, cham soc sue khoe nhan dan, dau tu nham hien dai

hoa cong nghe quan ly, dau tu cho cac chuong trinh muc tieu quoc gia, cac nhiem

vu trong tarn, trong diem, cac vung nui, vung sau, vung xa va vung dan toe kho khan

Thu ba, tang cudng huy dong cac nguon tai chinh tu cac ca nhan, cac thanh phan kinh te trong va ngoai nude de dau tu cho linh vuc su nghiep theo hudng tang dan ty trong chi so GDP tu ca nguon trong ngan sach nha nude va cac nguon huy dong khac, trong do toe do tang cac nguon ngoai ngan sach nha nude nhanh hon nguon tir ngan sach nha nude tren co sd bao dam su dong gop cong bang, hop ly

Thu tu, quan ly va su dung cac nguon dau tu cho linh vuc HCSN dung muc dich, tiet kiem va hieu qua

3.2 Giai phap hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su- nghiep khi Viet Nam la thanh vien to chirc thirong mai the gidi

3.2.1 Hoan thien chinh sach quan ly ngan sach nha marc doi vdi khu vuc hanh chinh su nghiep

Thic nhat, can hoan thien the che quan ly chi ngan sach nha nude danh cho khu vuc HCSN theo hudng lam ro tham quyen va trach nhiem cua cac cor quan tham gia quan ly chi ngan sach cho khu vuc HCSN; nghien cuu xay dung co che mdi ve phuong thuc lap du toan va phan bo du toan ngan sach, chuyen dan tir viec lap du toan ngan sach va phan bo du toan ngan sach cho cac co quan, don vi theo yeu to dau vao sang lap du toan ngan sach va phan bo du toan ngan sach theo ket qua dau ra, gan vdi ket qua va hieu qua cong viec; can xay dung he thong cac tieu chi xac dinh cac uu tien ngan sach cung nhu xay dung he thong tieu chi danh gia hieu qua chi ngan sach cho khu vuc HCSN Tren co sd do thuc hien phan loai cac nhiem vu chi theo thu tu uu tien de bao dam kinh phi thuc hien cac muc tieu phat trien kinh te-xa hoi da de ra

Thu hai, khi thuc hien ca cau lai chi ngan sach nha nunc thi xay dung he thong chinh sach huong den tang muc chi cho cong nguai va chi cho linh vuc nong nghiep thuc day giam ngheo, dam bao an sinh xa hoi.

Thu ba, tang cuang tinh cong khai minh bach ngan sach gan voi trach nhiem giai trinh cua cac ca quan, dan vi HCSN

Thu tu, tang cuang cong tac thanh tra, giam sat doi voi hoat dong chi tieu cua cac ca quan, dan vi HCSN nham chong that thoat, lang phi, kip thai phat hien, ngan ngua, xu phat cac vi pham nham nang cao hieu qua su dung ngan sach nha nuoc

Thu nam, de bao dam thuc hien cac muc tieu, nhiem vu kinh te - xa hoi chu yeu giai doan 2011-2015 va tien toi giai doan 2016-2020, cac Bo, nganh, dia phuang can tiep tuc thuc hien quyet liet, nhat quan cac muc tieu, giai phap da duac

de ra trong Nghi quyet so 11/NQ-CP ngay 24/2/2011 cua Chinh phu

3.2.2 Hoan thien chinh sach quan ly tai chinh doi ■ vdi co quan hanh chinh nha nudc

Tiep tuc hoan thien cac ca che hien hanh doi voi ca quan hanh chinh va dan

vi su nghiep cong tren ca sa phan biet ro ca quan hanh chinh cong quyen voi to chuc su nghiep, dich vu cong, thuc hien doi moi ca ban ca ch£ quan ly tai chinh dOi voi cac ca quan hanh chinh va dan vi su nghiep theo huong tang quyen tu chu, tu chiu trach nhiem cho cac dan vi ca sa

3.2.3 Sda doi chinh sach quan ly tai chinh doi vdi cac don vi su' nghiep s* 1A

nhu cau xa hoi theo co che dat hang hoac giao nhiem vu cu the cho cac don vi su nghiep cong lap.

