Công tác thanh tra của ngân hàng nhà nước chi nhánh quảng ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh quảng ninh

Vì vậy cùng với việc đổi mới hoạt động quản lý của Ngân hàng Nhà nước với các Ngân hàng thương mại, đổi mới công tác thanh tra ngân hàng là một nhiệm vụ quan trọng nhằm kịp thời phòng ng

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật

Tác giả luận văn

Vũ Hoàng Công

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

TÓM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC THANH TRA NGÂN HÀNG 8

1.1 Khái niệm, đặc điểm về công tác thanh tra 8

1.2 Đối tượng của Thanh tra ngân hàng 11

1.3 Các nguyên tắc trong công tác thanh tra ngân hàng 13

1.4 Quy trình và nội dung thanh tra ngân hàng 15

1.4.1 Quy trình thanh tra ngân hàng 15

1.4.2 Nội dung thanh tra Ngân hàng 20

1.5 Tiêu chí đánh giá kết quả công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước đối với việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động của Ngân hàng thương mại 22

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước 24

1.6.1 Các yếu tố bên trong: 25

1.6.2 Các yếu tố bên ngoài: 26

1.7 Kinh nghiệm công tác thanh tra của một số quốc gia trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 28

1.7.1 Kinh nghiệm của Nhật bản và kinh nghiệm của Singapore 28

1.7.2 Bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh 30

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH ĐỐI VỚI CÁC TCTD TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH 33

2.1 Khái quát tổ chức và hoạt động ngân hàng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh 33

2.1.1 Giới thiệu chung về NHNN chi nhánh Quảng Ninh 33

2.1.2 Tình hình hoạt động ngân hàng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh 38

2.4 Đánh giá chung về thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh 62

2.4.1 Những mặt tích cực 63 2.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân 65

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH ĐỐI VỚI CÁC TCTD TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH 69 3.1 Phương hướng hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh 69

3.1.1 Từng bước chuyển dần từ thanh tra tuân thủ sang thanh tra trên cơ sở rủi ro 69 3.1.3 Công tác thanh tra có trọng tâm, trọng điểm 70 3.1.4 Nâng cao vai trò công tác giám sát từ xa, các nguồn thông tin hỗ trợ cho thanh tra tại chỗ 70

3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh 70

3.2.1 Đổi mới nhận thức về công tác thanh tra ngân hàng 71 3.2.2 Hoàn thiện quy trình thanh

tra………73

3.2.3 Kiện toàn đội ngũ cán bộ công tác thanh tra về số lượng và chất lượng 73 3.2.4 Hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác thanh tra 75 3.2.5 Tăng cường công tác xử lý sau thanh

tra………78

3.2.6 Nâng cao hiệu quả giám sát từ xa của NHNN chi nhánh tỉnh………78

3.3 Một số kiến nghị 769

3.3.2 Đối với các Ngân hàng thương mại 81

KẾT LUẬN 812 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 833

STT TỪ VIẾT TẮT DIỄN GIẢI

6 Cơ quan TTGSNH Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng

7 NHNN Quảng Ninh Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh

Quảng Ninh

8 TTGS chi nhánh Thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà

nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh

BẢNG

Bảng 2.1 Mạng lưới hoạt động TCTD và Chi nhánh TCTD từ năm 2012-2016 38

Bảng 2.2: Số dư vốn huy động của các ngân hàng Quảng Ninh 40

Bảng 2.3: phân tích dư nợ tín dụng của các ngân hàng Quảng Ninh 42

Bảng 2.4: Diễn biến nợ quá hạn của các ngân hàng Quảng Ninh 43

Bảng 2.5 Số lượng cuộc thanh tra năm 2012 – 2016 53

Bảng 2.6: Nội dung và kết quả thanh tra từ năm 2012 - 2016 54

HÌNH Hình 1.1: Quy trình tiến hành một cuộc thanh tra tại chỗ 16

Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức Chi nhánh NHNN tỉnh Quảng Ninh 37

xu hướng này làm cho hoạt động tài chính ngân hàng trở nên nhạy cảm, dễ gặp rủi ro Vì vậy cùng với việc đổi mới hoạt động quản lý của Ngân hàng Nhà nước với các Ngân hàng thương mại, đổi mới công tác thanh tra ngân hàng là một nhiệm vụ quan trọng nhằm kịp thời phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi vi phạm pháp luật, giúp các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng các quy định của pháp luật, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước đồng thời giảm thiểu các thiệt hại trong hoạt động kinh doanh của các tổ chức tín dụng trong nền kinh tế thị trường.”

“Mặt khác trong quá trình Thanh tra viên ngành ngân hàng thực hiện nhiệm vụ được giao luôn tiềm ẩn rủi ro và có nguy cơ đối mặt với sự truy cứu trách nhiệm của cơ quan bảo vệ pháp luật khi thực hiện không đúng, không đầy đủ các quy định của pháp luật Vì vậy khi lựa chọn viêt đề tài, học viên thêm 1 lần được nghiên cứu lại và hệ thống hóa các văn bản pháp luật nói chung và văn bản điều chỉnh công tác thanh tra nói riêng nhằm nâng cao hiệu quả công việc hiện tại của bản thân.”

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài: "Công tác

Thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh"

“Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là: Hệ thống hóa lý luận về công tác

thanh tra giám sát; Đánh giá thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.”

“Để thực hiện mục tiêu trên tác giả đã: Hệ thống hóa những cơ sở lý luận về công tác thanh tra Ngân hàng Phân tích thực trạng hoạt động của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các TCTD trên địa bàn tỉnh, từ đó đánh giá những mặt tích cực, hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế đó Đưa ra các phương hướng và đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh.” Đối tượng nghiên cứu: “Công tác Thanh tra của Ngân hàng Nhà nước”

“Phạm vi nghiên cứu: Luận văn chủ yếu tập trung đi sâu nghiên cứu thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh nhằm đưa ra các giải pháp đổi mới công tác thanh tra góp phần ổn định hoạt động kinh doanh ngân hàng trên địa bàn tỉnh trong những năm tới.”

“Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng” các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê mô tả; Thu thập dữ liệu thứ cấp: Thông qua các tài liệu, báo cáo của NHNN

Luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác thanh tra Ngân hàng

Chương 2: Thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh

Chương 3: “Giải pháp” nhằm “hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước” chi nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC THANH TRA NGÂN HÀNG Nội dung Chương 1,“tác giả đã nêu ra “cơ sở lý luận về” công tác thanh tra “Ngân hàng” Gồm các nội dung: Khái niệm “về công tác thanh tra ngân hàng”; đối tượng “của Thanh tra ngân hàng”; các nguyên tắc trong “công tác thanh tra ngân hàng; quy trình” và nội dung “thanh tra ngân hàng”; “Tiêu chí đánh giá” kết quả “công tác thanh tra của” NHNN đối với “việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động của” Ngân hàng thương mại; Các yếu tố ảnh hưởng đến “công tác thanh tra” của NHNN; “Kinh nghiệm công tác thanh tra” tại chỗ của một số quốc gia trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.”

1.1 Quy trình và nội dung thanh tra

Tác giả đã trình bày 03 bước trong quy trình thanh tra Theo Thông tư 36/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Thống đốc NHNN Việt Nam quy định về Trình tự, thủ tục thanh tra chuyên ngành, cụ thể:

Bước 1:“Chuẩn bị thanh tra gồm các nội dung:”

“Thu thập thông tin,“tài liệu, năm tình hình” trước khi ra “quyết định” thanh tra; Báo cáo kết quả “thu thập thông tin, tài liệu, nắm tình hình”; “Ra quyết định thanh tra”; Xây dựng, phê duyệt và “phổ biến kế hoạch tiến hành thanh tra; Xây dựng đề cương yêu cầu đối tượng thanh tra báo cáo; Thông báo về việc công bố quyết định thanh tra”.”

Bước 2: “Tiến hành thanh tra gồm các nội dung”:”

Công bố“quyết định thanh tra; Trình tự tiến hành thanh tra; Báo cáo tiến

độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ thanh tra; Kết thúc việc tiến hành thanh tra.”

Bước 3:“Kết thúc cuộc thanh tra gồm các nội dung:”

Báo cáo“kết quả thực hiện nhiệm vụ của thành viên Đoàn thanh tra; xây dựng báo cáo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra; xem xét báo cáo kết quả

thanh tra của Đoàn thanh tra; xây dựng dự thảo kết luận thanh tra; ký và ban hành kết luận thanh tra.”

Phần“nội dung thanh tra, tác giả đưa ra 02 phương pháp thanh tra: Thanh tra tuân thủ và thanh tra trên cơ sở rủi ro.”

