bài giảng luật doanh nghiệp chi tiết

Môn học LUẬT KINH TẾ 1 Môn học PHÁP LUẬT VỀ CHỦ THỂ KINH DOANH GV Trương Thế Minh Email minhtttdmu edu vn Nội dung môn học Thành lập doanh nghiệp, đăng ký thay đổi Khái niệm, đặc điểm, tổ chức quản. Thành lập doanh nghiệp, đăng ký thay đổiKhái niệm, đặc điểm, tổ chức quản lý các loại hình doanh nghiệpTổ chức lại và giải thể doanh nghiệpKhái niệm, đặc điểm, tổ chức quản lý, tổ chức lại hợp tác xã, liên hiệp HTXPháp luật phá sản

Môn học: PHÁP LUẬT VỀ CHỦ THỂ KINH DOANH

GV: Trương Thế Minh

Email: minhtt@tdmu.edu.vn

Nội dung môn học:

 Thành lập doanh nghiệp, đăng ký thay đổi

 Khái niệm, đặc điểm, tổ chức quản lý các loại hình

doanh nghiệp

 Tổ chức lại và giải thể doanh nghiệp

 Khái niệm, đặc điểm, tổ chức quản lý, tổ chức lại

hợp tác xã, liên hiệp HTX

 Pháp luật phá sản

Tài liệu tham khảo:

 Đại học Luật TP HCM (2016), Giáo trình Pháp luật về

chủ thể kinh doanh (tái bản lần 2, có sửa đổi và bổ

sung), NXB Hồng Đức-Hội Luật gia Việt Nam

 Luật Doanh nghiệp năm 2020, sửa đổi năm 2022

 Thông tư 03/2014/TT-BKHĐT ngày 26/05/2014 của

Bộ Kế hoạch và Đầu tư về đăng ký hợp tác xã và

chế độ báo cáo tình hình hoạt động của hợp tác xã

 Thông tư 01/2015/TT-CA ngày 08/10/2015 của Tòa

án nhân dân tối cao quy định về quy chế làm việc của Tổ thẩm phán trong quá trình giải quyết vụ việc phá sản

 www.dpi.hochiminhcity.gov.vn

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KINH

DOANH VÀ CHỦ THỂ KINH DOANH

Nội dung Chương 1:

 Khái niệm, đặc điểm doanh nghiệp, doanh nghiệp

công ích, doanh nghiệp xã hội

 Thành lập và đăng ký doanh nghiệp

 Quyền và nghĩa vụ doanh nghiệp

Khái quát về kinh doanh

và các loại hình chủ thể kinh doanh

 Quá trình phát triền pháp luật doanh nghiệp tại

Việt Nam

 Khái niệm kinh doanh

Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng

dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi

 Quyền tự do kinh doanh

 Khái niệm doanh nghiệp

 Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài

sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích

kinh doanh ( đăng ký dưới dạng nào đó)

 Đặc điểm của doanh nghiệp

 Là tổ chức kinh tế được thành lập theo quy định pháp

luật và phải dưới một hình thức pháp lý nhất định

 Có tên riêng, có trụ sở giao dịch, có tài sản và có sử

dụng lao động

Phân loại doanh nghiệp

 Theo hình thức pháp lý: DNTN và công ty

 Theo cách phân loại khác:

 Doanh nghiệp vừa và nhỏ

 Doanh nghiệp công ích, doanh nghiệp xã hội,

doanh nghiệp nhà nước

 Tư cách pháp nhân ( DN tư nhân k có tư cách

pháp nhân)

 Công ty mẹ và công ty con

Điều kiện thành lập doanh nghiệp

 Điều kiện chủ thể

 Tat ca các chủ thể có quyền thành lập và quản

lý doanh nghiệp bao gồm: tổ chức, cá nhân

Việt Nam; tổ chức, cá nhân nước ngoài trừ

những đối tượng được quy định tại Khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp năm 2020 (pháp nhân thương mại bị cấm kinh doanh hoạt động)