Thu hai, hoan thien chinh sach quan ly chi ngan sach nha nud cho cac don vi

su nghiep Tiep tuc hoan thien he thong dinh muc phan bo ngan sach va dinh muc, che do, tieu chuan chi tieu ngan sach nha nude ap dung cho don vi su nghiep cong lap

Thu ba, tang cudng cong tac quan ly nha nude doi vdi cac hoat dong su nghiep cdng Can nang cao tinh cdng khai minh bach, dan chu trong quan ly tai chinh doi vdi cac don vi su nghiep; tang cudng kiem tra, giam sat doi vdi cac don vi do

Thu tu, cd chinh sach quan ly tai chinh du manh de khuyen khich phat trien cac dorn vi su nghiep ngoai cdng lap

Thu nam, day manh thuc hien co che dau thau cung cap dich vu cdng de dam bao su dung cd hieu qua cac nguon luc hien cd, tang cudng canh tranh, nang cao chat luong dich vu cdng nhat la nhung dich vu phuc vu cho nhu cau thiet yeu cua ca cong dong

Thu sau, tiep tuc nghien cuu, ban hanh cac co che chinh sach khuyen khich

xa hoi hoa cac loai hinh dich vu cdng va tang cudng hoat dong quan ly cua nha nude doi vdi cac dich vu cdng cong da duoc xa hoi hoa

3.2.4 Chinh sach quan ly tai chinh cdng trong mot so linh vuc trong tarn

3.2.4.1 Linh vuc giao due - dao tao

3.2.4.2 Linh vuc khoa hoc va cdng nghe

3.2.4.3 Linh vuc y te

KET LUAN

chung va tai chinh cong khu vuc HCSN noi rieng bang phap luat, dam bao tinh thong nhat, minh bach, ky cuong, ky luat tai chinh va hien dai hoa nen tai chinh quoc gia Thuc te qua trien khai thuc hien, sau khi gia nhap WTO thi Viet Nam xay dung va thuc hien he thong the che tai chinh cong dong bo, nhat quan; nang cao hieu qua hoat dong giam sat tai chinh doi vdi nen kinh te, dam bao tinh thong nhat cua nen tai chinh quoc gia, ngan ngira lang phi, chong tham nhung, that thoat von va tai san nha nude; tren co sd do thuc hien chinh sach tai chinh cong khai, minh bach, duoc kiem toan, giam sat, dam bao an ninh va an toan tai chinh quoc gia Tren co sd hoan thien cac chinh quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN theo hudng toan dien,hieu qua, hop ly va cong bang da khai day va huy dong day du, hieu qua moi nguon

phai duoc giai phong tren ca ba cap do: tai chinh nha nude, tai chinh doanh nghiep

va tai chinh dan cu

Cd the noi, viec gia nhap WTO khong chi mang lai cho Viet Nam nhung co hoi ma con dat ra cho chung ta nhung thach thuc trong phuong thuc quan ly de dat hieu qua va phu hop vdi nhung dieu kien hoi nhap ngay cang khat khe Su thay doi

va ngay cang hoan thien he thong chinh sach tir ban than Chinh phu, cac co quan HCSN la nhung co quan thuc thi va chap hanh chinh sach giup cho Viet Nam chu dong va ludng trudc duoc nhung su bien doi, van dong khong ngimg cua kinh te the gidi Thuc hien tot nhung chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN la tien

de quan trong va cd y nghia quyet dinh de nang cao nhan thuc cua moi tang ldp xa hoi ve ban chat va noi dung cua qua trinh hoi nhap kinh te quoc te, nhung co hoi va thach thuc khi Viet Nam gia nhap WTO Tir do, tao ra su thong nhat trong nhan thuc, thong nhat danh gia, thong nhat hanh dong nham tan dung co hoi, vuot qua thach thuc dua nen kinh te nude ta phat trien nhanh va ben vung, thuc hien thang loi muc tieu dan giau, nude manh, xa hoi cong bang, dan chu, van minh

NGUYEN DUY TRUNG

CHUYEN NGANH: QUAN TRI KINH DOANH THUONG MAI

TS TRAN VAN BAO

ha no i nam 2011

LOI MO DAU

l.Ti'nh cap thiet cua de tai

Tai chinh cong la mot cau phan trong he thong tai chinh moi quoc gia va khong the phu nhan duqc vai tro cua tai chinh cong trong viec thuc day tang trudng

va phat trien kinh te-xa hoi Chinh phu cac nudc cung nhan thuc duqc tam quan trong doi vdi cac chinh sach quan ly tai chinh cong trong he thong chinh sach kinh te-xa hoi va dat cac chinh sach do vao vi tri trung tam cua viec nghien cuu cai cach kinh te

