Tiểu luận cao học co sở lý luận báo chí chức năng tư tưởng của báo chí liên hệ thực tiễn với kênh truyền hình quốc hội

TIỂU LUẬN MÔN CƠ SỞ LÝ LUẬN BÁO CHÍ Đề tài CHỨC NĂNG TƯ TƯỞNG CỦA BÁO CHÍ LIÊN HỆ THỰC TIỄN VỚI KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC HỘI MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 1 Lý do chọn đề tài 1 2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 2 3 Đối[.]

TIỂU LUẬN MÔN: CƠ SỞ LÝ LUẬN BÁO CHÍ

Đề tài

CHỨC NĂNG TƯ TƯỞNG CỦA BÁO CHÍ LIÊN HỆ THỰC TIỄN

VỚI KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC HỘI

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1.Lý do chọn đề tài 1

2.Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 2

3.Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu 2

4.Kết cấu tiểu luận 2

CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VỀ CHỨC NĂNG TƯ TƯỞNG BÁO CHÍ, TRUYỀN HÌNH 3

1.1 Khái niệm về chức năng tư tưởng 3

1.2 Khái niệm về truyền hình 3

1.3 Chức năng tư tưởng trong truyền hình 4

CHƯƠNG 2: LIÊN HỆ THỰC TIẾN VỚI KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC HỘI 6

2.1 Thông tin về Kênh truyền hình Quốc hội 6

2.2 Truyền hình Quốc hội và chức năng tư tưởng trong các sản phẩm 6

2.2.1 Truyền hình Quốc hội là lực lượng xung kích đi đầu trong việc tuyên truyền, giáo dục lý tưởng xã hội 7

2.2.2 Truyền hình Quốc hội góp phần vào xây dựng, phát triển hệ tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam 8

2.2.3 Truyền hình Quốc hội luôn gắn bó chặt chẽ với dư luận xã hội 8

2.2.4 Truyền hình Quốc hội luôn xung kích đấu tranh tham nhũng, củng có niềm tin cho nhân dân về hệ thống chính trị Việt Nam 10

KẾT LUẬN 12

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Báo chí nói chung và báo hình nói riêng dần được phổ cập và đóng một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội Trước đây nếu như thông tin phải gõ cửa từng nhà để người dân có thêm kiến thức thì ngay này chính người dân lại là những người có nhu cầu mở cửa đón nhận thông tin và xã hội càng phát triển thì mong muốn tìm kiếm thêm thông tin của quần chúng nhân dân lại càng cao hơn

Tuy nhiên chính vì con người luôn mong muốn tiếp cận được nhiều luông thông tin mà ngày càng có nhiều thông tin với luận điệu xuyên tạc, chống phá Đảng và Nhà nước, mạo danh các cơ quan báo đài để nhằm mục đích làm mất uy tín của các nhà lãnh đạo và thậm chí là kích động lòng dân

để tạo ra nhiều ý kiến tiêu cực

Nhận ra được điều này, những nhà báo chân chính, cũng như những người làm việc trong lĩnh vực này luôn phải hiểu rõ cơ sở lý luận của báo chí

và đặc biệt phải nếu cao chức năng tư tưởng của báo chí trong thời kỳ hiện đại Bởi báo chí ngày nay đã có nhiều công cụ hỗ trợ đắc lực, đặc biệt sự trợ giúp của mang xã hội, internet lại càng khiến cho thông tin đi tới nhân dân nhanh hơn Thế nhưng không phải những nội dung trên mạng xã hội đều được kiểm duyệt chặt chẽ, có tính chính xác cáo Điều đó khiến các sản phẩm của các cơ quan trung ương quản lý như Đài truyền hình Việt Nam, Kênh Truyền hình Quốc hội, Đài tiếng nói Việt Nam có một vị thế vô cùng chắc chắn trong lòng khán giả Hiện nay cả nước có 7 kênh chương trình truyền hình thiết yếu Quốc gia gồm: Kênh thời sự chính trị tổng hợp (VTV1); Kênh thời sự -chính trị tổng hợp (VTC1); Kênh truyền hình Thông tấn (Vnews); Kênh truyền hình Công an nhân dân (ANTV); Kênh truyền hình Quốc phòng Việt Nam (QPVN); Kênh truyền hình Quốc hội Việt Nam (QHVN); Kênh truyền hình Nhân dân (Nhân dân)