Các đối tượng không có quyền góp vốn

 Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân sử

dụng tài sản nhà nước góp vốn vào doanh nghiệp

để thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình

 Các đối tượng không được góp vốn vào doanh

nghiệp theo quy định của pháp luật về cán bộ,

công chức, viên chức, phòng chống tham nhũng

 Điều kiện về tài sản góp vốn

 Tài sản góp vốn có thể là Đồng Việt Nam, ngoại

tệ tự do chuyển đổi, vàng, giá trị quyền sử dụng đất, giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, các tài sản khác có thể định giá được bằng Đồng Việt Nam

 Tài sản góp vốn không phải là Đồng Việt Nam,

ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng phải được các thành viên, cổ đông sáng lập hoặc tổ chức

 Đối với tài sản có đăng ký quyền sở hữu hoặc

giá trị quyền sử dụng đất thì người góp vốn

phải làm thủ tục chuyển quyền sở hữu tài sản

đó hoặc quyền sử dụng đất cho công ty

 Đối với tài sản không đăng ký quyền sở hữu,

việc góp vốn phải được thực hiện bằng việc ( biên bản giao nhận) giao nhận tài sản góp

vốn có xác nhận bằng biên bản

 Điều kiện về ngành nghề kinh doanh

 Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế có

quyền kinh doanh các ngành, nghề mà pháp luật không cấm

 Ngành, nghề cấm kinh doanh

 Đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện,

doanh nghiệp được quyền kinh doanh ngành, nghề đó kể từ khi có đủ điều kiện theo quy

định

 Điều kiện về tên, địa chỉ doanh nghiệp

 Tên doanh nghiệp gồm loại hình doanh nghiệp

và tên riêng

 Tên riêng được viết bằng các chữ cái trong

Bảng chữ cái tiếng Việt, có thể kèm theo các chữ cái F, J, Z, W, các chữ số và ký hiệu

 Tên doanh nghiệp phải được gắn tại trụ sở

chính, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp, phải được in

 Doanh nghiệp được quyền đăng ký tên doanh

nghiệp bằng tiếng nước ngoài và tên viết tắt

 Doanh nghiệp đăng ký tên không vi phạm

những điều cấm trong đặt tên doanh nghiệp

 Tên chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm

kinh doanh phải được viết bằng các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Việt, các chữ cái F, J,

Z, W, chữ số và các ký hiệu, phải mang tên

doanh nghiệp kèm theo cụm từ “Chi nhánh”

 Trụ sở chính của doanh nghiệp

 Đặt trên lãnh thổ Việt Nam, là địa chỉ liên lạc của

doanh nghiệp và được xác định theo địa giới đơn vị hành chính; có số điện thoại, số fax và thư điện tử (nếu có)

Thủ tục đăng ký doanh nghiệp

 Đăng ký thành lập mới

 Nhà đầu tư trong nước

 Nhà đầu tư là tổ chức, cá nhân nước ngoài lần

đầu thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam

 Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp của mỗi loại hình

doanh nghiệp

 Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và cấp

huyện

Trình tự đăng ký doanh nghiệp

 Nộp đủ hồ sơ bằng cách nộp trực tiếp hoặc nộp qua

mạng (tài khoản ĐKKD hoặc chữ ký số công cộng),

qua dịch vụ bưu chính

 Nộp lệ phí

 Tiếp nhận và xem xét hồ sơ đăng ký doanh nghiệp

trong 03 ngày làm việc

 Cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

 Công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp trong thời

hạn 30 ngày kể từ ngày được cấp GCNĐKDN

 Con dấu (loại dấu, số lượng, nội dung, hình thức, dấu

Thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp

 Đăng ký với Cơ quan đăng ký kinh doanh khi thay

đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ký doanh

nghiệp

 Đăng ký thay đổi theo Quyết định của Tòa án,

Trọng tài

 Thông báo thay đổi ngành nghề, cổ đông sáng

lập, cổ đông nước ngoài, nội dung khác

 Thông báo thay đổi theo Quyết định của Tòa án,

Trọng tài

 Văn phòng đại diện là đơn vị phụ thuộc của doanh

nghiệp, có nhiệm vụ đại diện theo uỷ quyền cho lợi ích của doanh nghiệp và bảo vệ các lợi ích đó

 Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp,

có nhiệm vụ thực hiện toàn bộ hoặc một phần

chức năng của doanh nghiệp kể cả chức năng đại diện theo uỷ quyền Ngành, nghề kinh doanh của chi nhánh phải đúng với ngành, nghề kinh doanh của doanh nghiệp

 Địa điểm kinh doanh là nơi mà doanh nghiệp tiến

hành hoạt động kinh doanh cụ thể

 Đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện,

thông báo địa điểm kinh doanh

 Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp

 Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp công ích

 Tiêu chí, quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp xã

hội

 Người đại diện theo pháp luật (nhiều người đại

diện)

 Người đại diện theo ủy quyền

 Người có liên quan

 Người quản lý doanh nghiệp

CHƯƠNG 2:

DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN

VÀ HỘ KINH DOANH

Nội dung Chương 2:

 Khái niệm, đặc điểm, quyền của DNTN

 Khái niệm, đặc điểm, đăng ký và chấm dứt hoạt

động hộ kinh doanh

Doanh nghiệp tư nhân

 Là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự

chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp

 Không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán

nào

 Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập 01 DNTN

 Chủ DNTN không được đồng thời là chủ hộ kinh

doanh, thành viên công ty hợp danh

 Doanh nghiệp tư nhân không được quyền góp

vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty TNHH hoặc công

ty CP

 Đặc điểm:

 Là một loại hình doanh nghiệp

 Do một cá nhân đầu tư vốn và làm chủ

 Chủ doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm về

các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản của doanh nghiệp bằng toàn bộ tài sản của mình

 Không có tư cách pháp nhân

 Có khả năng huy động vốn hạn chế

 Vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp tư nhân

 Không chuyển quyền sở hữu

 Phải ghi chép đầy đủ, chính xác (điều 189)

 Tăng giảm vốn

 Không quy định về tổ chức quản lý doanh nghiệp tư

nhân

 Quyền của chủ doanh nghiệp tư nhân

 Quản lý doanh nghiệp

 Cho thuê toàn bộ doanh nghiệp

 Bán doanh nghiệp

 Thực hiện quyền của chủ DNTN trong một số

trường hợp đặc biệt (điều 193)

 Chuyển đổi DNTN thành công ty (điều 205)

Hộ kinh doanh

 Khái niệm

 Do một cá nhân hoặc một hộ gia đình làm chủ và

chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh

 Có nhiều địa điểm kinh doanh

 Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm

muối và những người bán hàng rong, quà vặt,

buôn chuyến, kinh doanh lưu động, làm dịch vụ

có thu nhập thấp không phải đăng ký, trừ trường hợp kinh doanh các ngành, nghề có điều kiện

 Cá nhân, hộ gia đình chỉ được đăng ký 01 hộ kinh

doanh trong phạm vi toàn quốc

 Cá nhân được quyền góp vốn, mua cổ phần trong

doanh nghiệp với tư cách cá nhân

 Cá nhân thành lập và tham gia góp vốn thành lập

hộ KD không được đồng thời là chủ DNTN, thành viên hợp danh của công ty HD trừ trường hợp

được sự nhất trí của các thành viên hợp danh còn lại

 Thủ tục đăng ký kinh doanh

 Đăng ký kinh doanh cấp huyện

 Tên hộ kinh doanh

 Trình tự, thủ tục đăng ký kinh doanh

 Thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi

hộ kinh doanh

 Chuyển nhượng, tặng cho hộ kinh doanh

 Tạm ngừng, chấm dứt hoạt động kinh doanh



CHƯƠNG 3:

