lãi suất tín dụng ngân hàng và sự điều hành lãi suất tín dụng ngân hàng của ngân hàng nhà nước việt nam

Trong đó cơ sở để phát triển và phát huy tác dụng của các tổ chức tíndụng, hệ thống Ngân hàng đó là lãi suất tín dụng.. Lãi suất là một yếu tố vô cùngquan trọng quyết định đến sự sống cò

LỜI NÓI ĐẦU

Sự ra đời và phát triển của các tổ chức tín dụng đặc biệt là hệ thống Ngânhàng đã làm cho nền kinh tế phát triển một cách hoàn hảo hơn Nó như một chiếc

“bánh răng” kết nối các chủ thể làm cho nền kinh tế hoạt động một cách ăn khớp vànhịp nhàng Trong đó cơ sở để phát triển và phát huy tác dụng của các tổ chức tíndụng, hệ thống Ngân hàng đó là lãi suất tín dụng Lãi suất là một yếu tố vô cùngquan trọng quyết định đến sự sống còn của các tổ chức tín dụng, hệ thống ngânhàng và vì vậy nó có tác động vô cùng to lớn đối với mỗi nền kinh tế

Lãi suất đóng vai trò là một công cụ gián tiếp điều tiết vĩ mô được Ngânhàng Trung Ương sử dụng để thực hiện những mục tiêu chính sách tiền tệ của mình

đó là ổn định giá cả, thúc đẩy nền kinh tế phát triển và tạo công ăn việc làm Ngânhàng Nhà nước Việt Nam cũng như các nước khác đã vận dụng nó để phục vụ yêucầu của mình và khả năng vận dụng chính sách lãi suất đến đâu được phản ánhthông quả của những lần điều chỉnh lãi suất Trong phạm vi học tập về lãi suất và

sự chỉ bảo của thầy cô giáo em xin được trình bày đề tài : “Lãi suất tín dụng ngân hàng và sự điều hành lãi suất tín dụng ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam”

CHƯƠNG I

LÝ LUẬN CHUNG VỀ LÃI SUẤT TÍN DỤNG NGÂN HÀNG

I KHÁI NIỆM, PHÂN LOẠI LÃI SUẤT VÀ VAI TRÒ CỦA LÃI SUẤT TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

1 Khái niệm

Trong nền kinh tế hàng hoá đặc biệt là trong nền kinh tế thị trường do đặcđiểm của chu kỳ sản xuất kinh doanh luôn xảy ra tình trạng tại cùng một thời điểm

có chủ thể kinh tế có nhu cầu về vốn, bổ sung vốn đồng thời lại có chủ thể tạm thời

dư thừa vốn mà họ lại muốn những đồng tiền dư thừa của họ không phải là những

“đồng tiền chết” , nó phải là những đồng tiền biết “sinh sôi”, họ muốn cho vay để

có lãi Như vậy để đảm bảo tính linh hoạt, hiệu quả của đồng vốn thì các tổ chức tíndụng và hệ thống Ngân hàng dần dần phát triển, hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu tấtyếu này và cơ sở để cho đồng vốn có thể luân chuyển một cách kịp thời, chính xác

từ người “thừa” vốn sang người “cần vốn” là lãi suất

Khi sử dụng bất kỳ khoản tín dụng nào người vay cũng phải trả thêm mộtphần giá trị ngoài phần vốn gốc vay ban đầu Về cơ bản lãi suất là tỷ lệ phần trămtăng thêm này so với phần vốn vay ban đầu

Một cách ngắn gọn ta có thể hiểu lãi suất chính là giá cả của quyền được sửdụng vốn vay trong một thời gian nhất định mà người sử dụng trả cho người sở hữu

nó Lãi suất phải được trả bởi lẽ: người đi vay đã sử dụng vốn vay để phục vụ nhucầu sinh lợi trong sản xuất kinh doanh hoặc nhu cầu tiêu dùng của mình Việcngười cho vay chuyển quyền sử dụng vốn cho người khác có nghĩa là anh ta đã hysinh quyền sử dụng tiền ngày hôm nay của mình Đánh đổi cho sự chuyển quyền đó

là quyền mà người cho vay được hưởng thêm 1 khoản trên, được trả lãi suất

2 Phân loại lãi suất

2.1 Căn cứ vào thời hạn tín dụng lãi suất chia làm 3 loại

+ Lãi suất ngắn hạn: được áp dụng với các khoản tín dụng ngắn hạn có thờihạn dưới 1 năm.

+ Lãi suất trung hạn: áp dụng với các khoản tín dụng trung hạn Thời gianphụ thuộc vào từng nước có thể từ 1-3 hoặc 5 năm

+ Lãi suất dài hạn: áp dụng đối với các khoản tín dụng dài hạn, có thời giantrên 5 năm trở lên

2.2.Căn cứ vào giá trị thực của lãi suất

Lãi suất được chia làm 2 loại:

+ Lãi suất danh nghĩa: là lãi suất được tính theo giá trị của đồng tiềntại thời điểm nghiên cứu

+ Lãi suất thực: là lãi suất được tính theo khối lượng hàng hoá màngười cho vay nhận được sau một thời hạn cho vay Mối quan hệ giữa lãi suất danhnghĩa và lãi suất thực tế đã được Fisher phát biểu qua biểu thức sau:

Lãi suất danh nghĩa = lãi suất thực + tỷ lệ lạm phát

hoặc có thể viết:

Lãi suất thực = lãi suất danh nghĩa – tỷ lệ lạm phát

2.3.Căn cứ vào mức ổn định lãi suất

Lãi suất được chia làm 2 loại:

- Lãi suất cố định: là người gửi tiền và người vay tiền biết trước số tiền lãiđược trả và phải trả Nhưng nhược điểm là bị ràng buộc vào một lãi suất nhất địnhtrong một thời gian nào đó dù các loại lãi suất khác thay đổi như thế nào Với mứclãi suất cố định được ấn định vay trò của Ngân hàng không được phát huy hết, cácNgân hàng phải chủ động tìm kiếm khách hàng – những người chấp nhận với mứclãi suất đã được ấn định

- Lãi suất thả nổi: là lãi suất có thể thay đổi nền móng có thể báo trước hoặckhông báo trước Lãi suất thả nổi có lợi cho cả 2 bên, nếu khi nhận và trả tiền đềutính theo cùng mức lãi suất chung là lãi suất hiện tại