1.2 Các “ tiêu chí đánh giá ” chất lượng “ công tác thanh tra ngân hàng ”

Bao gồm các tiêu chí đánh giá trực tiếp:“Số lượng sai phạm, tồn tại

“phát hiện qua công tác thanh tra”;”Số lượng sai phạm nghiêm trọng “phát hiện qua công tác thanh tra” được xử lý;“Số lượng sai phạm được khắc phục sau thanh tra;”Số lượng“kiến nghị, đề xuất đến các cơ quan có thẩm quyền về quy chế, “quy định pháp luật liên quan đến hoạt động ngân hàng” và tiêu chí đánh giá gián tiếp:”Tình hình“tăng trưởng quy mô, cơ cấu hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn; Chất lượng hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn.”

Phần cuối“chương 1 luận văn, tác giả đề cấp tới các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thanh tra có đưa ra nhân tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến công tác thanh tra và kinh nghiệm công tác thanh tra tại Nhật Bản và Singapore.”

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH ĐỐI VỚI CÁC TCTD

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH

Nội dung“Chương 2, tác giả đề cập đến 03 nội dung chính: Khái quát

tổ chức và hoạt động Ngân hàng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh;”Công“tác thanh tra giám sát của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh;”Thực trạng“công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh.”

2.1 Khái quát tổ chức và “” hoạt động Ngân hàng trên địa bàn tỉnh ”

Quảng Ninh

Tác giả“giới thiệu chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của NHNN chi nhánh Quảng Ninh và tình hình hoạt động Ngân hàng trên địa bàn tỉnh

trên 2 phương diện là mạng lưới hoạt động và kết quả hoạt động kinh doanh.”

2.2 “ Công tác Thanh tra giám sát của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh ”

Quảng Ninh

Bộ máy Thanh tra giám sát được chia thành 3 bộ phận: Bộ phận văn phòng: cấp phép, quản lý các tổ chức tín dụng;“tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và công tác phòng, chống tham nhũng;”Bộ phận thanh tra, giám sát các chi nhánh TCTD nhà nước; Bộ phận thanh tra, giám sát các chi nhánh TCTD cổ phần và các quỹ TDND cơ sở, tổ chức tài chính vi mô, tài chính tiêu dùng trên địa bàn Các bộ phận có sự phân nhiệm cụ thể theo“nội quy làm việc của Thanh tra, giám sát Chi nhánh.”

2.3.“Thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh ”

Quảng Ninh”

Phần nội dung này, tác giả đã mô tả,“phân tích và đánh giá thực trạng quy trình thanh tra tại Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh;”Thống kê kết quả“thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh”giai đoạn

2012 – 2016;“nêu các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các TCTD trên địa bản tỉnh và

có đánh giá chung về thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng nhà nước chi nhánh Quảng Ninh.”

Thực trạng quy trình thanh tra:“Trong phạm vi đề tài học viên xin đưa ra Quy trình thanh tra tại một chi nhánh Ngân hàng thương mại trên địa bàn đối với“việc chấp hành quy định của pháp luật trong hoạt động” huy động vốn và”cho vay.”

* Bước 1:“Chuẩn bị thanh tra ”

- Căn cứ“kế hoạch thanh tra hàng năm đã được phê duyệt, Chánh thanh tra giám sát NHNN chi nhánh Quảng Ninh ra quyết định”thanh tra”

- Trưởng đoàn“thanh tra xây dựng kế hoạch tiến hành thanh tra trình người ra quyết định thanh tra phê duyệt và phể biến kế hoạch thanh tra đến

thành viên”Đoàn Thanh tra

-“Xây dựng đề cương yêu cầu đối tượng thanh tra”báo cáo

-“Thông báo việc công bố Quyết định thanh””tra

Tại bước 1,“Người ra quyết định thanh tra thông thường không cử người thu thập thông tin”ban đầu.”

* “ Bước 2:“Tiến hành thanh tra ”

- “Công bố quyết định thanh tra”

- Trình tự tiến hàng thanh tra

Đối với“việc chấp hành quy định của pháp luật”về huy động vốn

- Yêu cầu cung cấp tài liệu; Tiến hành thanh tra; Lập báo cáo kết quả thanh tra

“

Báo cáo kết quả thanh tra phải” đạt được các nội dung sau:

+“Các vi phạm chủ yếu được phát hiện qua thanh tra (nêu rõ sai phạm

so với Điều khoản nào); trách nhiệm của tập thể, cá nhân”liên quan;

+ Kết luận và kiến nghị xử lý đối với tập thể, cá nhân có vi phạm

Thanh tra hoạt động cấp tín dụng

- Yêu cầu cung cấp tài liệu ban đầu; Lựa chọn khách hàng trọng tâm; Kiểm tra“việc cấp tín dụng, phân loại nợ, trích lập dự phòng và xử lý rủi ro tín dụng đối với những khách hàng được lựa chọn là trọng tâm thanh tra;”lập“báo cáo kết quả thanh tra.”

Báo cáo kết quả thanh tra phải đạt được các yêu cầu sau đây:

+“Xác định tính chính xác số liệu đối với từng khách hàng được kiểm tra, so sánh với các số liệu báo cáo của đơn vị.”Xác định“chính xác nhóm nợ của từng khách hàng được kiểm”tra

+“Xác định rõ dư nợ được thanh tra so với dư nợ của Hội sở, chi nhánh được lựa chọn; dư nợ có sai phạm so với dư nợ được thanh tra của Hội sở, chi nhánh”được lựa chọn

+“Phân loại và tính dự phòng cho các khoản vay đã được điều chỉnh

sang các nhóm nợ khác với số liệu báo cáo”của ngân hàng

+“Đánh giá việc tuân thủ các quy định của Nhà nước trong hoạt động”cho vay

+“Các phát hiện và đánh giá tổng thể về chất lượng tín dụng”

+“Xác định mức độ, tính chất, nguyên nhân, trách nhiệm của tập thể, cá nhân đối với từng sai phạm(nếu có); các sai phạmđược phát hiện (nếu có)”

+ “Xác định mức độ rủi ro và tổn thất”

+ “Kết luận và kiến nghị xử lý đối với tập thể, cá nhân có sai phạm”

“Tại bước 2, còn một số cuộc thanh tra kết quả thanh tra chưa đạt được

kế hoạch đề ra”.”

* Bước 3: ““ Kết thúc cuộc thanh tra ””

- “Các thanh viên Đoàn “Thanh tra báo cáo kết quả” thực hiện nhiệm vụ”

- “Trưởng đoàn thanh tra xây dựng báo cáo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra”

- “Chánh Thanh tra giám sát chi nhánh xem xét “báo cáo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra””

- “Trưởng đoàn thanh tra xây dựng dự thảo kết luận thanh tra”

- “Chánh Thanh tra giám sát chi nhánh ký và ban hành “kết luận thanh tra”

Đánh giá thực trạng công tác thanh tra

Tác giả đã đưa ra 06 điểm tích cực và 05 điểm hạn chế và có đánh giá

lượng; Hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác thanh tra.”

3.1 “ Đổi mới nhận thức về công tác thanh tra ” ngân hàng ”

Thay“đổi nhận thức của cán bộ thanh tra về việc đang chuyển dần từ thanh tra tuân thủ sang thanh tra trên cơ sở rủi ro để định hướng, và giúp cán bộ thanh tra hiểu rõ bản chất của công việc thanh tra là hỗ trợ TCTD phát hiện, cảnh báo rủi ro, đưa ra khuyến nghị để hạn chế rủi ro chứ không phải là đi bới lông tìm vết để xử phạt, từ đó tránh được tình trạng nhũng nhiễu, hạch sách đối với đối tượng thanh tra.”