Trong nhung nam qua dac biet sau khi la thanh vien chinh thuc cua to chuc thuong mai the gidi (WTO), chinh sach quan ly tai chinh cua Nha nudc luon doi mdi de phu hop vdi qua trinh hoi nhap quoc te va thuc day nen kinh te - xa hoi phat trien Doi vdi cac cu quan hanh chinh dun vi su nghiep cung chuyen dong va di len cung vdi su tang truong cua nen kinh te Ngan sach nha nudc budc dau duqc cu cau lai theo hudng tich cu va hieu qua hun dac biet la van de ve chi tieu ngan sach Theo do, viec chi ngan sach nha nudc duqc cu cau lai theo hudng tiep tuc xoa bo bao cap, tang chi dau tu phat trien, chi cho xoa doi giam ngheo, giao duc va dao tao, nghien cuu khoa hoc va cong nghe, y te, ; thu hut them nguon luc cua dan cu thong qua viec xa hoi hoa mot so mat hoat dong kinh te, xa hoi, nhd do nhu cau chi

da duqc dap ung tot hun Co the noi, sau khi la thanh vien chinh thuc cua WTO thi viec cai cach chinh sach quan ly tai chinh cong trong khu vuc hanh chinh su nghiep (HCSN) da dien ra manh me, nhd do, Viet Nam da cai thien moi trudng phap ly, nang cao vi the va uy tin tren trudng quoc te Ngoai ra, tu nam 2007 den nay la mot budc dot pha trong qua trinh ap dung rong rai chinh sach quan ly tai chinh mdi, thuc hien Nghi dinh sd 130/2005/ND-CP ngay 17/10/2005 cua Chinh phu quy dinh che do tu chu, tu chiu trach nhiem ve su dung bien che va kinh phi quan ly hanh chinh doi vdi cac cu quan Nha nudc va Nghi dinh so 43/2006/ND-CP ngay 25/4/2006 cua Chinh phu quy dinh quyen tu chu, tu chiu trach nhiem v£ thuc hien nhiem vu, to chuc bo may, bien che va tai chinh doi vdi dun vi su nghiep cong lap

Ben canh nhung mat ti'ch cue thi thuc te viec hoi nhap quoc te, tham gia cac

to chuc nude ngoai trong do co WTO doi hoi Viet Nam can phai dan dan hoan thien chinh sach quan ly vi mo trong dieu hanh kinh te de phu hqp vdi xu the toan cau trong do dam bao co cau ngan sach, on dinh va an toan trong chi tieu ngan sach dac biet la khu vuc HCSN duqc coi la uu tien hang dau Trong boi canh, cac quoc gia tren the gidi dac biet la d Hy Lap, My, Italia dang lam vao khung hoang do mat can doi ngan sach thi viec quan ly chat che hieu qua chinh sach quan ly tai chinh cdng trong khu vuc HCSN la bai hoc can phai duqc cac quoc gia dang phat trien tren the gidi nghiem tuc xem xet Hoi nhap quoc te la co hoi nhung cung la thach thuc doi hoi Nha nude can phai cd nhung bien phap va chinh sach kip thdi va phu hqp Vdi vai tro la trung tarn trong he thong tai chinh quoc gia thi viec hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cdng noi chung va trong khu vuc HCSN noi rieng la nhiem vu quan trong cua dat nude Tiep tuc hoan thien he thong phap luat va chinh sach quan

ly tai chinh cdng khu vuc HCSN se hinh thanh nhanh va dong bo cac yeu to cua kinh te thi trudng, phat trien kinh te-xa hoi, tao co sd phap ly cho viec thuc hien cac cam ket quoc te

Xac dinh duqc tarn quan trong cua viec quan ly tai chinh cdng khu vuc HCSN trong giai doan ma Viet Nam dat muc tieu den nam 2020 ve co ban trd thanh mot nude cdng nghiep thi viec nghien cuu de tai “Hoan thien chinh sach quan ly

tai chinh cdng khu viec hanh chinh su’ nghiep khi Viet Nam la thanh vien cua to

r chiic thuong mai the gidi WTO” se danh gia thuc trang cdng cuoc cai each tai

chinh cdng d Viet Nam hien nay va xac dinh nhung van de co tinh nguyen tac trong viec xay dung phuong hudng, chinh sach va giai phap trong thdi gian tdi, gop phan dap ung yeu cau on dinh tai chinh, phat trien kinh te, dam bao an sinh xa hoi

vien cua WTO Xuat phat tu nhung thuc te neu tren va do nhu cau phat trien cua xu hudng toan cau hoa thi doi hoi can phai co nhung quan diem, dinh hudng va cac giai phap de hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong trong giai doan 2012­2020.

