Tìm hiểu Tết Cổ Truyền của người Hoa tại Thành phố Hồ Chí Minh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ĐỀ TÀI TÌM HIỂU TẾT CỔ TRUYỀN CỦA NGƯỜI HOA QUẬN 5 – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TP HỒ CHÍ MINH – THÁNG 1 NĂM 2023 MỞ ĐẦU Hà. Hành trang đến vùng đất phương Nam của nhóm lưu dân người Hoa đã mang theo ý thức xã hội về tín ngưỡng, tập tục đến quê hương mới. Trong tâm thức họ luôn cố gắng giữ gìn, bảo vệ và phát huy truyền thống văn hóa lâu đời của tổ tiên xứ sở. Cộng đồng người Hoa tại Thành phố Hồ Chí Minh không nằm ngoài hệ tư tưởng đó. Và ngày lễ Tết cổ truyền là một trong những minh chứng thể hiện tâm thức hướng về nguồn cội, cũng là bản sắc độc đáo của dân tộc Hoa tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là dịp lễ vô cùng quan trọng và là khoảng thời gian nhộn nhịp nhất của họ. Quận 5 được biết đến là con phố tập trung người Hoa sinh sống nhiều nhất. Nơi đây vẫn luôn lưu giữ và phát huy văn hóa, phong tục tập quán đậm đà bản sắc của người Hoa. Người Hoa Quận 5 gồm “ngũ bang”: Quảng Đông, Triều Châu, Hải Nam, Phúc Kiến, Sùng Chính. Ngoài những nét chung thì mỗi bang, mỗi nhà có những nét riêng trong việc cúng kiến, tổ chức nghi lễ đặc biệt trong dịp Tết. Do vậy, nhóm chúng tôi quyết định tìm hiểu văn hóa Tết cổ truyền của họ tại đây với mong muốn góp thêm tư liệu về nét văn hóa thiêng liêng này. Cũng như truyền tải đến độc giả hiểu rõ hơn đặc trưng truyền thống không thể bỏ qua của tộc người Hoa tại một khu phố Sài Gòn mỗi dịp Xuân về. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT 1.1. Nguồn gốc hình thành Có nhiều giả thiết khác nhau lí giải về nguồn gốc hình thành ngày Tết cổ truyền ở Trung Quốc. Thời xa xưa, trong nông lịch cổ đại người Trung Quốc chia một năm thành 24 tiết khí. Ứng với mỗi tiết này có một thời khắc “giao thừa”, đánh dấu giao điểm của bốn mùa. Do vị trí nổi bật trong thời tiết của một năm mà những tiết khí ấy gọi là “Tiết nhật”. Đồng thời, họ còn chú ý đến sự thay đổi của mặt trăng, dựa vào sự tròn, khuyết của mặt trăng để đặt ra một số ngày đặc biệt. Như nguyệt sóc (Mùng Một) là “Thượng nhật”, còn gọi là “Nguyên nhật”; Mùng Một tháng Giêng gọi là “Nguyên đán”, là “ngày đầu tiên” của xuân tiết năm mới. Bắt đầu một chu kỳ canh tác, gieo trồng nên được mọi người đặc biệt coi trọng và trở thành ngày tết đầu tiên trong năm. Cũng như Thượng nguyên (Rằm tháng Giêng) là ngày rằm đầu tiên trong năm, về sau phát triển thành Tết Nguyên Tiêu. Cứ như vậy, do ngày tháng năm của lịch pháp cổ đại và thời tiết tiết khí kết hợp cấu thành, Tết Nguyên Đán, hay Xuân tiết cùng một số loại ngày tết nhỏ khác đã trở thành ngày tết truyền thống dân gian Trung Quốc.

TP HỒ CHÍ MINH – THÁNG 1 NĂM 2023

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU TẾT CỔ TRUYỀN CỦA NGƯỜI HOA