3.2 “Kiện toàn “ đội ngũ cán bộ ” công tác “ thanh tra về số lượng ” và chất lượng ”

- Về biên chế cán bộ thanh tra:

NHNN chi nhánh tỉnh Quảng Ninh cần có cơ chế bổ sung nhân sự phù hợp

để bảo đảm số lượng cán bộ thanh tra Việc bổ sung nhân sự trước hết đảm bảo theo biên chế được NHNN Việt Nam phê duyệt, đồng thời hằng năm rà soát, có giải pháp để đề nghị NHNN Việt Nam cho bổ sung biên chế tương xứng với sự gia tăng về quy mô hoạt động của hệ thống TCTD trên địa bàn Việc bổ sung nhân

sự có thể “thực hiện” qua việc:

“Điều động, luân chuyển công chức” ở các phòng khác trong Chi nhánh về làm công tác thanh tra; Tuyển dụng nhân sự mới từ ngoài vào”

“

Để nâng cao chất lượng và hiệu quả của” TTGSNH, việc phát triển đội ngũ cán bộ thanh tra, giám sát đủ về số lượng và có trình độ nghiệp vụ cao, có phẩm chất đạo đức tốt, được trang bị đầy đủ kiến thức về pháp luật, quản lý và các công cụ thực thi nhiệm vụ là một yêu cầu cấp thiết Đây chính là nhân tố chính quyết định “chất lượng, hiệu quả công tác thanh tra” Vì vậy, “trong công tác cán bộ cần phải quan tâm hơn nữa đến “công tác đào tạo, bồi dưỡng” kiến thức, nghiệp vụ cho đội ngũ thanh tra”

3.3 “ Hoàn thiện “ cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ ” công tác thanh tra ”

Quan tâm, trang bị đầy đủ, đảm bảo chất lượng các phương tiện làm việc

hiện đại Hằng năm, căn cứ nguồn kinh phí mua sắm công cụ lao động, tài sản

cố định được NHNN Việt Nam phân bổ, NHNN chi nhánh tỉnh Quảng Ninh cần ưu tiên mua sắm, từng bước trang bị đầy đủ các công cụ, trang thiết bị theo nhu cầu thực tế của công việc thanh tra, giám sát Đối với máy fax, điện thoại bàn, máy ảnh, máy ghi âm có thể trang bị chung cho từng nhóm công việc, đoàn thanh tra Về máy tính xách tay cần trang bị thêm 10 chiếc cho cán

bộ thanh tra, máy ảnh 03 chiếc

3.4 “ Một số kiến nghị ”

* “ Đối “ với Ngân hàng Nhà nước ” Việt Nam ”

- “ Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến hoạt động TTNH ”

“Tiếp tục hoàn thiện”“hệ thống các cơ chế, chính sách quản lý và quy chế

an toàn hoạt động ngân hàng theo hướng áp dụng các nguyên tắc của Basel II và các thông lệ, chuẩn mực quốc tế Chính sách quản lý và quy chế an toàn cần tạo

ra môi trường hoạt động ngân hàng lành mạnh và tạo động lực khuyến khích các TCTD nâng cao năng lực quản trị, đặc biệt là quản trị rủi ro và đề cao ý thức tuân thủ pháp luật với các thiết chế quản trị nội bộ có hiệu quả được đặt trong môi trường văn hóa kinh doanh ngân hàng lành mạnh Các ngân hàng cần được điều chỉnh bởi các quy định pháp luật và được định hướng hành vi bởi các chuẩn mực quản trị, đạo đức kinh doanh tốt.”

- “ Đổi mới mô hình ” bộ máy ” hoạt động của thanh tra ” , “” giám sát ” NH chi nhánh theo hướng “ chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của ” Cơ quan thanh tra ”

Tiếp tục“kiện toàn mô hình tổ chức thanh tra, giám sát ngân hàng theo hướng nâng cao tính tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương và tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý, giám sát có liên quan ở trong nước và quốc tế Phát triển hệ thống thanh tra, giám sát ngân hàng hữu hiệu

có cơ cấu tổ chức hợp lý và có đủ năng lực, nguồn lực thực thi sứ mạng bảo đảm an toàn hệ thống các TCTD là vấn đề cần làm thường xuyên để cho cơ

quan quản lý có khả năng thích nghi, vận hành có hiệu quả trong môi trường quản lý và đối tượng quản lý luôn biến đổi, phát triển Tăng cường phối hợp giữa NHNN với các cơ quan quản lý có liên quan ở trong nước và nước ngoài trong quản lý, giám sát, phòng chống rửa tiền và tội phạm xuyên quốc gia là yêu cầu thực tế trong điều kiện các TCTD có xu hướng mở rộng hoạt động ra ngoài lĩnh vực ngân hàng và hoạt động ở thị trường quốc tế và ngược lại, các TCTD nước ngoài cũng tích cực mở rộng hoạt động ở Việt Nam.”

- “ Đổi mới phương pháp thanh tra ngân hàng ”

“Tăng cường thanh tra,“giám sát rủi ro cùng với đánh giá tình hình chấp hành pháp luật của các TCTD đi đôi với việc tăng cường chế tài xử lý vi phạm Trọng tâm của thanh tra, “giám sát rủi ro là xem xét, đánh giá mức độ rủi ro, khả năng chống đỡ rủi ro của TCTD để có biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử

lý”” Do đó, “cần hình thành, chuẩn hóa phương pháp và quy trình thanh tra, giám sát rủi ro để triển khai thống nhất từ” Trung ương đến địa phương vừa phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời phù hợp với đặc điểm hoạt động của TTNH từng khu vực, đặc thù vùng miền và đặc điểm kinh tế địa phương, theo hướng”: (i) Xây dựng, sửa đổi, cải tiến chương trình giám sát mới cho phù hợp với việc GSTX của chi nhánh NHTM tại các tỉnh, thành phố; (ii) “Xây dựng sổ tay thanh tra”, giám sát “ngân hàng” trong đó có đầy đủ các chỉ tiêu định lượng, định tính để hướng dẫn cán bộ thanh tra thực hiện”; (iii) “Tăng cường “công tác đào tạo và đào tạo lại” về nghiệp vụ thanh tra và các nghiệp vụ ngân hàng khác theo hướng thích ứng với điều kiện hội nhập quốc tế và khu vực”

- Hoàn thiện hệ thống hạ tầng hỗ trợ công tác thanh tra ngân hàng

“”Phát triển hệ thống giám sát ngân hàng tiên tiến có khả năng đánh giá, phân tích, cảnh báo về rủi ro, mức độ lành mạnh của TCTD, bao gồm hệ thống giám sát

an toàn vĩ mô, hệ thống giám sát an toàn vi mô, hệ thống xếp hạng các TCTD dựa trên hệ thống cơ sở dữ liệu, chỉ tiêu giám sát và nền tảng công nghệ thông tin phù hợp Trong đó:

-“Tiếp tục đẩy mạnh nâng cao hơn nữa vai trò và năng lực hoạt động của Trung tâm Thông tin tín dụng (CIC) trong việc thu thập, xử lý và cung cấp thông tin tín dụng, là Trung tâm thông tin dữ liệu tập trung với đầy đủ thông tin, số liệu cần thiết, được cập nhập và xử lý kịp thời, đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của các TCTD và NHNN

- NHNN cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động TTGS ngân hàng; đầu tư cho công nghệ, đáp ứng nhu cầu xử lý và trao đổi thông tin giữa các cơ quan giám sát và tổ chức được giám sát

- Tăng cường các quy chế công bố thông tin, nâng cao chất lượng và mức độ tin cậy của thông tin thông qua cải thiện chất lượng và hiệu quả hoạt động kiểm toán độc lập Đảm bảo việc kết nối thông tin thông suốt giữa các đơn vị chức năng của Cơ quan TTGS ngân hàng, giữa TTNH và các TCTD, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất, xây dựng cơ chế trao đổi thông tin hiệu quả giữa Cơ quan TTGS ngân hàng và các cơ quan giám sát tài chính trong nước.”

* “ Đối với các Ngân hàng thương mại ”

-“Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, các quy định, quy chế trong hoạt động kinh doanh ngân hàng, thực hiện nghiêm túc các chỉ tiêu về an toàn trong hoạt động

- Tăng cường áp dụng công nghệ ngân hàng hiện đại mà đặc biệt là hệ thống thông tin phục vụ cho công tác quản lý nội bộ của ngân hàng để thực hiện tốt việc báo cáo thông tin phục vụ cho hoạt động giám sát, thanh tra của NHNN

- Củng cố, hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ bao gồm: cơ chế, chính sách, quy chế nội bộ, cơ cấu tổ chức bộ máy để đảm bảo khả năng giám sát chặt chẽ các lĩnh vực hoạt động.”

KẾT LUẬN

Để góp phần“giữ cho hoạt động của các NHTM ổn định, đứng vững và

ngày càng lớn mạnh trong cơ chế thị trường, góp phần vào việc tăng trưởng

và phát triển kinh tế đất nước NHNN phải thường xuyên tăng cường hoạt động quản lý, giám sát các NHTM TTNH là một công cụ thiết yếu của NHNN để thực hiện nhiệm vụ nói trên Vì vậy, vấn đề đặt ra là phải tiếp tục hoàn thiện tổ chức và hoạt động để nâng cao hiệu lực thanh tra của NHNN Trên cơ sở nghiên cứu thực tế, bám sát phạm vi nghiên cứu, luận văn đã có những đóng góp sau:”

Xuất phát từ lý luận chung về NHNN, “luận văn đã nghiên cứu những vấn đề cơ bản về thanh tra” NHNN đối với các NHTM, nghiên cứu một cách

có hệ thống tính tất yếu “khách quan của công tác “thanh tra đối với các NHTM””, đồng thời “nghiên cứu nội dung và các phương thức thanh tra”, mối quan hệ giữa Thanh tra “với một số cơ quan kiểm tra, kiểm soát khác” “Bên cạnh đó, giới thiệu kinh nghiệm về công tác thanh tra của một số nước trên thế giới.”

