Để làm quen với công việc thiết kế, chế tạo và tìm hiểu các về các loại linh kiện điện tử, chúng em đã được các thầy cô trong khoa Điện - Điện tử giao cho đồ án môn học :Thiết kế mạch h
Trang 1LOI NOI DAU
Trong những năm gần đây theo sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước đang phát triển mạnh mẽ Trước tình hình đó đã có khá nhiêu yêu câu câp bách và cũng là những thách thức được đặt ra cho giới trí thức
Để tiếp tục dẫn dắt sự phát triển của đất nước ngày càng giàu mạnh, thì phải đầu
tư cho giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ có đủ kiến thức để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội Đòi hỏi phải nâng cao chất lượng đào tạo, thì phải đưa các phương tiện dạy học hiện đại vào trong giảng đường, trường học có như vậy thì trình độ con người ngày càng cao đáp ứng được yêu cầu của xã hội
Để làm quen với công việc thiết kế, chế tạo và tìm hiểu các về các loại linh kiện điện tử, chúng em đã được các thầy cô trong khoa Điện - Điện tử giao cho
đồ án môn học :Thiết kế mạch hiến thị cân điện tử từ 0 đến 2kg hiến thị bằng LCDnhằm củng cố về kiến thức trong quá trình thực tế
Sau khi nhận được đề tài, với sự hướng dẫn của thàyĐỗ Tuấn Anhcùng với sự
nỗ lực của bản thân, sự tìm tòi nghiên cứu tài liệu đến nay đồ án của chúng em
về mặt cơ bản đã hoàn thành Trong quá trình thực hiện dù đã có gắng nhưng
do thời gian cũng như trình độ vẫn còn hạn chế nên không thê tránh khỏi sai sót Vậy em kính mong sự chỉ bảo giúp đỡ và đóng góp ý kiến của các thầy để
đồ án của em được hoàn thiện hơn
Chúng em xin chân thành cám ơn thàyĐỗ Tuấn Anhcùng các thầy cô trong khoa đã giúp đỡ chúng em hoàn thành đồ án
Nhóm sinh viên thực hiện
Sinh viên thực hiện: Lê Đức Anh
Trần Thị Ánh
Vũ Văn Chiến
Trang 2
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Trang 3
Phan 1:GIOI THIEU VE DE TAI
1 Cơ sở lựa chọn đề tài
Ngày nay cùng với sự phát triển của công nghiệp điện tử, kỹ thuật thì một số
các hệ thông điêu khiên đã dần dần được tự động hóa Với những kỹ thuật tiên tiến như vi điều khiển, PLC được ứng dụng vào lĩnh vực điều khiên thì các hệ thống
điều khiển cơ khí thô sơ, với tốc độ xử lý chậm chạp, ít chính xác đã được thay thê
bằng các hệ thống điều khiển tự động với các lệnh chương trình đã được thiết lập
trước
Trong quá trình sản xuất ở cae nha may, xi nghiệp hiện nay, việc đo và khống chế nhiệt độ tự động là một yêu cầu hết sức cần thiết và quan trọng Vì nắm bắt được nhiệt độ làm việc của cả một hệ thống, dây chuyền sản xuất giúp chúng ta biết được tình trạng làm việc của hệ thống Qua đó có những xử lý kịp thời tránh được những hư hỏng có thê xảy ra
Đối với vấn đề sử dụng cân điện tử thì trong các hệ thống điều khiển trong công nghiệp hiện nay luôn yêu cầu cần độ chính xác và thời gian đáp ứng , xử lý nhanh nhất bởi vậy trung tâm của chương trình điều khiển thường là những vĩ điều khiển
Đề đáp ứng được theo yêu cầu thì có rất nhiều phương pháp để thực hiện, qua quá trình học và nghiên cứu khảo sát vi điều khiển PIC thi thấy rằng vi điều khiển có ứng dụng rất tốt như yêu cầu của dé tai và muốn hệ thống chính xác đạt được hiệu quả
nhanh nhát thì cần phải có bộ sử lý tín hiệu tốt Được sự đồng ý của khoa Điện - Điện
tử Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Hưng Yên
