các giải pháp nhằm nâng cao quá trình cải thiện điều kiện lao động trong tổ chức, doanh nghiệp

Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 1: Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 1 khi nó được thực hiệntrong điều kiện lao động nhẹ nhàng thoải mái, những công việc loại nàythườ

LỜI MỞ ĐẦU

Cải thiện điều kiện lao động là nhân tố để tăng năng suất lao động, tăngkhả năng làm việc và bảo đảm sức khoẻ, an toàn cho người lao động Vớinhận thức đó, trong những năm gần đây người sử dụng lao động đã tìm mọibiện pháp để hạn chế ảnh hưởng của điều kiện lao động đến người lao động

Người sử dụng lao động đã quan tâm đến sức khoẻ người lao động hơn,

họ coi người lao động như là người chủ thứ hai trong doanh nghiệp Cũng vìthế mà người lao động cũng hết lòng vì doanh nghiệp, họ hăng say làm việcnhằm đạt được mục tiêu mà doanh nghiệp đề ra Tuy nhiên, trên thực tế vẫncòn tồn tại những điều kiện lao động trong doanh nghiệp mà vẫn ảnh hưởngtới sức khoẻ của người lao động có thể là ở phía doanh nghiệp hoặc có thể ởphía người lao động Bởi vậy, chúng ta cần hoàn thiện hơn nữa, quan tâm hơnnữa đến người lao động Về phía tổ chức, doanh nghiệp, người sử dụng laođộng không ngừng tìm tòi, phát huy những sáng kiến mới để hoàn thiện hơnnữa, cải tiến hơn nữa nhằm bảo đảm sức khoẻ cho người lao động từ đó tăngnăng suất lao động Vì vậy, em muốn tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này để từ đó

có những lời khuyên, góp ý nhằm hoàn thiện tốt điều kiện lao động giúp chongười lao đông và người sử dụng lao động đều hài lòng

Mục đích nghiên cứu của đề tài này nhằm xác định điều kiện lao độngcủa công nhân ở trong doanh nghiệp, qua đó đánh giá hiệu quả của quá trìnhchăm sóc, bảo vệ sức khoẻ của người lao động; xác định nguy cơ mắc bệnhtrong bộ phận công nhân và kiến nghị đưa ra những biện pháp cần thiết đểphòng bệnh nghề nghiệp và bảo vệ sức khoẻ cho người lao động

Trong đề tài này, đối tượng được nghiên cứu là công nhân trong cácdoanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100%vốnnước ngoài Những người trực tiếp sản xuất ra sản phẩm họ trực tiếp phải

điều kiện lao động tạo ra như gan, phổi, về những đường hô hấp, về tim,mạch

Trong đề tài này kết cấu gồm:

NỘI DUNG

Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CẢI THIỆN ĐIỀU

KIỆN LAO ĐỘNG TRONG TỔ CHỨC, DOANH NGHIỆP.

I KHÁI NIỆM CHUNG.

1 Khái niệm điều kiện lao động

Quá trình lao động của con người bao giờ cũng diễn ra trong một môitrường sản xuất nhất định Mỗi môi trường sản xuất khác nhau có các nhân tốkhác nhau tác động đến người lao động Tổng hợp những nhân tố ấy chính làđiều kiện lao động Điều kiện lao động là tổng hợp các nhân tố của môi trườngsản xuất có ảnh hưởng tới sức khoẻ và khả năng làm việc của người lao động

2 Các nội dung của điều kiện lao động :

2.1 Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 1:

Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 1 khi nó được thực hiệntrong điều kiện lao động nhẹ nhàng thoải mái, những công việc loại nàythường có tác dụng tập luyện, nâng cao khả năng làm việc và góp phần nângcao sức khoẻ người lao động

2.2 Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 2:

Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 2 là điều kiện làm việc phùhơp với điều kiện vệ sinh an toàn lao động và những tiêu chuẩn sinh lý ở mức

độ cho phép của điều kiện cơ thể của người lao động

2.3 Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 3:

Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 3 khi nó được thực hiêntrong điều kiên lao động tương đối không thuận lợi hoặc có một số yếu tố tiêuchuẩn vượt cho phép ở mức không đáng kể, khả năng làm việc của người lao

được phục hồi nhanh, sức khoẻ lâu dài của người lao động cũng như trước mắtkhông bị ảnh hưởng đáng kể.