“Luận văn đã phân tích, đánh giá một cách khái quát về hoạt động của các NHTM, “tổ chức của” TTNH nói chung và của Thanh tra chi nhánh NHNN tỉnh nói riêng, nêu lên “những kết quả đạt, tồn tại, hạn chế” và nguyên nhân”

“Luận văn đã đưa ra một số “giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thanh tra” của NHNN chi nhánh Quảng Ninh đối với các NHTM trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh Ngoài ra luận văn còn đưa ra các kiến nghị đối với NHNN Việt Nam và các NHTM”

“Với thời gian,kinh nghiệm và kiến thức còn hạn chế” nhưng được sự giúp đỡ, sự cộng tác trao đổi của các đồng nghiệp trong ngành, đặc biệt là sự giúp đỡ tận tình của Giảng viên hướng dẫn, các thầy cô của “trường Đại học kinh tế quốc dân đã giúp tôi hoàn thành luận văn này” “Rất mong nhận được những ý kiến, nhận xét của thầy cô và các bạn để luận văn được hoàn thiện và

có tính khả thi hơn”

MỞ ĐẦU

1 “ Tính cấp thiết của đề tài ”

Trong những năm qua, “cùng với tiến trình “hội nhập kinh tế quốc tế, hệ thống” tài chính ngân hàng Việt Nam“đã có những bước phát triển nhanh cả về

số lượng và chất lượng, tác động tích cực đến sự tăng trưởng, kiềm chế lạm phát của nền kinh tế”.”Đã bước đầu hình thành những tập đoàn tài chính có quy mô lớn, với nội dung hoạt động phong phú, bao gồm cả hoạt động ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm Thị trường tài chính mở cửa theo lộ trình thực hiện cam kết về ngân hàng – tài chính của Hiệp định thương mại thế giới Những xu hướng này làm cho hoạt động tài chính ngân hàng trở nên nhạy cảm, dễ gặp rủi ro “Vì vậy cùng với việc “đổi mới hoạt động” quản lý của“Ngân hàng Nhà nước với các Ngân hàng thương mại, đổi mới công tác thanh tra ngân hàng là một nhiệm vụ quan trọng nhằm kịp thời phòng ngừa, phát hiện,

xử lý hành vi vi phạm pháp luật, giúp các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng các quy định của pháp luật, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước đồng thời giảm thiểu các thiệt hại trong hoạt động kinh doanh của các tổ chức tín dụng trong nền kinh tế thị trường”.”

“Mặt khác “trong quá trình Thanh tra” viên ngành ngân hàng thực hiện nhiệm vụ được giao luôn tiềm ẩn rủi ro và có nguy cơ đối mặt với sự truy cứu trách nhiệm của cơ quan bảo vệ pháp luật khi thực hiện không đúng, không đầy đủ các quy định của pháp luật” Vì vậy khi lựa chọn viêt đề tài, học viên thêm một lần được nghiên cứu lại và“hệ thống hóa các văn bản pháp luật nói chung và văn bản điều chỉnh công tác thanh tra nói riêng nhằm nâng cao hiệu quả công việc hiện tại của bản thân.”

“Quảng Ninh là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc của Tổ quốc, có tiềm năng phát triển kinh tế rất lớn” Vì vậy, “trong những năm qua hệ thống ngân hàng thương mại ở đây cũng gia tăng nhanh chóng về số

lượng cũng như sản phẩm hoạt động ngày càng phong phú và đa dạng” “Từ chỗ chỉ có 5 “chi nhánh Ngân hàng thương mại nhà nước” cấp 1, 1 “chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội”, 1 “chi nhánh Công ty cho thuê tài chính” và 2 “chi nhánh Ngân hàng” thương mại cổ phần vào năm 2003, đến nay đã có 43 chi nhánh Ngân hàng thương mại cấp I, 1 chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội, 1 chi nhánh công ty cho thuê tài chính, 2 Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở, 2 Công ty tài chính vi

mô và 18 chi nhánh cấp 2 thuộc Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Quảng Ninh” “Tuy chưa xảy ra các vụ việc lớn nhưng chất lượng tín dụng, nợ quá hạn, việc “chấp hành các quy định của pháp luật về các mặt nghiệp vụ khác luôn tiềm ẩn rủi ro đối với các Ngân hàng thương mại” Bên cạnh đó, “để các TCTD

“chấp hành các quy định của pháp luật” “đảm bảo an toàn hệ thống, bảo vệ quyền

và lợi ích của” khách hàng”, “phục vụ việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia” thì Thanh tra Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh cần phải đổi mới công tác thanh tra, giám sát để đáp ứng yêu cầu trong thời gian tới”

“Xuất phát từ những lý do” trên, tác giả lựa chọn đề tài”: "Công tác

Thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh"

2 “ Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài”

Vai trò của hệ thống“Ngân hàng thương mại Việt Nam đối với sự phát triển của nền kinh tế là không thể phủ nhận, là kênh dẫn vốn quan trọng, đồng thời thông qua chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước của mình đối với các ngân hàng thương mại để thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ về các giải pháp phát triển kinh tế đất nước Do đó, một sự đổ vỡ của hệ thống ngân hàng sẽ làm cho cả nền kinh tế điêu đứng Để đảm bảo sự phát triển an toàn, bền vững của hệ thống ngân hàng thì thanh tra

là một công cụ không thể thiếu của Ngân hàng Nhà nước Chính vì vậy nhiều tác giả cũng đã có những công trình nghiên cứu về Thanh tra, giám sát hệ thống ngân hàng để thực hiện các mục tiêu nêu trên.”Cụ thể một số bài viết:

Trần Nhân Bình (2014), “Hoàn thiện công tác thanh tra tại chỗ đối với các TCTD của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Đà Nẵng” “Luận văn Thạc sỹ Quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng” “Luận văn đã làm rõ vai trò của “công tác thanh tra Ngân” hàng nhà nước cấp tỉnh trong công tác thanh tra tại chỗ đối với các Ngân hàng thương mại trên địa bàn và đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra tại chỗ đối với các NHTM”

Nguyễn Thị Thanh Tâm (2014), “Hoàn thiện pháp luật về công tác thanh tra Ngân hàng Nhà nước Việt Nam”, Luận văn Thạc sỹ Luật “Luận văn chỉ đề cập các giải pháp hoàn thiện pháp luật về công tác thanh tra ngân hàng, không đề cập đến hoàn thiện công tác, nghiệp vụ thanh tra ngân hàng”

Lê Ngọc Lân – Bùi Thị Thanh Tình (năm 2011), “Đánh giá công tác thanh tra, giám sát của NHNN Việt Nam hiện nay” đăng trên“tạp chí Ngân hàng số 110 đã nêu ra thực trạng thanh tra, giám sát Ngân hàng hiện nay, đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hơn công tác thanh tra, giám sát Bài viết cho rằng phương pháp thanh tra tuân thủ sẽ không khuyên khích phát triển khả năng và kinh nghiệm của thanh tra viên trong việc đánh giá, đo lường rủi ro đề xuất biện pháp giảm thiểu rủi ro Đồng thời phương pháp này cũng sẽ làm cho các nguồn lực của công tác thanh tra, giám sát không được phân bổ một cách hợp lý theo nguyên tắc tập trung nguồn lực cho những lĩnh vực, tổ chức tín dụng bị đánh giá là có rủi ro cao đối với sự an toàn của hệ thống tài chính trong bối cảnh các giao dịch Ngân hàng ở Việt Nam ngày càng phức tạp Bài viết phản ánh thực trạng thanh tra, giám sát ngân hàng, đua ra giải pháp khắc phục đứng ở góc độ Ngân hàng Nhà nước Trung Ương, tuy nhiên đây là tài liệu tham khảo trong quá trình thực hiện luận văn này.”

