TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHXHNV MÔN HỌC GLOBALIZATION KHOA QUAN HỆ QUỐC TẾ NHÓM THUYẾT TRÌNH SỐ 2 LỚP GVHD TRẦN NGUYÊN KHANG Đề tài Đâu là mối quan hệ giữa toàn cầu hóa và chủ nghĩa khủng bố? Sau chiến tranh l.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHXH&NV MÔN HỌC: GLOBALIZATION
CHỦ NGHĨA KHỦNG BỐ?
Sau chiến tranh lạnh kết thúc, xu thế tổng thể của thế giới từ đối đầu chuyển sang hòa hoãn, hòa bình và phát triển đã trở thành chủ đề mang tính thế giới, đồng thời còn xuất hiện xu thế toàn cầu hóa kinh tế, đa cực hóa cục diện, thông tin hóa xã hội, hiện đại hóa quân sự Quan hệ giữa các quốc gia trên các thế giới ngày càng mật thiết Một số nhân tố bất ổn định ảnh hưởng đến an ninh thế giới vẫn tồn tại và do môi trường quốc tế lớn từng bước theo hướng phẳng lặng hơn nhưng lại sôi nổi hơn thời kì chiến tranh lạnh, khiến mọi người quan tâm chú ý Đặc biệt là những năm gần đây, sự kiện gây nổ xảy ra hết chỗ này đến chỗ khác đã khiến mọi người cảm thấy chủ nghĩa khủng bố như bóng đen lởn vởn trên địa cầu, thương vong và hậu quả do nó gây ra hầu như có thể sánh ngang với chiến tranh cục bộ và xung đột vũ trang, trở thành nhân tố quan trọng ảnh hưởng nghiêm trọng đến hòa bình và an ninh thế giới Có người đã từng nói về việc vì sao chiến tranh lạnh kết thúc mà cảm giác an toàn của mọi người lại xuống thấp, đó là vì “thời kì chiến tranh lạnh ít nhất chúng ta có thể dự tính được nguy hiểm sẽ đến từ hướng nào, còn bây giờ thì lại không thể biết khi nào sẽ gặp tai họa, tai họa từ đâu đến”
I Các khái niệm
1 Toàn cầu hóa
Toàn cầu hóa có thể hiểu là một hiện tượng gắn liền với sự gia tăng về số lượng cũng như cường độ của các cơ chế, tiến trình và hoạt động nhằm thúc đẩy gia tăng
sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trên thế giới cũng như sự hội nhập kinh tế
và chính trị ở cấp độ toàn cầu Theo đó, toàn cầu hóa làm lu mờ các đường biên giới quốc gia, thu hẹp các khoảng không gian trên các khía cạnh đời sống kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa của thế giới (nghiencuuquocte.org)
2 Chủ nghĩa khủng bố
Chủ nghĩa khủng bố là tên gọi chung của những hành vi phạm tội nhằm đạt được mục đích nhất định, như dùng các thủ đoạn cực đoan, ám sát, bắt cóc, cướp máy bay, gây nổ,
và tiến hành phá hoại, báo thù, lừa bịp, tống tiền, vv Hành động của chủ nghĩa khủng bố thường có mục đích trên các mặt như: chính trị, kinh tế, tôn giáo, ý thức hệ, ảnh hưởng
mà nó gây ra cho tâm lý của xã hội và dân chúng vượt xa tổn thất mà bản thân sự kiện gây ra cho người bị hại Trong thời đại ngày nay, hành động của chủ nghĩa khủng bố đã
Trang 2có hiệu ứng truyền thông, trở thành một hiện tượng mà xã hội hết sức quan tâm Một mặt, phần tử khủng bố luôn có ý đồ thông qua truyền thông để gây ra sự chú ý của công chúng
và làm nảy sinh tâm lý sợ hãi; mặt khác phần tử khủng bố thông thường lẩn vào dân thường làm ảnh hưởng và hạn chế rất lớn đến sự vận dụng chiến thuật chống khủng bố và lựa chọn mục tiêu tấn công
Chủ nghĩa khủng bố phát sinh trong bối cảnh chính trị quốc tế phức tạp, và bắt nguồn từ các nguyên nhân xã hội, dân tộc, tôn giáo
3 Chủ nghĩa khủng bố toàn cầu