2.4 Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 4:

Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 4 là công việc mà dưới tácđộng của những yếu tố điều kiện lao động không thuận lợi (độc hại và nguyhiểm ) có thể dẫn đến phản ứng đặc trưng của trạng thái tiền bệnh lý và tới hạn

ở những người thực sự khoẻ mạnh, khả năng làm việc của người lao động bịảnh hưởng xấu ở mức độ nhất định và sức khoẻ giảm sút những công việc nàykhông thích hợp với những người kém sức khoẻ hoặc mắc bệnh

2.5 Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 5:

Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 5 đó là những trường hợpkhi người lao động làm việc trong những điều kiện rất không thuận lợi xuấthiện các yếu tố vệ sinh môi trường vượt tiêu chuẩn cho phép nhiều lần, cường

độ lao động lớn, hoạt động thần kinh tâm lý căng thẳng Phản ứng đặc trưngcủa cơ thể ít nhiều chuyển sang trạng thái bệnh lý sau lao động cần có thờigian dài để phục hồi các chức năng bị rối loạn do lao động sinh ra, ở nhữngcông việc loại này tỷ lệ người mắc bệnh nghề nghiệp cao

2.6 Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 6:

Điều kiện lao động ở mức độ nặng nhọc loại 6 khi lao động được tiếnhành trong những điều kiện lao động rất nặng nhọc, độc hại Các yếu tố vệsinh môi trường vượt tiêu chuẩn cho phép quá cao ở sấp sỉ ngưỡng chịu đựngtối đa cho phép của cơ thể; thời gian làm việc quá dài Ở những công việc loạinày sẽ làm phản ứng đặc trưng của trạng thái chức năng cơ thể chuyển sangtrạng thái bệnh lý và mất đi khả năng bảo vệ và đền bù

Qua các nhóm điều kiện lao động ta thấy các nhân tố trên đây đều có tácđộng, ảnh hưởng đến sức khoẻ, khả năng làm việc của con người trong quátrình lao động Mỗi một nhân tố khác nhau có mức độ tác động ảnh hưởngkhác nhau Trong bản thân từng nhân tố cũng có nhiều mức độ ảnh hưởng

đồng thời sự kết hợp giữa các nhân tố cũng dẫn đến những tác động khác nhauđến sức khoẻ khả năng làm việc và hoạt động sống của con người Tác độngcủa các nhân tố điều kiện lao động làm hai loại:

Nếu mức độ mệt mỏi nằm trong ngưỡng sinh lý của con người thì có tácdụng tốt, tạo điều kiện thuận lợi cho hệ thống chức năng trong cơ thể được rènluyện, nâng cao khả năng thích nghi và phát triển hoàn thiện hơn dẫn tới khảnăng lao động cao, năng suất chất nượng sản phẩm tăng

Nhưng nếu mức mệt mỏi vượt quá ngưỡng sinh lý, ngưỡng khả năngchựu đựng của con người thì tác hại xấu, thậm trí rất xấu sẽ xẩy ra như tai lanlao động, bệnh nghề nghiệp … từ đó năng suất chất lượng hiệu quả của laođộng bị giảm xút, sản phẩm cũng giảm

Nhiệm vụ của cải thiện điều kiện lao động là đưa hết tất cả những nhân

tố ĐKLĐ vào trạng thái tối ưu để chúng không dẫn đến sự vi phạm nhữnghoạt động sống của con người mà ngược lại có tác động thúc đẩy củng cố sứckhoẻ, nâng cao khả nâng làm việc Để đạt được mục tiêu đó, các xí nghiệp cầnphải tiến hành đồng bộ các biện pháp để cải thiện điều kiện lao động áp dụngcác tiêu chuẩn quy định của nhà nước về vệ sinh an toàn lao động trong điềukiện nước ta hiện nay

Cải thiện các điều kiện lao động có một ý nghĩa rất quan trọng trong tổchức lao động khoa học Điều kiện lao động thuận lợi sẽ tạo tiền đề cho việcthực hiện có hiệu quả các quá trình lao động Cải thiện các điều kiện lao độngcòn nâng cao sự hứng thú trong lao động, tạo điều kiện cho giáo dục tinh thầnlao động cộng sản chủ nghĩa cho con người Cải thiện các điều kiện lao động

là một nhân tố quan trọng để nâng cao năng suất lao động và bảo vệ sức khoẻcho người lao động