3 Phuong phap nghien cuu

Trong qua trinh nghien cuu, tac gia su dung cac phuong phap nhu sau:

- Phuong phap tiep can he thong di tu tong the den chi tiet, xem xet vai tro cua tai chinh cong trong he thong tai chinh quoc gia, chinh sach quan ly ngan sach nha nudc trong khu vuc hanh chinh su nghiep trong chinh sach quan ly tai chinh cong va van de no Chinh phu trong dam bao can doi ngan sach nha nudc

- Phuong phap thu thap thong tin ve thuc trang chi tieu ngan sach nha nudc

va danh gia tren co so du lieu da thu thap

- Phuong phap du bao de dua ra nhung dinh hudng chung va cac dinh hudng

cu the trong tung linh vuc cua khu vuc hanh chinh su nghiep

4 Doi tu’O’ng, pham vi nghien cuu

Khu vuc hanh chinh su nghiep la rat rong, trai deu tren tat ca cac linh vuc, tu trung uong tdi dia phuong Tuy nhien, de tai chi xem xet nghien cuu dOi vdi chinh sach quan ly tai chinh cong trong chi ngan sach nha nudc doi vdi khu vuc hanh chinh su nghiep o trung uong

Thdi gian nghien cuu tap trung di sau vao giai doan 2007-2011 giai doan sau khi Viet Nam tro thanh thanh vien chinh thuc cua WTO

5 Ket tau cua t uan van

Ngoai phan mo dau va ket luan, danh muc tai lieu tham khao luan van duoc ket cau thanh 3 chuong

Chuong 1- Nhung van de co ban ve chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc hanh chinh su nghiep

Chuang nay gidi thieu khai quat nhung noi dung co ban cua chinh sach quan

ly tai chinh cdng trong khu vuc hanh chinh su nghiep trong can doi dam bao ngan

sach nha nudc Ngoai ra de dua ra su can thiet phai co chinh sach quan ly tai chinh

cdng trong khu vuc hanh chinh su nghiep thi de tai con de cap den mot so kinh

nghiem cua cac quoc gia tren the gidi

Chuong 2- Thuc trang chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc hanh

chinh su nghiep khi Viet Nam la thanh vien to chuc thuong mai the gidi

Thdng qua viec su dung he thong cac phuong phap nghien cuu, Chuong nay

trinh bay thuc trang cac chinh sach quan ly tai chinh cdng trong khu vuc hanh chinh

su nghiep, co nhan manh vao mot so linh vuc su nghiep trong tam tap trung vao giai

doan tu dau nam 2007 den 2011 Tu do dua ra duac nhung mat tich cuc va cac

diem han che, nhung nguyen nhan dan den han che trong cac chinh sach quan ly tai

chinh cdng khu vuc hanh chinh su nghiep

Chuong 3- Giai phap hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cdng trong

khu vuc hanh chinh su nghiep khi Viet Nam la thanh vien td chuc thuong mai

the gioi

Tu viec phan tich nhung diem con han che va nguyen nhan trong chinh sach

quan ly tai chinh cdng khu vuc HCSN, Chuong 3 dua ra nhung nhom giai phap

chung de hoan thien hon chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vuc HCSN giai

doan va cac nhom giai phap cu the tap trung vao cac linh vuc giao duc va dao tao,

khoa hoc va cdng nghe, bao hiem xa hoi Trudc do, noi dung Chuong cung dua ra

mot so quan diem va dinh hudng chung trong quan ly tai chinh cdng khu vuc HCSN

lam can cu de dua ra cac giai phap

6 Ket qua dir kien cua de tai nghien cuu

Luan van du kien se dat duac ket qua chinh sau day:

(1) Cung cap ne tho nh cac thong tin, du lieu ve tirrii hi nh chi tieu ngan s tinh

trong khu vuc HCSN tai Viet Nam

(2) Danh gia khai quat ve vai tro cua chinh sach quan ly tai chinh cong trong khu vuc HCSN trong giai doan tu 2007 den 2011

(3) Xay dung cac nhom giai phap de hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN giai doan 2012-2015, tam nhin den 2020

CHUONG 1: NHUNG VAN DE CO BAN VE CHINH SACH

NGHIE P

1.1 Su’ din tlhiit Iioim tint'll dhiHi quan ly tai dhi^li c<>rng khu vuc hanh chinh su nghiep khi Viet Nam la thanh vien to chuc thuong mai the gioi

