Báo cáo tổng kết đề tài xây dựng cơ sở dữ liệu sử dụng năng lượng trên địa bàn thành phố hồ chí minh

Trén thé giới, việc xây dựng cơ sở dữ liệu CSDL về tình hình sử dụng năng lượng được các quôc gia thiết lập với nhiều cấp độ khác nhau, với nhiều mục tiêu khác nhau.. Mục tiêu: theo giõi

Trang 1

UY BAN NHAN DAN THANH PHO HO CHI MINH

SO KHOA HOC VA CONG NGHE

on

BAO CAO TONG KET DE TAI

“XAY DUNG CƠ SỞ DỮ LIỆU SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TREN DIA BAN THANH PHO HO CHi MINH”

Trang 2

MUC LUC

Mở đầu

Phần A Tông quan về tình hình năng lượng ở Việt Nam

Phần B Xây dựng cơ sở dữ liệu tiêu thụ năng lượng tại TP HCM

Phần C Bản đồ cơ sở dữ liệu _ Phần D Kiểm tóan và quản lý năng lượng

Phần E Đề xuất một số phương pháp tiết kiệm điện năng

Trang 4

Trén thé giới, việc xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL) về tình hình sử dụng năng lượng được các quôc gia thiết lập với nhiều cấp độ khác nhau, với nhiều mục tiêu khác nhau Một số quốc gia như: Mỹ, Pháp, Nhật, Trung Quốc, đã có các hệ thống CSDL, chuyên ngành nhằm phục vụ công tác đánh giá, giám định công nghệ, hiệu quả sử dụng

năng lượng và tư vân cho lãnh đạo các cấp ban hành các chính sách, luật định vê sử dụng năng lượng

Tại Việt Nam, việc sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng chưa được quan

tâm đúng mức Công tác quản lý năng lượng còn nhiều bất cập Chính vì vậy, việc xây dụng một khung CSDL về sử dụng nang lượng, với khả năng cập nhật và truy xuất thuận tiện cho người sử dụng là hết sức cần thiết

Mục tiêu: theo giõi, đánh giá tình hình sử dụng năng lượng của các ngành kinh

tế xã hội thông qua một cơ sở dữ liệu có khả năng cập nhật số liệu linh hoạt

Các nội dung đã được thực hiện gồm có:

(1) Điều tra, xác định cầu trúc sử dụng năng lượng trên địa ban TP Hồ Chí Minh

(2) Phân loai các đơn vị sử dụng năng lượng theo thuộc tính ngành nghề

(3) Đề xuất tổ chức CSDL

(4) Xây dựng CSDL với khả năng cập nhật và truy xuất linh họat

(5) Ứng dụng Công nghệ GIS xây dựng Bản đồ số các Trạm kinh doanh xăng-dầu

và trạm biến áp trên địa bàn TP.HCM

(6) Đề xuất các Quy trình Kiểm tóan-Quản lý Năng lượng

(7) Một số giải pháp tiết kiệm năng lượng trong sản xuất và kinh doanh

Trong quá trình thực hiện dé tài, chúng tôi đã gặp không ít khó khăn khi tiếp cận

số liệu của các ngành nghề liên quan Tuy nhiên, với sự giúp đỡ tận tình của các đơn vị

liên quan, đặc biệt là sự chỉ đạo của Sở KH&CN, chúng tôi đã hòan thành được nhiệm

vụ của mình

Trong báo cao này chúng tôi có sử dụng một số số liệu và các phần báo cáo tông

quan được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng Chúng tôi xin chân thành

cảm ơn các tác giả của những thông tin này

Phạm vi dé tai rộng, các vấn dé đặt ra mang tính liên ngành, vì vậy bên cạnh các kết quả đạt được, cũng không thê tránh khỏi những thiểu sót Chúng tôi mong nhận được các ý kiến phản biện, đóng góp của các nhà khoa học, các cấp lãnh đạo để có thê thực hiện đề tài tốt hơn ¬-

Xin chân thành cảm ơn

Nhóm tác giả

Trang 5

PHAN A

TONG QUAN VE TINH HINH

NANG LUONG O VIET NAM

Trang 6

A.1 NANG LUONG VA CAC GIAI DOAN PHAT TRIEN

Định nghĩa năng lương: theo các nhà vật lý, năng lượng là khả năng tạo ra công

Năng lượng đầu tiên mà con người sử dụng là năng lượng bắp thịt của chính mình

rồi đến năng lượng của súc vật Cách đây khoảng 500.000 năm con người đã tìm ra lửa

va phat minh nay đã gây ra cuộc cách mạng lớn trong đời sống người nguyên thuỷ

Trước công nguyên 3.000 năm, người ta đã biết sử dụng thuyền buồm Ở nước ta từ thời

xa xưa, cha ông đã biết dùng guông nước đề tưới ruộng, dùng cối giã gạo bằng sức nước Tom lai, con người da dan biét khai thác nguôn năng lượng của thiên nhiên, tuy

nhiên vẫn là những nguồn năng lượng sẵn có ,

Đến năm 1784, James Watt, một công nhân ở Anh, đã phát minh ra máy hơi nước

Phát minh này đã gây nên sự chuyên biến có tính chất cách mạng: Đó là: James Watt là người đầu tiên thực hiện được việc biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác Từ

đó đến nay, việc biến đổi năng lượng sang các dạng có ích phục vụ cho nhu câu của con người đã trải qua các giai đoạn như sau:

A.2 CÁC LOẠI NĂNG LƯỢNG VÀ NHU CẢU NĂNG LƯỢNG

— đèn điện thay thế đèn dầu 1893: Chiếc turbine hơi nước đầu tiên được triển lãm ở Chicago

Trước thế kỉ 20, trong một thời gian dài hàng may nghìn năm, nhiên liệu chủ yếu

mà con người sử dụng là củi số, rơm rẹ, thân cây lương thực Thậm chí ở một sô

nước như An Độ, Pakixtan, Iran từ lâu đã quen dùng cả phân gia súc để làm chất đốt

