SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM : MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY TRẺ MGL 5-6 TUỔI MÚA, VẬN ĐỘNG SÁNG TẠO

Với nhu cầu bộc lộ bản thân thông qua vận độngcủa trẻ, tôi hiểu rằng vận động và múa sáng tạo là cơ hội trẻ đợc trải nghiệm, đợcsáng tạo, đợc thể hiện cái tôi độc lập và cho trẻ sự tự ti

PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO QUẬN CẦU GIẤY

TRƯỜNG MẦM NON DỊCH VỌNG HẬU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

§Ò tµi:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY TRẺ MGL 5-6 TUỔI MÚA, VẬN

ĐỘNG SÁNG TẠO

Giáo viên lớp : Mẫu giáo lớn

NĂM HỌC: 2013 - 2014

MỤC LỤC

I ĐẶT VẤN ĐỀ 1

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2

1 Cơ sở lí luận: 2

2 Thực trạng của vấn đề: 3

2.1 Thuận lợi: 3

2.2 Khó khăn: 3

3 Các biện pháp thực hiện: 4

3.1 Khảo sát thực trạng: 4

3.2 Giáo viên nắm rõ các động tác múa cơ bản, biết múa và có khả năng truyền đạt hiệu quả tới trẻ 5

3.3 Su tầm và làm giàu các loại băng đĩa nhạc cho trẻ 6

3.4 Dạy trẻ những động tác múa cơ bản 7

3.5 Xây dựng góc âm nhạc kích thích trẻ hoạt động sáng tạo 10

3.6 Tổ chức các hoạt động biểu diễn văn nghệ tạo hứng thú cho học sinh tham gia sáng tạo tích cực 13

3.7 Phối kết hợp cùng phụ huynh 16

4 Kết quả: 16

III BÀI HỌC KINH NGHIỆM 17

iV KếT LUậN, KHUYếN NGHị 18

V.Tài liệu tham khảo 19

I ĐẶT VẤN ĐỀ

“Cuộc sống vận động xung quanh chúng ta là một bản nhạc trầm bổng.Hãy lắng nghe, cảm nhận và vận động nhịp nhàng theo nó để làm giầu thêm tâmhồn, để chúng ta luôn yêu đời yêu cuộc sống”

Âm nhạc là giai điệu của cuộc sống, nó là món ăn tinh thần không thểthiếu của chúng ta Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Đặc biệt với trẻthơ,, âm nhạc là một trong những loại hình nghệ thuật giúp phát triển năng lựccảm xúc, tởng tợng, sáng tạo, sự tập trung chú ý và khả năng diễn tả hứng thúcủa trẻ Những giai điệu trầm bổng, thánh thót, trong trẻo của âm nhạc nh làdòng sữa mát nuôi dỡng tâm hồn chắp cánh cho tơng lai của trẻ

Nhà chỉ huy nhạc nổi tiếng Lô- Tô- Kôpxki đã nói “ Khi nghe nhạc, cảngời lớn và trẻ em đều muốn cử động theo nhịp, tiết tấu Tay họ đung đa, chân

gõ nhịp, đầu lắc l theo nhạc Nhiều khi các em vừa nghe nhạc vừa ngẫu hứngnhững điệu múa có tiết tấu độc đáo của riêng mình”

Nghe nhạc, vận động và múa sáng taọ giúp trẻ linh hoạt tự tin, thông minh

và phát triển sự độc lập sáng tạo Trẻ nghe nhạc, thể hiện cảm xúc cảm nhận củabản thân thông qua ngôn ngữ cơ thể là điều kiện tuyệt vời để trẻ có đợc sự tinh

tế, nhạy cảm, tâm hồn trẻ thêm trong sáng hồn nhiên

Vận động và múa sáng tạo là cách giúp trẻ phát triển thể chất Múa tạo cơhội cho trẻ giải toả năng lợng, kích thích trí tởng tợng và phát huy tính sáng tạongay từ thủa nhỏ Ngoài ra nó còn thoả mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, giúp trẻ đ-