Nhóm chúng em tiến hành thực hiện dé tai:
Thiết kế mạch hiền thị cân điện tử từ 0 đến 2 kg hiển thị bằng LCD
Các hệ thống điều khiến khi thiết kế đều yêu câu thỏa mãn chất lượng đặt ra, các chỉ tiêu chất lượng phải tốt nhất theo một nghĩa nào đó Trong trường hợp tổng, quát, các chỉ tiêu tối ưu của một hệ thống điều khiển thường được gọi là tiêu chuẩn tối ưu, các tiêu chuẩn tối ưu đó là:
+ Thời gian hiệu chỉnh ngắn nhất
+ Tốc độ điều chỉnh nhanh nhất
+ Cấu trúc nhỏ nhất
+ Năng lượng tiêu thụ trong hệ thống ít nhất
Sinh viên thực hiện: Lê Đức Anh
Trần Thị Ánh
Vũ Văn Chiến
Trang 4Việc nâng cao chất lượng hệ thống điều khiển tự động luôn là chỉ tiêu quan tâm
đầu tiên của các nhà thiết kế
Trang 52 Déi tugng nghién ciru
Đối tượng nghiên cứu trong đề tài là cân điện tử : Trong thực tế về cuộc sống và trong công nghiệp nhiều vị trí cần và thường dùngcảm biến trọng lượng hoặc điện trở tỉnh
Khi điều khiển trọng lượng, đặc tính cân chú ý là nhận và sử lý thông tin nhanh từ
cảm biến tới bộ sử lý trung tâm
3: Nội dung và phạm vi nghiên cứu
Nội dung chính của đồ án đề cập đến những vắn đề chính sau:
Toàn bộ nội dung đồ án được chia thành 4 phần:
Phẩn1: Giới thiệu đề tài
Phan2: Tong quan vé họ vi điều khiến PIC
Phân 3: Thiết kế và thi công
Phẩn4: Giới thiệu một số loại cân trên thị trường
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
+ Thiết kế khối nguồn
+ Nghiên cứu về đối tượng điều khiển
+ Viết chương trình điều khiến
+ Nghiên cứu lý thuyết vi điều khiển PIC
+ Xây dụng được sơ đồ, thuật toán và chương trình điều khiển
5 Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu lí thuyết để xây dựng thuật toán điều khiển
- Dùng mô phỏng đề kiểm nghiệm kết quả nghiên cứu lý thuyết
- Dùng thực nghiệm đề khăng định kết quả nghiên cứu
Sinh viên thực hiện: Lê Đức Anh
Trần Thị Ánh
Vũ Văn Chiến
Trang 6Phần 1:GIỚI THIỆU VỀ DE TÀI
1:Cơ sở lựa chọn đề tài
Ngày nay cùng với sự phát triển của công nghiệp điện tử, kỹ thuật thì một số các hệ thống điều khiển đã dần dần được tự động hóa Với những kỹ thuật tiên tiến như vi
điều khiển, PLC được ứng dụng vào lĩnh vực điều khiến thì các hệ thống điều khiển cơ khí thô sơ, với tốc độ xử lý chậm chạp, ít chính xác đã được thay thế bằng
các hệ thống điều khiển tự động với các lệnh chương trình đã được thiết lập trước Trong quá trình sản xuất ở các nhà máy, xí nghiệp hiện nay, việc đo và không chế nhiệt độ tự động là một yêu cầu hết sức cần thiết và quan trọng Vì nắm bắt được nhiệt
độ làm việc của cả một hệ thống, dây chuyền sản xuất giúp chúng ta biết được tình trạng làm việc của hệ thống Qua đó có những xử lý kịp thời tránh được những hư hỏng có thể xảy ra
Đối với vân đề sử dụng cân điện tử thì trong các hệ thống điều khiển trong công nghiệp hiện nay luôn yêu cầu cần độ chính xác và thời gian đáp ứng , xử lý nhanh nhất bởi vậy trung tâm của chương trình điều khiển thường là những vi điều khién
Để đáp ứng được theo yêu cầu thì có rất nhiều phương pháp đề thực hiện, qua quá trình học và nghiên cứu khảo sát vi điều khiển PIC thì thây rằng vi điều khiển có ứng
dụng rất tốt như yêu cầu của đề tài và muốn hệ thống chính xác đạt được hiệu quả nhanh nhất thì cần phải có bộ sử lý tín hiệu tốt Được sự đồng ý của khoa Điện - Điện
tử Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Hưng Yên