Than đá được người Đức khai thác lần đầu tiên vào thé ki thir 10, rồi đến người Anh vào thế kỉ 13 Sau thế kỉ 15, ngành luyện kim ngày càng phát triển và đặt ra những yêu

cầu mà than củi không đáp ứng được

Ở châu Âu cũng như các vùng khác trên thé giới, trước thé ki 19 người ta chỉ biết

thắp sáng bằng dầu thực vật và mỡ động vật Năm 1848 lần đầu tiên ở châu Âu người ta

biết từ dầu mỏ thô lọc ra dầu hỏa để thắp sáng Tới cuối thế kỉ 19, công nghiệp điện ra

đời và phát triển nhanh chóng dựa trên nguôn tài nguyên to lớn trên thé giới

Công nghiệp điện bao gồm:: thuỷ điện, nhiệt điện, khí, hạt nhân, vi sinh, gió, mặt trời .Tỉ lệ phân bố tài nguyên trên thé giới cho trên hình vẽ sau

Trang 7

Hình 2 Tỉ lệ phân bố tài nguyên trên thế giới

Tuy nhiên, do con người khai thác tài nguyên không có kế hoạch nên lượng tài nguyên trên thế giới ngày càng cạn kiệt Nếu không sử dụng lượng tài nguyên một cách

hợp lý thì chỉ trong một thời gian ngắn nữa thế giới sẽ không còn dầu, than, khí tự nhiên

mỏ hydrocarbur của ta rất eo hẹp Thứ hai, với đà phát triển kinh tế của nước ta hiện

nay, thì nhu cầu về năng lượng sẽ gia tăng mạnh Thứ ba, nước ta đang cơ giới hóa nông

nghiệp và phát triển những ngành kỹ nghệ tiêu thụ nhiều năng lượng như xi măng,

thép Cho nên, tiêu thụ năng lượng của nước ta gia tăng với một tỷ lệ cao hơn là tỷ lệ

tăng trưởng kinh tế Vì ba nguyên đó, chỉ trong vài năm nữa, chúng ta sẽ là một nước

nhập siêu về nhiên liệu Trung Quốc đã trở nên một quốc gia như vậy và Indonesia cũng

đang đi vào con đường đó

Năm 2000 Việt Nam ước tiêu thụ nhiên liệu tương đương khoảng 1,5 triệu tấn dầu

và lượng khí thải ra môi trường gần 113.696 tắn CO; quy đổi Năng lượng hàng năm tăng khoảng 1 1%, riêng ngành giao thông vận tải từ năm 1990 đến 1998 sử dụng nhiên

liệu tăng 2 lần về xăng và 3 lần về dầu Riêng về lĩnh vực tiêu thụ điện năng, trong khu

vực, Việt Nam có lượng tiêu thụ điện bình quân đầu người thuộc loại thấp trong khu vực và thế giới (những nước trong khu vực như Thái Lan, Inđonesia, Malaisia, Philipin,

Trang 8

Brunei có lượng tiêu thụ điện bình quân đầu người gấp 6 lần Việt Nam) Do đó, lượng

điện tiêu thụ ở nước ta sẽ không ngừng tăng cao

thủy điện ở nước ta rất phong phú Điều đó rất dễ hiểu Nước ta mưa nhiều và có núi

cao hiểm trở Nước mưa rơi trên đỉnh núi chảy xuống biển qua những thung lũng hẹp

Chúng ta chỉ cần xây một đập tương đối nhỏ là đủ có một trạm phát điện Hiện nay, hơn

một nửa năng lượng điện tiêu thụ ở Việt Nam là thủy điện

Năng lượng mặt trời Lưu lượng ánh sáng mặt trời phát ra đạt tới địa cầu với Cường độ

1 KW mỗi mét vuông 0 Việt nam, vùng đồng bằng thì có nhiều nắng mà lại nắng đều

suốt năm Nhờ thế mà tiềm năng dùng năng lượng mặt trời rất lớn và đã được đồng bào

ta khai thác từ thời dựng nước Nông dân chúng ta quen phơi lúa trên sân nhà và có khi

cả trên lộ giới xa lộ Năng lượng mặt trời có khả năng phát triển ở Việt Nam

Năng lượng gió Tiềm năng của năng lượng gió của nước ta thì rất lớn vì nước ta có nhiều bờ biển, lại nằm giữa chí tuyến Bắc và xích đạo, nghĩa là nơi có gió thôi điều hòa 'nhất Chúng ta có thể dùng quạt gió để sản xuất điện, nối kết với mạng tải điện quốc gia

Năng lượng vi sinh Có lẽ, năng lượng vi sinh là dạng năng lượng đầu tiên được nhần loại sử dụng Tiếng Anh goi la "biomass energy" Nhưng đó là từ dùng để gọi chung tất

cả những nguồn năng luợng từ cây cỏ tự nhiên hay do người trồng và chất thải của nông nghiệp, công nghiệp hay là các sinh hoạt nội trợ Vì nguôn năng lượng gốc đa dạng như vậy, nên có nhiều phương pháp mà chúng ta có thé chia ra làm hai loại lớn: Năng lượng

vi sinh khô và năng lượng vi sinh ướt, tùy theo độ âm của nguyên liệu gốc

Năng lượng hạt nhân Năng lượng hạt nhân cũng được nước ta nghiên cứu và tiến tới

sử dụng Như đã phân tích ở phần trên, năng lượng hạt nhân có ưu thế về tài nguyên (kể

cả tái sử dụng) so với các loại năng lượng truyền thống khác Công nghệ hạt nhân còn

cớ những ưu điểm về kinh tế và môi trường Về mặt kinh tế, năng lượng hạt nhân có chỉ phí sản xuất ít phụ thuộc vào sự dao động giá của thị trường nhiên liệu do chỉ phí nhiên liệu chiếm tỉ tệ thấp trong giá thành thời chí phí sản xuất năng lượng cũng thấp so với

Trang 9

các nguồn năng lượng khác Ta xem biểu đồ chi phí sản xuất năng lượng ở bang

Hinh 5 Biéu dé chi phi san xuat năng lượng ở bang Virgina (My)