2.4.Căn cứ vào phương pháp tính

Lãi suất được chia làm các loại sau:

- Lãi suất đơn: là lãi suất được tính một lần trên số vốn gốc cho suốt kỳ hạnvay

Công thức tổng quá để tính lãi đơn:

I = C0 i nI: số tiền lãi

C0: vốn gốc

i: lãi suấtn: số thời kỳ gửi vốn

Trong đó thời kỳ gửi vốn phải tương đương với thời kỳ của lãi suất Loại lãisuất này thường được áo dụng cho các khoản tín dụng ngắn hạn và việc trả nợ đượcthực hiện một lần khi đến hạn

VD: Khoản vay 100.000đ, lãi 12%/năm, thời hạn vay 3 năm

Khoản tiền lãi thu được: I= 100.000 x 12% = 12.000đ

- Lãi suất gộp: Lãi suất gộp là mức lãi suất có tính đến giá trị đầu tư của lợitức thu được trong thời hạn sử dụng tiền vay Nó được áp dụng cho các khoản đầu

tư có nhiều kỳ hạn thanh toán trong đó lãi của kỳ trước được nhập vào vốn gốc đểtính lãi cho kỳ sau

C= C0 (1 + i)n

C: số tiền thu được theo lãi góp sau n kỳ

C0: vốn gốc ban đầu

i: Lãi suấtn: thời kỳ gửi vốn

- Lãi suất hoàn vốn: là lãi mà các nhà kinh tế muốn ám chỉ khi họ dùng thuậtngữ lãi suất, nó là một số đo chính xác nhất của lãi suất

Lãi suất hoàn vốn là lãi suất làm cân bằng giá trị hiện tại của tiền thu nhậpnhận được trong tương lai theo một công cụ nợ với giá trị hôm nay của công cụ đó

Lãi suất hoàn vốn được xây dựng trên cơ sở khái niệm giá trị hiện tại, kháiniệm về giá trị hiện tại được dựa trên quan điểm cũng có nghĩa chung là: một đô lathanh toán cho bạn sau đây 1 năm có ít giá trị đối với bạn so với 1 đô la hôm nay vìbạn có thể gửi đồng đô la hôm nay vào một tài khoản tiết kiệm và sẽ có hơn 1 đô lasau 1 năm.

Chẳng hạn nếu lãi suất là i, số tiền bạn nhận được sau 1 năm là (1+i) (C0 = 1$)

Giá trị hiện tại của 1 đồng bạn nhận được sau 1 năm là x:

1= x (1+i)

x= 1/1+iMột cách tổng quát: giá trị hiện tại của 1 đồng bạn nhận được dây n nămvới lãi suất i là: 1

(1+i)n

Khái niệm giá trị hiện tại cho phép xây dựng được giá trị hiện tại của cáckhoản đầu tư khác tại mức lãi suất đơn cho trước trên cơ sở đó có thể so sánh giá trịgiữa chúng

Ngược lại nếu biết trước giá trị tương lai và giá trị hiện tại của một khoảnđầu tư, chúng ta có thể xác định được mức lãi suất i tương ứng phản sánh mức sinhbình quân (lãi suất hoàn vốn) của một khoản đầu tư và là cơ sở để so sánh mức sinhlợi của các khoản đầu tư khác

2.5.Căn cứ vào các loại hình tín dụng

- Lãi suất được chia là 4 loại: tín dụng thương mại, tín dụng nhà nước, tíndụng tiêu dùng, tín dụng Ngân hàng

+ Lãi suất tín dụng thương mại: áp dụng khi các doanh nghiệp cho vaydưới hình thức mua bán chịu hàng hoá, nó được tính như sau:

LSTDTM= giá cả hàng hoá bán chịu - giá cả hàng hoá bán trả tiềnngay x 100%

giá cả hàng hoá bán chịu

Lãi suất này được tính bao hàm trong một giá cả hàng hoá bán chịu.

+ Lãi suất tín dụng Nhà nước: được áp dụng khi Nhà nước đi vay của cácchủ thể khác nhau trong xã hội dưới hình thức phát hành tín phiếu hoặc trái phiếu,loại lãi suất này có thể do Nhà nước ấn định căn cứ vào lãi suất tiền gửi tiết kiệmcủa Ngân hàng, vào các yếu tố khác như sự biến động của lạm phát, nhu cầu cấpthiết về vốn của Nhà nước Hoặc được hình thành thông qua hoạt động đấu thầu tínphiếu, trái phiếu Nhà nước ở Việt Nam hiện nay Ngân hàng Nhà nước được giaonhiệm vụ tổ chức đấu thầu tín phiếu kho bạc Nhà nước

+ Lãi suất tín dụng tiêu dùng: áp dụng khi doanh nghiệp cho người lao độngvay phục vụ nhu cầu tiêu dùng cá nhân Mức lãi suất tín dụng tiêu dùng thường caohơn lãi suất tín dụng Ngân hàng và lãi suất tín dụng Ngân hàng Nhà nước

* Lãi suất tín dụng Ngân hàng:

Tín dụng Ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa Ngân hàng, các tổ chức tíndụng khác với các nhà doanh nghiệp và cá nhân Trong nền kinh tế Ngân hàngđóng vai trò là một tổ chức trung gian, vì vậy trong quan hệ tín dụng với các nhàdoanh nghiệp, cá nhân, Ngân hàng vừa đi vay và đồng thời là người cho vay Tíndụng Ngân hàng được cung cấp dưới hình thức tiền tệ và chỉ đáp ứng nhu cầu vốnngắn hạn Với tư cách là người đi vay, Ngân hàng nhận tiền gửi của các nhà doanhnghiệp và cá nhân hoặc phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu Với tư cách làngười cho vay, Ngân hàng cung cấp tín dụng cho các nhà doanh nghiệp và cá nhân.Trong hoạt động của hệ thống Ngân hàng, lãi suất tín dụng được áp dụng nhằm thuhút tiền gửi và cho vay Lãi suất tín dụng Ngân hàng được áp dụng trong hoạt độngtái cấp vốn của Ngân hàng TW cho các Ngân hàng và trong quan hệ giữa các Ngânhàng với nhau trong quan hệ giữa các Ngân hàng với nhau, với công chúng vàdoanh nghiệp để hiểu rõ lãi suất tín dụng Ngân hàng ta hãy xem khái niệm lãi suấttrong các quan hệ này

+Lãi suất tiền gửi: là lãi suất cho các khoản tiền gửi Nó được áp dụng đểtính tiền lãi phải trả cho người gửi tiền Lãi suất tiền gửi có nhiều mức khác nhautuỳ thuộc vào thời hạn gửi, quy mô tiền gửi.