ợc bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè “Các động tác múa giúp trẻ có những kỹnăng vận động đẹp, từ đó biết so sánh lựa chọn vẻ đẹp của múa”

( Phạm Thị Hoà- Giáo dục âm nhạc mầm non)

Âm nhạc và vận động gắn liền với nhau, có âm nhạc là có vận động và cóvận động thì luôn có âm nhạc Với nhu cầu bộc lộ bản thân thông qua vận độngcủa trẻ, tôi hiểu rằng vận động và múa sáng tạo là cơ hội trẻ đợc trải nghiệm, đợcsáng tạo, đợc thể hiện cái tôi độc lập và cho trẻ sự tự tin vào bản thân và tình yêucuộc sống

Vì vậy, năm học vừa qua tôi đã tìm tòi và mạnh dạn áp dụng một số biệnpháp mà tôi cho là sẽ giúp trẻ mạnh dạn tự tin trong vận động và phát huy sứcsáng tạo trong múa của trẻ

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận:

Trẻ mẫu giáo rất thích âm nhạc, nhất là vận động theo nhạc Các bài hát,bản nhạc tạo cho trẻ những xúc cảm mạnh mẽ, thôi thúc trẻ có những vận độngphù hợp với đặc tính của âm nhạc

Trẻ 5- 6 tuổi, các cơ chi đã linh hoạt, nhu cầu vận động của trẻ ngày cànglớn, đồng thời các hệ cơ quan trong cơ thể trẻ đã hoàn thiện, các chức năng tâm

lý nh: xúc cảm, tình cảm, ghi nhớ, chú ý đã có chủ định, trẻ đã có thể ghi nhớ

và thể hiện lại các vận động phức tạp Trong độ tuổi này, trẻ đã biết chuyển

động nhịp nhàng theo tính chất âm nhạc, biết thay đổi bớc chuyển động theo

điệu nhạc Trẻ đã có thể thực hiện các động tác múa chuyển động nhẹ nhàng mộtmình hoặc phối hợp các động tác với nhóm bạn Trẻ cũng đã có thể ghi nhớ một

số động tác liên hoàn theo bản nhạc hoặc lời hát Trẻ cũng có thể thực hiện đúng,

đẹp, diễn cảm các động tác quy định và bớc đầu biết sáng tạo một số động táccho riêng mình Trẻ 5- 6 tuổi cũng có thể sử dụng thành thạo các dụng cụ âmnhạc gõ đệm cho hát

Vận động và mỳa sỏng tạo là cỏch làm trẻ vui thớch để phỏt triển kỹ năngthể chất Mỳa tạo cơ hội để trẻ giải toả năng lượng, kớch thớch trớ tưởng tượng vàphỏt huy tớnh sỏng tạo Mỳa sỏng tạo bao gồm những cử động thõn thể nhằmtruyền đạt một nội dung hỡnh ảnh, cú thể là những động tỏc minh hoạ lời ca,miờu tả sinh hoạt, mụ tả thiờn nhiờn

Với vai trò nh vậy, âm nhạc đã trở thành một nội dung cần thiết trong chơngtrình giáo dục mầm non, trong đó hoạt động dạy trẻ múa, vận động theo nhạc đóngvai trò quan trọng Vấn đề đặt ra cho tụi là làm thế nào để dạy trẻ vận động và mỳasỏng tạo đạt kết quả cao nhất, phỏt huy được khả năng của trẻ cao nhất?