A

1.1.1 Yeu cau khach quan

Thu nhat, tu do hoa thuong mai va toan cau hoa la mot xu the, viec hoi nhap kinh te quoc te la mot tat yeu khach quan Muon chong lai ngheo doi, can phat trien giao luu, thuong mai, buon ban giua cac nudc, cung hoi nhap cung hop tac de phat trien Qua trinh hoi nhap kinh te cua Viet Nam da duoc the hien trong cac van kien cua Dang ke tu nam 1986 den nay Vdi chu truong tiep tuc doi mdi nen kinh te, da phuong hoa, tung budc tien hanh tu do hoa cac hoat dong kinh te, mo cua thi truong va tham gia vao cac to chuc kinh te o khu vuc va the gidi, nudc ta da thu duoc nhung ket qua rat quan trong ve on dinh va phat trien kinh te, quan he kinh te

va doi ngoai duoc mo rong uy tin va vi the cua Viet Nam tren truong quoc te ngay cang cao Nho co hoi nhap kinh te quoc te ma kinh te Viet Nam tang truong khong ngung Hon nua, qua trinh toan cau hoa nen kinh te the gidi da hinh thanh cac moi quan he quoc te Viec gia nhap cac to chuc kinh te the gidi va khu vuc nhu WTO, Hiep dinh thuong mai Viet- My, cam ket vdi cac to chuc tai chinh nhu Ngan hang phat trien chau A (ADB), Ngan hang the gidi (WB), Quy ti£n te the gidi (IMF) doi hoi Viet Nam phai cung cap thong tin co tinh chuan muc, co kha nang

so sanh va phai duoc quoc te thua nhan

Xac dinh duoc xu hudng khach quan cua viec gia nhap WTO, tai Hoi nghi lan thu 4 Ban Chap hanh Trung uong Dang khoa X da thao luan va thong qua mot

so chu truong, chinh sach ldn de phat trien nhanh va ben vung sau khi nudc ta gia

nhap To chuc thuong mai the gidi, trong do co viec can hoan thien chinh sach quan

ly tai chinh cong khu vuc HCSN theo hudng tiep tuc hoan thien he thong phap luat

va chinh sach quan ly, nham hinh thanh nhanh va dong bo cac yeu to cua kinh te thi trudng tao co so phap ly cho viec thuc hien cac cam ket Trudc het tap trung vao:

- Soan thao cac van ban hudng dan thuc thi cac luat mdi ban hanh, bao dam

cu the, cong khai, minh bach phu hop vdi noi dung cua luat, dac biet la cac van ban hudng dan quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN

- Quan ly hieu qua ngan sach nha nudc thong qua cac don vi HCSN quan ly ket hop chinh sach tai khoa vdi chinh sach tien te, su dung linh hoat cac cong cu lai suat, han muc tin dung, ty gia de dieu tiet vi mo nen kinh te Nang cao chat luqng cua cong tac thong tin, du bao ve thi trirdng, gia ca, quan he cung cau de xac dinh cac can doi ldn

- Day manh cai cach tien luong, che do bao hiem; sdm nghien cuu hinh thanh quy bao hiem that nghiep, va cac chinh sach an sinh xa hoi;

- Doi mdi co che quan ly cac co quan HCSN dac biet la cac co quan khoa hoc - cong nghe, giao duc theo hudng tang cudng tinh tu chu, tu hach toan Gan ket chat che cac co quan nay vdi doanh nghiep de thuc day viec doi mdi cong nghe san xuat o doanh nghiep, nham phat trien thi trudng khoa hoc, cong nghe Co chinh sach khuyen khich cac doanh nghiep ap dung cac thanh tuu khoa hoc cong nghe vao dau tu, kinh doanh di doi vdi viec bao ve quyen so huu tri tue

Co the noi, gia nhap WTO se lam cho vi the cua nudc ta duqc nang cao tren

trudng quoc te, dieu nay duqc the hien trong chinh sach cua cac nudc thanh vien cua WTO, ngoai ra, cdn duqc huong nhung lqi ich ma cac thanh vien khac trong WTO danh cho nhau Trong cong tac quan ly dieu hanh tai chinh Nha nudc, mot mat can phai thuc hien cong khai hoa, dan chu hoa va cac thong tin tai chinh, ke toan phai chinh xac, minh bach doi vdi cac hoat dong chi tieu va dau tu cua nha nudc, mat khac phai co nhung net dac thu cua tai chinh ngan sach Viet Nam Vi

vay, viec hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN khi Viet Nam

la thanh vien WTO la het sue can thiet va co y nghia quan trong

Thu- hai, viec hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN va thuc hien cong khai minh bach cac thiet che quan ly theo quy dinh cua WTO, thuc hien mot each manh me cai each thu tuc hanh chinh trong cac co quan HCSN, bai

bo cac thu tuc, giay to khong thuc su can thiet Day la tien de rat quan trong de cong bo cong khai quy trinh tac nghiep, thdi gian giai quyet cong viec, ngudi chiu trach nhiem d tat ca cac co quan thuoc bo may nha nudc va cac don vi cung ung dich vu cdng de moi cdng dan, moi doanh nghiep biet, thuc hien va giam sat viec thuc hien Cdng khai, minh bach moi chinh sach, co che quan ly la mot trong nhung tieu chi cua xa hoi "cdng bang, dan chu, van minh" va la yeu cau cap bach hien nay