Lê Đình Khanh và Ngô Hồng Phước (năm 2011),“Nghiên cứu về

“Thanh tra trên cơ sở rủi ro và biện pháp áp dụng” đăng trên “tạp chí Ngân hàng số 18 đã so sánh phương pháp thanh tra tuân thủ và thanh tra trên cơ sở rủi ro, từ đó rút ra những tồn tại, hạn chế của phương pháp thanh tra tuân thủ,

những ưu thế của phương pháp thanh tra trên cơ sở rủi ro” “Do đó, vấn đề là nên đưa thanh tra trên cơ sở rủi ro làm phương pháp trong công tác thanh tra

để xác định những rủi ro trong hoạt động kinh doanh, trên cơ sở xác định khi nào một Ngân hàng nên được thanh tra, việc thanh tra nên diễn ra thường xuyên như thế nào, những lĩnh vực nào nên được giám sát nhiều nhất” “Nghiên cứu này cũng đưa ra điều kiện để áp dụng phương pháp này”

Hồ Thị Huyền (2009), “Tăng cường công tác thanh tra tại chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh Nghệ An” Luận văn thạc sỹ “Luận văn được thực hiện dựa trên công tác thanh tra, giám sát tại NHNN chi nhánh tỉnh Nghệ An” “Dựa trên cơ sở lý thuyết về các phương thức, nội dung giám sát

từ xa, thanh tra tại chỗ tác giả đã đối chiếu với công tác thanh tra thực tiễn tại chi nhánh nhằm nêu ra những hạn chế, nguyên nhân” Tác giả đã nêu lên thực trạng hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn, công tác thanh tra giám sát một cách mạch lạc, cụ thể, từ đó có thể thấy được những ưu điểm, hạn chế một cách rõ ràng Công tác thanh tra Ngân hàng tại chi nhánh NHNN tỉnh Nghệ An được tác giả đề cập chi tiết trong bối cảnh hoạt động chung của đơn vị, trong đó nêu rõ chức năng, nhiệm vụ, công việc thực hiện của các chức danh, cán bộ thanh tra Điểm nổi bật của luận văn là đánh giá thực tế về công tác thanh tra, giám sát tại chi nhánh thông qua quy trình, kết quả đạt được, nguyên nhân gây ra “Từ đó đưa ra những giải pháp thích hợp với tình hình hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn nhằm nâng cao chất lượng công tác thanh tra, giám sát” “Tuy nhiên, luận văn chưa đưa ra những tiêu chí để đánh giá chất lượng công tác thanh tra mà chỉ đánh giá chung thông qua kết quả đạt được” “Vì vậy, việc đánh giá không cụ thể đến từng nội dung hoạt động của bộ phận thanh tra ngân hàng, khó khăn trong việc xác định những khó khăn, tồn tại để xây dựng những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác thanh tra ngân hàng

Phùng Lê Thị Hạnh (2012), “Hoàn thiện công tác thanh tra của NHNN đối với các NHTM trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế” “Luận văn thạc sỹ Luận văn chia thành ba chương nghiên cứu các giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra của NHNN đối với các NHTM dựa trên thực trạng hoạt động, kết quả công tác thanh tra của chi nhánh NHNN tỉnh Thừa Thiên Huế” “Tác giả đã nêu được cơ sở lý luận đối với NHTW, công tác thanh tra của NHNN, thực trạng hoạt động cụ thể tại thanh tra, giám sát chi nhánh, đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thanh tra” “Trong đó luận văn đã phân tích được những nguyên nhân để xảy ra những hạn chế ảnh hưởng đến kết quả công tác thanh tra, từ có những xây dựng góp ý cho công tác thanh tra của NHNN chi nhánh hoạt động đạt hiệu quả cao hơn” “Luận văn đã nêu ra những định hướng đổi mới công tác thanh tra ngân hàng nhằm chỉ ra con đường đi thích hợp, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra” “Tuy nhiên luận văn chưa nêu bật được những vấn đề sai phạm chủ yếu phát hiện qua công tác thanh tra, mà chỉ nêu chung chung, vì vậy chưa có nền tảng để đánh giá được hiệu quả hoạt động của công tác thanh tra”

Nguyễn Đức Hùng (2012), “Công tác thanh tra, giám sát hệ thống các

tổ chức tín dụng trên địa bàn của NHNN chi nhánh tỉnh Bắc Ninh” Luận văn thạc sỹ “Luận văn đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận chung về công tác thanh tra của NHTW đối với các ngân hàng thương mại” “Phân tích, đánh giá thực trạng công tác thanh tra, giám sát của NHNN chi nhánh tỉnh Bắc Ninh đối với hệ thống các ngân hàng trên địa bàn” “Đồng thời đề xuất một số giải pháp để tăng cường công tác thanh tra, giám sát của NHNN chi nhánh tỉnh Bắc Ninh” “Ngoài những vấn đề lý luận cơ bản về NHTW, về hoạt động của các NHTM và rủi ro đối với các NHTM, những vấn đề chung về thanh tra, giám sát của NHTW đối với hệ thống các NHTM” “Tác giả cũng tập trung nghiên cứu về hai phương thức thanh tra, giám sát đang được áp dụng tại NHNN chi nhánh Từ đó đưa ra các giải pháp, đề xuất và kiến nghị để tăng

cường công tác thanh tra, giám sát nhằm phát huy được vai trò quản lý Nhà nước của NHNN chi nhánh đối với hệ thống ngân hàng trên địa bàn” “Tuy nhiên, luận văn chưa đưa ra những tiêu chí để đánh giá chất lượng công tác thanh tra mà chỉ đánh giá chung thông qua kết quả đạt được”

Các công trình nghiên cứu trên“đã làm sáng tỏ chức năng, nhiệm vụ của thanh tra Ngân hàng nhà nước; đã lý giải và khẳng định tầm quan trọng của công tác thanh tra Ngân hàng đối với hệ thống Tổ chức tín dụng Tuy nhiên, các cơ sở pháp lý, số liêu đã cũ và hiện tại chưa có công trình nào nghiên cứu trực tiếp về hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các Ngân hàng thương mại trên địa bàn trong điều kiện tỉnh Quảng Ninh cùng đất nước mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu, rộng.”

3 Mục tiêu nghiên cứu

Hệ thống hóa lý luận về công tác thanh tra giám sát;

“Đánh giá thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”;

“Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”

4 Câu hỏi nghiên cứu

Luận văn sẽ tập trung chủ yếu trả lời các câu hỏi sau :

Những căn cứ lý luận nào nên được sử dụng để hoàn thiện công tác thanh tra?

“Thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh”

Giải pháp nào cho việc hoàn thiện công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh ?

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Công tác Thanh tra của Ngân hàng Nhà nước

Phạm vi nghiên cứu:

Về mặt nội dung: “Luận văn chủ yếu tập trung đi sâu nghiên cứu thực trạng công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh nhằm đưa ra các giải pháp đổi mới công tác thanh tra góp phần ổn định hoạt động kinh doanh ngân hàng trên địa bàn tỉnh trong những năm tới”

Về mặt không gian: “Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh”

Về mặt thời gian: Sử dụng cơ sở dữ liệu giai đoạn: 2011-2016, giải pháp đến năm 2020

6 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê mô tả Thu thập dữ liệu thứ cấp: Thông qua các tài liệu, báo cáo của NHNN

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm có các phần chính:

nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh

Nhà nước chi nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh”

CHƯƠNG 1

“ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ” CÔNG TÁC “ THANH TRA NGÂN HÀNG ”

1.1 Khái niệm, đặc điểm về công tác thanh tra

* Khái niệm về công tác thanh tra

Theo từ điển tiếng việt: “Thanh tra là kiểm tra, xem xét tại chỗ của địa phương, cơ quan, xí nghiệp” (Từ điển tiếng việt, Viện ngôn ngữ học NXB TP.HCM, 2002, trang 838) “Với nghĩa này, thanh tra bao hàm” nghĩa kiểm soát nhằm”: “”xem xét và phát hiện, ngăn chặn những gì trái với quy định” Thanh tra”

thường đi kèm với một chủ thể nhất định: “người làm nhiệm vụ thanh tra, đoàn thanh tra và đặt trong phạm vi quyền hành của một chủ thể nhất định”

Công tác“thanh tra luôn gắn với hoạt động quản lý nhà nước, là một trong ba giai đoạn của chu trình quản lý nhà nước đó là: ban hành quyết định,

tổ chức quyết định và thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quyết định Có thể nói

ở đâu có sự lãnh đạo, quản lý thì ở đó có công tác thanh tra, giám sát Thực chất thanh tra là việc xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét và kết luận nhằm phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa xử lý các sai phạm, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường pháp chế Nhà nước, bảo vệ lợi ích quốc gia.”