Trờn thực tế việc dạy trẻ vận động và mỳa sỏng tạo đó được đưa vào nộidung giảng dạy từ lõu nhưng theo khảo sỏt cho thấy nhiều giỏo viờn cũn lỳngtỳng trong việc thực hiện chương trỡnh dạy, chưa chủ động sỏng tạo trong việclựa chọn nội dung cũng như tỡm ra những phương phỏp, kinh nghiệm dạy chophự hợp Đa số trẻ mầm non đều rất yêu thích âm nhạc nhng nhiều trẻ cha có kỹnăng vận động theo nhạc Một số trẻ còn nhút nhát, cha mạnh dạn khi vận độngcộng với các kỹ năng vận động của trẻ còn đơn điệu, cha mang tính nghệ thuật.Chớnh vỡ vậy giỏo viờn cần phải khắc phục những tồn tại đú bằng cỏc kế hoạch,

biện phỏp cụ thể để kớch thớch khả năng õm nhạc của trẻ mà cụ thể là khả năngmúa và vận động theo nhạc của trẻ ngày một đi lờn.

2 Thực trạng của vấn đề:

2.1 Thuận lợi:

- Lớp học luụn được sự quan tõm của ban giỏm hiệu nhà trường đầu tư cơ

sở vật chất như mua sắm dụng cụ õm nhạc cho trẻ, tạo điều kiện cho lớp được

sử dụng đồ dựng hiện đại như đàn Oocgan, ti vi , đầu băng…

- Trường tạo điều kiện thuận lợi cho giỏo viờn đi học nõng cao trỡnh độchuyờn mụn Vào cỏc dịp hố, chỳng tụi được đi học bồi dưỡng chuyờn

mụn của phũng giỏo dục và đào tạo mở Dự cỏc buổi chuyờn đề củaphũng, chuyờn đề của trường, dự giờ đồng nghiệp tạo điều kiện tụi được họctập, củng cố kiến thức nghiệp vụ

- Bản thân âm nhạc vốn đã có sự hẫp dẫn tự nhiên với trẻ, nên việc thu húttrẻ vào các hoạt động âm nhạc cũng có nhiều thuận lợi

- Trẻ mẫu giáo lớn có vốn kiến thức khá tốt, có sự tự tin, mạnh dạn đáng

kể và khả năng tiếp nhận kiến thức chủ động, sáng tạo cao

- Bản thân tôi là giáo viên đứng mẫu giáo lớn nhiều năm liền nên đã tíchluỹ đợc một số kinh nghiệm trong truyền đạt và giảng dạy với trẻ lứa tuổi này.Hơn nữa tôi là ngời yêu âm nhạc có khả năng hát và múa, điều đó sẽ giúp tôi dễdàng trong việc truyền đợc hứng thú cho trẻ

- Phụ huynh luụn mong muốn con em mỡnh vui vẻ, yờu thớch hoạt động

õm nhạc

2.2 Khó khăn:

- Năm học 2013-2014 tôi đợc nhà trờng phân công trực tiếp giảng dạy lớpmẫu giáo lớn Mickey 1 với sỹ số học sinh là 59, trong đó 35 nam và 24 nữ.Trong lớp tôi có 01 trẻ chậm ngôn ngữ, 01 trẻ tự kỷ, 01 trẻ kém giao tiếp và nóingọng lên đến 6 trẻ Với sự chênh lệch giữa nam và nữ cũng là một khó khăn vì

đa số trẻ nữa sẽ hứng thú hơn với bộ môn âm nhạc, vận động và múa sáng tạo

- Trong lớp ớt băng đĩa nhạc khụng lời, nhạc tiếng, nhạc hỡnh

- Cơ sở vật chất của nhà trường cũn hạn chế( chưa cú phũng hoạt động õmnhạc riờng cho trẻ)

3 Các biện pháp thực hiện:

Xác định việc hớng dẫn trẻ 5-6 tuổi vận động và múa sáng tạo một cách cóhiệu quả là một việc làm khó, bản thõn tụi thực hiện những biện phỏp sau:

3.1 Khảo sát thực trạng:

Ngay từ đầu năm học tôi đã cho trẻ nghe nhiều bài hát, bản nhạc từ quen

đến lạ, từ nhẹ nhàng đến sôi động và khuyến khích trẻ vận động và múa sángtạo, tôi thấy kết quả nh sau:

1 Trẻ thích nghe nhạc và vận động hởng ứng theo

2 Biết một số động tác múa cơ bản, và có sáng tạo

3 Hứng thú tham gia góc âm nhạc, biết phối hợp

4 Có ý thức tốt trong vệ sinh và bảo vệ đồ dùng âm

* Qua việc khảo sát thực tế tôi thấy:

- Các vận động của trẻ nh: lắc mông, vẫy tay, vỗ tay kết hợp còn kém, lỗinhịp Trẻ múa sai các động tác múa cơ bản, thậm chí nhiều trẻ không biết các

động tác múa cơ bản

- Rất ít trẻ có thể sáng tạo các động tác múa cho một bài hát, một bản nhạc

- Một số trẻ hứng thú tham gia góc âm nhạc nhng cha biết cách sử dụnghợp lý các dụng cụ âm nhạc

- Nhiều trẻ thuộc ít hoặc không thuộc trọn vẹn bài hát, hát sai giai điệu vàhát ngọng

* Nguyờn nhõn của thực trạng:

Qua khảo sỏt, đỏnh giỏ kết quả tụi tỡm ra một số nguyờn nhõn dẫn tới tỷ lệđạt được của trẻ cũn thấp đú là:

- Do trẻ thiếu hụt kiến thức õm nhạc từ lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giỏo bộ, nhỡ

Do trẻ cũn nhỳt nhỏt khụng giỏm thực hiện bài tập

- Trẻ chưa được ụn luyện võn động theo nhạc nhiều

- Hỡnh thức tổ chức lớp chưa linh hoạt, chưa kớch thớch hứng thỳ cho trẻhoạt động

- Đồ dựng trực quan cũn ớt, chưa đẹp, chưa hấp dẫn

* Từ thực trạng trên tôi quyết định chọn đề tài: “một số biện pháp để hớng dẫn trẻ vận động và múa sáng tạo” để hớng trẻ cảm thụ âm nhạc và thoả sức thể

hiện sự sáng tạo của mình

3.2 Giáo viên nắm rõ các động tác múa cơ bản, biết múa và có khả năng truyền đạt hiệu quả tới trẻ.

Tụi là một giỏo viờn mầm non, rất tõm huyết với nghề dạy trẻ Tụi nhậnthấy trẻ em bõy giờ rất thụng minh và lanh lợi Tụi luụn mong muốn truyền đạtthật nhiều kiến thức cho trẻ, giỳp trẻ phỏt triển hết những khả năng vốn cú.Chớnh vỡ điều đú tụi đó luụn trăn trở, tỡm tũi và sỏng tạo, để tỡm ra những cỏchthức hay, những phương phỏp tốt nhất cho bài giảng của mỡnh

Tôi xác định rằng muốn cho trẻ biết vận động và múa thì cô giáo phải làngời biết múa và biết vận động, biết sáng tạo với từng bài hát từng loại nhạc Vìthế tôi đẫ tự trau dồi và làm giàu vốn kiến thức múa của mình Qua học hỏi đồngnghiệp, ôn lại những động tác múa đã đợc học trong trờng, xem băng hình, vàcác chơng trình cho thiếu nhi, tôi đã củng cố và học thêm đợc nhiều động tácmúa cơ bản hay, đẹp và gần gũi với trẻ: đi vội, cuộn tay, múa vuốt, vỗ trống,

đánh cồng

Với đặc thù mầm non, không đơn thuần là dạy trẻ hát một bài hát, mà phảidạy trẻ vỗ đệm, vận động minh hoạ hay cao hơn là phải biết múa Từ đơn giản

đến phức tạp, từ múa đơn múa đôi đến múa tập thể, trẻ dần biết dùng các vận

động của cơ thể của các chi để thể hiện cảm xúc của mình với các bản nhạc trẻnghe, và trẻ còn biết phối kết hợp cùng nhau để tạo thành một “tác phẩm múa”