Thic ba, hoi nhap kinh te quoc te dat ra nhung van de mdi trong viec bao ve mdi trudng, bao ve an ninh quoc gia, giu gin ban sac van hoa va truyen thong tot dep cua dan toe, chong lai loi song thuc dung, chay theo dong tien Nhung nhiem vu neu tren thuoc ve Chinh phu, Nha nudc thong qua he thong chinh sach, dong thdi phai xuat phat tir chinh nhung don vi, to chuc trong khu vuc HCSN Chinh sach quan ly tot, hieu qua se gop phan dam bao an ninh quoc gia, bao ve mdi trudng va gin giu ban sac van hoa

nhung tieu chi khoa hoc, bao dam tinh tuong thich, su dong bo va tinh muc tieu trong cac linh vuc da phan cap Tren co sd viec sap xep lai cac co quan, to chuc trong khu vuc HCSN, doi hoi can cd nhung chinh sach quan ly tai chinh cdng phu hop va dam bao hieu qua Quan diem nhat quan d day la: bao dam tinh thong nhat

quan ly va muc tieu phat trien, phan cap manh cho dia phuong va co so Van de se duoc giai quyet o cap nao ma o do co day du thong tin va kha nang thuc hien cong viec tot nhat Gan phan cap vdi kiem tra, giam sat.

1.1.2 Yeu cau chu quan

Mot, gia nhap WTO doi hoi Viet Nam can doi mdi de phat trien manh nguon nhan luc boi nudc ta co nguon nhan luc doi dao, lao dong tre chiem 70% luc luong lao dong Ngudi Viet Nam can cu, chiu kho hoc tap, nhan thuc nhanh Day la mot loi the canh tranh Dieu do dung nhung chua phan anh day du thuc trang nguon nhan luc nudc ta Tuy nhien, hien tai, chung ta chi co loi the canh tranh thuc te trong nhung nganh nghe doi hoi su dung nhieu lao dong vdi ky nang trung binh va thap Nhung linh vuc co gia tri gia tang ldn, doi hoi trinh do cao, chung ta dang rat thieu va do do lam han che kha nang thu hut dau tu vao nhung linh vuc nay nhu co khi che tao, san xuat cac san pham cong nghe cao, tu van thiet ke, tao mau va trong cac nganh dich vu co gia tri gia tang cao Han che nay la do nhung yeu kem, bat cap trong he thong giao duc cua ta, can phai nhanh chong tim ra cac giai phap de khac phuc Mot trong nhung hudng giai phap la chap nhan co che thi trudng trong dao tao dai hoc thuoc cac nganh ky thuat - cong nghe va day nghe de huy dong cac nguon luc nham phat trien va nang cao chat luong dao tao gan lien vdi viec thuc hien day du co che thi trudng trong viec tra luong cho ngudi lao dong Tu quan diem he thong va bao dam tinh lien thong trong he thong giao duc - dao tao tu pho thong - dai hoc va day nghe, giai quyet trudc viec cai cach giao duc dai hoc va day nghe Hoc tap kinh nghiem cua cac nudc co nen giao duc dai hoc va day nghe tien tien de chon loc, su dung Tren co so bao dam tinh thong nhat trong nhung nguyen tac ldn va su quan ly thong nhat cua nha nudc doi vdi giao duc va dao tao, phat huy tinh tu chu, ban sac rieng va tinh canh tranh trong dao tao dai hoc va day nghe Nha nudc se dau tu nhieu hon cho nhung nganh nghe can thiet nhung tinh canh tranh thap; khan truong xay dung chien luoc cai cach giao duc tu noi dung chuong trinh, phuong phap giang day, che do thi cu o tat ca cac cap dao tao Nhu vay, tat y£u doi

hdi can phai cai each, hoan thien chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN dac biet la linh vuc giao due va dao tao.

Hai, gia nhap WTO ddi hoi Viet Nam day manh cai each tien luong, che do bao hiem; sdm nghien cuu hinh thanh quy bao hiem that nghiep, va cac chinh sach

an sinh xa hoi; Doi moi co che quan ly cac co quan khoa hoc - cong nghe theo hudng tang cudng tinh tu chu, tu hach toan Gan ket chat che cac co quan nay vdi doanh nghiep de thuc day viec doi mdi cong nghe san xuat d doanh nghiep, nham phat trien thi trudng khoa hoc, cong nghe Co chinh sach khuyen khich cac doanh nghiep ap dung cac thanh turu khoa hoc cong nghe vao dau tu, kinh doanh di doi vdi viec bao ve quyen sd huu tri tue