“Về mặt pháp “lý, theo quy định của Luật Thanh tra năm 2010, thanh tra”

là thuật ngữ dùng để chỉ “công tác thanh tra nhà nước”

Theo Luật Thanh tra 2010, “Thanh tra nhà nước là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành”

“Thanh tra hành chính” “là công tác thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao”

“Thanh tra chuyên ngành” “là công tác thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn – kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộc ngành, lĩnh vực đó”

* “ Khái niệm về “ công tác thanh tra ngân hàng ”

“Theo Nghị định 16/2017/NĐ – CP ngày 17/02/2017 “của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của NHNN” Việt Nam”: “NHNN Việt Nam là cơ quan ngang bộ thuộc Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng và ngoại hối; thực hiện chức năng của NHTW về phát hành tiền, ngân hàng của các TCTD

và cung ứng dịch vụ tiền tệ cho Chính phủ; quản lý nhà nước các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý của NHNN Một trong những nhiệm vụ của NHNN Việt Nam đó là kiểm tra, thanh tra, giám sát ngân hàng, theo đó NHNN thực hiên thanh tra chuyên ngành về lĩnh vực ngân hàng, TTNH chính

là công cụ hữu hiện giúp NHNN hoàn thành tốt chức năng quản lý Nhà nước trên lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng”

“Theo Nghị định 26/2014/NĐ-CP ngày 07/04/2017 “về tổ chức và hoạt động của Thanh tra, giám sát ngành Ngân hàng””:

“Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng là đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của Ngân hàng nhà nước, giúp Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quản lý nhà nước đối với các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, phòng, chống rửa tiền, bảo hiểm tiền gửi; tiến hành thanh tra hành chính, thanh tra chuyên ngành và giám sát ngân hàng trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước; thực hiện phòng,

chống rửa tiền, phòng, chống tài trợ khủng bố theo quy định của pháp luật và phân công của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước”

“Thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước chi nhánh là đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh, giúp Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh quản lý nhà nước, tiến hành thanh tra hành chính, thanh tra, giám sát ngân hàng, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, phòng, chống rửa tiền, phòng, chống tài trợ khủng bố đối với các đối tượng quản lý, thanh tra và giám sát ngân hàng trên địa bàn theo sự phân công, phân cấp, ủy quyền của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và theo quy định của pháp luật”

“Thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước chi nhánh chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh và sự chỉ đạo, hướng dẫn của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng về công tác, nghiệp vụ thanh tra, giám sát ngân hàng, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, phòng, chống rửa tiền, phòng, chống tài trợ khủng bố”

Vậy, Thanh tra Ngân hàng là “công tác thanh tra của Cơ quan Thanh tra, giám sát Ngân hàng và Thanh tra, giám sát NHNN chi nhánh đối với các TCTD và các tổ chức khác có hoạt động ngân hàng trong việc chấp hành pháp luật, những quy định về chuyên môn, kỹ thuật, quy tắc quản lý về lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng thuộc thẩm quyền của NHNN”

* Đặc điểm của công tác thanh tra

-“Thanh tra gắn liền với quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu và phục vụ mục tiêu quản lý nhà nước Với tư cách là một chức năng, là một giai đoạn của chu trình quản lý nhà nước, thanh tra gắn liền với quản lý nhà nước Quản

lý nhà nước và thanh tra có cái chung là sử dụng quyền lực nhà nước thực hiện sự tác động lên đối tượng bị quản lý Công tác thanh tra góp phần điều chỉnh cách thức, phương pháp quản lý của chủ thể quản lý Trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, hoạt động có tính hiệu quả của thanh tra sẽ

ngăn chặn được nguy cơ biến dạng, tùy tiện, thiếu kỷ cương trong hoạt động quản lý nhà nước.”

-“Thanh tra luôn mang tính quyền lực nhà nước Tính quyền lực của công tác thanh tra có mối liện hệ chặt chẽ với tính quyền uy, phục tùng của quản lý nhà nước Là một chức năng của quản lý nhà nước, thanh tra phải thể hiện như một tác động tích cực nhằm thực hiện quyền lực nhà nước của chủ thể quản lý với đối tượng quản lý Tính quyền lực nhà nước của công tác thanh tra thể hiện ở chỗ các cơ quan thanh tra đều có quyền hạn được xác định và khả năng thực hiện quyền hạn đó.”Cụ thể:

+“Ra quyết định bắt buộc thi hành đối với các đối tượng bị thanh tra trong việc sửa chữa những thiếu sót đã bị thanh tra phát hiện.”

+“Yêu cầu cấp có thẩm quyền giải quyết đề nghị của thanh tra, yêu cầu truy cứu trách nhiệm đối với những người có lỗi gây ra những vi phạm được phát hiện, kể cả việc chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để truy tố trước pháp luật.”

+“Trong một số trường hợp trực tiếp áp dụng các biện pháp xử lý mang tính cưỡng chế nhà nước.”

- “Tính khách quan và “độc lập tương đối của thanh tra”

“Tính khách quan và độc lập tương đối trong quá trình thanh tra được thể hiện trên các điểm sau:

+ Tuân theo pháp luật

+ Tự mình tổ chức các cuộc thanh tra trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội theo thẩm quyền đã được pháp luật quy định

+ Khách quan trong quá trình thanh tra Mặc dù bản thân công tác thanh tra thông qua con người, mang yếu tố chủ quan, nhưng yêu cầu đặt ra đối với công tác thanh tra là luôn tôn trọng sự thật khách quan”

1.2 Đối tƣợng của Thanh tra ngân hàng

Đối tượng “quản lý của Nhà nước”“là toàn bộ xã hội, bao gồm các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội và mọi cá nhân Các TCTD cũng là những tổ chức kinh tế, hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ tín dụng, chứa đựng nhiều rủi ro và nhạy cảm với mọi biến động của nền kinh tế

Vì vậy, các TCTD không thể tách rời sự quản lý của Nhà nước Điều đó có nghĩa là mọi hoạt động của các TCTD đều phải đặt dưới sự thanh tra, giám sát của Nhà nước Thanh tra ngân hàng không có mục đích nào khác ngoài việc giúp các TCTD hoạt động tuân thủ theo chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; phát hiện những sơ hở, sai lệch so với yêu cầu quản lý để sửa chữa, bổ sung và hoàn thiện cơ chế quản lý Trong nền kinh tế nhiều thành phần, hoạt động theo cơ chế thị trường, có nhiều loại hình TCTD cùng tồn tại

và phát triển, cũng như xu hướng hình thành các tập đoàn tài chính lớn hoạt động kinh doanh đa ngành nghề, khái niệm về ranh giới giữa các ngành nghề, lĩnh vực ngày càng mờ nhạt Do vậy, hoạt động của Thanh tra ngân hàng không chỉ vì sự phát triển kinh tế ổn định, vững chắc của đất nước, của hệ thống ngâng hàng mà còn giúp các TCTD ngăn ngừa, những việc làm sai trái, giữ uy tín, an toàn vốn và tài sản của ngân hàng cũng như người gửi tiền, kinh doanh ngày càng có hiệu quả Thông qua thanh tra, tạo điều kiện để NHNN giám sát các hạot động thực thi chính sách tiền tệ và quản lý nhà nước về tiền tệ- tín dụng - thanh toán của các TCTD, tổ chức phi tín dụng, hoạt động ngân hàng của các tổ chức khác được kịp thời, chính xác thường xuyên, vì mục tiêu chung của chính sách kinh tế vĩ mô của đất nước.”

“

Theo Nghị định “số 26/2014/NĐ-CP ngày 07 tháng 04 năm 2014” của Chính phủ “về tổ chức và hoạt động của Thanh tra, giám sát ngành ngân hàng”

thì “đối tượng” của “Thanh tra ngân hàng” gồm”:

a)“Cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam;”

b)“Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, văn phòng đại

diện của tổ chức tín dụng nước ngoài, tổ chức nước ngoài khác có hoạt động ngân hàng Trong trường hợp cần thiết, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền thanh tra hoặc phối hợp thanh tra công ty con, công

ty liên kết của tổ chức tín dụng;”

c)“Tổ chức có hoạt động ngoại hối, hoạt động kinh doanh vàng; tổ chức hoạt động thông tin tín dụng; tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán không phải là ngân hàng;”

d)“Cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về tiền tệ và ngân hàng thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước.”

e)“Doanh nghiệp nhà nước do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định thành lập;”

g)“Đối tượng báo cáo thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng và ngoại hối (sau đây gọi là tiền tệ và ngân hàng) theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền;”

h) Tổ chức bảo hiểm tiền gửi;

1.3 Các nguyên tắc trong công tác thanh tra ngân hàng

Quản lý “nhà nước là một hoạt động có mục đích Những mục đích, mục tiêu cơ bản định ra trước cho hoạt động quản lý và kết quả của việc đạt được mục đích, mục tiêu đó phản ánh hiệu quả của việc quản lý” “Hiệu quả của quản

lý vì vậy “phải được tiến hành trên cơ sở những” nguyên tắc nhất định”