Một đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa khủng bố toàn cầu (chủ nghĩa khủng bố hiện đại) là mối liên hệ giữa các khái niệm chính trị hoặc hệ tư tưởng và mức độ tăng cường hoạt động khủng bố trên quy mô quốc tế Chủ nghĩa khủng bố toàn cầu không được xác định
rõ ràng bởi một cuộc chiến đặc biệt giữa các quốc gia chính trị được thành lập; thay vào
đó nó được kết nối nhiều hơn bởi các hoạt động chính trị, bản sắc văn hoá và các liên kết kinh tế Cùng với sự kết thúc của chiến tranh lạnh chủ nghĩa khủng bố đã trở thành một loạt hành vi xuyên quốc gia, cùng với những tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia khác như: buôn bán vũ khí trái phép, buôn bán ma túy, … Những hoạt động phạm tội đó câu kết với nhau tăng lên cả về số lượng và phạm vi Chủ nghĩa khủng bố toàn cầu có ba khía cạnh khác nhau:
-Thứ nhất là sự ủng hộ của công chúng trên toàn thế giới
-Thứ hai là tầm nhìn toàn cầu Paul Pillar (từng phục vụ cho CIA) cho rằng "trong thế giới toàn cầu hoá ngày nay, bọn khủng bố có thể đạt được mục tiêu của họ dễ dàng hơn, mục tiêu của họ bị phơi bày ở nhiều nơi hơn
-Thứ ba và quan trọng hơn nhiều là những nguyện vọng chính trị toàn cầu của một số nhóm khủng bố
II Mối quan hệ giữa toàn cầu hóa và Chủ nghĩa khủng bố.
Toàn cầu hóa là nguyên nhân gây ra Chủ nghĩa khủng bố Chủ nghĩa khủng bố là biểu hiện của mặt trái sự phát triển của Toàn cầu hóa
Toàn cầu hóa tạo ra phản ứng dữ dội hoặc phản kháng có thể thông qua hình thức là các cuộc tấn công khủng bố đối với các cường quốc quốc gia đi đầu trong quá trình toàn cầu hoá Về vấn đề này, một số người cho rằng khủng bố là một phong trào phòng vệ, phản động, chống lại các lực lượng toàn cầu thay đổi văn hoá và kinh tế Quá trình công nghiệp hoá sau đó và toàn cầu hóa hiện nay liên quan đến việc hội nhập vào một mạng lưới lớn hơn các giao dịch kinh tế đe doạ
chính quyền địa phương và ý thức về địa điểm (Chủ nghĩa khủng bố Quốc tế và Hệ thống Thế giới, Albert J Bergesen và Omar Lizardo) Toàn cầu hóa được coi là một nguyên nhân khiến chủ
nghĩa khủng bố bùng phát Cùng với sự phát triển thương mại, đầu tư và tài chính theo chiều hướng “xóa nhòa biên giới quốc gia” là sự bùng nổ khoa học kỹ thuật, phương thức vận chuyển
và thông tin xuyên biên giới Chính những yếu tố này vô tình trở thành “đồng minh” của chủ nghĩa khủng bố quốc tế, tạo điều kiện cho những hoạt động khủng bố diễn ra thuận lợi hơn bao giờ hết
1 Về phạm vi:
Trang 3Do ảnh hưởng của toàn cầu hóa, biên giới giữa các quốc gia gần như bị xóa nhòa, điều đó gián tiếp khiến cho chủ nghĩa khủng bố có thể mở rộng phạm vi hoạt động của chúng ra khắp thế giới Trong chiến tranh lạnh khu vực xảy ra khủng bố tập trung ở các khu vực như châu Á, châu Phi, Khu vực Trung Đông Nhưng hiện nay khủng bố đã vượt ra xa khỏi một số quốc gia trước kia hoặc của các khủng bố cá biệt của khu vực, hoặc hành vi của các khủng bố cá biệt mà trở thành một vấn đề cấp bách mang tính xuyên khu vực, toàn cầu hóa Chẳng hạn như Tây Âu và nước Mĩ
đã trở thành các mục tiêu tấn công của chủ nghĩa khủng bố hiện nay
Bỉ
Ngày 22/3/2016, các phần tử khủng bố dưới sự chỉ đạo của tổ chức nhà nước Hồi Giáo tự xưng