+ Lãi suất tiền vay: là lãi suất mà người đi vay phải trả cho Ngân hàng doviệc sử dụng vốn vay của Ngân hàng Nó được áp dụng để tính lãi tiền vay màkhách hàng phải trả Ngân hàng Về nguyên tắc lãi suất tiền vay bình quân phải lớnhơn mức lãi suất tiền gửi bình quân Để đảm bảo lợi ích của Ngân hàng và có sựphân biệt giữa các khoản vay với thời hạn khác cũng như mức rủi ro khác

+ Lãi suất chiết khấu: áp dụng khi Ngân hàng cho khách hàng vay dưới hìnhthức chiết khấu thương phiếu hoặc giấy tờ có giá trị ngắn hạn chưa đến hạn thanhtoán của các khách hàng Nó cũng được tính bằng tỷ lệ % trên mệnh giá của giấy tờ

có giá và cũng được khấu trừ ngay khi Ngân hàng phát tiền vay cho khách hàng.Như vậy nếu xét trong quan hệ giữa Ngân hàng với người vay chiết khấu lãi suấtchiết khấu được trả trước cho Ngân hàng chứ không trả sau như lãi suất thường

+ Lãi suất tái chiết khấu:

áp dụng khi Ngân hàng TW tái cấp vốn cho các Ngân hàng dưới hình thứcchiết khấu lại nhiều thương phiếu hoặc giấy tờ có giá trị ngắn hạn chưa đến hạn củacác Ngân hàng Nó cũng được tính bằng tỷ lệ % trên mệnh giá của giấy tờ có giá vàcũng được khấu trừ ngay khi Ngân hàng TW cấp tiền vay cho Ngân hàng Lãi suấtchiết khấu do Ngân hàng TW ấn định căn cứ vào mục tiêu, yêu cầu của chính sáchtiền tệ trong từng thời kỳ và chiều hướng biến động lãi suất trên thị trường liênNgân hàng vì hành vi tái chiết khấu cung ứng nguồn vốn cho các Ngân hàng nênthông thường lãi suất tái chiết khấu thường nhỏ hơn lãi suất chiết khấu Tuy nhiêntrong trường hợp phải hạn chế khả năng mở rộng tín dụng của hệ thống Ngân hàngnhằm kiềm chế, đẩy lùi lạm phát hoà phát các Ngân hàng trong các trường hợp viphạm về khả năng thanh toán

Ngân hàng TW có thể ấn định lãi suất tái chiết khấu bằng, thậm chí cao hơnlãi suất chiết khấu của hệ thống Ngân hàng

+Lãi suất liên Ngân hàng: là lãi suất mà các Ngân hàng áp dụng khi chonhau vay trên thị trường liên Ngân hàng.

Lãi suất liên Ngân hàng thường được ấn dịnh vào mỗi buổi sáng (còn gọi làlãi suất hàng ngày) nó được hình thành bởi quan hệ cung cầu trên TW của các tổchức tín dụng và chịu sự chi phối bởi lãi suất tái cấp vốn của Ngân hàng TW Mức

độ chi phối phụ thuộc vào sự phát triển của hoạt động thị trường mở và tỷ trọng sửdụng vốn vay Ngân hàng TW của các tổ chức tín dụng

+Lãi suất cơ bản: là lãi suất được các Ngân hàng sử dụng làm cơ sở để ấnđịnh mức lãi suất kinh doanh của mình lãi suất cơ bản được hình thành khác nhautuỳ từng nước, nó có thể do Ngân hàng TW ấn định (Nhật: là mức lãi suất cho vaythấp nhất) hoặc có thể do bản thân các Ngân hàng tự xây dựng căn cứ vào tình hìnhhoạt động cụ thể của Ngân hàng mình (Mỹ, Anh, úc) và đó là mức lãi suất được ápdụng cho các khách hàng có mức rủi ro thấp nhất hoặc căn cứ vào mức lãi suất cơbản của một số Ngân hàng đứng đầu, của các Ngân hàng khác cộng trừ biên độ daođộng theo một tỷ lệ % nhất định để hình thành lãi suất cơ bản của mình Một sốnước lại sử dụng lãi suất liên Ngân hàng làm lãi suất cơ bản (Singapore, Pháp) mặc

dù khác nhau, lãi suất cơ bản của hầu hết các nước đều hình thành trên cơ sở thị trường và đó là mức lãi suất tối thiểu bù đắp được lãi suất cho vay và có một mức lợi nhuận bình quân cho phép Khi áp dụng đối với các đối tượng có mức rủi

ro khác nhau, mức lãi suất cho vay sẽ khác nhau vì biến động của mức bù rủi ro

(Ở Việt nam Luật Ngân hàng Nhà nước hiện nay quy định “ lãi suất cơ bản làlãi suất do Ngân hàng Nhà nước công bố làm cơ sở cho các tổ chức tín dụng ấnđịnh lãi suất kinh doanh” )

3 Vai trò của lãi suất (trong nền kinh tế thị trường)

Lãi suất là một biến số thường xuyên biến động trong nền kinh tế và đượctheo dõi rất chặt chẽ Sở dĩ lãi suất được theo dõi chặt chẽ nhất trong nền kinh tế

là vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động kinh tế của các cá nhân, các doanhnghiệp, tổng thể nền kinh tế, tác động lên mặt ở tầm vi mô và cả vĩ mô

3.1 Vai trò của lãi suất đối với quyết định chủ thể trong nền kinh tế.

Trong nền kinh tế thị trường người đi vay cũng như người cho vay có thể làcác cá nhân, hộ gia đình; các doanh nghiệp, Chính phủ, các nhân tố nước ngoài.Đối với người đi vay, lãi suất tạo nên cá khoản chi phí, làm giảm lợi nhuận Đối vớingười cho vay lãi suất là một nguồn tạo ra thu nhập Vì vậy lãi suất có một tác động

to lớn tới các quyết định của các chủ thể kinh tế

+Đối với cá nhân, hộ gia đình: Lãi suất ảnh hưởng tới nhiều quyết định nhưchi tiêu hay để dành, mua nhà hay mua trái phiếu hay gửi vốn vào một tài khoảntiết kiệm