Chương II THỰC TRẠNG CỦA ĐIỀU KIỆN LAO ĐỘNG ẢNH

HƯỞNG ĐẾN NSLĐ -KNLV - SKNLĐ

I CÁC ĐKLĐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NSLĐ - KNLV - SKNLĐ

1 Nhóm điều kiện tâm sinh lý lao động :

Quan niệm về giá trị ngày nay ngày càng có chiều hướng thay đổi.Trước kia người ta coi trọng thu nhập cao, kiếm ra nhiều tiền hơn là tính chấtcủa công việc và môi trường làm việc, thì nay quan niệm này dần nhường chỗcho việc người lao động quan tâm đến tính chất của công việc, môi trường làmviệc có ảnh hưởng tới sức khoẻ không, có sự thoải mái trong công việc trongquá trình lao động không …

Nhưng trong quá trình lao động thì công việc nó có công việc khó,công việc dễ, công việc nguy hiểm công việc không nguy hiểm, công việc độchại hay công việc không độc hại …Ở trong mỗi điều kiện khác nhau nó sẽ ảnhhưởng đến NSLĐ- KNLV- SKNLĐ là khác nhau Sự làm việc căng thẳng quámức về thể lực, thần kinh sẽ làm cho năng suất lao động giảm do thể lực mỏimệt, từ đó thao tác công việc là không chuẩn xác, sự sai sót sản phẩm là lớn

…Nếu như vẫn lao động tiếp tục sự mệt mỏi vượt quá ngưỡng chịu đựng của

cơ thể làm cho người lao động có thể ngất, ảnh hưởng đến sức khoẻ người laođộng, từ đó tạo ra bệnh nghề nghiệp là có thể xảy ra, làm cho người lao độngmất đi khả năng lao động Nhịp độ lao động quá nhanh cũng làm ảnh hưởngđến sức khoẻ người lao động hoặc quá chậm cũng ảnh hưởng đến sức khoẻngười lao động, tư thế của lao động, tính nhàm chán của công việc cũng làmcho người lao động cảm thấy mệt mỏi và dẫn tới lao động kém, hiệu quả laođộng thấp

2 Nhóm điều kiện thẩm mỹ lao động :

Điều kiện lao động là rất phong phú và đa dạng, nó là yếu tố ảnhhưởng lớn đến NSLĐ-KNLV-SKNLĐ Sự bố trí không gian sản xuất ở tại nơilàm việc có phù hợp, trang thiết bị có phù hợp với thẩm mỹ không đó là yếu tốảnh hưởng đến năng suất lao động của tổ chức, của doanh nghiệp

Sự bố trí không gian sản xuất hợp lý tạo cho người lao động có cảmgiác thoải mái trong làm việc từ đó năng suất lao động tăng, sức khoẻ ngườilao động được bảo vệ làm cho khả năng làm việc cũng tăng Khi cảm giáckhông thoải mái thì thường gia tăng sự kêu ca, phàn nàn có thể là những bấtbình trong công việc Khi họ bất mãn công dẫn tới hành vi phá hoại ngầm vàgây ra tiêu cực như bỏ việc hoặc không hoàn thành nhiệm vụ …

Khi người lao động hài lòng với điều kiện lao động họ cảm thấy điềukiện lao động là tốt thì có nghĩa năng suất lao động sẽ cao hơn vì sản xuất ít bịgián đoạn do công nhân ít vắng mặt hoặc ít bị ốm do điều kiện lao động tốt, tainan lao động không xảy ra Điều đó sẽ hạn chế thiệt hại về kinh tế trong tổchức, trong doanh nghiệp …

Điều kiện lao động luôn được người lao động quan tâm vì nó liên quanđến sự an toàn của người lao động, sức khoẻ và sự thuận tiện cá nhân củangười lao động, song đồng thời nó cũng là nhân tố hoàn thành tốt nhiệm vụlàm tăng năng suất lao động

3 Nhóm điều kiện tâm lý xã hội :

Trong quá trình CNH _ HĐH đất nước hiện nay, sự phát triển mạnh mẽcủa nền kinh tế thì con người luôn muốn nhận được nhiều thứ từ công việcchứ không phải chỉ có tiền và các thành tựu nhìn thấy, họ muốn có đượcnhững thoả mãn nhu cầu quan hệ trong tập thể, sự biết quan tâm người lãnhđạo, khen thưởng một cách công bằng của tổ chức, doanh nghiệp khi ngườilao động có sáng kiến nhằm tạo điều kiện để thi đua giữa người lao động vớinhau