Với mục đích phục vụ chính trị, tuyên truyền thông tin thiết yếu của Quốc gia, các kênh truyền hình luôn đảm bảo tôn chỉ là thời sự - chính trị - an ninh quốc phòng; Bám sát các hoạt động của cơ quan Nhà nước để có thể nắm bắt thông tin trọng tâm, đưa tin nhanh chóng, kịp thời truyền đến người dân, điển hình như các vấn đề về hội nghị Quốc hội, bầu cử,… thông qua các hình thức như truyền hình trực tiếp hay các chương trình thời sự hàng ngày Mỗi kênh truyền hình thiết yếu Quốc gia đều nắm giữ vai trò độc lập và nhất định Đặc biệt chức năng tư tưởng luôn là chức năng được đề cao trong các sản phẩm báo hình

Tiểu luận này sẽ làm rõ chức năng tư tưởng trong các sản phẩm của Truyền hình Quốc hội Việt Nam để có thể chứng minh một trong những chức năng cơ bản của báo chí chính là tính tư tưởng

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Như đã nói ở trên mục đích của tiểu luận là nhằm chứng minh chức năng tính tư tưởng trong các sản phẩm báo chí Tiểu luận sẽ làm rõ các khái niệm như tính tư tưởng, truyền hình và chức năng của tính tư tưởng trong báo hình

3 Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu

Đối tượng mà tiểu luận nghiên cứu là chức năng tư tưởng trong các sản phẩm báo hình của Truyền hình Quốc hội Việt Nam Bên cạnh đó phạm vi nghiên cứu các chuyên mục, chuyên đề đang sản xuất và phát sóng trên kênh

4 Kết cấu tiểu luận

Tiểu luận có kết cấu 2 chương và 5 tiết

CHƯƠNG 1 KHÁI NIỆM VỀ CHỨC NĂNG TƯ TƯỞNG BÁO CHÍ, TRUYỀN

HÌNH

1.1 Khái niệm về chức năng tư tưởng

Chức năng tư tưởng của báo chí là khả năng báo chí tham gia vào quá trình tuyên truyền, quảng bá hệ tư tưởng, làm cho hệ tư tưởng này có thể lan truyền rộng rãi và chiếm ưu thế trong đời sống tinh thần của nhân dân

Chức năng tư tưởng thể hiện sự gắn bó nhất quán, máu thịt của báo chí với một hệ tư tưởng nào đó, thể hiện xuyên suốt trong các tác phẩm và sản phẩm báo chí, cũng như trong mọi hoạt động nghề nghiệp nhà báo nói chung

Do đó, báo chí dù tuyên bố công khai hay không, dưới mọi hình thức

về cơ bản, thực chất và chủ yếu là cỗ vũ, truyền bá, đấu tranh bảo về cho một

hệ tư tưởng nhất định

1.2 Khái niệm về truyền hình

Có nhiều quan điểm về truyền hình, nhiều người định nghĩa truyền hình

là kênh truyền thông đại chúng ra đời sau, kế thừa được các thế mạnh của các kênh trước đó như điện ảnh, báo in, phát thanh… và ngày nay đang “tận hưởng” tối đa môi trường truyền thông số trên mạng Internet Tuy nhiên chúng ta có thể hiểu ngắn gọn truyền hình là kênh truyền thông chuyển tải thông điệp bằng hình ảnh động với nhiều màu sắc vốn có từ cuộc sống cùng với lời nói, âm nhạc, tiếng động Điều này khiến truyền hình hấp dẫn hơn đối với khán giả và là phương tiện truyền thông được ưa thích nhất nhì cho đến thời điểm hiện tại