+ Đối với Doanh nghiệp: Lãi suất ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinhdoanh của doanh nghiệp bởi lãi suất ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận của doanhnghiệp Lãi suất có thể được coi là chi phí của doanh nghiệp Do vậy lãi suất thấp

sẽ khuyến khích doanh nghiệp cho vay vốn đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh.Bớt một đồng chi phí là tàng một đồng lợi nhuận, doanh nghiệp luôn tìm cách tối

đa hoá lợi nhuận trên 1 đồng chi phí

Vì vậy, lãi suất lại đóng vai trò là một công cụ buộc doanh nghiệp phải sửdụng vốn một cách triệt để, có hiệu quả

+ Đối với Nhà nước: lãi suất không chỉ là công cụ nhằm huy động hay chovay vốn mà còn là công cụ quản lý vĩ mô quan trọng nhằm điều tiết sản xuất kinhdoanh theo đúng định hướng, xử lý hài hoà giữa tổng cung và tổng cầu tiền tệ, điềuhành gián tiếp chính sách tiền tệ quốc gia để thực hiện các mục tiêu của mình: ổnđịnh giá cả đồng nội tệ; tăng trưởng kinh tế ở tốc độ cao (trên 7%) và đảm bảocông ăn việc làm đầy đủ

3.2 Lãi suất là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô

Hiện nay nước ta đang trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội, đang tronggiai đoạn xây dựng những cơ sở vật chất để nước ta đi lên CNXH Chiến lược,nhiệm vụ trong toàn thời kỳ này của nước ta là công nghiệp hoá, hiện đại hoá Vậy

để có thể công nghiệp hoá, hiện đại hoá, mở rộng sản xuất thì vấn đề không thể

thiếu được đó là vốn Trong Đại hội VIII của Đảng đã đề ra rằng: Vấn đề tích luỹ

và sử dụng vốn để tiến hành công nghiệp hoá hiện đại hoá có tầm quan trọng đặcbiệt cả về phương pháp nhận thức và chỉ đạo thực tiễn Vì vậy, cơ sở lãi suất có vaitrò hết sức quan trọng trong việc huy động vốn nhàn rỗi trong xã hội, tập trung cácnguồn vốn manh mún, tản mạn tạo thành một nguồn vốn lớn đáp ứng nhu cầu vềvốn cho các doanh nghiệp tạo điều kiện cho việc tái sản xuất, mở rộng sản xuất mộtcách liên tục, phát triển nền kinh tế

* Lãi suất với quá trình đầu tư

Quá trình đầu tư của các doanh nghiệp vào tài sản cố định (máy móc, côngtrường, nguyên vật liệu) được thực hiện khi mà họ chỉ tính lợi nhuận thu được từvốn đầu tư vào các tài sản cố định này hơn số lãi phải trả cho các khoản đi vay đểđầu tư (Do đó, lãi suất xuống thấp, các hàng kinh doanh có điều kiện tiến hành mởrộng đầu tư vào vốn các tài sản cố định phục vụ sản xuất Vì thế, chi tiêu đầu tư có

kế hoạch sẽ cao hơn và ngược lại)

Quan hệ lãi suất và chi tiêu đầu tư có kế hoạch

Đường đầu tư càng thoải thì càng nhạy cảm với lãi suất

Lãi suất thấp khuyến khích đầu tư, khuyến khích tiêu dùngtăng tổng cầu sản lượng tăng, giá cả tăng, thất nghiệpgiảm, nội tệ có xu hướng giảm giá so với ngoại tệ

Lãi suất cao hạn chế đầu tư, hạn chế tiêu dùng Giảm tổng cầu sản lượng giảm, giá giảm, thất nghiệp tăng, nội tệ có xu hướng phát triển giá

so với ngoại tệ

Lãi suất là công cụ đo lường tình trạng sức khoẻ của nền kinh tế Người tathấy rằng: trong giai đoạn đang phát triển của nền kinh tế, lãi suất có xu hướng pháttriển do cung – cầu quỹ cho vay đều phát triển trong đó tốc độ phát triển quỹ chovay lớn hơn tốc độ tăng của cung quỹ cho vay Ngược lại trong nền kinh tế bị đìnhtrệ hàng hoá bị ứ đọng và xuỗng giá, áp lực lạm phát thấp (thiểu phát) Lạmphát sẽ giảm xuỗng bởi theo nguyên tắc cơ bản lãi suất phải nhỏ hơn lợi nhuận đầu

tư và khi nền kinh tế trì trệ thì cơ hội đầu tư kiếm lời cũng giảm

lãi suất giảm

*Lãi suất với Xuất nhập khẩu:

Khi lãi suất trong nước thực tế phát triển lên thì các khoản tiêu quỹ dùngbằng nội tệ sẽ trở nên thấp dần hơn so với tiêu quỹ bằng ngoại tệ Do đó làm chogiá trị đồng nội tệ tăng lên so với các đồng khác nghĩa là tỷ giá hối đoái tăng lên.Lúc này hàng hoá của nước ta tại nước ngoài đắt hơn và hàng hoá nước ngoài có ởnước ta sẽ rẻ hơn dẫn đến giảm xuất khẩu ròng, khuyến khích nhập khẩu

i2

i1

NX3 NX2 NX1quan hệ lãi suất trong nước với xuất khẩu rộng

Với một mức lãi suất thực tế thấp i1 tỉ giá là thấp và xuất khẩu rộng, NX1 làcao Với mức lãi suất i3 cao, tỷ giá cao Xuất khẩu rộng NX3 thấp

Thay đổi trong lãi suất nước ngoài:

Nếu lãi tiền gửi nước ngoài tăng lên (trong trượng hợp mọi cái khác khôngđổi) thì lợi tức về những tiền gửi đó cũng tăng lên đường trên diện lợi tức

dự tính về ngoại tệ dịch sang phải sự sụt giá của đồng nội tệ diện nàyđược thể hiện ở đồ thị sau:

(USD/VND)

Ret ($2)E1

E2Lợi tức dự tính (đ)

Lãi suất nước ngoài tăng, đường lợi tức dự tính của đồng ngoại tệ dịch sangphải.