Về mặt môi trường, năng lượng hạt nhân cũng có lượng rác thải thấp hơn các ngành công nghiệp điện khác Dưới đây là biểu đồ chất thải khí cacbondioxit của các ngành công nghiệp điện

than đá khí tự nhiên

Hình 6 Biểu đồ chất thải khí cacbondioxit của -

các ngành công nghiệp điện Ngoài ra, còn những dạng năng lượng hoàn nguyên khác Hiện người ta đang thử nghiệm những nguồn năng lượng của hải dương, gọi là hải dương năng, và năng lượng

của trung tâm địa câu, gọi là địa nhiệt

Như vậy, vấn đề kinh tế năng lượng đang là vấn để của toàn cầu Những giải pháp tiết kiệm và những nguồn năng lượng mới đang được tích cự tìm kiếm Đối với Việt

Nam, trong những năm tới, có lẽ van đề tiết kiệm năng lượng là hàng đầu

Trang 10

.A.3 TONG QUAN VE TINH HINH NANG LƯỢNG CUA THE GIOI

3.1.Tiêu thụ năng lượng sơ cấp của thế giới năm 1998

BNL tdi tao ONL hat nhân

My va ChâuMỹ - TâyÂu ĐôngÂu LiênXô Trung Châu Á-

Canada Latinh cũ Đông TBD

3.3 Xu thế chủ yếu phát triển năng lượng thế giới

Nhu cầu năng lượng tiếp tục tắng ở mức 2,3 %/năm

Nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm tỷ trọng chủ yếu

Năng lượng và môi trường là quan tâm chung toàn cầu

Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả và lành mạnh môi trường được chú trọng phát triển như năng lượng tái tạo

e Giá năng lượng thay đổi khó dự đoán, đặc biệt là dầu mỏ

10

Trang 11

A.4 TONG QUAN CHINH SACH NANG LUQNG QUOC GIA DEN 2010, 2020

4 1 Hiện trạng kinh tế và năng lượng Việt Nam năm 2000

Dân số : xấp xi 80 triệu người, trong đó :

Oo 76 % dân số sống ở khu vực nông thôn

0 24 % dân số ở thành phố và thi tran

GDP trên đầu người năm: xấp xỉ 400 USD

Tiêu thụ năng lượng sơ cấp trên đầu người năm: xấp xỉ 200 kgOE

Tiêu thụ điện năng trên đầu người: 340 kWh/người

75% số hộ có điện từ lưới điện quốc gia

Theo tiêu chí của WB: Việt Nam vẫn nằm tromg số các nước nghèo nhất thế giới

4.2 Việt Nam có nguồn tài nguyên năng lượng phong phú và đa dạng

Thủy năng: có thể khai thác được 50 - 60 tyk Wh/nam

Than đá: 3,5 tỷ tân ở vùng Quảng Ninh và hàng chục tỷ tấn vùng đồng bằng Sông Hồng

Dầu: từ 370 triệu tấn — 1090 triệu tấn

Khí thiên nhiên: 200 — 400 tỷ m”

Nhiên liệu Uranium 238 có thể kha thác cho phát triển điện hạt nhân

Các nguồn năng lượng tái tạo khác

.4.3 Dự báo nhu cầu năng lượng đến 2010, 2020 |

Du báo nhu cầu NLCC, NLSC

Trang 12

Dự báo nhu cầu điện năng

Cơ cấu tiêu thụ NLCC theo ngành năm 1999

Khác

HCN

@NN HDVSV HGTVT

I Khác

Trang 13

Cơ cấu tiêu thụ NLCC theo ngành năm 2020

NN

CN 42%

GTVT 36%

A.5 CHINH SACH PHAT TRIEN DONG BO CAC NGUON NANG LUQNG

Phát triển nguồn than: đây mạnh thăm dò đánh giá nguồn tài nguyên, đưa công

nghệ mới vào dé nang cao nang suất và sản lượng

Phát triển nguồn dầu, khí: phát triển đồng bộ khai thác và chế biến nguồn dầu khí

Phát triển điện lực: phát triển các loại nguồn điện, thuỷ điện, nhiệt điện khí, nhiệt

điện than

Năng lượng tái tạo

Liên kết trao đối hợp tác năng lượng khu vực: liên kết mạng điện, mạng ống khí

Dạng năng lượng 2005 2010 2020

Khí, tỷ m 4,2 7-9 15-17 Than, triệu tân 13,5/17 15/24 20/27 - 30

Dau, triệu tân 20 23 25— 27

Điện, tỷ kWh 44 70 167

'A.7 CHÍNH SÁCH GIÁ NĂNG LƯỢNG

Quan điểm định giá năng lượng Kết hợp hài hòa 3 mục tiêu hiệu quả kinh tế, khả thi tài chính và công bằng xã hội

Là công cụ hữu hiệu quản lý nhu câu, sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi

trường

Được xây dựng theo xu hướng thị trường

Giá dầu thô theo thị trường quốc tế '

Giá khí đết Nhà nước đưa ra các mức giá trần, giá sàn để bảo vệ người tiêu dùng Giá các sản phẩm dầu điều chỉnh các mức thuế, phụ thu, đặt các mức giá trần, giá

Giá than theo sự thỏa thuận giữa người mua và người bán

Giá điện do Nhà nước duyệt biểu giá đảm bảo cho ngành điện phát triển lâu dài,

bền vững

13

Trang 14

A.8 CHÍNH SÁCH NĂNG LƯỢNG NÔNG THÔN

Điện khí hóa nông thôn

90 % vào năm 2010

Đa dạng nguồn đầu tư: nhà nước, địa phương, nhân dân, hợp tác quốc tế

Đa dạng nguồn điện: lưới điện quốc gia, năng lượng tái tạo hỗn hợp như thủy điện nhỏ, gió, mặt trời

Chất lượng, an toàn cho người sử dụng

Chất đốt sinh hoạt: sử dụng tối đa năng lượng tại chỗ, tăng tỷ lệ năng lượng qua

chế biến

Chương trình bếp đun cải tiễn hiệu suất cao

Khai thác nguồn năng lượng sinh khối, kết hợp trồng rừng, cây phân tán

A.9 CHÍNH SÁCH KHOA HỌC CÔNG NGHỆ NĂNG LƯỢNG

Đi thẳng vào công nghệ hiện đại kết hợp với đổi mới hoàn thiện công nghệ sẵn có,

xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ và thực hiện theo lộ trình này