Trong khi tổ chức, trong doanh nghiệp có được một bầu không khí vui

vẻ, mọi thành viên trong tập thể luôn giúp đỡ nhau, người lãnh đạo của họ làngười hiểu biết, thân thiện với mọi người lao động, biết đưa ra những lời khenngợi khi người lao động biết hoàn thành tốt nhiệm vụ, biết lắng nghe ý kiến vàkiết quan tâm tới lợi ích của người lao động thì ắt rằng tổ chức đó, doanhnghiệp đó sẽ có sự phát triển tốt đẹp và bền vững, năng suất lao động ngàycàng tăng

Trong thức tế điều kiện lao động của người lao động ở trong cơ quan,các doanh nghiệp nhà nước, các doanh nghiệp nước ngoài và một số doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hiện nay vẫn còn kém Những người laođộng trong cùng tổ, phân xưởng, phòng ban …Với nhau vẫn chưa tìm đượctiếng nói chung, họ còn có cạnh tranh với nhau làm tổn hại đến mối quan hệtrong tập thể, trong khi đó mối quan hệ giữa người lãnh đạo với người laođộng còn khoảng cách làm mất đi những trao đổi, bày tỏ hay bàn bạc để tìmtiếng nói chung đã làm cho sự phát triển và cạnh tranh trên thị trường doanhnghiệp là kém

4 Nhóm điều kiện chế độ làm viêc :

Qua kết quả điều tra về mức độ hài lòng và thoả mãn về điều kiện laođộng ở các tổ chức, doanh nghiệp cho ta thấy được những điểm của người laođộng nhận xét về điều kiên lao động của như sau :

điều kiện lao động của mình, nghĩa là tỷ lệ người lao động chưa thực sự hàilòng với điều kiện lao động của mình là 69%.

Mặt khác, thực sự sản xuất kinh doanh thua lỗ và xa xút của doanhnghiệp tại các doanh nghiệp trong những năm vừa qua cho thấy cần phải tìm

ra những nguyên nhân và giải pháp khắc phục Ngoài vấn đề sắp xếp tổ chứclại doanh nghiệp, cổ phần hoá, thay đổi, đa dạng hoá các hình thức sở hữu …

Ta thấy, vấn đề điều kiện lao động cũng cần phải có những biện pháp giảiquyết đồng bộ nhằm sử dụng và khích lệ người lao động, tạo động cơ cho họlàm việc hết sức mình Đó là biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinhdoanh ở trong tương lai ở mọi tổ chức, mọi doanh nghiệp

5 Nhóm điều kiện vệ sinh phòng bệnh :

Ngoài những điều kiện tâm sinh lý, thẩm mỹ lao động, tâm lý xã hội thìnhóm điều kiện vế chế độ làm việc và chế độ nghỉ ngơi, nhóm điều kiện về vệsinh phòng bệnh của môi trường sản xuất kinh doanh cũng ảnh hưởng khôngnhỏ đến năng suất lao động, khả năng làm việc và sức khoẻ người lao động

Ví dụ : Với những nhóm ngành sản xuất xi măng, khai thác than, khaithác và sơ chế mủ cao su, đánh bắt thuỷ hải sản xa bờ, chế biến hải sản, vậntải, phân phối và bán lẻ xăng dầu, sản xuất xây lắp và truyền tái điện, quản lý

và sửa chữa đường sắt cho thấy cường độ lao động trong ca của người laođộng là rất cao thời gian tập trung quan sát trong ca lao động của nhiều nghề

là cao trên 80% ca, mức tiêu hao năng lượng tương đối lớn 2000 - 2400kcal/ca Đặc biệt các nghề bốc xếp xi măng thủ công là 2350kcal/ca, đào lò đá2352kcal/ca … Thời gian làm việc bình quân của người lao động các nghềnặng nhọc, độc hại, nguy hiểm là 8,13h/ngày

Như vậy các nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trên thực tế làm việcvới thời gian trong ngày dài hơn so với quy định của luật lao động là 8h/ngày.Trong khi đó, thời gian nghỉ giải lao thực tế bình quân của nghề này là

ngày phép trong năm so với quy địng của luật lao động là 14 và 16 ngày phéptrong năm