QUẬN 5 – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

MỞ ĐẦU

Hành trang đến vùng đất phương Nam của nhóm lưu dân ngườiHoa đã mang theo ý thức xã hội về tín ngưỡng, tập tục đến quê hươngmới Trong tâm thức họ luôn cố gắng giữ gìn, bảo vệ và phát huytruyền thống văn hóa lâu đời của tổ tiên xứ sở Cộng đồng người Hoatại Thành phố Hồ Chí Minh không nằm ngoài hệ tư tưởng đó Và ngày

lễ Tết cổ truyền là một trong những minh chứng thể hiện tâm thứchướng về nguồn cội, cũng là bản sắc độc đáo của dân tộc Hoa tạiThành phố Hồ Chí Minh Đây là dịp lễ vô cùng quan trọng và làkhoảng thời gian nhộn nhịp nhất của họ Quận 5 được biết đến là conphố tập trung người Hoa sinh sống nhiều nhất Nơi đây vẫn luôn lưugiữ và phát huy văn hóa, phong tục tập quán đậm đà bản sắc của ngườiHoa Người Hoa Quận 5 gồm “ngũ bang”: Quảng Đông, Triều Châu,Hải Nam, Phúc Kiến, Sùng Chính Ngoài những nét chung thì mỗibang, mỗi nhà có những nét riêng trong việc cúng kiến, tổ chức nghi lễđặc biệt trong dịp Tết Do vậy, nhóm chúng tôi quyết định tìm hiểuvăn hóa Tết cổ truyền của họ tại đây với mong muốn góp thêm tư liệu

về nét văn hóa thiêng liêng này Cũng như truyền tải đến độc giả hiểu

rõ hơn đặc trưng truyền thống không thể bỏ qua của tộc người Hoa tạimột khu phố Sài Gòn mỗi dịp Xuân về

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT

1.1 Nguồn gốc hình thành

Có nhiều giả thiết khác nhau lí giải về nguồn gốc hình thành ngày Tết cổtruyền ở Trung Quốc Thời xa xưa, trong nông lịch cổ đại người Trung Quốcchia một năm thành 24 tiết khí Ứng với mỗi tiết này có một thời khắc “giaothừa”, đánh dấu giao điểm của bốn mùa Do vị trí nổi bật trong thời tiết củamột năm mà những tiết khí ấy gọi là “Tiết nhật” Đồng thời, họ còn chú ý đến

sự thay đổi của mặt trăng, dựa vào sự tròn, khuyết của mặt trăng để đặt ra một

số ngày đặc biệt Như nguyệt sóc (Mùng Một) là “Thượng nhật”, còn gọi là

“Nguyên nhật”; Mùng Một tháng Giêng gọi là “Nguyên đán”, là “ngày đầutiên” của xuân tiết năm mới Bắt đầu một chu kỳ canh tác, gieo trồng nên đượcmọi người đặc biệt coi trọng và trở thành ngày tết đầu tiên trong năm Cũngnhư Thượng nguyên (Rằm tháng Giêng) là ngày rằm đầu tiên trong năm, về sauphát triển thành Tết Nguyên Tiêu Cứ như vậy, do ngày tháng năm của lịchpháp cổ đại và thời tiết tiết khí kết hợp cấu thành, Tết Nguyên Đán, hay Xuântiết cùng một số loại ngày tết nhỏ khác đã trở thành ngày tết truyền thống dângian Trung Quốc

Còn theo lịch sử Trung Quốc kể lại việc ăn tết đầu năm ra đời khoảng 4000năm trước vào thời vua Thuấn Ngày vua Thuấn lên ngôi, ông dẫn theo mọingười cùng cúng tế trời đất, sau này dân gian lấy ngày ấy làm ngày đầu tiên củanăm Tháng có ngày đầu tiên của năm gọi là Nguyên Nguyệt (元元 yuán yuè),ngày đầu của tháng ấy gọi là Nguyên Đán (元元 yuán dàn) Qua mỗi thời đại sẽ

có thời gian tổ chức Tết Âm Lịch không giống nhau Như nhà Hạ tổ chức tếtvào tháng Giêng tức là tháng Dần, nhà Thương chọn tháng Chạp (tháng Sửu),nhà Chu chọn tháng Mười Một (tháng Tý) làm tháng tết Mãi cho đến đời nhà

tháng Dần, tức tháng Giêng Từ đó về sau, trải qua bao nhiêu thời đại, khôngcòn nhà vua nào thay đổi về tháng tết nữa

Theo truyền thuyết Trung Quốc, vào thuở hồng hoang, khi con người vẫnchưa biết ngày tết là gì, mỗi dịp năm mới, họ đều bị một con quái vật tên làNiên thú tấn công, quấy phá; yêu quái thường vào làng phá hoại hoa màu, bắt

và ăn thịt gia súc, thậm chí là cả trẻ con Do đó, người dân lựa chọn cách để đồ

ăn trước cổng nhà với hi vọng Niên thú sau khi no nê sẽ bớt quậy phá Chuyệnvẫn tiếp diễn cho tới một lần, dân làng chứng kiến Niên thú sợ hãi trước mộtđứa bé mặc đồ đỏ và chạy trốn Kể từ đó, họ hiểu ra rằng, Niên thú rất sợ màu