Nhóm chúng em tiến hành thực hiện đẻ tài:
Thiết kế mạch hiền thị cân điện tử từ 0 đến 2 kg hiển thị bằng LCD
Các hệ thống điều khiển khi thiết kế đều yêu cầu thỏa mãn chất lượng đặt ra, các chỉ tiêu chất lượng phải tốt nhất theo một nghĩa nào đó Trong trường hợp tổng, quát, các chỉ tiêu tối ưu của một hệ thông điều khiển thường được gọi là tiêu chuẩn tối ưu, các tiêu chuẩn tối ưu đó là:
+ Thời gian hiệu chỉnh ngắn nhất
+ Tốc độ điều chỉnh nhanh nhát
+ Cấu trúc nhỏ nhất
+ Năng lượng tiêu thụ trong hệ thống ít nhất
Việc nâng cao chất lượng hệ thống điều khiển tự động luôn là chỉ tiêu quan tâm đầu tiên của các nhà thiệt kê
Trang 72: Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu trong để tài là cân điện tử : Trong thực tế về cuộc sống và trong công nghiệp nhiều vị trí cần và thường dùngcảm biến trọng lượng hoặc điện trở tinh Khi điều khiển trọng lượng, đặc tính cần chú ý là nhận và sử lý thông tin nhanh từ
cảm biến tới bộ sử lý trung tâm
3: Nội dung và phạm vi nghiên cứu
Nội dung chính của đồ án đề cập đến những vấn đề chính sau:
Toàn bộ nội dung đồ án được chia thành 4 phần:
Phan1:Gidi thiệu dé tai
Phần2: Tổng quan về họ vi điều khién PIC
Phần 3: Thiết kế và thi công
Phẩn4: Giới thiệu một số loại cân trên thị trường
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
+ Thiết kế khối nguồn
+ Nghiên cứu về đối tượng điều khiến
+ Viết chương trình điều khiển
+ Nghiên cứu lý thuyết vi điều khiển PIC
+ Xây dụng được sơ đồ, thuật toán và chương trình điều khién
5 Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu lí thuyết đê xây dựng thuật toán điều khiển
- Dùng mô phỏng đề kiểm nghiệm kết quả nghiên cứu lý thuyết
- Dùng thực nghiệm đề khăng định kết quả nghiên cứu
CHUONG 1 TONG QUAN VE VI DIEU KHIEN PIC
1.1 PIC LA Gi 2?
1.2 TAI SAO LA PIC MA KHONG LA CAC HO VI DIEU KHIEN KHAC??
1.3 KIEN TRUC PIC
1.4 CAC DONG PIC VA CACH LUA CHON VI DIEU KHIEN PIC
1.5 NGON NGU LAP TRINH CHO PIC
1.6 MACH NAP PIC
Sinh viên thực hiện: Lê Đức Anh
Trần Thị Ánh
Vũ Văn Chiến
Trang 8CHUONG 2 VI DIEU KHIEN PIC16F877A
2.1 MOT VAI THONG SO VE VI DIEU KHIEN PIC16F877A
CHUONG 1 TONG QUAN VE VI DIEU KHIEN PIC
khiên PIC ngày nay
1.2 TAI SAO LA PIC MA KHONG LA CAC HO VI DIEU KHIEN KHAC??
Hiện nay trên thị trường có rất nhiều ho vi diéu khién nhu 8051, Motorola 68HC,
dụng trên công cụ này vì các nguyên nhân sau:
Họ vi điều khiển này có thể tìm mua dễ dàng tại thị trường Việt Nam
Giá thành không quá đắt
Có đầy đủ các tính năng của một vi điều khiển khi hoạt động độc lập
Là một sự bồ sung rất tốt về kiến thức cũng như về ứng dụng cho họ vi điều
khiển
mang tính truyền thống: họ vi điều khiển 8051
Trang 9Số lượng người sử dụng họ vi điều khiển PIC Hiện nay tại Việt Nam cũng như
Von Neuman va kiên tric Havard „ |
Tô chức phân cứng của PIC dugc thiét ké theo kién tric Havard Diém khac biét gitra
Sinh viên thực hiện: Lê Đức Anh
Trần Thị Ánh
Vũ Văn Chiến
Trang 10Một điểm cần chú ý nữa là tập lệnh trong kiến trúc Havard có thé được tối ưu tùy theo ohn kién trúc của vi điều khiển mà không phụ thuộc vào cấu trúc dữ liệu Ví dụ, đối điều khiến dòng 16F, độ dài lệnh luôn là 14 bit (trong khi dữ liệu được tổ chức thành byt), còn đối với kiến trúc Von-Neuman, độ dài lệnh luôn là bội số của 1 byte (do dữ được tổ chức thành từng byte) Đặc điểm này được minh họa cụ thể trong hình 1.1 1.5 NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH CHO PIC