CÔNG TY HỢP DANH

Nội dung Chương 3:

 Khái niệm, đặc điểm công ty hợp danh

 Quy chế thành viên hợp danh

 Quy chế thành viên góp vốn

 Tổ chức quản lý công ty hợp danh

 Điều hành kinh doanh của công ty hợp danh

Khái niệm và đặc điểm về công ty hợp danh

 Khái niệm

 Phải có ít nhất 02 thành viên là chủ sở hữu chung

của công ty, cùng nhau kinh doanh dưới một tên chung (sau đây gọi là thành viên hợp danh) Ngoài các thành viên hợp danh, công ty có thể có thêm thành viên góp vốn

 Thành viên hợp danh phải là cá nhân, chịu trách

nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa

vụ của công ty

 Thành viên góp vốn chỉ chịu trách nhiệm về các

khoản nợ của công ty trong phạm vi số vốn đã

góp vào công ty

 Có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giấy

chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

 Không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán

nào

 Đặc điểm công ty hợp danh

Quy chế thành viên hợp danh

 Xác lập tư cách thành viên hợp danh

 Thành viên sáng lập, tiếp nhận thành viên mới

 Nhận chuyển nhượng vốn

 Nhận thừa kế

 Chấm dứt tư cách thành viên hợp danh

 Chuyển nhượng toàn bộ vốn

Hạn chế của Thành viên hợp danh

 Không được làm chủ DNTN hoặc thành viên hợp

danh của công ty HD khác, trừ trường hợp được

sự nhất trí của các thành viên hợp danh còn lại

 Không được quyền nhân danh cá nhân hoặc nhân

danh người khác thực hiện kinh doanh cùng

ngành, nghề kinh doanh của công ty đó để tư lợi hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân khác

 Không được quyền chuyển một phần hoặc toàn

bộ phần vốn góp của mình tại công ty cho người

 Quyền và nghĩa vụ thành viên góp vốn (Không được

tham gia quản lý công ty, không được tiến hành công

Tài chính của Công ty hợp danh

 Góp vốn của thành viên

 Góp vốn đầy đủ và đúng hạn

 Cấp Giấy chứng nhận phần vốn góp

 Phải góp đủ vốn trong 15 ngày trong trường

hợp công ty tiếp nhận thành viên mới

 Tăng vốn điều lệ

 Tăng vốn góp thành viên

 Tiếp nhận thành viên mới



Tổ chức quản lý công ty hợp danh

 Hội đồng thành viên

 Hội đồng thành viên bao gồm tất cả thành viên,

có quyền quyết định tất cả công việc kinh doanh của công ty

 Thông báo mời họp và Biên bản cuộc họp

 Mỗi thành viên hợp danh biểu quyết như nhau,

không phụ thuộc vào tỷ lệ vốn góp vào công ty

 Quyền tham gia biểu quyết của thành viên góp

vốn được thực hiện theo quy định của Luật

 Vấn đề quan trọng phải được 3/4 TVHD chấp

thuận

 Vấn đề khác phải được 2/3 TVHD chấp thuận

 Thành viên hợp danh có quyền yêu cầu triệu

tập họp Hội đồng thành viên để thảo luận và quyết định công việc kinh doanh của công ty

Chủ tịch Hội đồng thành viên – Giám đốc/Tổng Giám đốc

 Hội đồng thành viên bầu 01 thành viên hợp danh

làm Chủ tịch Hội đồng thành viên, đồng thời kiêm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc công ty nếu Điều lệ công ty không có quy định khác

 Quản lý và điều hành công việc kinh doanh hằng

ngày của công ty với tư cách là thành viên hợp

danh

 Triệu tập và tổ chức cuộc họp Hội đồng thành

viên

 Phân công, phối hợp công việc kinh doanh, giữa

các thành viên hợp danh

 Tổ chức sắp xếp, lưu giữ đầy đủ và trung thực sổ

kế toán, hóa đơn, chứng từ và các tài liệu khác của công ty theo quy định của pháp luật