IS đã thực hiện chuối các vụ đánh bom ở sân bay Brussels, Bỉ và ga tàu điện ngầm Maelbeek, gần trụ sở EU Hậu quả là 32 người đã thiệt mạng và 230 người bị thương Những kẻ thực hiện các vụ tấn công này cũng có liên hệ với nhóm chủ mưu vụ tấn công ở Paris, Pháp vào tháng 11/2015
Anh
Ngày 22/3/2017, năm người đã thiệt mạng sau khi một người đàn ông lái xe đâm vào người đi bộ trên cầu Westminster, London, Anh Kẻ này đã đâm chết một sĩ quan cảnh sát bên ngoài tòa nhà quốc hội trước khi bị cảnh sát dùng súng tiêu diệt
Ngày 22/5/2017, vụ đánh bom tại buổi hòa nhạc của ngôi sao ca nhạc người Mỹ Ariana Grande tại thành phố Manchester, Anh đã khiến 22 người thiệt mạng IS đã nhận trách nhiệm đứng sau
vụ tấn công này
Ngày 3/6/2017, IS tiếp tục tấn công khủng bố khi một xe ô tô đâm vào đám đông trên cầu
London, Anh Sau đó, 3 tên khủng bố đã nhảy từ trên xe xuống dùng dao tấn công người đi bộ 8 người đã thiệt mạng cùng 50 người bị thương sau vụ khủng bố này Hung thủ đã bị cảnh sát bắn chết
Đan Mạch
Ngày 14/2/2015, các tay súng đã tấn công một trung tâm văn hoá ở Copenhagen, Đan Mạch trong khuôn khổ diễn đàn về Hồi giáo và tự do ngôn luận Một nhà làm phim đã thiệt mạng Vài giờ sau đó, một nạn nhân khác đã bị giết chết tại giáo đường chính của thành phố Thủ phạm của
2 vụ tấn công là Omar El-Husein, một kẻ thề trung thành với IS, đã bị bắn chết
Pháp
Ngày 7/1/2015, hai anh em thuộc tổ chức khủng bố al-Qaeda đã bắn hạ 12 người tại tuần báo trào phúng Charlie Hebdo Ngày hôm sau, một phiến quân có liên hệ với IS đã bắn chết một nữ cảnh sát ở ngoại ô Paris Sau đó, tên này đã uy hiếp con tin tại một siêu thị Do Thái vào hôm sau, trước khi sát hại thêm 4 người khác Ba hung thủ sau đó đều bị tiêu diệt
Ngày 13/11/2015, loạt tấn công khủng bố kinh hoàng bằng bom và súng đã diễn ra tại nhà hát Bataclan, một vài quán bar và nhà hàng và tại sân vận động Stade de France tại thủ đô Paris, Pháp Tổng cộng 130 người đã thiệt mạng và IS đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công này
Trang 4Ngày 14/7/2016, vào ngày quốc khánh Pháp, IS tiếp tục thực hiện tấn công nhằm vào đám đông tại thành phố Nice 86 người vô tội đã thiệt mạng, trong khi tay súng bị tiêu diệt tại hiện trường
Đức
Ngày 19/12/2016, một phần tử khủng bố đã cướp xe tải và lao vào dòng người đang mua sắm tại chợ Giáng sinh ở Berlin (Đức), làm 12 người thiệt mạng Hung thủ đã bị tiêu diệt tại Milan, Italy
4 ngày sau đó IS cũng nhận trách nhiệm về vụ tấn công này
Ngày 3/4/2017, nhóm nghi phạm liên quan tới al-Qaeda đã đặt bom tàu điện ngầm tại thành phố Saint Petersburg, Nga Vụ tấn công đã khiến 5 người thiệt mạng
Thụy Điển
Ngày 7/4/2017, một kẻ khủng bố đã lái chiếc xe tải bị đánh cắp đâm vào nhóm người đang mua sắm tại khu siêu thị sầm uất ở thành phố Stockholm, Thụy Điển, khiến 5 người thiệt mạng Hung thủ là một người gốc Uzbekistan, kẻ đã thực hiện tấn công sau khi bị chính quyền từ chối cấp giấy phép cư trú
Thổ Nhĩ Kỳ
Ngày 10/10/2015, 103 người đã chết trong vụ đánh bom tự sát nhằm vào dòng người biểu tình ủng hộ người Kurd ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ Chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc IS đứng sau vụ tấn công