Sự sụt giá của đồng nội tệ dẫn đến hàng hoá của nước ta ở nước ngoài rẻ hơn

và hàng hoá nước ngoài ở nước ta đắt hơn Vì vậy tăng xuất khẩu ròng

Trên đây chúng ta đã nghiên cứu vai trò của lãi suất trong nền kinh tế Lãisuất ngân hàng là một phạm trù kinh tế có tính 2 mặt, nó sẽ là đòn bẩy quan trọngthúc đẩy sản xuất, phát triển kinh tế hoặc là nhân tố kìm hãm sự phát triển kinh tế.Điều này phụ thuộc vào cơ sở lãi suất của Chính phủ có hợp lý hay không

Trước vai trò to lớn của lãi suất trên đây ta vừa nghiên cứu là được lý thuyết

và thực tiễn chứng minh thì lãi suất thực sự là một công cụ điều tiết vĩ mô vô cùngquan trọng mà Ngân hàng TW sử dụng nhằm thực hiện chính sách tiền tệ, mục tiêucủa mình Lãi suất Ngân hàng là một phạm trù kinh tế có tính 2 mặt, nó sẽ là công

cụ, đòn bảy mà Ngân hàng TW sử dụng để thúc đẩy sản xuất, phát triển kinh tế haynhân tố kìm hãm sự phát triển nền kinh tế ? Điều này phụ thuộc vào sự điều hànhlãi suất, cơ sở lãi suất của Ngân hàng TW và tính hiệu quả của nó được kiểmnghiệm trong thực tế

II NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG – SỰ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG

1 Các mô hình Ngân hàng TW và mô hình Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

1.1 Mô hình Ngân hàng TW trực thuộc Bộ tài chính.

Đây là mô hình kính tế đang lần lượt được loại bỏ, coi đây như một kinhnghiệm không thành công trong chức năng quản lý vĩ mô của Chính phủ đối vớinền kinh tế thị trường

1.2.Mô hình Ngân hàng TW độc lập với Chính phủ trực thuộc Quốc hội.

Theo mô hình này Ngân hàng TW không nằm trong nội các của Chính phủ.Quan hệ giữa Ngân hàng TW và Chính phủ là quan hệ hợp tác được thể hiện trong

mô hình sau:

TW được tổ chức theo mô hình này đều đảm bảo được sự độc lập hoàn toàn khỏi

áp lực của Chính phủ khi điều hành chính sách tiền tệ Mức độ độc lập của mỗiNgân hàng TW phụ thuộc vào sự chi phối của người đứng đầu Nhà nước vào cơchế lập pháp và nhân sự của Ngân hàng TW

Điển hình cho trường phái này là Ngân hàng dự trữ Liên Bang Mỹ Ngânhàng TW Thuỵ Sỹ, Ngân hàng TW Pháp, Ngân hàng Nhật Bản và gần đây là Ngânhàng TW Châu Âu Xu hướng tổ chức Ngân hàng TW theo mô hình này đang ngàycàng tăng lên ở các nước thị trường phát triển

Mô hình này ta thấy được áp dụng ở các nước phát triển Tính hiệu quả ở môhình này được thể hiện ở nền kinh tế phát triển cao như Mỹ, Nhật… Vậy đây cóphải là một mô hình tối ưu cho tất cả các nước? Câu trả lời là không Không có một

mô hình nào có thể được coi là thích hợp cho mọi quốc gia Việc lựa chọn mối

quan hệ giữa Ngân hàng TW với Chính phủ phải tuỳ thuộc vào chế độ chính trị,yêu cầu phát triển kinh tế, đặc điểm lịch sử và sự phát triển của hệ thống Ngânhàng từng nước.

1.3 Mô hình Ngân hàng TW trực thuộc Chính phủ

Theo mô hình này Ngân hàng TW nằm trong nội các Chính phủ và chịu sựchi phối trực tiếp của Chính phủ về nhân sự, về tổ chức đặc biệt là các quyết địnhliên quan đến việc xây dựng và thực hiện chính sách tiền tệ

* Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được tổ chức theo mô hình phụ thuộc vàoChính phủ và đó là mô hình phù hợp với thể chế chính trị cũng như yêu cầu quản

lý và phát triển kinh tế hiện nay

- Ưu điểm của mô hình này:

+ Nó phù hợp với yêu cầu cần tập trung quyền lực để khai thác tiềm năngxây dựng kinh tế trong thời kỳ tiền phát triển Chính phủ có thể dễ dàng sử dụngNHTW như là công cụ phục vụ cho các mục tiêu cấp bách trước mắt của quốc gia.Đồng thời chính sách tiền tệ cũng được kiểm soát nhằm sử dụng phối hợp đồng bộvới các cơ sở kinh tế vĩ mô khác nhằm đảm bảo mức độ và liều lượng tác động hiệuquả của tổng thể các chính sách đối với các mục tiêu vĩ mô trong thời kỳ

Điểm hạn chế chủ yếu của mô hình này là Ngân hàng TW sẽ mất đi sự chủđộng trong việc thực hiện chính sách tiền tệ Sự phụ thuộc vào Chính phủ có thểlàm cho Ngân hàng TW xa rời mục tiêu dài hạn của mình là ổn định giá trị tiền tệgóp phần tăng trưởng kinh tế

Chính phủHội đồng chính sách tiền t ệ

Chủ tịch Hội đồng chính sách tiền tệ

Ngân hàng TWHình vẽ: Mô hình Ngân hàng TW trực thuộc Chính phủ

Mô hình nước được phần lớn các nước á Đông hoặc các nước khối XHCNtrước đây Sự thành công của mô hình này được kiểm nghiệm qua sự thành côngcủa các nước nhóm NIC như Singapore, Nam Triều Tiên, Đài Loan

Sự ra đời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và mục tiêu, nhiệm vụ củaNgân hàng Nhà nước Việt Nam

Ngày 6 tháng 5 năm 1951 Ngân hàng quốc gia Việt Nam được thành lập với

tư cách là Ngân hàng phát hành Trung ương đồng thời kiêm nhiệm chức năng củaNgân hàng Thương mại