đỏ Và thế là mỗi lần tới dịp năm mới, con người lại đua nhau treo đèn lồng đỏ,dán giấy đỏ, đốt pháo đỏ và mặc đồ đỏ,… vừa để xua đuổi Niên thú vừa ănmừng năm mới

Về nội dung hoạt động ngày tết, các tập tục, nghi lễ tế tự đầu năm, gắn liềnvới Tết Âm Lịch đã có từ lâu trong dân gian, sau được chép lại và tìm thấy trong

nhiều tập sách Như trong Hoài Nam vạn tất thuật, ghi lại việc “Đêm 30 Táo

thần bay lên trời, tâu trình tội lỗi của con người”, mở ra tiền lệ Táo thần báo cáo

việc trần gian với Thiên đế Điều này được ghi tỉ mỉ hơn trong Dậu dương tạp

tứ - Nặc Cao kí thượng của Đoàn Thành Thức: “Táo thần thường lên trời vào

ngày 30 hàng tháng, tâu rõ tội ác của người trần” Về sau, do mọi người thấy tế

tự nhiều quá, nên đã giản hóa dần thành mỗi năm lên trời một lần vào ngày 24tháng Chạp (phương Bắc là ngày 23) Ngoài ra, còn nhiều ghi chép miêu tả

khung cảnh nhộn nhịp khu chợ những ngày cuối năm như trong Đông Kinh mộng hoa lục của Mạnh Nguyên Lão thời Bắc Tống Trong đó có đoạn tả cảnh

chợ tháng Chạp ở Biện Kinh: Khắp nơi đều thấy chủ hàng bày bán môn thần(tức Thần Trà và Úc Lũy), tranh Chung Quỳ và câu đối Thực phẩm thì muônmàu muôn vẻ, vô cùng phong phú với đủ các loại thịt cá, rau quả như: thịt gà,

vịt, dê, lợn, hạt bí, rau răng ngựa, mì vằn thắn, rượu tiêu bách , được người tađua nhau mua sắm để chuẩn bị cho đêm trừ tịch (giao thừa) Còn tục đốt pháo

năm mới được tìm thấy sớm nhất trong Kinh sở tuế thời kí của người Lục triều,

cũng là để trừ tai trừ tà mà thôi “Ngày mùng một tháng giêng dậy khi gà gáy,trước tiên, đốt pháo trước sân, để đuổi yêu ma” Từ những cứ liệu này mà ngàynay chúng ta có thể nhìn thấy tâm thái và quan niệm của dân chúng Trung Quốcthời xa xưa Trong quá trình truyền thừa, họ đã kế tục, nảy sinh, biến đổi nhiềutập tục và nghi lễ gắn với ngày Tết Âm Lịch cho phù hợp với đời sống vật chất

và tinh thần

Như vậy, người Trung Hoa có nhiều cách lí giải khác nhau về nguồn gốc hìnhthành ngày Tết Việc gắn với nhiều truyền thuyết và tập tục liên quan đã phầnnào phản ánh niềm tin và cách sống của con người từ thời cổ xưa Và ngườiTrung Hoa đã kế thừa truyền thống thiêng liêng ấy của cha ông để mỗi năm,theo nông lịch, ngày đầu tiên của năm mới là dịp lễ quan trọng nhất của họ để tổchức Tết Âm Lịch cổ truyền hay còn gọi là Xuân tiết

1.2 Ý nghĩa

Có thể nói, Tết Âm Lịch là dịp trọng đại của người Hoa Là thời gian linhthiêng cho sự chuyển giao của trời đất, giữa con người với thần linh Mang ýnghĩa kết thúc năm cũ, khởi đầu năm mới Bước qua mùa đông lạnh lẽo và đónchào mùa xuân ấm áp với nhiều thuận lợi; gặp nhiều may mắn Đây còn là dịp

để mọi người sum họp, quây quần, đoàn tụ và chung vui bên mâm cơm đoànviên Là lúc để những người con xa quê được trở về quê hương, đất nước Cùngnhau cầu mong một năm mới tươi vui, hạnh phúc, suôn sẻ, khỏe mạnh, làm ănphát đạt, vạn sự đại cát Với người Hoa tại Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh nóiriêng và cộng đồng người Hoa sinh sống ở nước ngoài nói chung, Tết cổ truyềncòn là ngày đặc biệt quan trọng để họ tỏ lòng đạo hiếu, lòng kính yêu, biết ơn tổ

tiên, ông bà và cha mẹ, hướng về cội nguồn của mình Và cũng là dịp để phô bàynhững nét văn hóa độc đáo của tộc người Hoa khi đón tết tại quê hương thứ haicủa mình