Ba, thuc te cac don vi HCSN d Viet Nam hien nay sau khi gia nhap WTO dang thuc hien nhieu hoat dong san xuat kinh doanh va dau tu tai chinh dudi nhieu hinh thuc khac nhau, nhung chua cd chinh sach tai chinh nen khong co co sd de quy dinh ve ke toan nhu: ke toan doanh thu cung cap dich vu (dac biet la dich vu lien quan den nhieu ky nhu dich vu khoa hoc ky thuat ), ke toan chi phi di vay, hang ton kho, thue tai san, cac khoan du phong, cong cu tai chinh Co the noi, cung nhu cac nudc khac tren the gidi, hang loat cac cai each quan ly khu vuc cong (nhu quan

ly theo ket qua dau ra, ke hoach ngan sach trung han, tu chu tai chinh don vi HCSN, dinh hudng phat trien ke toan don tich ) cung tdi tien trinh hoi nhap cua Viet Nam (Gia nhap WTO, tham gia Dien dan hop tac kinh te chau A APEC, doi tuqng hudng

uu dai tu nguon von vien tro khong hoan lai ODA, thanh vien Hiep hoi cac quoc gia Dong Nam A ASEAN ) De dam bao cho Viet Nam co kha nang cung cap thong tin day du, tin cay, co tinh chuan muc, co kha nang so sanh va duqc quoc te thira nhan ve tinh hinh tai chinh Nha nudc de co the dau tu da quoc gia, tham gia cac lien minh, cac to chuc quoc te hoac dam phan de di vay, cho vay hoac nhan tai tro cua nudc ngoai hoac to chuc quoc te, viec xay dung, cong bo mot he thong chuan muc

ke toan cong hoan chinh cd tinh chat tuong dong va hai hoa vdi quoc te cho Viet Nam trong giai doan hien any la dieu tat yeu, khach quan va vo cung can thiet

1.2 Noi dung chinh sach quan ly tai chinh cdng khu vyc hanh chinh su nghiep

vuc hanh chinh su nghiep

Don vi HCSN bao gom cac co quan hanh chinh nha nudc va cac don vi su nghiep cdng lap, trong do co quan hanh chinh nha nudc la loai hinh co quan cua Nha nudc, thuc hien quyen hanh phap bao gom chuc nang lap quy va chuc nang hanh chinh Co quan hanh chinh nha nudc la mot loai co quan nha nudc, la mot bo phan cau thanh bo may nha nudc Do la mot loai cua co quan nha nudc nen mang day du cac dac diem chung cua cac co quan nha nudc la co quan hoat dong mang tinh quyen luc nha nudc, dupe to chuc va hoat dong tren nguyen tac tap trung dan chu; mdi co quan hanh chinh nha nudc deu cd mot tham quyen nhat dinh, tham quyen nay do phap luat quy dinh, do la tong the nhung quyen va nghia vu cu the mang tinh quyen luc, dupe nha nudc trao cho de thuc hien nhiem vu, chuc nang cua minh va co quan hanh chinh nha nudc dupe quyen don phuong ban hanh van ban quy pham phap luat hanh chinh va van ban do cd hieu luc bat budc doi vdi cac doi tupng cd lien quan; co quan hanh chinh nha nudc cd quyen ap dung cac bien phap cudng che doi vdi cac doi tupng chiu su tac dong, quan ly cua co quan hanh chinh nha nudc

Ngoai cac co quan hanh chinh nha nudc thi cac don vi su nghiep cdng lap la

bo phan cau thanh khong the thieu trong he thong cac co quan HCSN Do la cac don vi do Nha nudc thanh lap va cung cap dich vu cdng cho xa hoi va cac dich vu nham duy tri su hoat dong binh thuong cua cac nganh kinh te quoc dan Cac don vi

su nghiep cdng lap hoat dong chu yeu trong linh vuc nhu giao due dao tao, y te, van hoa, thong tin, the due the thao, nong lam ngu nghiep, thuy loi va mot sd linh vuc kinh te khac

Tai chinh cdng trong khu vuc HCSN la viec su dung ngan sach nha nudc de thuc hien cac chuc nang von cd cua nha nudc trong quan ly dieu hanh nen kinh te-

xa hoi thong qua cac don vi HCSN Thuc chat day la cac khoan chi tieu cua Chinh phu cho cac don vi HCSN de thuc hien cac nhiem vu duoc giao theo tung linh vuc quan ly cua cac don vi do.