 Đại diện cho công ty

Quản lý, điều hành công ty hợp danh của thành viên hợp danh

 Các thành viên hợp danh có quyền đại diện theo

pháp luật và tổ chức điều hành hoạt động kinh

doanh hằng ngày của công ty

 Trong điều hành hoạt động kinh doanh của công

ty, thành viên hợp danh phân công nhau đảm

nhiệm các chức danh quản lý và kiểm soát công ty

 Khi một số hoặc tất cả thành viên hợp danh cùng

thực hiện một số công việc kinh doanh thì quyết

CHƯƠNG 4:

CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN

Nội dung Chương 4:

 Khái niệm, đặc điểm, tổ chức quản lý Công ty

Những vấn đề lý luận chung về công ty TNHH

 Sơ lược quá trình hình thành và phát triển

 Là sự kết hợp giữa công ty đối nhân và công ty CP

 Thường có quy mô kinh doanh vừa và nhỏ

 Luật Công ty năm 1990; Luật Doanh nghiệp năm 1999;

2005; 2014; 2020

 Các đặc điểm chung của công ty TNHH

 Pháp luật hầu hết các nước đều quy định

 Có địa vị pháp lý độc lập

 Số lượng thành viên thường không nhiều

Công ty TNHH có hai thành viên trở lên

 Thành viên có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng

thành viên từ 02 đến 50

 Thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ và

nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong

phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp, trừ

trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 47

 Phần vốn góp của thành viên chỉ được chuyển

nhượng theo quy định tại các điều 51, 52 và 53

 Có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giấy

chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

 Không được quyền phát hành cổ phần, trừ trường

hợp để chuyển đổi thành công ty cổ phần

 Được phát hành trái phiếu

Tài chính của công ty

 Vấn đề góp vốn của thành viên công ty

 Thời hạn góp vốn tối đa 90 ngày

 Cấp Giấy chứng nhận phần vốn góp

 Sổ đăng ký thành viên ngay sau khi công ty được

cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

 Xử lý khi không góp hoặc không góp đủ vốn

 Đăng ký điều chỉnh vốn điều lệ, tỷ lệ vốn góp bằng

số vốn đã góp

 Tăng vốn điều lệ của công ty

 Tăng vốn góp của thành viên

 Yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp

 Xử lý phần vốn góp trong trường hợp đặc biệt

 Điều kiện phân chia lợi nhuận và quy định về

Cơ cấu tổ chức và quản lý

 Hội đồng thành viên

 Hội đồng thành viên gồm tất cả thành viên, là

cơ quan quyết định cao nhất của công ty

 Thẩm quyền của HĐTV

 Chế độ họp:

 Thường kỳ 01 năm/lần

 Họp bất thường theo yêu cầu của thành

viên, nhóm thành viên sở hữu 10% vốn điều

lệ

 Triệu tập họp HĐTV

 Chuẩn bị chương trình họp, nội dung tài liệu

họp

 Gửi Thông báo mời họp bằng giấy mời, điện

thoại, fax hoặc phương tiện điện tử

 Thành viên gửi kiến nghị bổ sung

 Chủ tịch HĐTV không tổ chức họp theo yêu

cầu phải chịu trách nhiệm cá nhân về thiệt hại

 Điều kiện thể thức tiến hành họp

 Cuộc họp Hội đồng thành viên được tiến hành

khi có số thành viên dự họp sở hữu ít nhất 65% vốn điều lệ

 Triệu tập họp lần thứ 2 phải được thực hiện

trong thời hạn 15 ngày khi có số thành viên dự họp sở hữu ít nhất 50% vốn điều lệ

 Triệu tập họp lần thứ 3 phải được thực hiện

trong thời hạn 10 ngày không phụ thuộc số

thành viên dự họp