Ngày 1/1/2017, một tay súng người Uzbekistan có liên hệ với nhóm khủng bố đã thảm sát 39 khách du lịch, chủ yếu từ khu vực Ả-rập, ngay ngày đầu năm mới trong hộp đêm Reina, thành phố Istanbu, Thổ Nhĩ Kỳ
2 Về kinh tế:
Bi kịch hay là mặt trái phát triển của thế giới toàn cầu hóa: nghèo đói, bất bình đẳng xã hội, nợ nần, xung đột, nội chiến và nạn khủng bố toàn cầu Trong điều kiện kinh tế toàn cầu hóa tư bản chủ nghĩa, các quốc gia có vẻ phát triển mạnh mẽ, nhưng thực chất sự gia tăng đó chỉ có lợi cho
số ít dân cư (người giàu), nó không đưa lại cho đại bộ phận dân cư một cuộc sống phồn vinh hơn, mà ngược lại còn làm họ nghèo đói thêm Toàn cầu hóa bên cạnh thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế cao chưa từng thấy, nó cũng tạo ra những bất công xã hội mới về thu nhập, làm trầm trọng thêm tình trạng nghèo đói trong mỗi quốc gia và trên phạm vi toàn cầu Cố nhiên bản thân
sự nghèo đói, dù có mang tính toàn cầu cũng chưa đủ và chưa thể lí giải được sự bùng phát của chủ nghĩa khủng bố Nhưng cũng không thể bỏ qua mối quan hệ giữa nghèo đói và chủ nghĩa khủng bố Bởi lẽ bạo lực là con đẻ của sự nghèo đói và sự tuyệt vọng Sống trong sự nghèo đói kéo dài người ta thường lựa chọn tham gia các tổ chức tội phạm, các nhóm phái khủng bố bạo lực Điều đó tạo điều kiện và cơ hội để chủ nghĩa khủng bố phát triển quy mô bạo lực, mở rộng địa bàn xuyên quốc gia, gây tội ác ngay cả ở các nước giàu có và phát triển, làm cho cả cộng đồng quốc tế phải lo ngại Điều đó giải thích tại sao mội số người lại gắn chủ nghĩa khủng bố với
sự phát triển mặt trái của toàn cầu hóa
Trang 53 Về văn hóa - tư tưởng - tôn giáo:
Một số quan điểm cho rằng toàn cầu hóa là sự “Mĩ hóa” hay “Phương tây hóa” về văn hóa Sự lan truyền văn minh phương Tây gây nên những mâu thuẫn ngày càng gây gắt về văn hóa, tư tưởng, tôn giáo Điều đó dẫn đến sự trỗi dậy của các thế lực dân tộc tôn giáo cực đoan gây ra những xung đột bạo lực triền miên, tạo môi trường bùng phát các nhóm phái khủng bố Điểm gặp gỡ chung giữa chủ nghĩa khủng bố toàn cầu và các thế lực tôn giáo cực đoan hiện nay - đó là tính quá khích của chúng, thể hiện ở phương thức hoạt động cũng như các xu thế chính trị hóa và quốc gia hóa, tạo ra bất ổn định xã hội, từ đó mặc cả về vai trò và vị thế của chúng trong điều kiện thế giới toàn cầu hóa hiện nay Cụ thể, chủ nghĩa khủng bố toàn cầu tìm thấy ở các thế lực dân tộc tôn giáo cực đoan một sự cộng hưởng thuận lợi để mở rộng trường hoạt động của nó Còn các thế lực dân tộc tôn giáo cực đoan coi chủ nghĩa khủng bố là phương thức phổ biến phục
vụ cho mục đích của chúng là lật đổ bằng bạo lực các chính quyền hiện hữu, xây dựng nhà nước dân tộc độc lập, thúc đẩy vấn đề dân tộc tôn giáo ở nước này hay nước khác
4 Về khoa học - kỹ thuật:
Toàn cầu hóa thúc đẩy sự phát triển không ngừng của khoa học – kĩ thuật và công nghệ cao Điều đó không chỉ tạo ra động lực lớn mạnh cho sự phát triển kinh tế xã hội, nó đồng thời cũng tạo điều kiện thuận lợi cho một số phần tử theo chủ nghĩa khủng bố, khiến cho hành động phạm tội và chủ nghĩa khủng bố toàn cầu có vũ khí ngày càng tiên tiến, phương pháp ngày càng tinh xảo, thủ đoạn ngày càng phong phú Một số ứng dụng công nghệ thông tin có thể nhanh chóng kết hợp với thủ đoạn hòa mạng quốc tế và mạng lưới truyền thông khác, đã cung cấp công cụ mới cho phần tử khủng bố thu thập thông tin tình báo và thông tin để lên án Một số tiến bố về súng ống thể tích nhỏ nhưng uy lực lớn, loại mìn điều khiển từ xa, các phương tiện thông tin liên lạc, vật liệu nổ tăng lên, không những khiến cho chủ nghĩa khủng bố càng có thể ẩn mình kín hơn mà còn làm cho hiệu quả của tính tàn sát và phá hoại do những hành động đó tăng lên mạnh
mẽ, sức chấn động tăng mạnh, càng dễ đạt được mục tiêu khủng bố, gây áp lực tới các mục đích kinh tế và chính trị khác
II Phân tích case study cụ thể
1 Vụ khủng bố ngày 11/9 tại Mỹ
Sự kiện 11/9 là sự kiện liên quan đến một loạt cuộc tấn công cảm tử do nhóm khủng bố al-Qaeda thực hiện tại Mỹ vào ngày 11 tháng 9 năm 2001 Buổi sáng hôm đó, 11 tên không tặc đã cùng lúc cướp 4 chiếc máy bay dân sự nội địa, 2 trong số đó đã đâm vào tòa tháp đôi của Trung tâm Thương mại Thế giới (World Trade Center – WTC) tại thành phố New York, khiến tất cả các hành khách trên 2 chiếc máy bay cùng hàng nghìn người khác đang làm việc trong tòa nhà thiệt mạng Cả 2 tòa tháp đổ sập trong vòng 2 giờ, khiến những tòa nhà gần đó cũng bị ảnh hưởng nặng nề Chiếc máy bay thứ 3 đâm vào Lầu Năm Góc, tổng hành dinh Bộ Quốc phòng Mỹ, tại Arlington, Virginia, cách thủ đô Washington D.C không xa Chiếc máy bay thứ 4 rơi xuống một cánh đồng gần Shankvilles thuộc bang Pennsylvania sau khi các hành khách và đội bay chống cự với những tên không tặc để giành quyền kiểm soát chiếc máy bay
Trang 6Theo kết quả điều tra của chính phủ Mỹ, 19 tên không tặc đều là thành viên của tổ chức khủng
bố Hồi giáo al-Qaeda, do Osama bin Laden làm thủ lĩnh Sau vài lần từ chối nhận trách nhiệm liên đới trong vụ tấn công, năm 2004, Osama bin Laden đã công khai thừa nhận sự dính líu của al-Qaeda và nhận mình có liên hệ trực tiếp với vụ tấn công này Ủy ban 11/9 trong bản tường trình ngày 22 tháng 6 năm 2004 kết luận, cuộc tấn công được lập kế hoạch và tiến hành bởi các đặc vụ của al-Qaeda Ủy ban cho rằng al-Qaeda chi một khoản tiền từ 400.000 USD – 500.000 USD để lập kế hoạch và tiến hành vụ tấn công, nhưng nguồn gốc số tiền trên vẫn chưa được xác minh
Sự kiện 11/9 qua những con số
911: sự kiện 11/9, đồng thời là số điện thoại khẩn cấp của Mỹ
2.016: nhân viên thiệt mạng trong 2 tòa tháp
1.609: người mất chồng/vợ/người yêu
3.051: trẻ em mất cha mẹ
1.717: người không tìm được thi thể
19.858: phần cơ thể được tìm thấy
146.100: công việc bị mất sau vụ tấn công
422.000: người bị ảnh hưởng tâm lý
600 triệu USD: chi phí dọn dẹp
1.4 tỷ USD: tiền quyên góp cho các nạn nhân
Như vậy, sự kiện 11/9 đã khởi đầu cho cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố kéo dài cho đến nay và vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt Ngay sau sự kiện 11/9/2001, Ngoại trưởng Mỹ Colin Powell tuyên bố đất nước ở trong tình trạng chiến tranh với chủ nghĩa khủng bố, và Tổng thống
George W Bush thông báo bắt đầu “cuộc chiến tranh đầu tiên của thế kỷ XXI” – cuộc chiến chống khủng bố.