CHƯƠNG II: VĂN HÓA ĐÓN TẾT CỔ TRUYỀN CỦA NGƯỜI HOA TẠI

Thông thường để chọn ngày lành tháng tốt người Hoa sẽ xem trong cuốnsách có tên “Thúng Sing” ( 元 元 ), ngoài việc được xem ngày lành tháng tốt,

“Thúng Sing” dịch sang tiếng Hán là “thông thắng” nên người Hoa thường treo

nó ở trong nhà với ngụ ý cho mọi việc đều hanh thông và thắng lợi, có một sốgia đình tin rằng có thể trừ tà Đây cũng là một trong những món quà ngườiHoa tặng cho nhau vào những dịp cuối năm như trao cho nhau những điều tốtđẹp cho năm mới sắp tới 

Sau khi chọn được ngày lành tháng tốt, người Hoa bắt đầu công việc dọndẹp, việc dọn dẹp nhà cửa được người Hoa xem như cách xua đuổi những điềukhông hay, không tốt, những mảnh vụn của năm cũ để đón chào những điềumới mẻ, tốt lành, tươi sáng của năm mới sắp tới Các thành viên trong gia đìnhcùng nhau dọn dẹp nhà cửa tạo sự liên kết giữa các thành viên lại với nhau,được chia sẻ công việc cho nhau, một số gia đình còn sơn sửa lại nhà cửa tạomột không gian tươi mới hơn Việc “tổng vệ sinh” - 元元 (đọc là xu úc) cũng lạimột phong tục quan trọng trong những ngày cuối năm của người Hoa Trong

ngày này, các gia đình người Hoa cũng sẽ lau dọn bàn thờ Tổ Tiên và thần phậtsạch sẽ.  

Hoạt động trang trí nhà cửa là điều không thể thiếu trong những ngày dọndẹp này Người Hoa sẽ tháo những câu đối, hay những tờ hồng tiền, ngũ phúclâm môn, tờ giấy đỏ đã cũ xuống và thay vào đó là những thứ mới hơn, đẹphơn Thường thì mỗi năm được thay một lần vào dịp tết Trong nhà người Hoathường được dán câu đối liễn, đến ngày 30 tết, người ta thay câu đối liễn mới,

bằng giấy đỏ chữ vàng, nội dung là những điều tốt lành, hạnh phúc như Xuất nhập bình an, Kim ngọc mãn đường, Tân xuân đại cát,… Những gia đình làm

ăn buôn bán họ sẽ treo những câu đối liễn giúp cho việc làm ăn thuận lợi, phát

đạt hơn như là Khai trương hồng phát, Sinh ý hưng long,   Những câu đối liễn

hay được viết từ những ông thầy đồ chữ đẹp rồi người Hoa đem về dán trongnhà, ngũ phúc lâm môn được treo trước nhà với ý nghĩa xuất nhập bình an, haytreo ở cầu thang biểu thị cho sự lên xuống bình an, hay treo ở các cây hoa biểutrưng cho hoa nở phú quý Ngoài ra, người Hoa còn dán chữ “Xuân” và “Phúc”ngược trên cửa với dụng ý chữ ngược được đọc là “đáo” nghĩa là Xuân đếnPhúc đến Tất cả những câu đối, các vật trang trí đều có màu đỏ biểu trưng cho

sự thịnh vượng và may mắn, phát tài. 

 Tập tục 上上 “sẹn hùng” của người Hoa

 Vào những ngày cuối năm, người Hoa sẽ chọn ngày lành tháng tốt để lau

dọn bàn thờ và dán giấy đỏ Người Hoa thường sẽ dán những câu đối 4 chữ gọi

là 挥挥 (quấy ch’ún) hay 元元(sành hùng) và 元元 (cắm phá) ở hai bên được xem làvật cát tường đem đến sự may mắn cho người Hoa

- Thần Hồng (元元), đọc là “Sành Hùng” trong tiếng Quảng Là vật có tráichâu ở giữa nằm trong miếng vải xếp thành bông hoa Có thêm miếng vải đỏ