Xây dựng công nghệ cơ khí năng lượng nhằm nâng cao lực chế tạo trong nước

Xây dựng tiềm lực KHCN năng lượng: các phòng thí nghiệm, thử nghiệm, kiểm định quốc gia cho các lĩnh vực

CHÍNH SÁCH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG NGÀNH NĂNG LƯỢNG

Theo kiểm kê khí nhà kính ngành năng lượng là ngành có tỷ trọng phát thải KNK lớn nhất vào năm 2020 (232 tr.tan/ 67 tr.tan KNK)

Quy hoạch năng lượng phải xem xét toàn diện hiệu quả kinh tế - xã hội và môi trường

Đa đạng hoá các nguồn năng lượng: thủy điện, nhiệt điện khí, nhiệt điện than,

năng lượng tái tạo

Phát triển công nghệ than sạch, công nghệ xử lý khói thả

Phát triển các dự án sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

MỘT SÓ DỰ ÁN GIẢM PHÁT THÁI KHÍ NHÀ KÍNH:

Cải tiến hiệu suất nồi hơi công nghiệp

14

Trang 15

Động cơ công nghiệp hiệu quả Cao

Thay đổi công nghệ trong sản xuất xi măng

Sử dụng đèn huỳnh quang compact

Bếp đun cải tiến

Nâng cao hiệu suất sử dụng nhiên liệu trong GTVT

Phát triển năng lượng địa nhiệt

Phát triển năng lượng mặt trời

Phát triển năng lượng gió

Nâng cao hiệu suất nhiệt đốt than

Chuyển đổi nhiệt điện chạy dầu sang khí

e Thủy điện nhỏ

-A.13 HỆ THÓNG CUNG CÁP ĐIỆN PHỤC VỤ KINH TÉ XÃ HỘI

- Như chúng ta đều biết, điện năng hiện nay được sử dụng rộng rãi khắp mọi nơi, phục vụ cho mọi lĩnh vực, mọi đối tượng Từ những nhu cầu sinh hoạt bình thường như chiếu sáng, nâu nướng, giải trí đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong các ngành

kinh tế quôc dân: công nghiệp, 1 nông nghiệp, thương mại, dịch vụ và an ninh quôc

phòng, đêu cần đến điện năng Có thê nói, tất cả các quốc gia trên thé giới đều xem điện năng là nguồn năng lượng chủ lực cho nền kinh tế và phục vụ an sinh xã hội

Thành phố Hồ Chí Minh chiếm 0,6% diện tích và 6,6% dân số so với cả nước, là trung tâm về chính trị văn hoá và khoa học kỹ thuật, đồng thời là trung tâm kinh tế lớn nhất nước Trong những năm qua, thành phố đã đạt được những thành tựu qưan trọng về mọi mặt Về kinh tế, GDP của thành phố có tốc độ tăng trưởng bình quân trong thập kỷ

1991 - 1999 là 11,4%; giai đoạn 2000-2002 là 9,9% Cơ câu kinh tế của thành phố đang ngày càng chuyển dịch đúng hướng công nghiệp hoá, hiện đại hóa Về xã hội, đời sống nhân dân thành phố được nâng cao hơn Thu nhập bình quân đầu người tăng từ

937USD/ngudi năm 1995 lên 1365 USD/người năm 2000 Một trong những điều kiện

'quan trọng đóng góp cho sự phát triển của thành phố phải nói đến là hệ thống cung cấp

điện cho thành phố đã làm rất tốt vai trò “đi trước một bước” của nó Điều này được thể hiện qua các số liệu sau đây:

-_ Nản lượng điện cung cấp cho thành phố từ 7 - 8 triệu KWh/ngày của những

năm đầu thập kỷ 1990-1999, nay đã đạt đến 30 triệu | KWh/ngay

- Hệ số đàn hồi điện, tỷ số giữa tốc độ tăng nhu cầu điện với tốc độ tăng trưởng GDP, luôn ở mức bình quân + 1,45 trong suốt thập kỷ vừa qua

- Cac ngành công nghiệp - xây dựng tiêu thụ điện nhiều nhất, chiếm 49,4% sản lượng điện thương phẩm (số liệu năm 2000)

-_ Sinh hoạt và quản lý: chiếm 38,4% (số liệu năm 2000)

-_ Dịch vụ thương mại: chiếm 9,3% (số liệu năm 2000)

- Nông lâm nghiệp và hoạt động khác: 2,9% (số liệu năm 2000)

A.14 HIEN TRANG HE THONG CUNG CAP DIEN CUA TP HCM

_ Đánh giá chung về hệ thống cung cấp, điện của thành phố như sau:

- _ Vận hành linh hoạt, độ tin cậy cung cấp điện cao

'-_ Đáp ứng nhu cầu phụ tải điện, nhưng không có dự phòng

- _ Lưới điện chắp vá chưa cải tạo hoàn chỉnh

- Da phân lưới điện luôn đầy tải hoặc quá tải

- _ Sự cỗ mất điện và tổn thất còn khá cao

15

Trang 16

14.1 Nguồn điện

Các nguồn điện cung cấp chủ yếu là:

~ Nhà máy thủy điện: Trị An, Đa Nhim

- Nha may nhiệt điện: Thủ Đức, Hiệp Phước, Chợ Quán, Phú Mỹ, Gastuabin Thủ Đức, Gastuabin Bà Rịa

- _ Từ đường dây 500KV Bắc Nam

14.2 Trạm nguồn 500 - 220KV

- - Một trạm 500KV: Phú Lâm, dung lượng 900 MVA

- - Năm trạm 220KV: Phú Lâm, Hóc Môn, Sài Gòn, Nhà Bè, Thủ Đức, với tổng dung lượng khoảng 2043 MVA