Ngôn ngữ lập trình cho PIC rất đa dạng Ngôn ngữ lập trình cấp thấp có MPLAB (được cung
cấp miễn phí bởi nhà sản xuat Microchip), các ngôn ngữ lập trình cấp cao hơn bao
nhiều khó khăn trong quá trình mua sản phẩm
Ngoài ra do tính năng cho phép nhiều chế độ nạp khác nhau, còn có rất nhiều mạch
thiệt kê dành cho vi điêu khiên PIC Có thê sơ lược một sô mạch nạp cho PIC như sau:
JDM programmer: mach nap nay dung chương trình nạp Ieprog cho phép nạp các
vi
điều khién PIC có hỗ trợ tính năng nạp chương trình điện áp thấp ICSP (In Circuit Serial
Trang 11Programming).Hau hét cdc mach nap đều hỗ trợ tính năng nạp chương trình này WARP-13A và MCP-USB: hai mạch nạp này giống với mạch nạp PICSTART PLUS
do nhà sản xuất Microchip cung cấp, tương thích với trình biên dịch MPLAB, nghĩa là
ta có
thể trực tiếp dùng chương trình MPLAB để nạp cho vi điều khiển PIC mà không cần
một chương trình nạp khác, chăng hạn như ICprog
PI6PRO40: mạch nạp này do Nigel thiết kế và cũng khá nổi tiếng Ông còn thiết
kế
cả chương trình nạp, tuy nhiên ta cũng có thề sử dụng chương trình nạp Icprog
Mạch nạp Universal của Williem: đây không phải là mạch nạp chuyên dụng dành cho
PIC nhu P16PRO40
Cac mach nap kể trên có ưu điểm rất lớn là đơn giản, rẻ tiền, hoàn toàn có thể tự lắp
đó mỗi mạch nạp cần được sử dụng với một chương trình nạp thích hợp
CHUONG 2 VI DIEU KHIEN PIC16F877A
2.1 MOT VAI THONG SO VE VI DIEU KHIEN PIC16F877A
Đây là vi điều khiên thuộc họ PIC16Fxxx với tập lệnh gôm 35 lệnh có độ dai 14 bit Mỗi lệnh đều được thực thi trong một chu kì xung clock Tốc độ hoạt động tối đa cho
Các đặc tính ngoại vi bao gồmcác khối chức năng sau:
Timer0: bộ đếm 8 bit với bộ chia tần số 8 bit
Sinh viên thực hiện: Lê Đức Anh
Trần Thị Ánh
Vũ Văn Chiến
Trang 12Timer1: bộ đếm 16 bit với bộ chia tan số, có thé thực hiện chức năng đếm dựa
vào
xung clock ngoại vi ngay khi vi điều khiển hoạt động ở chế độ sleep
Timer2: bộ đếm 8 bit với bộ chia tần số, bộ postcaler
Hai bộ Capture/so sánh/điều chế độ rông xung
Các chuẩn giao tiếp nói tiếp SSP (Synchronous Serial Port), SPI và I2C
Chuẩn giao tiếp nói tiếp USART với 9 bit dia chi
Cổng giao tiếp song song PSP (Parallel Slave Port) với các chân điều khiển RD,
Bên cạnh đó là một vài đặc tính khác của vi điều khiển như:
Bộ nhớ flash với khả năng ghi xóa được 100.000 lần
Bộ nhớ EEPROM với khả năng ghi xóa được 1.000.000 lần
Dữ liệu bộ nhớ EEPROM có thê lưu trữ trên 40 năm
Khả năng tự nạp chương trình với sự điều khiển của phần mềm
Nạp được chương trình ngay trên mạch dién ICSP (In Circuit Serial
Programming)
thông qua 2 chân
'Watchdog Timer với bộ dao động trong
Chức năng bảo mật mã chương trình
-Các LCD có giá thành hạ
-Khả năng hiển thị các số, các ký tự và đồ hoạ tốt hơn nhiều so với các đèn LED (vì các đèn LED chỉ hiển thị được các số và một số ký tự)
Nhờ kết hợp một bộ điều khiển làm tươi vào LCD làm giải phóng cho CPU công việc
làm tươi LCD Trong khi đèn LED phải được làm tươi bằng CPU (hoặc bằng cách nào đó) đề duy trì việc hiền thị đữ liệu
-Dễ dàng lập trình cho các ký tự và đồ hoạ
3.2 Mô tả các chân của LCD
-LCD được nói trong mục này có 14 chân, chức năng của các chân được cho trong