Truyền hình là một loại hình báo chí có lịch sử phát triển ngắn hơn so với các loại hình truyền thông khác Ra đời đầu thế kỷ XX, vô tuyến truyền hình gắn bó chặt chẽ với khoa học kỹ thuật, mở ra một thời kỳ mới trong lịch

sử phát triển của các phương tiện truyền thông Xét vai trò của truyền hình như một tiểu hệ thống trong hệ thống báo chí nói riêng và hệ thống xã hội liên

tục vận động và phát triển nói chung, truyền hình có những chức năng cơ bản như sau: chức năng thông tin, chức năng tư tưởng, chức tổ chức quản lý xã hội, chức năng phát triển khai sáng và giải trí, chức năng chỉ đạo giám sát xã hội Ở Việt Nam truyền hình ra đời khá muộn tuy nhiên sau ngày giải phóng đài truyền hình bắt đầu được tiếp quản, đi vào sử dụng phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước dưới thời chính quyền cách mạng

1.3 Chức năng tư tưởng trong truyền hình

Truyền hình hay chúng ta vẫn thường gọi là thể loại báo hình có vai trò rất quan trọng trong việc định hướng công tác tư tưởng, góp phần thực hiện

có hiệu quả cuộc vận động xây dựng, đổi mới và chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu xây dựng đội ngũ cán bộ Đảng viên , các

tổ chức Đảng ngày càng trong sạch vững mạnh Truyền hình có những lợi thế đặc biệt trong việc đưa tin nhanh chóng và hợp thời Không giống như báo in, thông tin được phóng viên thu thập về cho dù có “nóng hổi” đến đâu đi chăng nữa thì có thể sẽ vẫn phải dành cho số báo ngày hôm sau, phải qua khâu in ấn rồi mới phát hành Chính vì vậy mà cho dù trên báo in có chạy hàng tít “hot news” thì nó đã không còn “nóng” Truyền hình hoàn toàn ngược lại, ngay lập tức nó có thể đưa đến cho công chúng những hình ảnh mới nhất, nóng nhất vừa quay từ hiện trường về và phát ngay lên sóng truyền hình nếu như đó là thông tin được toàn thể công chúng quan tâm Những hình ảnh mới, chưa qua bàn dựng cắt gọt sẽ đưa đến cho công chúng những thông tin trung thực, sống động mà không loại hình báo chí nào theo kịp

Điều này đòi hỏi các sản phẩm của truyền hình phải đa dạng hóa, tránh tình trạng lạc hậu, yếu kém, công tác báo chí phải khắc phục được những khuyết điểm yếu kém còn kéo dài Đối với Báo chí, cần nhấn mạnh báo chí là tiếng nói của Đảng, nhà nước, của tổ chức chính trị- xã hội và là diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng , sự quản lý của Nhà nước

và hoạt động trong khuôn khổ của pháp luật; Đảm bảo tính tư tưởng, tính chân thật, tính nhân dân, tính chiến đấu, tính đa dạng của hoạt động báo chí

Ngày nay, quán triệt những mục tiêu và quan điểm của Trung ương, cần chú trọng những nội dung, yêu cầu cơ bản chức năng tư tưởng của báo chí sau đấy:

Thứ nhất, báo chí là lực lượng xung kích, đi đầu trong việc tuyên truyền, giáo dục lý tưởng cho xã hội

Thứ hai, báo chí luôn đi đầu và bảo vệ hệ tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Thứ ba, báo chí với những đặc trưng thế mạnh của mình phải gắn bó mật thiết với dư luận xã hội

Thứ tư, báo chí phải đi đầu trong việc đấu tranh chống tham nhũng, góp phần làm lành hóa các quan hệ xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân vào hệ thống chính trị xã hội

CHƯƠNG 2 LIÊN HỆ THỰC TIẾN VỚI KÊNH TRUYỀN HÌNH

QUỐC HỘI

2.1 Thông tin về Kênh truyền hình Quốc hội

Kênh Truyền hình Quốc hội Việt Nam thường được gọi tắt là Kênh Quốc hội, là kênh thông tin - tin tức về Quốc hội, các hoạt động của Đảng và Nhà nước trong Quốc hội và các cử tri cả nước Kênh chịu sự quản lý của Văn phòng Quốc hội

Kênh Truyền hình Quốc hội Việt Nam được phát sóng thử nghiệm từ tháng 10 năm 2014 với tư cách là một series chương trình, kéo dài 2 giờ (từ 06h00 đến 08h00 hằng ngày) trên kênh truyền hình VOVTV (trước kia là VOV Vietnam Journey) của Đài Tiếng nói Việt Nam Vào lúc 18h00 ngày 5 tháng 1 năm 2015, Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã nhấn nút khai trương, đánh dấu sự ra đời của kênh truyền hình chuyên biệt về Quốc hội Việt Nam đến nhiều cử tri xem đài