Tháng 1 năm 1960 Ngân hàng quốc gia Việt Nam được đổi tên thành Ngânhàng Nhà nước Việt Nam cho phù hợp với Hiến pháp mới của nước ta

- Sau khi thống nhất đất nước và hoàn thành việc quốc hữu hoá hệ thốngNgân hàng dưới chế độ cũ ở miền Nam, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định 136/CPngày 16/6/1977 về cơ cấu tổ chức và bộ máy của hệ thống Ngân hàng Việt Nam

Từ đó trên cả nước hình thành một hệ thống Ngân hàng Ngân hàng Nhà nước ViệtNam và bộ máy của các tổ chức của các Ngân hàng chuyên doanh như: Ngân hàngCông nghiệp, Ngân hàng Thương nghiệp, Ngân hàng Nông nghiệp, Ngân hàngNgoại thương, Hệ thống quỹ tiết kiệm Đặc điểm cơ bản của mô hình tổ chức vàhoạt động của hệ thống Ngân hàng lúc này vẫn mang đầy đủ các đặc điểm của hệthống Ngân hàng một cấp

Các thành viên; Thống đốc Ngân hàng TW

- Sau Đại hội toàn quốc của Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VI, đất nước tabước vào thời kỳ đổi mới toàn diện Ngày 3/8/1987, Hội đồng Bộ trưởng (Nay làHội đồng Chính phủ) ban hành Quyết định 218/HĐBT, cho phép Ngân hàng Nhànước Việt Nam tiến hành thí điểm chuyển hoạt động Ngân hàng sang hạch toánkinh doanh Sau khi thí điểm thấy Quyết định này là đúng đắn , ngày 26/3/1988,HĐBT ban hành Nghị định 53/HĐBT về tổ chức bộ máy Ngân hàng Nhà nước ViệtNam.

Theo đó Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thực hiện chức năng quản lý Nhànước các hoạt động tiền tệ, tín dụng, Ngân hàng và các Ngân hàng kinh doanh thựchiện chức năng kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, tín dụng, ngân hàng

Sau 2 năm thí điểm đổi mới hoạt động Ngân hàng và thực hiện Nghị định 53/HĐBT, ngày 24 tháng 5 năm 1990 Nhà nước ta ban hành 2 pháp luật về Ngânhàng Đó là “Pháp lệnh Ngân hàng Nhà nước Việt Nam” và “ Pháp lệnh Ngânhàng, HTX tín dụng và Công ty tài chính” Đó là bước tiến quan trọng về mặt pháp

lý trong hoạt động Ngân hàng, nhằm tiếp tục đổi mới căn bản và toàn diện công tácNgân hàng ở nước ta Thực hiện 2 pháp lệnh đó khẳng định lại về tổ chức hệ thốngNgân hàng nước ta theo mô hình 2 cấp và hoạt động theo cơ chế thị trường có sựquản lý của Nhà nước

Để thực thi chính sách tiền tệ quốc gia; tăng cường hơn nữa quản lý Nhànước về tiền tệ và hoạt động Nhà nước, góp phần phát triển hàng hoá nhiều thànhphần theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước Ngày 26/12/1997 Nhànước ban hành Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam `1(có hiệu lực từ ngày1/10/1998) Từ đây mô hình tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Nhà nước ViệtNam được chi phối bởi luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Theo Luật Ngân hàngNhà nước Việt Nam thì chức năng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được thểhiện như sau:

Chức năng, nhiệm vụ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

NH Trung ương ( NHTW ) hoạt động theo luật NHNN VN và thực hiện hai chứcnăng cơ bản:

* Là ngân hàng của Quốc gia

+ NHTW là ngân hàng độc quyền phát hành tiền

+ Là ngân hàng của các ngân hàng, NHTW cung cấp đầy đủ các dịch vụ củamột ngân hàng cho các ngân hàng thương mại

* NHTW là ngân hàng của nhà nước và thực hiện chức năng quản lý vĩ môcác hoạt động tiền tệ tín dụng nhằm đảm bảo sự ổn định tiền tệ và an toàn cho cả hệthống ngân hàng, qua đó thực hiện các mục đích kinh tế vĩ mô của nền kinh tế

Để thực hiện mục tiêu của mình NHNN VN cũng như các NHTW kháckhông thể bằng việc sử dụng các công cụ của chính sách tiền tệ để tác động trựctiếp và ngay lập tức bởi vì hầu hết những ảnh hưởng của chính sách tiền tệ chỉ xuấthiện sau một thời gian nhất định từ 6 tháng đến 2 năm và điều này sẽ là quá muộn

và không hiệu quả Vì vậy, NHTW của các nước thường xác định các chỉ tiêu cầnđạt được trước khi đạt được mục tiêu cuối cùng Các mục tiêu này được chia làmhai loại:

Mục tiêu trung gian và mục tiêu hoạt động và mục tiêu về lãi suất được lựachọn với mục tiêu lượng trên cung ứng làm mục tiêu trung gian và làm căn cứ đểlựa chọn mục tiêu cuối cùng Sau đây ta hãy xem NHTW điều hành lãi suất như thếnào:

3 Nguyên tắc hoạt động của NHTW trong thực hiện chính sách lãi suất

Thứ nhất, NHTW không trả lãi tiền gửi cho bất cứ NHTM, tổ chức tín dụngnào

Là ngân hàng của các ngân hàng, NHTW luôn là chủ nợ của toàn bộ hệthống ngân hàng Vị trí chủ nợ đó cần thiết để NHTW có thể điều tiết việc mở rộnghay thu hẹp khối lượng cung ứng tiền tệ Nếu NHTW trả lãi tiền gửi, nghĩa làngười nợ của hệ thống NHTM, thì NHTW không có khả năng tác động trực tiếpvào sự gia tăng khối tiền tệ, vì bất cứ lúc nào các NHTM cũng có thể rút tiền gửi

của họ Mối quan hệ hữu cơ giữa thị trường tiền tệ với thị trường tín dụng bị phá vỡ

và NHTW mất đi khả năng điều tiết của mình Chính vì lý do đó các NHTM, Khobạc Nhà nước cũng như các tổ chức tín dụng khác, không bao giờ được phép gửitiền có lãi tại NHTW, vì điều đó sẽ chôn vùi vị trí chủ nợ của NHTW Các NHTMgửi tiền tại NHTW thì đó chỉ thuần tuý là việc dự trữ không có lãi Nếu muốnhưởng lãi, NHTM có thể mua tín phiếu NHNN hoặc tín phiếu Kho bạc Nhà nước