bang 3 Vi tri của các chân được mô tả trên hình 12 cho nhiêu LCD khác nhau
Trang 13- Chan Vec, Vss va Veg: Cac chan Vee; Vss va Veg: Cap duong nguồn - 5v và đất
tương ứng thì Vẹg được dùng để điều khiển độ tương phản của LCD
- Chân chọn thanh ghi RS (Register Select): Có hai thanh ghi rất quan trọng bên trong LCD, chân RS được dùng để chọn các thanh ghi này như sau: Nếu RS =0 thì thanh ghi mà lệnh được chọn đề cho phép người dùng gửi một lệnh chẳng hạn như xoá màn
hình, đưa con trỏ về đầu dòng v.v Nếu RS = | thi thanh ghi dữ liệu được chon cho phép người dùng gửi dữ liệu cần hiền thị trên LCD
- Chân đọc/ ghi (R/W):Đầu vào đọc/ ghi cho phép người dùng ghi thông tin lên LCD khi R/W = 0 hoặc đọc thông tin từ nó khi R/W = I1
- Chân cho phép E (Enable):Chân cho phép E được sử dụng bởi LCD dé chốt thông
tin hiện hữu trên chân dữ liệu của nó Khi dữ liệu được cấp đến chân dữ liệu thì một
xung mức cao xuống thấp phải được áp đến chân này để LCD chốt dữ liệu trên các chân đữ liêu.Xung này phải rộng tối thiêu là 450ns
- Chân D0 - D7:Đây là 8 chân dữ liệu 8 bít, được dùng để gửi thông tin lên LCD hoặc đọc nội dung của các thanh ghi trong LCD Để hiển thị các chữ cái và các con số, chúng ta gửi các ma ASCII ctia cdc chit cai tir A dén Z, a dén f và các con số từ 0 - 9 đến các chân nay khi bat RS = 1 Cũng có các mã lệnh mà có thể được gửi đến LCD đề xoá màn hình hoặc đưa con trỏ về đầu dòng hoặc nhấp nháy con trỏ Chúng ta cũng sử dụng RS = 0 để kiểm tra bít cờ bận để xem LCD có sẵn sàng nhân thông tin Cờ bận
là D7 và có thê đượcđọc khi R/W = 1 và RS = 0 như sau:
Nếu R/W = I, RS =0 khi D7 = I (cờ ban 1) thi LCD ban bởi các công việc bên trong
và sẽ không nhận bắt kỳ thông tin mới nào Khi D7 = 0 thì LCD sẵn sàng nhận thông
tin mới Lưu ý chúng ta nên kiểm tra cờ bận trước khi ghi bat ky di liệu nào lên LCD
4 RS I RS = 0 chọn thanh ghi lệnh RS = 1 chon
thanh dữ liệu
R/W I R/W = 1 doc dit ligu R/W = 0 ghi
Sinh viên thực hiện: Lê Đức Anh
Tran Thi Anh
Vũ Văn Chiên
Trang 14Bảng : Mô các chân của LCD
Mã (Hex) Lệnh đến thanh ghi của LCD
1 Xoá màn hình hiền thị
4 Giảm con trỏ (dịch con trỏ sang trái)
6 Tăng con trỏ (dịch con trỏ sang phải)
5 Dịch hiền thị sang phải
7 Dịch hiền thị sang trái
8 Tắt con trỏ, tắt hiền thị
A Tắt hiên thị, bật con trỏ
C Bật hiền thị, tắt con trỏ
E Bật hiền thị, nhấp nháy con trỏ
F Tắt con trỏ, nhấp nháy con trỏ
10 Dịch vị trí con trỏ sang trái
14 Dịch vị trí con trỏ sang phải
18 Dịch toàn bộ hiền thị sang trái
1C Dịch toàn bộ hiên thị sang phải
0 0 Ghi vao thanh nghi IR đề ra lệnh cho LCD
0 1 Đọc cờ bận DB7 và giá trị của bộ đếm ở địa chỉ DB0-DB6
1 0 Ghi vao thanh ghi DR
1 1 Doc giữ liệu từ DR
Trang 15
Bảng : Tóm tắt giữa RS và R/W theo mục đích sử dụng
Trong sơ đồ khối LCD
Port P2 (các chân từ P2.0 đến P2.7) nói với các chân dữ liệu từ DB0 đến DB7 ứng với các chân từ B1 đến B8 của IC74AC245N ứng với các chân từ7 đến chân14của LCD
Dữ liệu trên công P2 được xuất ra trên LCD Chan6(E) chan cho phép nối với chân
Sinh viên thực hiện: Lê Đức Anh
Trần Thị Ánh
Vũ Văn Chiến
Trang 16TRUONG DHSPKT HUNG YEN ĐỎ ÁN MÔN HỌC VĐK
P3.4 của VDK Chân R/W (chân đoc/ghi) của LCD nối với chân 13 của VDK Chân
RS của LCD nôi với chân 12 của VDK Cách kêt nôi LCD như hình 9