Al-Qaeda là chủ mưu các cuộc tấn công này, hành động phù hợp với Đạo Luật Hồi Giáo 1998 đã ban hành nhằm chống lại Mỹ và các đồng minh quân sự Các thông điệp được gửi đi từ Bin Laden sau vụ tấn công 11/9/2001, đã ca ngợi cuộc tấn công và giải thích động cơ đồng thời từ chối bất cứ sự liên quan nào Bin Laden đã hợp pháp hóa cuộc tấn công bằng cách nêu ra Hồi Giáo chính thống và sự bất bình, cũng như đưa ra nhận thức thức chung về việc Mỹ đang tích cực đàn áp những người Hồi giáo
Tổ chức al-Qaeda là một tổ chức vũ trang hồi giáo do Osama bin Laden thành lập Tiêu chỉ hoạt động của nhóm này là cố gắng thanh lọc sự ảnh hưởng của phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ ra khỏi các quốc gia Hồi giáo, đồng thời thiết lập luật Hồi giáo Al-Qaeda đang tìm cách kích động phong trào Jihad (Thánh chiến) trên toàn cầu nhằm lật đổ các chế độ mà Al-Qaeda cho là thối nát
và phản Hồi giáo tại các quốc gia Ả Rập và các nước Hồi giáo khác Al-Qaeda muốn thay thế các chế độ nói trên bằng một nhà nước Hồi giáo duy nhất hoặc một đế chế được quản lý chặt chẽ
Trang 7bằng cái gọi là sharia (Luật Hồi giáo) Mạng lưới khủng bố này luôn coi Mỹ và các nước phương Tây khác là rào cản chính trên con đường thực hiện mục tiêu tham vọng trên, bởi vì các nước này có mối quan hệ liên minh với hầu hết các nước Al-Qaeda cho là mục nát Nhờ Toàn cầu hóa,
tổ chức này có thêm các điều kiện thuận lợi về địa bàn hoạt động và vũ khí, công nghệ cao để thực hiện ý đồ của mình Vụ tấn công 911 này đã chứng minh rất rõ điều đó Nó thể hiện sức mạnh đáng sợ của chủ nghĩa khủng bố có tổ chức và một khi chúng đã lên kế hoạch hoạt động cũng như thử nghiệm kĩ lưỡng thì hậu quả chúng gây ra là không thể kiểm soát nổi
2 Các vụ khủng bố của Boko Haram vào các trường học tại Nigeria
Theo chính quyền Nigeria, nhóm khủng bố Boko Haram đã khiến hơn 10.000 người thiệt mạng chỉ trong vòng 5 năm Đa số là các cuộc tấn công vào các trường học tại quốc gia này
- Ngày 6.7.2013, một tay súng của Boko Haram đã tấn công vào một ngôi trường ở làng
Mamudo, bang Yobe khiến 42 người trong đó có khoảng 20 em học sinh thiệt mạng
- Hồi tháng 2/2014, phiến quân Boko Haram tiến hành vụ tấn công khủng bố kinh hoàng nhằm vào một ngôi trường ở Nigeria, khiến 200 học sinh thiệt mạng Được biết, chỉ trong tháng 2/2014, nhóm khủng bố này đã giết hại hơn 300 dân thường
- Ngày 14/4/2014, những tay súng có vũ trang của tổ chức Boko Haram đột nhập vào một trường trung học ở thị trấn Chibok của bang Borno, Nigeria bắt cóc khoảng hơn 200 nữ sinh Các bé gái này được dạy về kỹ năng chiến đấu cơ bản, các kỹ năng sinh tồn, cách dùng súng trường và học về tư tưởng cực đoan Mục đích duy nhất của Boko Haram là dạy các nữ sinh này tiến hành thánh chiến và trở thành những kẻ đánh bom liều chết Boko Haram đã "tẩy não" các nữ sinh, bắt các em lấy chồng là các chiến binh và phục dịch Thậm chí còn sử dụng chính các nữ sinh bị "tẩy não" này làm giáo viên để dạy các nữ sinh khác mới bị bắt cóc
- 10/11/2014, một vụ đánh bom khác cũng đã diễn ra tại một trường trung học dành cho nam giới tại Potiskum, bang Yobe, nằm phía đông bắc Nigeria, đã khiến cho 59 người thiệt mạng
và 117 người khác bị thương
- Ngày 12/11/2014, một vụ tấn công vào một cơ sở đào tạo giáo viên ở phía tây bắc Nigeria đã khiến cho ít nhất 10 người thiệt mạng