Thứ hai, NHTW chỉ được phép cho các NHTM vay ngắn hạn

Đây là vấn đề cốt lõi đối với khả năng điều tiết của NHTW vì chỉ như vậyNHTW mới có thể phản ứng nhanh với những rối loạn có thể xảy ra trong hệ thốngtiền tệ bằng việc thay đổi chi phí tái cấp vốn điều đó có nghĩa là chỉ NHTM mớiđược cấp tín dụng dài hạn Nếu một khi NHTW có những khoản nợ phải đòi dàihạn, thì khác nào họ tự chôn vùi khả năng điều tiết của mình và thúc đẩy sự bất ổntrong thị trường tiền tệ

4 Các công cụ điều tiết lãi suất thị trường của NHTW

Thứ nhất, gọi cho vay theo hình thức đấu thầu

Đây là hình thức quan trọng để NHTW cung ứng tiền trung ương cho cácNHTM Thời hạn cho vay thường ngắn (khoảng 10 - 15 ngày) và được tổ chứcthường xuyên 1-2 lần/tuần Giả sử sau khi NHTW thông báo gọi thầu (chỉ công bốthời hạn cho vay, chứng phiếu thế chấp, không bao giờ công bố lãi suất) và nhậnđược đơn xin vay của các NHTM như sau:

NHTM 1 xin vay 20 tỷ với lãi suất 10%/năm

NHTM 2 xin vay 35 tỷ với lãi suất 9.75%/năm

NHTM 3 xin vay 5 tỷ với lãi suất 9.5%/năm

NHTM 4 xin vay 10 tỷ với lãi suất 9.4%/năm

NHTM 5 xin vay 20 tỷ với lãi suất 9.3%/năm

Căn cứ số tiền cần phát hành, NHTW quyết định cho vay 30 tỷ với lãi suất9.5%/năm Có 3 ngân hàng trúng thầu với lãi suất 9.5% nhưng số tiền xin vay là 60

tỷ Như vậy mỗi ngân hàng sẽ được vay 1/2 lượng tiền yêu cầu (=30tỷ/60tỷ) với

cùng lãi suất 9.5%/năm Lãi suất 9.5% này cực kỳ quan trọng, qua đó đánh tín hiệuvới thị trường rằng NHTW không muốn lãi suất giảm xuống dưới 9.5%/năm Căn

cứ vào đó, các NHTM tự định liệu lãi suất thị trường

Thứ hai, lãi suất tái chiết khấu hay tạm ứng trên chứng từ

Hình thức gọi thầu cho vay được thực hiện định kỳ hoặc theo quyết định củaNHTW với thời hạn cố định, vì vậy không đáp ứng nhu cầu xin vay bất thường vớithời gian không quy định trước của các NHTM Hình thức cho vay tạm ứng trên cơ

sở thế chấp chứng từ cho phép khắc phục điều đó Loại hình cho vay này được thựchiện bất cứ lúc nào với thời hạn thoả thuận giữa NHTW và NHTM (thường từ 5-10ngày), lãi suất cao hơn cho vay đấu thầu 0.5-0.6% Đây là cánh cửa thường xuyên

mở rộng cho các NHTM với điều kiện có chứng từ thế chấp tốt Đó là lãi suất chỉđạo thứ hai của NHTW

Với hai hình thức trên, NHTW có thể tác động hướng lãi suất thị trường daođộng trong khung tạo bởi hai mức lãi suất đó Lãi suất cho vay đấu thầu(ví dụ trên

là 9.5%) là lãi suất thấp nhất của thị trường, đóng vai trò như lãi suất sàn, còn lãisuất tạm ứng chứng từ (ví dụ trên là 10%) là lãi suất chặn đứng thị trường, đóng vaitrò là lãi suất trần Lãi suất thị trường dao động trong khung mong muốn củaNHTW (từ 9.5% - 10%), còn khung lãi suất này dao động tuỳ theo mục tiêuNHTW theo đuổi lượng cung tiền, tỷ giá hối đoái

Một số nước, thường có thị trường tài chính chưa phát triển, NHTW có thểquy định trực tiếp lãi suất trần và lãi suất sàn bằng cách ra các sắc lệnh bắt buộc cácNHTM phải tuân thủ

Thứ ba, lãi suất can thiệp cụ thể của NHTW

Nếu lãi suất trên thị trường, vì lý do không dự kiến được, tăng quá cao độtxuất (ví dụ lãi suất vay nóng 1 ngày tăng đột ngột 10.25%), NHTW sẽ can thiệpbằng cách thông báo lãi suất cho vay 1 ngày là 9.75% chẳng hạn, la thị trường sẽxuống theo Ngược lại, nếu lãi suất thị trường xuống thấp quá mức lãi suất chặn

dưới, NHTW sẽ công bố lãi suất cho vay bằng hoặc cao hơn lãi suất chặn trên mộtchút Đó là các lãi suất can thiệp.

Trong 3 hình thức trên, lãi suất cho vay đấu thầu và lãi suất chovay tạm ứng là quan trọng nhất, đóng vai trò lãi suất chỉ đạo củaNHTW Còn lãi suất can thiệp chỉ là phụ và tuỳ thuộc diễn biến thịtrường Ngoài ra NHTW còn can thiệp vào lãi suất thị trường thôngqua kỹ thuật thị trường mở, nghĩa là NHTW mua bán các chứng khoántrên thị trường để điều tiết việc bơm hoặc rút tiền khỏi lưu thông

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH LÃI SUẤT Ở VIỆT NAM THỜI GIAN QUA

Cũng như các nước khác trên thế giới, tại Việt nam lãi suất cũng là một trongnhững công cụ vô cùng quan trọng mà NHNN VN sử dụng để thực hiện nhữngmục tiêu của chính sách tiền tệ của mình Cùng với những bước biến chuyển tíchcực trong hoạt động của hệ thống ngân hàng ở Việt Nam thì chính sách lãi suất (CSLS ) cũng có những bước điều chỉnh thay đổi để hoàn thiện và tiến đến một lãisuất tiền tệ theo hướng tự do lãi suất theo quan hệ cung cầu vốn theo đúng bản chấtcủa lãi suất