14.3 Lưới điện truyến tải

- - Đường dây 220KV: 266 km

- - Đường dây 1I0KV: 300 km

- Tram 110KV: 28 trạm /2.105 MVA

14.4 Lưới điện phân phối

- - Đường dây nồi 22-I5KV: khoảng 3.000 km

.-_ Cấp ngầm 22-15-6,6KV: khoảng 700 km

- _ Trạm biến áp phân phối: khoảng 14.000 trạm 7 3.650.000 KVA

- _ Lưới hạ thế: khoảng 6.000 km

14.5 Tình hình sử dụug và cung cấp điện

- _ Công tơ: khoảng 1.100.000 cái

- _ Mức tiêu thụ điện năng bình quân đầu người: 1.428 KWivnguờinăm(gắp gan 4 lần

so với bình quân chung cả nước)

- _ Tỷ lệ tổn thất điện năng năm 2002: 10,1 %,

- _ Sản lượng điện thương phẩm năm 2002: 7.498 triệu KWh

- San lượng điện nhận toàn hệ thống (tháng 8/2003): 30 triệu KWh/ngày

- _ Sản lượng điện nhận toàn hệ thống trong năm 2002: 8.341 triệu KWh

A.15 DINH HUONG PHAT TRIEN HE THONG CUNG CAP DIEN CUA

TP.HCM

Theo Quyét dinh sé 699/QD- TTg ngày 23/8/2002 của Thủ tướng Chính phủ về

phê duyệt Quy hoạch phát triển và cải tạo lưới điện TP.HCM giai đoạn 2002-2010, có

xét đến năm 2020, định hướng phát tnén hệ thống cung cấp điện thành phố như sau ˆ 15.1 Về nhu cầu phụ tải

- Phat triển ôn định nâng cao chất lượng, đáp ứng đầy đủ nhu cầu phụ tải cho sinh hoạt của nhân dân và phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng; đáp ứng yêu

cầu công nghiệp hoá, hiện đại hóa, đảm bảo thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế -

xã hội đến năm 2010 và định hướng phát triển đến năm 2020

- - Một số chỉ tiêu đề ra là:

16

Trang 17

15.2 Vé phat trién lưới điện

- _ Đáp ứng nhu cầu phụ tải nói trên, có dự phòng và được thực hiện đồng bộ từ cao thế đến hạ thế, khắc phục tình trạng lưới điện kém an toàn, chắp vá, tổn thất còn cao như hiện nay

- Phat trién lưới điện theo hướng hiện đại hoá, đảm bảo mỹ quan đô thị và tiết kiếm quỹ đất sử dụng cho công trình

- _ Vài tiêu chuẩn thiết kế sơ đồ lưới điện định hướng thực hiện:

+ Lưới điện được thiết kế mạch vòng, mỗi trạm biến áp (220, 1I0KV) được cấp điện từ hai nguồn, mỗi đường dây trung thế được cấp điện từ 2 trạm biến áp !10KV hoặc từ 2

thanh cái phân đoạn của | tram;

+ Các tuyến đường dây cao thế: được thiết kế nhiều mạch, ngầm hóa trong khu vực trung tâm thành phố và các khu đô thị mới;

+ Các trạm biến áp 220, 110KV: sử dụng công nghệ GIS, Compact; + Đường dây hạ thế: dùng cáp vặn xoắn ABC có tiết diện 4x70mm” trở lên, hoặc cáp ngầm loại XLPE

có tiết diện 4x95m trở lên

- Khối lượng xây dựng mới và cải tạo (trong 2002 - 2010):

"+ Đường dây 220KV: xây dựng mới 102 km;

+ Đường dây 1I0KV: xây dựng mới 285 km, cải tạo 8] km;

+ Đường dây hạ thế: xây đựng mới 4.873 km;

+ Trạm biến áp 220 KVA: xây dựng mới 05 trạm với tổng dung lượng là 2.250 MVA,

cải tạo nằng, công suất 06 trạm với tổng dung lượng là 1.432 MVA;

+ Trạm biến áp HOKV: xây dựng mới 32 trạm với tổng dung lượng là 2 493:

MVA, cải tạo nâng công suất 36 trạm với tổng dung lượng là 2.404 MVA;

+ Trạm biến áp phân phối: xây dựng mới 2.985.000 KVA, cải tạo 1.098.000 KVA

15.3 Về quản lý

Định hướng áp dụng việc quản lý phía nhu cầu (DSM) nhằm sử dụng điện năng một cách hiệu quả ya kinh tế, bằng các biện pháp sau:

- Tuyén truyền, phổ biến sâu rộng các biện pháp tiết kiệm điện năng

- Khuyến khích nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng của khách hàng dùng điện

(như thay thế dần các bóng đèn sợi đốt, đèn huỳnh quang dùng bộ chắn lưu sắt từ bằng đèn Compact, đèn huỳnh quang dùng bộ chắn lưu điện tử có hiệu năng cao và tiết kiệm nang luong .)

Diéu khién nhu cau dùng điện cho phù hợp với khả năng cung cấp một cách kinh.tế

nhất (như điều khiển trực tiếp cắt đỉnh, chuyển dịch bớt phụ tải từ giờ cao điểm sang giờ

thấp điểm áp > dung gia ban dién theo thoi gian )

17

Trang 18

- PHANB XAY DUNG CO SO DU LIEU

— NĂNG LƯỢNG TIỂU THỤ

Trang 19

B1 NHỮNG NGUYÊN LÝ XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIEU

Cơ sở dữ liệu được xây dựng trên nguyên tắc cơ bản là đáp ứng được nhu cầu

thống kê, quản lý và đánh giá tình hình sử dụng năng lượng ở các ngành nghề kinh tế-xã hội khác nhau, từng đơn vị sử dụng năng lượng, từng khu vực trong một đơn vị và từng

thiết bị sử dụng năng lượng trong khu vực đó Như vậy CSDL cho phép cập nhật và

-quản lý từ vĩ mô đền vi mô tình hình sử dụng năng lượng trên địa bàn thành phố

Hỗ Chí Minh

Cơ sở dữ liệu được xây dựng trên các lớp sau:

Lớp ngành nghề

Lớp ngành nghề con

Lớp đơn vị sử dụng năng lượng

Lớp khu vực trong từng đơn vị

Lớp dạng năng lượng tiêu thụ (điện năng, nhiên liệu, nước )

Lớp thiết bị tiêu thụ năng lượng

Như vậy CSDL có cấu trúc không gian và có thể được cập nhật về cấu trúc (thêm ngành nghề, đơn vị, dạng năng lượng tiêu thụ) cũng như về mặt số liệu

- Việc mã hoá được thực hiện theo cấu trúc hình cây, các mã mới được cập nhật tự động Cơ sở dữ liệu được xây dựng đang sử dụng bộ mã của điện lực TP.HCM trong _công tác quản lý các đơn vị tiêu thụ điện

Trên cơ sở các phân tích đặc trưng của đơn vị sử dụng năng lượng một cấu trúc của

CSDL được đề x uất CSDL này đư ợc thiết kế với tên gọi Power Database Manager

(PDM) Chương trình này cho phép cập nhật và theo đõi, đánh giá quá trình sử dụng năng lượng theo từng năm của các đơn vị, bao gồm: điện, dầu, gas và những loại năng

lượng khác

PDM có khả năng:

e Quan ly don vị sử dung năng lượng theo mã ngành nghề

e Quan ly chi tiết các thiết bị tiêu thụ năng lượng (điện, gas, nhiên liệu, khác) trong từng don vị, từng đơn vị nhỏ

e Thống kê sỐ liệu năng lượng tiêu thụ

Nhập và xuất dữ liệu theo các form chuẩn

e C6 kha nang lam việc trên mạng LAN

PDM cung cấp cho người dùng một giao diện thân thiện và một khả năng nhập liệu

'đơn giản, cùng với chức năng trình bày biểu đồ năm lượng năng lượng sử dụng của từng đơn vị

B.2 KỸ THUẬT ĐƯỢC SỬ DỤNG

PDM được thiết kế dựa trên các công nghệ tiên tiễn: giao diện và ngôn ngữ lập trình Microsoft Visual Basic NET 2005, cơ sở dữ liệu XML, báo cáo và vẽ biểu đồ trên Crystal Report

19

Trang 20

¢ Microsoft Visual Basic NET 2005: 1a ng6n ngữ lập trình được thiết kế trên nền

tang ngôn ngữ Visual Basic nhưng sử dụng các kỹ thuật của nền NET

Framework 2.0 mới nhất từ Microsoft, một nền tảng được đánh giá là tốt nhất

cho các phần mềm của tương lai trên cả hai môi trường hệ điều hành Windows

và Limux (công nghệ NET trên Linux được gọi là Mono)

e Extensible Markup Language (XML): là ngôn ngữ đánh dấu mở rộng được thiết kế cho việc truyền dữ liệu giữa các ứng dụng internet, như: HTML, xHTML Ngoài ra, nhờ sử dụng câu trúc thẻ (tag) nên XML còn được ứng

dụng vào các lĩnh vực phần mềm khác như: các tập tin câu hình ứng dụng, cơ sở

đữ liệu, tập tin văn bản có định dạng

se Crystal Report: là bộ công cụ soạn thảo báo cáo và xuất biểu đồ từ các loại cơ

sở dữ liệu sẵn có ưu việc nhất hiện nay Ngoài ra, do Crystal Report còn có sẵn

một ngôn ngữ lập trình báo cáo riêng và được tích hợp để làm việc cùng với các ngôn ngữ Microsoft NET (Visual Basic NET, C++ NET, C# NET, J# NET) nén rat dé dang triển khai và thay đổi nội dung báo cáo cũng như biểu đồ ngay khi phần mềm ứng dụng đang thực thì

B.3 CAU TRUC CO SO DU LIEU

PDM không sử dụng những loại cơ sở dữ liệu lớn phổ biến trong 10 năm trở lại

day nhu: Microsoft SQL Server 2000/2005, Oracle Server, MySQL vì những cơ sở

dữ liệu này đòi hỏi trên máy thực thi ứng dụng hoặc máy chủ kết nối đến máy thực thi

ứng dụng phải có cài đặt hệ thống quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ tương ứng Thông thường, những hệ thống quản trị cơ sở dữ liệu loại này thường rất cồng kểnh, đòi hỏi máy tính phải có cầu hình cao, đòi hỏi máy tính phải sử dụng một trong các hệ điều hành Server, chi phí bản quyền rất cao Do đó, phần mềm ứng dụng sẽ rất khó di chuyển

nhanh chóng sang một máy tính khác khi cần thiết

Thay vào đó, PDM được thiết kế với cơ sở dữ liệu XML, một loại cơ sở dữ liệu

được đánh giá là ưu việc và hiện đang được sử dụng thay thế dần trong các hệ thống đã

có các hệ quản trị cơ sở dữ liệu cỗ điển Điểm mạnh của cơ sở dữ liệu XML là sử dụng

tập tin thuần văn bản (plan text) có câu trúc thẻ (tag) dé minh hoa cau trúc bảng trong cơ

cở đữ liệu

PDM có 2 cấu trúc dữ liệu là: cơ sở dữ liệu ngành nghề và cơ sở dữ liệu đơn vị

e Co sé dữ liệu ngành nghề (tập tin nganhnghe.xml): là cơ sở dữ liệu chứa thông tin của các ngành nghề đã được Điện lực quy định, bao gồm: mã ngành

nghề (ID) và tên ngành nghề (Name)

<?xml version="1.0" standalone="yes"?>

</nganh>

Trang 21

</nganh> „

<nganh ID="2208x" Name="San xuất giấy và các sản phẩm từ giây" Đ

<nganh ID="2209x" Name="Xuất bản, in sao” /> ;

<nganh ID="221 1x” Name="Sản xuất hóa chất, phan bon" /> z

<nganh ID="2216x" Name="Chế tạo máy móc, thiết bị" /> :

</nganh>

.<nganh ID="2302x" Name="Sản xuất ga, phân phôi khí” />

</nganh>

</nganh>

</nganh>

</inhvuc> :