Boko Haram (tên theo bản ngữ Hausa: cấm nền giáo dục phương Tây) là một nhóm vũ trang Hồi
giáo được thành lập 2001 và hoạt động tại Nigeria Nhóm này bị coi là phiến quân vì tổ chức các hoạt động khủng bố tại Nigeria Đặc biệt là năm 2009 và năm 2014
Boko Haram bắt đầu nổi lên từ năm 2009 và trở thành lực lượng giết người tàn bạo ở Nigeria Nhóm này truyền bá tư tưởng thù địch phương Tây, mang ý nghĩa rằng giáo dục của người Tây
là một tội lỗi đáng nguyền rủa Do ảnh hưởng của toàn cầu hóa văn hóa, các giá “Mỹ hóa”,
“Phương Tây hóa” lan rộng, phổ biến khắp nơi trên thế giới Điều này trái ngược với văn hóa tư tưởng của một số lực lượng, mà theo Boko Haram là “đáng nguyền rủa” Chính vì vậy, họ muốn xóa sổ nền giáo dục phương Tây Phiến quân này thể hiện sức mạnh thông qua các vụ bắt
cóc, giết người và đánh bom trường học, nhà thờ Các tín đồ của Boko được rèn luyện trong một môi trường khắc nghiệt, họ sẵn sàng dâng hiến bản thân để phá hoại Chính quyền nhằm tạo lập một Nhà nước mới Boko Haram coi người Hồi giáo là đồng minh hay những phần tử ủng hộ các
Trang 8hoạt động vì nhân quyền, vì Chúa của lực lượng này Lực lượng Boko Haram muốn thành lập một Nhà nước Hồi giáo tại Nigeria
IV Kết luận
1 Chủ nghĩa khủng bố trong thời đại toàn cầu hóa
Cùng với xu thế phát triển toàn cầu hóa, chủ nghĩa khủng bố không ngừng mở rộng cả về số lượng và phạm vi ảnh hưởng (clip 15 Years of Terror)
2 Các nỗ lực chống khủng bố
- Hội đồng Bảo an LHQ đã thông qua một loạt các nghị quyết chống khủng bố như: NQ 1267
(1999), NQ 133 (2002), NQ 1455 (2003) để áp dụng các biện pháp chống khủng bố
- Năm 1979, Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã thông qua Công ước về đấu tranh chống bắt cóc con tin
- Liên hợp quốc đã soạn thảo công ước về trấn áp hành vi khủng bố bằng bom và được đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 15/10/1997
- Năm 1979, cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế đã soạn thảo công ước bảo vệ về mặt vật lý vật liệu hạt nhân nhằm ngăn ngừa hiểm họa tiềm tàng từ việc chiếm đoạt và sử dụng hợp pháp vật liệu hạt nhân
- Một số các điều ước quốc tế có liên quan đến an ninh hàng không dân dụng và hàng hải:
+ Công ước đa phương về các tội phạm và một số hành vi khác thực hiện trên tàu bay năm 1963
+ Công ước La Hay về trấn áp hành vi chiếm giữ bất hợp pháp tàu bay năm 1970
+ Công ước đa phương về trấn áp hành vi bất hợp pháp xâm phạm an toàn hàng không dân dụng năm 1971
+ Công ước về trấn áp các hành vi bất hợp pháp xâm phạm an toàn hành trình hàng hải năm 1988
+ Nghị định thư về trấn áp các hành vi bạo lực bất hợp pháp tại các cảng hàng không phục vụ hàng không dân dụng quốc tế năm 1988
+ Nghị định thư về trấn áp các hành vi bất hợp pháp xâm phạm an toàn các công trình cố định trên thềm lục địa năm 1988
+ Công ước Roma 1988 về đấu tranh chống các hành vi bất hợp pháp nhằm vào an ninh hàng hải
+ Các hoạt động chống khủng bố được đẩy mạnh trên tất cả các quốc gia và khu vực như ở
Mỹ, Trung Quốc, EU, ASEAN, với các chương trình nghị sự, các biện pháp tăng cường an ninh, hợp tác quốc tế trong việc chống chủ nghĩa khủng bố, …