để dán xung quanh bài vị

- Kim Huê (元元), đọc là “Cắm Phá” trong tiếng Quảng Còn có một số ngườigọi là Thần Hoa (元元 - sành phá) hoặc Đăng Hoa (元元 - tắng phá) Là hai vật đểhai bên Thần Hồng Có những trái cầu đủ sắc xung quanh kết hợp với trái châuvàng và lông công Mình còn nghe vài người nói nếu năm cũ làm ăn lên thìnăm mới phải “nâng cấp” số lượng cầu đủ màu, nhiều nhất là 48 trái cầu 

- Kim Huê (元元) và Thần Hồng (元元) được coi là vật cát tường của ngườiHoa để trang trí trên bàn thờ khi Tết đến Thường người Hoa sẽ kết hợp dán haivật cùng nhau Nhằm lấy ý nghĩa may mắn là "trâm hoa quải hồng, sanh ýhưng long” (元元元元元元元元元) tức là dán hoa treo hồng, buôn bán hưng long Tếtđến gần tới nơi, các gia đình người Hoa sẽ tất bật đi đặt mua cho nhà ThầnHồng và một cặp Kim Huê tại các chỗ chuyên bán đồ thờ cúng

- Quấy chún là những câu đối 4 chữ mang ý nghĩa cầu chúc sự may mắn,bình an, tài lộc cho năm mới. 

2.1.2 Lễ tạ ơn Trời, Phật

Khi bước qua tháng Chạp, người Hoa sẽ chọn ngày lành để dọn dẹp nhà cửa,làm lễ tạ thần Đó là lễ đáp tạ Trời, Phật, Ông Bà mong cho gia đình năm mớibình an Đặc biệt với những gia đình làm ăn lớn trên mâm cúng gồm có bánh,

gà, heo quay, trái cây, hoa để tạ ơn vì một năm làm ăn khấm khá, mâm cúngtrông rất ấm áp và đầy thành kính Khi cúng xong, người ta mang vật cúng chiacho họ hàng, người quen, gọi là chút quà thơm thảo Nhà này mang vật cúngcho nhà kia thì đến khi nhà kia khi cúng xong sẽ mang lại cho nhà này Đây

cũng là cách làm cho tình thân thêm gắn bó, đoàn kết hơn trong cộng đồng, sự

sẻ chia những giá trị tốt đẹp giữa tình thân trong xã hội. 

2.1.3 Lễ đưa ông Táo

Ông Táo được xem là người gần gũi với nhân dân, thông thường khi trongnhà có bất kì việc gì không suôn sẻ, họ thường nghĩ đến ông Táo Ông cònđược biết đến với tên gọi là Thần Bếp - một vị thần trông coi việc tốt, xấu củatừng gia đình để cuối năm lên trời báo cáo với Ngọc Hoàng Chính vì thế màngười ta thường hay làm lễ tiễn đưa ông về trời rất long trọng với mong muốnông sẽ phù hộ cho gia đình Ngày 23 tháng Chạp hằng năm được chọn là ngàycúng ông Táo và dường như không có sự khác biệt mấy giữa người Việt vàngười Hoa vào ngày lễ này

Với người Hoa, từ xưa họ có thuyết rằng chỉ có vua quan mới làm lễ đưaông Táo vào ngày 23, còn nhân dân thì chọn ngày 24 nhưng đến nay thì chỉthống nhất cúng vào ngày 23 tháng Chạp Vào ngày này, khác với người Việt,người Hoa không thả cá chép mà mua mía về để làm lễ vật tiễn ông Táo Họthường chọn một cặp mía còn nguyên lá, còn được gọi là gậy ông Táo với ýnghĩa là dọc đường đi nếu ông có khát thì bẻ lấy mà ăn Về phẩm vật, họthường cúng những món ngọt và dính như chè trôi nước, bánh kẹo ngọt, đườngtán, quýt,… Sở dĩ mà họ chọn những món như vậy là vì từ xưa họ quan niệmrằng “ngọt” có nghĩa là những lời ngon tiếng ngọt, ông Táo khi về trời sẽ chỉnói những lời ngọt ngào, dễ nghe; “dính” ý muốn “dính miệng” ông lại để ôngkhông tâu những điều xấu với Ngọc Hoàng Cúng chè trôi nước với mongmuốn rằng ông Táo sẽ nói trơn tru cũng như mọi việc trong gia đình sẽ êmxuôi Trong tiếng Hoa, từ “quýt” đồng âm với “cát”, có nghĩa là đại cát, cáttường hay may mắn Với niềm tin như thế, họ hy vọng rằng ông Táo sẽ tâu với

Ngọc Hoàng những điều tốt và mang lại sự ấm no, phúc lành cho gia đìnhtrong năm mới.