Nguyên tắc trước hết được hiểu là “Điều cơ bản định ra, nhất thiết phải tuân theo trong một loạt việc làm” “Trong quản lý nhà nước, “các nguyên tắc”

cơ bản “là những tư tưởng chủ đạo” bắt nguồn từ cơ sở khoa học của hoạt động quản lý, từ bản chất của chế độ, được quy định trong pháp luật làm nền tảng cho “hoạt động quản lý hành chính nhà nước” “Nguyên tắc” trong “quản lý nhà nước là tổng thể những quy phạm pháp luật hành chính có nội dung đề cập tới

những tư tưởng chủ đạo làm cơ sở để “tổ chức thực hiện” hoạt động “quản lý nhà nước” “Mỗi nguyên tắc quản lý đều có những hình thức biểu hiện khác nhau”

Các nguyên tắc“quản lý nhà nước được quy định trong pháp luật như quy định trong hiến pháp, luật, văn bản dưới luật Những nguyên tắc được quy định trong hiến pháp được xem là nguyên tắc cơ bản nhất.”

cơ quan nhà nước chỉ có thể thực thi nhiệm vụ trên quy định của pháp luật với

sự tôn trọng các quyền của các thực thể trong một xã hội dân chủ” “Nhà nước phục vụ xã hội chứ không đứng trên hay chỉ huy xã hội bằng những mệnh lệnh mang tính chất áp đặt” Vì thế tính chất phục vụ của Nhà nước nói chung và của nền hành chính nói riêng là yếu tố quan trọng của Nhà nước pháp quyền XHCN Nguyên tắc công tác thanh tra được xây dựng trên một quan điểm như thế “Một mặt nó bảo đảm cho yêu cầu của hoạt động quản lý nhưng mặt khác

nó phải tôn trọng “và không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các”

cơ quan, “tổ chức, cá nhân” Ở đây, nguyên tắc pháp chế được thể hiện như một yêu cầu của chính công tác thanh tra Cùng với việc tiếp tục đề cao tính công khai dân chủ, Luật Thanh tra nhấn mạnh đến tính pháp chế và tính phục vụ như những nguyên tắc quan trọng “của công tác thanh tra”.”Đó là "Công tác thanh tra

phải tuân theo pháp luật; bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời; không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan,

tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra"

Hoạt động của“Thanh tra ngân hàng là một hoạt động quản lý nhà nước

của Ngân hàng Nhà nước Do đó các nguyên tắc hoạt động cũng phải tuân thủ theo quy định của pháp luật về thanh tra và được quy định cụ thể tại Nghị định số 26/2014/NĐ-CP ngày 07 tháng 04 năm 2014 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thanh tra, giám sát ngành ngân hàng:”

“Nguyên tắc hoạt động của Thanh tra ngân hàng:

- Bảo đảm tập trung, thống nhất trong chỉ đạo, thực hiện nhiệm vụ từ Trung ương đến địa phương

- Tuân theo pháp luật; bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời; không trùng lắp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra; không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra ngân hàng, đối tượng giám sát ngân hàng

- Thanh tra ngân hàng được tiến hành theo đoàn thanh tra hoặc do thanh tra viên ngân hàng thực hiện”

Về nguyên tắc“hoạt động của Thanh tra Ngân hàng có tính độc lập tương đối với các tổ chức chính trị, cơ quan nhà nước và các cá nhân khác Tuy nhiên, là công cụ quản lý của Nhà nước nên công tác thanh tra Ngân hàng phải thực hiện đúng đắn các quan điểm chính trị, chính sách của Nhà nước Bên cạnh đó tuy có nội dung riêng nhưng nguyên tắc của công tác thanh tra Ngân hàng luôn thể hiện tính hệ thống, thống nhất với các công tác thanh tra Nhà nước Đồng thời, công tác thanh tra Ngân hàng phải gắn bó hữu cơ với các cơ quan quản lý Nhà nước khác vì nếu trong công tác thanh tra cơ quan quản lý đứng ngoài cuộc thì hiệu lực thanh tra không thể có được.”

1.4 Quy trình và nội dung thanh tra ngân hàng

1.4.1 “ Quy trình thanh tra ” ngân hàng ”

Quy “trình tiến hành một cuộc thanh tra” thực hiện dựa theo Thông tư 36/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Thống đốc NHNNVN quy định về trình tự, thủ tục thanh tra chuyên ngành ngân hàng”

Hình 1.1: “ Quy trình tiến hành một cuộc thanh tra ” tại chỗ ”

(Nguồn: Thông tƣ 36/2016/TT-NHNN)

Bước 1: Chuẩn bị thanh tra

Bước chuẩn bị thanh tra gồm các nội dung:

- “Thu thập thông tin, tài liệu, nắm tình hình trước khi ra quyết định thanh tra”

“Trước khi ra quyết định thanh tra, trong trường hợp cần thiết, người có

“thẩm quyền ra quyết định thanh tra”” căn cứ tình hình ““hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài”” và yêu cầu của cuộc thanh tra “chỉ đạo

“việc thu thập thông tin, tài liệu nắm tình hình để phục vụ cho việc ban hành quyết định thanh tra”.

Đối tượng“được nắm tình hình là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài dự kiến thanh tra theo kế hoạch thanh tra hằng năm đã được phê duyệt và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan là đối tượng thanh tra, đối tượng giám sát của Thanh tra, giám sát ngành ngân hàng (nếu có).”

-“Báo cáo kết quả thu thập thông tin, tài liệu, nắm tình hình”

-“Ra quyết định thanh tra”

“Căn cứ kế hoạch thanh tra hằng năm đã được phê duyệt, báo cáo kết quả

“thu thập thông tin”, tài liệu, “nắm tình hình (nếu có), người” có thẩm quyền “ra quyết định thanh tra” “ra quyết định thanh tra và chỉ đạo Trưởng đoàn thanh tra xây dựng kế hoạch tiến hành thanh tra”

- “Xây dựng, phê duyệt” và phổ biến “kế hoạch tiến hành thanh tra”

“Căn cứ “quyết định thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra có trách nhiệm chủ trì xây dựng dự thảo kế hoạch tiến hành thanh tra”

- “Xây dựng đề cương yêu cầu đối tượng thanh tra báo cáo”

“”Căn cứ nội dung thanh tra, kế hoạch tiến hành thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra có trách nhiệm chủ trì cùng thành viên Đoàn thanh tra xây dựng đề cương yêu cầu đối tượng thanh tra báo cáo”

-“Thông báo về việc công bố quyết định thanh tra

Trước khi công bố quyết định thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra thông báo bằng văn bản đến đối tượng thanh tra và các thành phần tham dự khác về

việc công bố quyết định thanh tra Thông báo phải nêu rõ thời gian, địa điểm, thành phần tham dự buổi công bố quyết định thanh tra và phải báo cáo người

ra quyết định thanh tra trước khi thông báo.”

Bước 2: Tiến hành thanh tra

-“Công bố quyết định thanh tra

“Chậm nhất 15 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định thanh tra, Trưởng

“đoàn thanh tra có trách nhiệm công bố quyết định thanh tra với đối tượng thanh tra”.”

“Trưởng đoàn thanh tra”“chủ trì buổi công bố quyết định thanh tra, đọc toàn văn quyết định thanh tra, nêu rõ mục đích, yêu cầu, cách thức và phương thức làm việc, nhiệm vụ, quyền hạn của Đoàn thanh tra, thời hạn thanh tra, quyền và nghĩa vụ của đối tượng thanh tra, chương trình làm việc cụ thể và những công việc khác có liên quan đến hoạt động của Đoàn thanh tra.”

-“Trình tự tiến hành thanh tra

Yêu cầu đối tượng thanh tra báo cáo; cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan đến nội dung thanh tra.”

“Nghiên cứu các thông tin, “tài liệu đã thu thập được để làm rõ nội dung thanh tra”; “đánh giá việc chấp hành chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của đối tượng thanh tra liên quan đến nội dung thanh tra được phân công”;

“xem xét, đánh giá mức độ rủi ro” và các rủi ro tiềm ẩn trong “hoạt động của” đối tượng thanh tra”; “xác định những nội dung liên quan nhưng chưa có hồ sơ để

“yêu cầu đối tượng thanh tra cung cấp” bổ sung hồ sơ”; “xác định những vấn đề chưa rõ để “yêu cầu đối tượng thanh tra” giải trình và cung cấp bổ sung hồ sơ”

-“Báo cáo tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ thanh tra

Theo kế hoạch tiến hành thanh tra đã được phê duyệt hoặc theo yêu cầu của Trưởng đoàn thanh tra, thành viên Đoàn thanh tra có trách nhiệm báo cáo tiến độ thực hiện nhiệm vụ thanh tra và kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao cho Trưởng đoàn thanh tra Trường hợp phát hiện những vấn đề vượt quá

thẩm quyền cần phải xử lý ngay thì kịp thời báo cáo Trưởng đoàn thanh tra xem xét, quyết định.”