</nganh>

_<nganh ID="3202x" Name="Nhà hàng” />

</nganh>

|

21

Trang 22

| <nganh ID="44000" Name="Sinh hoạt tiêu dùng dân cư”> |

<nganh ID="4401x" Name="Thành thị" /> : |

</nganh>

</linhvuc>

</nganh> „

</nganh>

.<nganh ID="5404x" Name="Phát thanh truyền hình, thông tin" />

Các ngành nghề chung nhất được gọi là lĩnh vực, trong mỗi lĩnh vực lại có ngành

nghề con của lĩnh vực ấy và trong mỗi ngành con lại có những ngành con cấp thấp hơn

của ngành ấy (nếu có) Cứ thế, cây cấu trúc phân cấp lớn dần theo mức độ phát triển và

phân chia ngành nghề của Điện lực :

- e Cơ sở dữ liệu đơn vị (cầu trúc thư mục donvyi): là cơ sở dữ liệu kết hợp giữa

sự phân cấp bằng câu trúc thư mục và câu trúc dữ liệu XML, phản ánh thông tin

về quá trình sử dụng năng lượng của các đơn VỊ

o Cấu trúc thư mục (phân cấp theo năm): trong thư mục donvi có các thư mục con được đặt tên theo năm với 4 chữ số, đây là các thư mục

chứa những tập tin XML lưu trữ dữ liệu từng tháng của tất cả đơn vị sử

dụng năng lượng

o Cấu trúc dữ liệu XML (phân cấp theo tháng): trong thư mục từng

năm trong thư mục donvi, có chứa các tập tin XML được đặt tên từ tháng

01 đến tháng 12 của năm đó Nội dung tập tin XML của từng tháng lưu

trữ dữ liệu về tất cả thông tin đơn vị sử dụng năng lượng mà điện lực

quản lý trong tháng đó

22

Trang 23

PDM str dung giao diện khá đơn giản, gồm 2 phần:

e Vùng bên trái: là cầu trúc tất cả ngành nghề do Điện lực quy định

_® Vùng bên phải: là vùng nội dung, nơi hiển thị các cửa số thông tin và nhập liệu của chương trình Mọi thao tác có trong chương trình đều tập trung tại đây

23

Trang 24

2i Cài câu Hàng NHA vo ¬ tal x!

Hệ thông Ngánh nghề Đơn vị sử dụng năng lượng Đánh gá năng lượng Bếu đồ sĩ dựng năng lượn Cửa số - Trợgúp

Peay Cau he tela no ^ˆ

= Néng nghiệp, Lắm nghiệp, Thửy sản

= ThwlÄ Bởm tuổi tiêu phúc vụ nông nghiệp Hoa động đóng, mồ công điều tiát Bom tik Orch vụ cây trồng

Lâm nghiệp

Thủy sản

+ Công nghiệp, Xây dụng

- Kha thác mỏ Khai thác than Kha thác đầu thỏ, khí tủ nhiên Khar thae qu3ng Usanum, Thoaum Kha thác kim loại đen, màu Kha thác đá, cái, sôi + Công nghiệp chế biến Chế biến thúc phẩm Sàn xuất đồ uống Sản xuất thuốc lá, thuốc lào Sản xuất tới dệt Sàn xuất trang phục, nhuộm x]

Liệt kê đanh sách tất cả ngành nghề chung nhất (lĩnh vực)

¡ | 10000 Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thùy săn

|| 20000 ¡| 30000 Công nghiệp, Xây dụng Thưởng nghiệp, Khách sạn, Nhà hàng

Trang 25

¡| 10000 Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thuy sản ị

¡| 20000 Công nghiệp, Xây dụng

Liệt kê tật cả ngành nghệ, ngoại trừ lĩnh vực, mà hệ thống quản lý (có trong

cơ sở dữ liệu ngành nghề)

¡| 12000 Bem tuổi, Dịch vụ cây trồng

¡| 13000 Lâm nghiệp wel

14000 Thủy sàn

21000 _ Kha thác mô

2101x Khai thắc than :} 2102x Khai thác đầu thô, khí tỷ nhiên

| 2103« Khai thée qu3ng Uranium, Thorium z104x Khai thác kim loại đen, màu i

2109x Khai thác đá, cái, sôi ` i

22000 Công nghiệp chế biến ` |

2201x Chế biến thúc phẩm

: } 2202x San xuất đồ uống

| 2203x San xuất thuốc lá, thuốc lào 1] 2204x : Sàn xuất sới, dệt 220%x Sản xuất trang phục, nhuộm

2206« Thuậc, sở chế da, gầy dép —

có thêm các nút Thêm, Sửa, Xóa cho phép cập nhật, thêm bớt dữ liệu ngành nghé

25

Trang 26

1110 Bởm tuổi tiệu phục vụ nông nghiệp Hi

1120x Hoạt động đóng, mð công điều tiết :

12000 Bởm tuổi, Dịch vụ cây trồng

13000 Lam nghiép ama |

14000 Thay san

21000 Khai thác md 2101x Khai thác than 2102x Khai thác dầu thô, khí tỤ nhiên

210% Khai théc qu3ng Uranium, Thonum

2104x Khaw thc kim foar den, mau 2105x Khai thác đá, cát, sôi 2201x Chế biến thục phẩm 2202x Sản xuất đồ uống i

; | 229% Sản xuất thuốc lá, thuốc lào 5

.4.3.Chức năng quản lý đơn vị sử dụng năng lượng

a Hién thi

a.1 Liệt kê đơn vị

Đây là cửa số hiện thị danh sách tắt cả đơn vị sử dụng năng lượng, các thông tin bao gồm: Mã ngành nghề, Mã đơn vị và Tên đơn vị

KỂ Liệt kế đơn vị sử dụng nắng lượng HH x

¡_ Danh sách đơn vị sil dng năng liờng TT TT 1 - -

Trang 27

a.2 Thông tin đơn vị Hiển thị thông tin của đơn vị theo sự lựa chọn chỉ tiết về ngành nghề và tên

Mã đổn vị [ 2631450580 7 Tén don vj; [CTY FOSACO 1 PHAM VAN CO!