Nhiệm vụ chính của Kênh Truyền hình Quốc hội Việt Nam là truyền tải thông tin về Quốc hội, các hoạt động của Đảng và Nhà nước đến các cử tri trên khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước Trong những ngày bầu cử của Đảng và Nhà nước từ cấp Trung ương đến địa phương, Kênh Quốc hội sẵn sàng nhận nhiệm vụ đưa thông tin bầu cử và các nội dung, quy định bầu cử đến cử tri xem đài và sẵn sàng tường thuật trực tiếp về cử tri đi tham gia bầu

cử mọi lúc mọi nơi, từ thành thị đến nông thôn và các cấp trong Chính phủ

2.2 Truyền hình Quốc hội và chức năng tư tưởng trong các sản phẩm

Cho đến thời điểm hiện tại, Kênh Truyền hình Quốc hội đã và đang xây dựng và sản xuất nhiều chuyên mục tập trung chủ yếu về các thông tin quốc hội và phổ biến pháp luật Việt Nam Ví dụ như thời sự, chuyên đề, các chuyên mục như “ Câu chuyện hôm nay”, “ Tư vấn pháp luật”… Các chuyên

mục đều được kiểm duyệt kịch bản chặt chẽ, có ekip tổ chức sản xuất với nhiều đạo diễn, biên tập có kiến thức chuyên môn, trình độ lý luận chính trị chắc chắn

Các chương trình của kênh đều mang tính chính luận cao, các nội dung được đề cập đến trong các bản tin 19h đều là những tin nóng trong ngày, được đông đảo dư luận quan tâm và trực tiếp phản ánh đến nhiều sự kiện trong ngày Đối với các chuyên mục như “thời sự” , “hiểu đúng làm đúng”, “cải cách hành chính” hay từ nghị trường đến cuộc sống… các sản phẩm đều nhằm mục đích thông tin đến quần chúng nhân dân tin tức chính trị quan trọng, tuyên truyền những quan điểm, đường lối của Quốc hội, cũng như hoạt động của Quốc hội trong thời gian này

Thực tế có thể dễ dàng nhận thấy trong kỳ đại hội Đảng lần thứ XIII, đội ngũ phóng viên và nhà báo của Truyền hình quốc hội đã gần như lao vào dòng chảy của sự kiện, tuyên truyền về đại hội những như tiến hành làm công tác tư tưởng trên truyền hình để Đại hội có thể diễn ra một cách thành công tốt đẹp

Để nói về tính tư tưởng trong Truyền hình Quốc hội Việt Nam chúng ta

có thể nhận thấy rõ từ các yếu tố dưới đây

2.2.1 Truyền hình Quốc hội là lực lượng xung kích đi đầu trong việc tuyên truyền, giáo dục lý tưởng xã hội.

Vì mục tiêu “ dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh ” những nội dung được cơ quan này đề cập luôn mang tính định hướng,

có tính chính luận cao nhằm làm rõ chủ trương, quan điểm, đường lối của Đảng

Cụ thể trong những ngày tiến hành kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XIV, Truyền hình Quốc hội đã việc và đưa tin đến nhân dân một cách nhanh chóng và chính xác nhất Có thể khẳng định Quốc hội ở đâu thì truyền hình sẽ ở đó, nhanh chóng đưa tin, bình luận và thông tin những thay đổi lớn nhất để cho người dân trên khắp cả nước được biệt Các phiên chất vấn cũng

được truyền hình đưa tin, nhằm tạo không khí sôi nổi, truyền truyền cho những ngày lễ trọng đại, những nội dung quan trong trong chính trị của nước nhà Song hành với các kỳ họp, Kênh còn mở ra các chuyên mục có tính chuyên môn cao như talkshow “ Câu chuyện hôm nay” để giáo dục, cung cấp kiến thức cho khán giả Để làm được điều này, mang đến những góc nhìn ấy tượng, ekip sản xuất luôn tìm những khách mời có kiến thức chuyên môn cao,

có kinh nghiệm lâu năm để thảo luận và giúp khán giả giải đáp những thắc mắc để định hình tư tưởng đúng đắn nhất