2.1.4 Giao thừa

Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới nên việc làmtrong ngày này cũng gắn liền với vấn đề rũ bỏ cái cũ để sẵn sàng đón chào cáimới Ngày giao thừa là ngày cuối cùng của tháng Chạp. 

 Cúng kiến:

Tùy vào từng gia đình thì sẽ cúng vào buổi sáng hay tối hoặc cúng vào cả haibuổi Dù theo tín ngưỡng hay tôn giáo nào thì người Hoa cũng sẽ thờ cúng tổtiên Cúng tổ tiên vào dịp Tết thường là cúng lớn như ngày giỗ hay thanh minh

để bày tỏ lòng biết ơn và hiếu thảo của mình với cội nguồn và mong linh hồn họ

sẽ phù hộ cho con cháu Tiếp đến, là cúng các vị thần như Phật, Bồ Tát Quan

Âm, bà Thiên Hậu, Họ thường cúng thịt quay, gà, bánh tổ, bánh bao, bánhthửng, Và không có mâm ngũ quả như người Việt nhưng có hai loại trái câykhá quan trọng là quýt (đại kiết) và táo (bình an) Có nhà sẽ cúng đồ chay Trênbánh trái thường được in những dòng chữ đỏ như “vạn sự như ý” hoặc “kimngọc mãn đường” để cầu may mắn cho năm mới Kèm với thắp nhan thì người

ta cũng đốt vàng mã Đặc biệt, ở một số gia đình, khi cúng giao thừa thì họ sẽkhông để cây nhang tắt Nghĩa là cây nhang này vừa hết thì lập tức thắp câynhang khác lên, cứ giữ như vậy đến sáng Điều này tượng trưng cho mong ướccha mẹ, người lớn tuổi sẽ sống lâu, sống thọ

 Câu đối Tết:

Câu đối được viết trên giấy đỏ, đem dán ở trong nhà, đặc biệt là hai bên cửatượng trưng cho những ước nguyện tốt lành dành cho năm mới, xua đuổi tà ma

Điều cấm kị khi dán câu đối Tết là dán không cân xứng hoặc dán ngược.Thường thì vế trên sẽ dán bên trái còn vế dưới dán bên phải khung cửa.

 Treo đèn lồng:

Đèn lồng đỏ được treo và đêm giao thừa để thể hiện không khí sum họp,đoàn tụ và tạo ra không khí Tết Tuy nhiên, hiện tại thì nhiều gia đình có thể treođèn lồng vào trước đó chứ không cần treo đúng vào giao thừa

 Tất niên:

Các thành viên trong gia đình cùng tề tựu về bàn ăn và nói với nhau vềnhững chuyện trong năm cũ cũng như hy vọng cho năm mới Bữa ăn tất niênthường không thể thiếu nồi lẩu sôi sùng sục, ấm nóng như không khí gia đình(thường là lẩu cù lao) Những món khác như cá (phải là con cá thật to), bánh baohình thỏi vàng, bánh củ cải, dim sum, lạp xưởng, rau cải, mứt, hạt dẻ, Bữacơm này với người cao tuổi là sự đoàn tụ, quây quần bên con cháu; còn vớingười trẻ thì đây là dịp tri ân công sinh thành dưỡng dục của cha mẹ

 Tiền mừng tuổi:

Sau bữa ăn, ở một số gia đình thì người lớn sẽ phát lì xì cho con cháu để độngviên họ học giỏi, khỏe khoắn và thành công Ngược lại, trẻ nhỏ sẽ chúc lại ngườilớn những câu chúc tốt lành Có người còn cho rằng, tiền lì xì không những đemlại may mắn mà còn giúp người nhận tránh tà, ma quỷ hay bệnh tật Nhà nàođông con cháu thì thường họ sẽ xếp thành một hàng dài, không khí rất nhộnnhịp

Nhìn chung, đêm giao thừa của người Hoa tại Thành phố Hồ Chí Minh còngiữ được những nét đặc trưng riêng Tuy một số phong tục đã bị bỏ đi, quêndần hoặc pha trộn với văn hóa của người Việt nhưng phong tục cơ bản nhất vẫnluôn được duy trì Đặc biệt là với các món ăn truyền thống, đa phần họ chọn