Cô giáo muốn thu hút trẻ trong hoạt động vận động và múa sáng tạo thì côphải truyền cảm hứng và kiến thức đến trẻ thật nhẹ nhàng, thoải mái, mang lạinhững cảm xúc hồn nhiên, phát huy tính sáng tạo của trẻ Điều thuận lợi ở đây là

âm nhạc dễ dàng đợc lồng ghép trong các hoạt động khác của trẻ Tôi đã đa âmnhạc tới trẻ với nhiều hình thức khác nhau: trong hoạt động học, hoạt động góc,giờ đón trả… và tôi th và tôi thờng hát múa cho trẻ xem nh là một phần thởng hay gópvui cùng trẻ trong hoạt động biểu diễn văn nghệ cuối chủ đề chủ điểm

Bên cạnh đó tôi nắm bắt đợc những trẻ có kỹ năng vận động và múa tốt từ

đó tạo cơ hội cho trẻ truyền hứng thú và tự “dạy nhau” theo phơng pháp “vếtdầu loang” đã mang lại hiệu quả rõ dệt

ảnh minh hoạ biện pháp 1

3.3 Su tầm và làm giàu các loại băng đĩa nhạc cho trẻ.

Việc làm giàu thờm cỏc loại băng đĩa nhạc cho trẻ nhằm mục đớch:

+ Trẻ biết thờm về cỏc thể loại nhạc

+ Kớch thớch sự hào hứng chăm chỳ, lắng nghe của trẻ

+ Trẻ biết bộc lộ cảm xỳc qua động tỏc, nột mặt

+ Trẻ cú những hiểu biết về con người, tự nhiờn… những nột đẹp của vănhúa cỏc dõn tộc Việt Nam, qua nội dung bài ca, đồng thời kớch thớch sự hứng thỳvận động mỳa theo lời bỏi hỏt

Ngay đầu năm học nhận thấy những thiếu sót trong vốn kiến thức âm nhạccủa trẻ, tôi đã dày công su tầm các loại băng đĩa nhạc: không lời, nhạc hình,nhạc trong chủ điểm Tôi đã sử dụng các băng đĩa nhạc ấy cho trẻ nghe, xemtrong các giờ hoạt động âm nhạc, trong các giờ hoạt động chung khác và trẻ đợcnghe, xem mọi lúc mọi nơi

Trong giờ hoạt động âm nhạc : Tôi cho trẻ nghe kết hợp trong nghe hát,trò chơi âm nhạc vừa làm phong phú vốn kiến thức cho trẻ, luyện tai nghe âmnhạc, hình thành những cảm xúc âm nhạc ban đầu của trẻ Từ những việc hìnhthành ban đầu đó trẻ hồn nhiên thể hiện những vận động, đôi khi là những độngtác múa ngẫu hứng đầy sáng tạo

Trong các giờ hoạt động chung khác việc đa âm nhạc vào nội dungchuyển tiếp hay nghe nhạc trong những trò chơi củng cố ôn luyện đó cũng làmột cách hết sức nhẹ nhàng đa âm nhạc vào với trẻ.

Đặc biệt âm nhạc đến với trẻ mọi lúc mọi nơi : giờ đón, trả trẻ, trớc giờ đingủ hay là trong giờ hoạt động góc của trẻ

Với những sự kết hợp trên tôi đã dần đa âm nhạc vào cuộc sống của trẻ hếtsức nhẹ nhàng tự nhiên từ đó dần hình thành những súc cảm ban đầu của trẻ từ

đó trẻ hứng thú dùng ngôn ngữ cơ thể để hởng ứng theo nhạc Khi nghe cỏc thểloại õm nhạc khỏc nhau, trẻ cú thể bộc lộ cảm xỳc bằng cỏc hoạt động hỡnh thểmột cỏch ngẫu hứng nhưng mọi trẻ khụng nhất thiết phải vận động giống nhau.Đõy là xỳc cảm tự nhiờn thể hiện bằng hành động theo tớnh chất giai điệu, nhịpđiệu õm nhạc