2.2.2 Truyền hình Quốc hội góp phần vào xây dựng, phát triển hệ tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Là cơ quan ngôn luận của Quốc hội, Truyền hình Quốc hội luôn sản xuất các tin bài của mình theo cương lĩnh, pháp luật và nội dung chính luận đúng tính định hướng của Đảng Không chỉ thế các nội dung của phát thanh như FM 365 cũng tiếp cận được đến nhiều khán giả và truyền bá hệ tư tưởng của Đảng vào các chương trình phát thanh thường kỳ Những câu chuyện được thảo luận trong hệ thống phát thanh đều được kiểm duyệt nội dung kỹ càng, vừa có tính chính luận nhưng không quá khô cứng mà dễ để quý vị thính giả có thể cập nhật thông tin, vừa được phổ biến các nét đẹp văn hóa xã hội Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Báo chí cách mạng, theo Lênin, “là người tuyên truyền tập thể, tổ chức và

cổ động tập thể” Nhiều sản phẩm của Truyền hình Quốc hội đã có những đóng góp quan trọng trong việc tuyên truyền, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh với những quan điểm sai trái, thù địch Kênh cũng quán triệt rõ nội dung để

có thể tham gia vào định hướng tư tưởng, tạo sự đồng thuận xã hội, bình ổn và gia tăng những tương đồng trong đời sống tinh thần của nhân dân

2.2.3 Truyền hình Quốc hội luôn gắn bó chặt chẽ với dư luận xã hội.

Thường xuyên tương tác, phát hiện những nhân tố mới tích cực, kích thích năng lực sáng tạo của mỗi con người và của cộng đồng xã hội là điều mà Truyền hình Quốc hội luôn hướng đến Truyền hình luôn mang lại cái nhìn đa chiều tuy nhiên có một điều chúng ta cần phải nhìn nhận thẳng, đấy là truyền hình thường mang tính thông tin một chiều Điều đó đồng nghĩa với việc khán giả sẽ tiếp nhận thông tin bằng việc xem các chương trình truyền hình mà khó có khả năng tương tác lại trực tiếp đối với các nội dung đó Chưa kể truyền hình và

có tác dụng rất lớn trong việc giáo dục tư tưởng cho người xem

Thông tin trên truyền hình có tác động rất lớn đến nhận thức của người xem, từ đó quyết định hành vi của họ Vì thế, thông tin phải hết sức khách quan, trung thực, thẳng thắn để đem đến cho khán giả nhận thức đúng đắn, phù hợp với đường lối của Đảng và Nhà nước Báo chí nước ta hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, nên mọi thông tin đều phải đảm bảo đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng, cũng như nhu cầu tuyên truyền Truyền hình luôn bám sát đời sống thực tiễn, tập trung phản ánh những điển hình trong xã hội, đồng thời phê phán những cái tiêu cực trong xã hội Báo chí nói chung cũng như truyền hình nói riêng có vai trò rất lớn trong việc tạo ra dư luận xã hội

Dư luận xã hội là phản ứng, thái độ của xã hội đối với một sự kiện, hiện tượng vấn đề hoặc một nhân vật nào đó Tính chất của dư luận xã hội phụ thuộc vào nội dung thông tin được phản ánh Điều đó chứng tỏ nếu thông tin

bị bóp méo hay xuyên tạc thì hậu quả sẽ rất lớn vì nó tạo ra dư luận xã hội không tốt mà không dễ gì dập tắt được Có thể lấy một ví dụ rất đơn giản về việc dư luận được tạo ra từ những thông tin sai lệch do báo chí tung ra Người dân nước Mỹ cũng như các nước đồng minh của Mỹ đã được xem rất nhiều hình ảnh những người lính Nam Tư ngược đãi người Coxovo, cảnh những người dân Coxovo sống sau hàng rào thép gai, hay những hố chôn người tập thể… Tất cả những hình ảnh dã man đó đã gây nên sự phẫn nộ của người dân, tạo nên làn sóng dư luận phản đối Nam Tư, tạo điều kiện cho Mỹ lấy cớ bảo