Nhìn chung thời gian cần thiết để người lao động hồi phục sức khoẻ ởngành nghề này là thấp, sau thời gian nghỉ ngơi họ vẫn chưa cảm thấy phụchồi hoàn toàn sức khoẻ Điều đó là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến năngsuất lao động, sức khoẻ người lao động và khả năng làm việc là rất lớn vì vậycần phải có biện pháp cải thiện điều kiện lao động như nghỉ ngơi, ăn uống bồidưỡng để tăng khả năng làm việc, tăng sức khoẻ người lao động

Mọi nhân tố trên về điều kiện tâm sinh lý lao động, điều kiện về vệ sinhphòng bệnh, thẩm mỹ lao động, chế độ làm việc, tâm lý xã hội đều có tác độngảnh hưởng đến sức khoẻ, khả năng làm việc và năng suất lao động của conngười trong quá trình lao động Mỗi nhân tố khác nhau có mức độ tác độngảnh hưởng khác nhau Trong bản thân từng nhân tố cũng có nhiều mức độ ảnhhưởng, đồng thời sự kết hợp giữa các nhân tố cũng dẫn đến những tác động tớisức khoẻ, khả năng làm việc và hoạt động sống của con người

II NHỮNG ĐIỀU KIỆN VỆ SINH PHÒNG BỆNH VÀ THẨM MỸ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NSLĐ-KNLV-SKNLĐ

1 Các nguồn chiếu sáng trong sản xuất :

Theo sự phát triển của sản xuất đặc điểm của lao động cũng có nhữngthay đổi theo các hướng như sau:

+ Độ chính xác của của công việc ngày càng tăng

+ Lượng thông tin ngày càng nhiều

+ Nhịp độ công việc ngày càng khẩn trương

Do vậy nhu cầu về chiếu sáng trong sản xuất ngày càng cao Thị lực củacon người phụ thuộc rất nhiều vào chiếu sáng Độ chiếu sáng tăng thì thị lựccũng tăng, độ ổn định của thị lực cũng lâu bền Mặt khác thành phần quangphổ của nguồn sáng cũng có tác dụng lớn đối với mắt Ánh sáng màu vàng, dacam, xanh giúp cho mắt làm việc tốt hơn và lâu mỏi hơn

Chiếu sáng trong sản xuất có ảnh hưởng trực tiếp đến nănn suất laođộng, sức khoẻ, khả năng làm việc và an toàn lao động của công nhân Côngtrình nghiên cứu cho thấy những cải tiến về chiếu sáng thừng nâng cao năngsuất lao động từ 5%-10%.

2 Các điều kiện lao động về tiếng ồn :

Trong sản xuất công nghiệp, tiếng ồn là nhân tố phổ biến của điều kiệnlao động, khi công nghiệp mới ra đời con người thường tự hào với tiếng ồn,coi đó là biểu hiện của sản xuất hiện đại Nhưng càng ngày người ta càng pháthiện ra tác hại của nó, để trống lại tiếng ồn ngày nay không còn là vấn đề lýluận mà đã trở thành một yêu cầu cấp bách của một số ngành sản xuất

Tiếng ồn là tập hợp của các âm thanh hỗn độn gây cho con ngườinhững cảm giác khó chịu Làm việc trong điều kiện tiếng ồn thì khó tập trung

tư tưởng, lâu dẫn đến đau đầu, tróng mặt, mất ngủ, ăn không ngon, có hiệntượng cảm giác không chính xác, có thể dẫn tới bệnh nghề nghiệp … Người ta

đã thấy dưới ảnh hưởng của tiếng ồn từ 80-90 db thì áp lực trong vỏ lão tăng,làm ức chế việc tiết dịch, người ta đã điều tra các công nhận làm viêc lâu trongđiều kiện ồn thấy tỷ lệ đau dạ dày khá cao

Ngoài ra, tiếng ồn còn có thể làm tim đập nhanh hơn, huyết áp tăng cao.Điều rõ nhất là tiếng ồn làm giảm năng suất lao động của công nhân Sự ảnhhưởng lớn nhất của tiếng ồn đối với sức khoẻ của người lao động là cơ quanthính giác, như khi làm việc trong điều kiện tiếng ồn thì người lao động chỉnghe được những tiếng có cường độ lớn, sự mệt mỏi của thính giác là cao vàđặc biệt là điếc nghề nghiệp

3 Các điều kiện về những rung động trong sản xuất :

Rung động là những dao động cơ học của thiết bị hay các bộ phận của

nó xung quanh vị trí cân bằng Người ta chia rung động làm 3 loại tuỳ theo sựtác động của nó tới cơ thể của con người là :