Viec chi tieu cong cho linh vuc HCSN phai phu hop vdi kha nang can doi cua ngan sach nha nudc cua tung quoc gia, trong tung giai doan cu the va phai phu hop vdi toc do tang truong ben vung cua nen kinh te quoc dan; dong thdi do day la khoan chi tieu cua Chinh phu nen can duoc quan ly va su dung dung muc dich, tiet kiem va hieu qua

Tai chinh cong trong khu vuc HCSN the hien qua viec chi tieu cong trong cac linh vuc cua ddi song xa hoi, bao gom nhu giao duc-dao tao, khoa hoc-cong nghe, y te, bao hiem xa hoi, van hoa, kinh te, moi trudng; bao dam an sinh xa hoi

Chinh sach quan ly noi chung duoc quan niem nhu mot quy trinh ma chu the quan ly tien hanh thong qua viec su dung cac cong cu va phuong phap thich hop nham tac dong va dieu khien doi tuong quan ly hoat dong va phat trien phu hop vdi quy luat khach quan va dat duoc cac muc tieu da dinh Trong hoat dong quan ly, cac noi dung ve chu the quan ly, doi tuong lquan ly, cong cu va phuong phap quan ly, muc tieu quan ly la nhung yeu to trung tam doi hoi phai xac dinh dung din

Chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN la mot noi dung cua chinh sach quan ly tai chinh va mot mat xa hoi noi chung va la mot noi dung quan trong trong he thong chinh sach quan ly tai chinh cong noi rieng Trong hoat dong tai chinh cong khu vuc HCSN, chu the ban hanh cac chinh sach quan ly tai chinh cong

la nha nudc hoac cac co quan duoc nha nudc giao nhiem vu thuc hien cac hoat dong tao lap va su dung cac quy tien te cong Chu the truc tiep thuc hien cac chinh sach quan ly tai chinh la bo may tai chinh trong he thong co quan nha nudc hay noi cach khac chinh la he thong cac don vi HCSN

Co the, khai niem tong quat ve chinh sach quan ly tai chinh cong nhu sau: Chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN la he thdng cac chinh sach ma cac chu the quan ly tai chinh cong thong qua viec su dung co chu dinh cac phuong

phap quan ly va cong cu quan ly de tac dong va dieu khien hoat dong cua cac don vi HCSN nham dat dupc cac muc tieu da dinh.

1.2.2 Noi dung chinh sach (quin ly tdi chinh cong khu vuc hanh chhnh su’ nghiep

Xet o goc do vat chat, tai chinh cong la mot phan cua cai cua xa hoi dudi hinh thuc gia tri duoc giao cho khu vuc cong su dung trong do co cac don vi HCSN Dong thdi, hoat dong cua tai chinh cong co anh huong rat ldn den qua trinh phat trien kinh te - xa hoi cua dat nudc Neu cac chinh sach quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN duoc trien khai theo hudng tich cuc, phu hop vdi xu the cai cach hanh chinh, dap ung vdi nhung doi hoi hop ly cua cac luc luong thi trudng se la dong luc thuc day qua trinh phat trien kinh te - xa hoi cua dat nudc Nguoc lai, neu cac chinh sach quan ly khong hieu qua, khong thich ung vdi boi canh kinh te, xa hoi mdi, thi se la luc can cho qua trinh phat trien kinh te - xa hoi Cac chinh sach quan

ly tai chinh cong trong xa hoi bao gom: chinh sach quan ly ve chi ngan sach, ve thu ngan sach, ve quan ly no cong (no Chinh phu), quan ly tai san cong, quan ly gia va quan ly tai chinh doi vdi cac doanh nghiep nha nudc, cac Tong cong ty

Tuy nhien, de thuc hien quan ly tai chinh cong khu vuc HCSN, Nha nudc su dung he thong cac chinh sach sau day:

Mot la, he thong phap luat, bao gom cac van ban phap luat lien quan den tai chinh cong, den quan ly tai chinh khu vuc HCSN, quy dinh cac dieu kien, chuin muc phap ly cho hoat dong tai chinh cong, cu the la Luat Ngan sach nha nudc va cac van ban hudng dan Luat Ngan sach nha nudc Theo do se tap trung vao cac chu

de gom: Nghien cuu va ra soat ky co che phan cap kinh te giua Trung uong va dia phuong; nghien cuu de co quy dinh ro trong Luat Ngan sach nha nudc v£ phan c£p nhiem vu giua cac Bo va cac dia phuong trong quan ly ngan sach nha nudc theo nganh, linh vuc trong do bao gom cac chinh sach quan ly chi ngan sach trong cac linh vuc cua kinh te-xa hoi nhu giao duc-dao tao, khoa hoc-cong nghe, kinh t£, van hoa, dam bao an sinh xa hoi, y te, moi trudng ; thuc hien cai cach hanh chinh