“Trưởng đoàn thanh tra”“có trách nhiệm báo cáo với người ra quyết định thanh tra về tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ thanh tra của Đoàn thanh tra theo kế hoạch tiến hành thanh tra đã được phê duyệt hoặc theo yêu cầu đột xuất của người ra quyết định thanh tra.”

“Người ra quyết định thanh tra”“có trách nhiệm xem xét, có ý kiến chỉ đạo bằng văn bản về báo cáo tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ, xử lý kịp thời kiến nghị của Trưởng đoàn thanh tra Trường hợp phát hiện những vấn đề vượt quá thẩm quyền thì người ra quyết định thanh tra kịp thời báo cáo Thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp xem xét, quyết định Trường hợp vượt quá thẩm quyền của Thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp thì người ra quyết định thanh tra kịp thời báo cáo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xem xét, quyết định.”

-“Kết thúc việc tiến hành thanh tra

Chuẩn bị kết thúc việc tiến hành thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra, tổ chức họp Đoàn thanh tra thống nhất các nội dung công việc cần thực hiện cho đến ngày kết thúc thanh tra.”

“Trưởng đoàn”“thanh tra báo cáo với người ra quyết định thanh tra về dự kiến kết thúc việc tiến hành thanh tra tại nơi được thanh tra.”

“Trưởng đoàn thanh tra”“thông báo bằng văn bản về thời gian kết thúc thanh tra gửi cho đối tượng thanh tra biết hoặc nếu cần thiết có thể tổ chức buổi làm việc với đối tượng thanh tra để thông báo việc kết thúc thanh tra; buổi làm việc được lập thành biên bản và được ký giữa người đại diện hợp pháp của đối tượng thanh tra với Trưởng đoàn thanh tra.”

Bước 3: Kết thúc cuộc thanh tra

-“Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ của thành viên Đoàn thanh tra”Chậm nhất là 05 ngày, “kể từ ngày kết thúc việc tiến hành thanh tra tại

“nơi được thanh tra”, từng “thành viên Đoàn thanh tra có trách nhiệm báo cáo bằng văn bản với Trưởng đoàn thanh tra, Tổ trưởng thanh tra, Nhóm trưởng

thanh tra (nếu có) “về kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao và phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của báo cáo đó”; “đồng thời gửi kèm biên bản làm việc, 3biên bản về việc vi phạm của đối tượng thanh tra”, ý kiến “giải trình của đối tượng thanh tra”, hồ sơ, tài liệu khác (nếu có)”

-“Xây dựng báo cáo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra

Trưởng đoàn thanh tra lấy ý kiến tham gia bằng văn bản của các thành viên Đoàn thanh tra đối với dự thảo báo cáo kết quả thanh tra và hoàn chỉnh báo cáo kết quả thanh tra Trong trường hợp các thành viên Đoàn thanh tra có

ý kiến khác nhau về nội dung của dự thảo thì Trưởng đoàn thanh tra báo cáo người ra quyết định thanh tra xem xét, quyết định.”

-“Xem xét báo cáo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra

Người ra quyết định thanh tra trực tiếp nghiên cứu hoặc giao cho cơ quan, đơn vị chuyên môn, người tham mưu giúp việc nghiên cứu, xem xét các nội dung trong báo cáo kết quả thanh tra.”

-“Xây dựng Dự thảo kết luận thanh tra

Sau khi nhận được báo cáo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra, người

ra quyết định thanh tra chỉ đạo Trưởng đoàn thanh tra chủ trì xây dựng Dự thảo kết luận thanh tra trình người ra quyết định thanh tra.”

-“Ký và ban hành kết luận thanh tra

Chậm nhất 25 ngày kể từ ngày nhận được báo cáo kết quả thanh tra, người ra quyết định thanh tra phải ký kết luận thanh tra; trừ trường hợp nội dung kết luận thanh tra phải chờ kết luận về chuyên môn của cơ quan, tổ chức

có thẩm quyền.”

1.4.2 Nội dung thanh tra Ngân hàng

- Thanh tra tuân thủ

+ Khái niệm: “Thanh tra tuân thủ là loại hình thanh tra truyền thống, việc thanh tra này được “dựa trên cơ sở quy định của pháp luật”, các quy định của nội bộ để thực hiện thanh tra”

+ Đặc điểm:

“Thanh tra tuân thủ kiểm tra các thông tin, các sự kiện xảy ra trong quá khứ của các TCTD, từ đó góp phần bảo vệ pháp luật và giữ gìn kỷ cương trong hoạt động kinh doanh ngân hàng

Thanh tra tuân thủ chỉ đánh giá trên một phạm vi hạn chế

Thực hiện phương pháp thanh tra tuân thủ, Đoàn thanh tra chưa chỉ ra được những kẽ hở trong quản lý, chưa đưa ra những khuyến cáo về khả năng

có thể xảy ra tổn thất của TCTD do những biến động của thị trường, kinh tế, chính trị, xã hội”

- “ Thanh “ tra trên cơ sở rủi ro ”

+ Khái niệm: “Thanh tra, giám sát trên cơ sở rủi ro là phương pháp

thanh tra trong đó tập trung vào việc đánh giá mức độ rủi ro một TCTD gặp phải khi không tuân thủ các quy định, quy trình đã có và khi không có các thủ tục, quy trình hoạt động phù hợp; đồng thời cũng trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro, nguồn lực để kiểm soát, cảnh báo, xử lý rủi ro của TCTD; đưa ra những giải pháp buộc TCTD phải có hành động phù hợp để phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro; duy trì an toàn hệ thống các TCTD”

+ Đặc điểm:

“Tập trung vào việc đánh giá tổng thể TCTD thông qua việc xem xét, kiểm tra món tài liệu, các chính sách, quy trình, hệ thống và thực tiễn công tác quản lý của TCTD Thanh tra trên cơ sở rủi ro đánh giá các yếu tố định lượng, định tính trong đó các yếu tố định tính là chủ yếu; đối lập với Thanh tra tuân thủ là Thanh tra các yếu tố định lượng Khái niệm thanh tra trên cơ sở rủi ro

có nội dung rộng hơn nhiều so với thanh tra trên cơ sở tuân thủ”

Cho phép“định hướng thanh tra vào những lĩnh vực, những TCTD có mức độ rủi ro cao và rủi ro có khả năng tác động tới sự an toàn của hệ thống TCTD Cho phép cơ quan thanh tra có thể chủ động phân bổ nguồn lực vào những lĩnh vực cần thanh tra, giám sát nhiều hơn.”

Thực hiện“thanh tra dựa nhiều vào báo cáo kiểm toán nội bộ của TCTD.”Kết hợp“cả đánh giá khách quan và chủ quan của thanh tra viên.”

Đòi hỏi “thanh tra ngân hàng thực hiện cả việc dự báo” “Việc này thể hiện rõ nét nhất khi thanh tra ngân hàng lập báo cáo giám sát vi mô phải lập ra các giả thuyết và kiểm tra bằng việc sử dụng các mô hình, thuật toán “với sự trợ” giúp “của công nghệ thông tin”

1.5 “Tiêu chí đánh giá ” kết quả “ công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước ” đối với “ việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động của ” Ngân hàng thương mại ”

* “ Tiêu chí đánh giá trực tiếp kết quả “ công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước đối với các Ngân hàng thương mại ”

- “ Số lượng “ sai phạm, tồn tại phát hiện qua ” công tác “ thanh tra ”

Trong công tác thanh tra“việc nhận định, đánh giá và chỉ ra các sai phạm, tồn tại là rất quan trọng Tiêu chí này thể hiện thông qua số lượng những sai phạm, tồn tại trong hoạt động mà Thanh tra Chi nhánh đã phát hiện trong quá trình thanh tra tại các NHTM Trong công tác tín dung chủ yếu sai phạm trong công tác thẩm định, xét duyệt cho vay; hồ sơ vay vốn chưa đầy đủ hoặc đảm bảo tính pháp lý theo quy định; kiểm tra sử dụng vốn vay chưa đúng quy định; sử dụng vốn vay sai mục đích; chấp hành chưa nghiêm túc quy định về phân loại nợ và trích lập dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng; chưa thực hiện quy định về bảo đảm tiền vay, định giá tài sản đảm bảo không đúng quy định Công tác huy động vốn có các sai phạm về áp dụng mức lãi suất linh hoạt khi rút trước hạn, chi ngoài lãi suất, ”

- “ Số lượng sai phạm nghiêm trọng “ phát hiện qua công tác thanh tra ”