3.4 Dạy trẻ những động tác múa cơ bản.

Qua khảo sát thực tế tôi biết trẻ không nắm vững những động tác múa cơbản, mà đó khụng nắm vững những động tỏc mỳa cơ bản thỡ khú cú thể mỳa vàvận động sỏng tạo được Vì vậy tôi đã lên kế hoạch lựa chọn những động tácmúa để dạy trẻ: mõ mời, mõ sệt, hái đào 1 tay, hái đào 2 tay, ký nhún, bớc đúpchân, vỗ tay theo nhịp sát tai, siết còng, đi xúng xính, đi quả trám Đõy đều lànhững động tỏc mỳa cơ bàn mà trẻ cú thể dễ dàng thực hiện được

Tôi dạy trẻ múa trong giờ giáo dục âm nhạc với những bài hát quen thuộc,ngắn Khi trẻ đã múa thành thục tôi khuyến khích trẻ áp dụng những độc tácmúa cơ bản khác cho bài múa vừa rồi Cao hơn nữa tôi khuyến khích trẻ tự nghĩ

ra động tác múa của riêng mình để múa cho một câu hát hay một bài hát

ảnh minh hoạ biện pháp 4Bên cạnh việc hớng dẫn trẻ múa động tác cơ bản tôi còn hớng dẫn trẻ ônlại kiểu vỗ tay kết hợp cho từng bài hát trong mỗi chủ điểm Trong những giờnghe nhạc tôi khuyến khích trẻ lắng nghe giai điệu và tiết tấu của nó từ đó cónhững vận động phù hợp: Trẻ biết đa ngời nhẹ nhàng hay vẫy tay mềm mại vớinhững bài hát êm dịu: quà mồng tám tháng ba, hoa thơm bớm lợn, lợn tròn lợnkhéo, biết vận động mạnh mẽ dứt khoát với những bản nhạc sôi nổi hay nhạchành khúc nh: Chú bộ đội, Đội kèn tý hon

¶nh minh ho¹ biÖn ph¸p 4Thực tế cho thấy giáo viên không nhất thiết phải có biệt tài gì trong việcmúa hát mới thành công trong việc dạy múa, vận động cho trẻ, bởi vì đức tínhquan trọng nhất của một cô giáo là có một thái độ tích cực, công nhận và trântrọng các biểu hiện của trẻ Mỗi trẻ cần có một môi trường mang thông điệp: “Ở

đõy con làm gỡ cũng được, cỏc sỏng tạo của con thật tuyệt vời vỡ con đó tự nghĩra” Giỏo viờn phải biết động viờn, khen ngợi trẻ kịp thời, cú thể thổi vào trẻ bầukhụng khớ tin tưởng bằng những hành động sỏng tạo Khi trẻ nhận ra rằng cụgiỏo tụn trọng và hoan nghờnh cỏc biểu hiện cỏ nhõn của chớnh mỡnh, thỡ trẻ sẽ

tự tin hơn, nhiều chi tiết phong phỳ hơn Khi cú được sự tự tin, trẻ tự thấy hàilũng và hónh diện với suy nghĩ “Mỡnh đó làm được điều gỡ đú một mỡnh” Đồngthời giỳp trẻ say sưa, thớch thỳ hơn trong nhiều giờ hoạt động khỏc

ảnh minh hoạ biện pháp 4

3.5 Xây dựng góc âm nhạc kích thích trẻ hoạt động sáng tạo

Do đặc diểm tõm sinh lý lứa tuổi Mẫu giỏo, cỏc chỏu tuy cũn nhỏ tuổinhưng rất thớch cỏi đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ Để tiến hành hoạt động õm nhạccần tạo ra một mụi trường õm nhạc là rất cần thiết Vỡ vậy tụi luụn cố gắng tạonhiều đồ dựng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn trang trớ xung quanh lớp