Từ khi thành lập cho đến nay NHNN VN đã nhiều lần điều chỉnh chế độ lãisuất của mình những sự thay đổi CSLS này được mang tính tích cực về mặt líthuyết Tuy nhiên , chính sách đó khi đi vào thực tế đem lại hiệu quả đến đâu làmột chuyện hoàn toàn khác Sau đây ta hãy xem xét sự điều hành CSLS qua cácthời kỳ cụ thế sau

I GIAI ĐOẠN TỪ 1992 TRỞ VỀ TRƯỚC

Đây là thời kỳ NHNN VN thực hiện CSLS cố định, NHNN VN đẫ qui địnhquá chi tiết các mức lãi suất khác nhau Tại lãi suất ban hành theo quyết định số125/NH-QĐ ngày 04/9/1986 ta thấy có ngót 30 mức lãi suất khác nhau Chúngđược phân biệt rõ rệt bởi hình thức sở hữu ( Quốc doanh và tập thể ), bởi nghànhnghề ( Nông, công , thương nghiệp ), bởi sự thực hiện cái gọi là hạn mức kếhoạch ( trong hạn mức kế hoạch, trên hạn mức kế hoạch) Và một điều ta khôngthể không nhận thâysự bất hợp lý trong CSLS này là mức lãi suất tiền gửi và chovay được quy định ở biểu quá nhỏ bé so với mức lãi suất huy động tiết kiệm, chovay tư nhân, cá thể và nó càng nhỏ bé khi so sánh với tỉ lệ lạm phát tháng của năm

1986 ( Khoảng 14% / tháng ) ( Để biết thêm về biểu lãi suất tiền gửi cho vay củaNHNN xem phụ lục 1 )

Đây là thời kỳ lãi suất thực âm được duy trì trong suốt thời kỳ bao cấp vàtrongđiều luật mục lạm phát cao

Lãi suất danh nghĩa, Lạm phát và Lãi suất thực giai đoạn 1985-1991:

* Một số những lý do biện giải cho việc áp dụng chế độ lãi suất cố định, lãisuất thực âm này là do:

+ Nền kinh tế nước ta đang hoạt động theo cơ chế kế hoạch hoá tập chungbao cấp, chịu ảnh hưởng năng nề dập khuôn mô hình kinh tế của Liên Xô CSLSnày là việc áp dung gần như nguyên mẫu mô hình của Liên Xô cũ, nhiều loại chovay, mức lãi suất của ta và Liên Xô là giống hệt nhau và vì vậy CSLS không chú ýđến lạm phát

+ Trong điều kiện nền kinh tế nước ta đang rơi vào lạm phát phi mã, nềnkinh tế phát triển kém, trì trệ Nhà nước muốn vực nền kinh tế phát triển , muốnhuy động thu hút vốn cho đầu tư môt cách khác quy định mức lãi xuất cho vay thấp

để khuyến khích các đơn vị đầu tư vào sản xuất kinh doanh, lỗ lãi của nghành ngânhàng là bao nhiêu được nhà nước cấp bù

Trong thời kỳ này, việc ấn định các mức lãi suất là không có cơ sở khoa học.Lãi suất không phát huy được vai trò đòn bẩy phát triển nền kinh tế của mình màvới chế độ lãi suất này đã kìm hãm hoạt động của hệ thống ngân hàng, ngân hàngkhông phát huy được vai trò to lớn của mình Nhà nước lại luôn bị thâm hụt ngânsách do phải bù lỗ cho các ngân hàng vì CSLS này và lạm phát vẫn tiếp tục tăng

Với chế độ lãi suất thực âm không đảm bảo lợi ích cho các bên, điều nàyđược nhiều tác giả ví dụ bằng nhiều hình tượng sinh động như : Đem gửi mộtkhoản tiền ví như “ con bò” thì sau ngày đáo hạn lại chỉ nhận được một khoả tiềnchỉ bằng cái “Đuôi bò” Vì vậy, chính sách này không thể thực hiện mục tiêu củamình là huy động vốn

Trong tình trạng nề kinh tế phát triển trì trệ, tỉ lệ lạm phát cao, cơ hội đầu tư

có lợi là rất hiếm có, trong khi đó lãi suất tiền cho vay < tỉ suất lợi nhuận bình quân

< lãi suất huy động vốn Điều này lại dẫn đến tình trạng “ Ăn không ngồi rồi” của

các doanh nghiệp nhà nước Nhiều doanh nghiệp vay vốn của ngân hàng này với lãisuất rất thấp rồi cho ngân hàng khác vay với lãi suất rất cao để lấy khoản chênhlệch và sản xuất vẫn không phát triển.

II GIAI ĐOẠN CUỐI NĂM 1992 ĐẾN NĂM 1995

Sau đại hội đảng VII tháng 6/99 bước sang giai đoạn 1992-1995 Một loạtcải cách mới được thực hiện và đạt kết quả nhất định Nền kinh tế đã có nhiều biếnchuyển tích cực: Lạm phát tiếp tục được đẩy lùi và được kiểm soát đáng kể, tăngtrưởng và duy trì ở mức độ tương đối, nền kinh tế và xã hội ổn định góp phần vào

sự thành công đó có mặt của CSLS thực dương Lãi suất thực dương bắt đầu đượcduy trì từ cuối năm 1992 với biến động phù hợp với tỉ lệ lạm phát Cụ thể , tháng10/1992 NHNN VN bắt đầu thực hiện CSLS thực dương, đến hết quý I năm 1993thì lãi suất thực dương được thực hiện đầy đủ

1986-1990 1991 1992 1993 1994 1995Lãi suất tiền gửi bình

5,6 1,93 0,43 1,2 1,06

Tuy nhiên giai đoạn này NHNN VN vẫn quy định các mức lãi suất tiền gửi

và cho vay, cụ thể có sự phân biệt giữa các thành phần kinh tế, cụ thể :

+ Đối với doanh nghiệp nhà nước cho vay với lãi suất thấp hơn so vớidoanh nghiệp ngoài quốc doanh

+ Lãi suất cho vay ngắn hạn còn cao hơn lãi suất cho vay với lãi suấttrung và dài hạn

+ Lãi suất tiền gửi tiết kiệm cao hơn lãi suất tiền gửi của các tổ chứckinh tế