- Hiện nay, những hoạt động khủng bố không còn hạn chế nhằm vào những mục tiêu cố định mà đã không ngừng đa dạng hóa Từ các quốc gia, các tổ chức chính trị, tôn giáo hay kinh tế - xã hội đến những cá nhân riêng lẻ đều có thể trở thành nạn nhân của khủng bố Những hoạt động khủng bố ngày càng mang tính chất chặt chẽ nên hậu quả ngày càng nặng nề hơn dù là những vụ khủng bố riêng lẻ hay hàng loạt Thêm vào đó, về những mục đích khác
Trang 9nhau và có không ít chính phủ đã cung cấp cho những phần tử khủng bố tiền bạc, vũ khí, huấn luyện chuyên môn, căn cứ và cả sự che chở Bước sang thế kỉ 21, chủ nghĩa khủng bố được ví như con quái vật nhiều đầu nên việc tiêu diệt nó có rất nhiều khó khăn Nhìn từ góc độ Chính phủ, cuộc chiến chống khủng bố đòi hỏi phải nắm bắt được thông tin chính xác về thực lực, mục đích và quy luật hoạt động của phần tử khủng bố Thêm vào đó cần có sự hợp tác tích cực giữa các quốc gia để tiêu diệt tận gốc rễ những tổ chức khủng bố Tăng cường hơn nữa việc xây dựng, hoàn thiện các lực lượng chống khủng bố cả về số lượng, chất lượng lẫn năng lực phản ứng nhanh là một trong những yếu tố tiên quyết để giành thắng lợi trong cuộc đối đầu với khủng bố Một chuyên gia chống khủng bố nói rằng “chống khủng bố không chỉ là việc của riêng chính phủ mà là nhiệm vụ của từng cá nhân Và mặc dù cuộc chiến chống khủng bố đã có được những chuyển biến tích cực nhưng bóng ma của chủ nghĩa khủng bố vẫn đang là mối đe dọa lớn với an ninh thể giới và chống khủng bố trong thế kỉ 21 vẫn là cuộc chiến đầy cam go”
- Sự leo thang của chủ nghĩa khủng bố đòi hỏi phải áp dụng những phương pháp đặc biệt để vô hiệu hóa Một số quốc gia phương Tây đã đổi mới cơ quan bảo vệ pháp luật thể hiện qua việc thành lập các đơn vị chuyên trách chống khủng bố Nhiều đơn vị xây dựng thành bán vũ trang, được trang bị kĩ thuật điện tử và vũ khí hiện đại, trong biên chế có cả chuyên gia quân sự và các nhà tâm lý học Cần đánh giá đúng tình huống cụ thể để có sự lựa chọn lực lượng, phương tiện hợp lý Sự tham gia của các đơn vị đặc nhiệm vào các chiến dịch giải thoát con tin được quy định trong từng cụ cụ thể trên cơ sở tính đến tính chất và diễn biến của hoạt động khủng bố
- Nói chung, hoạt động chống khủng bố là một hoạt động phức tạp đòi hỏi mỗi quốc gia và khu vực cần đưa ra những chiến lược cả trước mắt và lâu dài để đối phó với vấn nạn này
Vậy, liệu rằng các quốc gia có thể tự đảm bảo an ninh hay phải phối hợp cùng với các quốc gia khác để đối mặt với tình trạng khủng bố gia tăng hiện nay?
V Tài liệu tham khảo
1 Sách/ Bài nghiên cứu
Trang 10Manfred Steger (2011), Toàn cầu hóa, NXB Tri thức.
Vương Dật Châu chủ biên, An ninh quốc tế trong thời đại toàn cầu hóa, NXB CTQG, HN
2004
Viện thông tin KHXH 2004, Chủ nghĩa khủng bố toàn cầu – vấn đề và cách tiếp cận, NXB
KHXH
Fredman, T.L (2010) Nóng, Phẳng, Chật (Dịch: Nguyễn Hằng) NXB Trẻ.
Albert J Bergesen & Omar Lizardo, Chủ nghĩa khủng bố Quốc tế và Hệ thống Thế giới.
2 Video
Định nghĩa Terrorism https://www.youtube.com/watch?v=E_t5wPIFLhM
Vụ khủng bố ngày 11/9 https://www.youtube.com/watch?v=mWydAydctUs
15 Years of Terror https://www.youtube.com/watch?v=7A878MzqOn0
3 Nguồn online
http://nghiencuuquocte.org/
https://www.globalpolicy.org/
http://www.ukessays.com/
http://www.bbc.com/
http://www.baomoi.com/
http://www.nhandan.com.vn/thegioi/tin-tuc/item/33077002-the-gioi-day-manh-cuoc-chien-chong-khung-bo.html