Địa chỉ: ]2 PHAM VAN CO! Q.12

Trang 28

KỂ Số liêu sử đụng năng lượng In ey pr, -— -IHxỊ

Ngành nghề it 40 ; Điện ane | Gas [khắc |

Khu vực sản xuất ong song] Kho ba Trưng tâm mua bán Ì

Tên đồn vr - [26Š145050-CTIVFDSACO 1PHAM vị ¿ ị Mr Thiết bị làm mát | Thiết bị khác |

¬¬ 4 iD_ Ltée Số Pmax| [1 [et

b.1.1 Thêm thông tin đơn vị

Để thêm một đơn vị vào cơ sở dữ liệu, người dùng cần chọn mục này đầu tiên đê nhập các thông tin cơ bản của đơn vị Sau khi thông qua bước này, thông tin của đơn vị sẽ được thêm vào cơ sở dữ liệu và người dùng có thể sử dụng các tính năng

thêm số liệu năng lượng cho đơn vị Ay

b.1.2 Thêm số liệu sử dụng điện |

; Đây là tính năng cho phép thêm số liệu sử dụng điện vào đơn vị đã có

săn trong cơ sở dữ liệu

b.1.3 Thêm số liệu sử dụng dầu

Tính năng này cho phép thêm thông tin về thiết bị sử dụng dầu của đơn

Ngành nghề: W 2000 - Bam tuGi Dich vu cay trồng ~j

| Tendon; [SRG SSSA ad

i :

te a

i › Danh sách thiết bí sử chàng đu

| [ Mã triết bị Ï Tên thiết bị Ttuøng j

‘ft Ot Động cơ 10 160 i} O2 Động ca 2 200 D3 Động cơ 3 300 :} D4 Đông củ 4 12

>| OS Động cơ S 500

j

Sð tiểu thiết bị đâu cần thiên oo no no?

Tên thiết bị | / M&thidt bi | Số kijng | ‘

Trang 29

b.1.4 Thêm số liệu sir dung gas

Tính năng nay cho phép thêm thông tin về thiết bị sử dụng gas của đơn

vị được chọn

CB them s4 liéu str dung gas a as »~ {El x)

Thông tin nganh nghé

b.1.5 Thêm số liệu sử dụng các loại nang lượng khác

Tính năng này cho phép thêm thông tin về thiết bị sử dụng các loại năng

lượng khác ngoài: điện, dầu, gas của đơn vị được chọn -

Ey Thém số lượng sử đụng các loại My lượng khác ˆ hà =ÖlB xi

Trang 30

b.2 Sửa thông tin don vi b.2.1 Sửa thông tin don vi Tinh nang cho phép lua chon đơn vị theo ngành nghề và sửa ¡ đổi các thông tín của đơn vị sử dụng năng lượng

"| Điệntíeh [fgg ne 88 nit vide 200g

| Noly lap hdp ding [7185 —=sNodykétthichgpding [~

b.2.2 Sửa số liệu sử dụng điện

Tính năng cho phép sửa đổi những thông tin liên quan đến việc quản lý

sử dụng năng lượng điện, bao gồm: khu vực và các loại thiết bị thuộc khu vực đó

Trang 31

+ Thông tin nganh nghề - i

Ngành nghề: [12000- Bam tai, Dich wu cây trồng | ol

‘ Lia chon don vị

Téndén vi [268145050 - CTY FOSACO 1 PHAM VAN Col ~|

Khu vúc sản xuất | Khu vục văn phòng Ì Kho bãi | Trưng tâm mua bán |

z: Thông tín khu vực

- Tên khu vực: puve nail MZ khu vie: [sx nhật

Thiết bị sẵn xuất Ị Thiết bị chiếu sáng | Thiết bị làm mát Ì Thiết bị khác |

Tên thếtb; [Thiét bi san xuat 1 Mã thiết bệ |TBSXTT

b.2.3 Sửa số liệu sử dụng dầu

Tính năng cho phép lựa chọn đến từng thiết bị sử dụng dầu và thay đ đổi

thông tin về thiết bị ấy cho đơn vị được chọn

31

Trang 32

ĐỀN sửa số liệu sử dụng dâu

Tên đón vĩ |2B5145050 - CTY FOSACO 1 PHAM VAN COI | ì

Danh sách thiết bj sil dung dau —

b.2.4 Sửa số liệu sử dụng gas

Tính năng cho phép lựa chọn đến từng thiết bị sử dụng gas và thay đổi

thông tin về thiết bi a ây cho đơn vị được chọn

aR RSIS CUE a tee Dts

b.2.5 Sửa số liệu sử dụng các loại năng lượng khác

Tính năng cho phép lựa chọn đến từng thiết bị sử dụng gas và thay đổi

thông tin về thiết bị Ấy cho đơn vị được chọn

Trang 33

Ect a tar hesitant 110/14 " „II xi

- Danh sách thiết bị sù dụng các loại năng kiộng khÁc ~ 22” 2272 Tnntmrrrrrrmremrrrrsaeterereeraerereerrron

Cửa số của tính năng này cũng tương tự cửa số hiển thị thông tin đơn vị

nhưng có thêm nút Xóa cho phép xóa đơn vị và tất cả thông tin kèm theo (thông tin donvi, thong tin sử dụng điện, dầu, gas và các loại năng lượng khác)

.- Thông tin đơn vi mm

Mã đơn vì: aes Tên đón vị [CTY FOSACO 1 PHAM VAN COI | Địa ch: — {2 PHAM VAN COI Q.12 |

Điện thoại [[84-6) 8473056

| Fax [(84-6) 5162251 |

| Diệntích: 0087” li] Số nhân viên fo [người ị

| Nody lip hợp đồng [2770771885 7” Ngàykếtthúc hợp đồng a

Tiêu đề	Xây dựng cơ sở dữ liệu sử dụng năng lượng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
Trường học	Trường Đại học Khoa Học Tự Nhiên Thành phố Hồ Chí Minh
Chuyên ngành	Kỹ thuật và Công nghệ
Thể loại	Báo cáo tổng kết đề tài
Năm xuất bản	2006
Thành phố	Thành phố Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	67
Dung lượng	3,23 MB