LỚP 11 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÂM ĐỒNG TRƯỜNG THPT ĐỨC TRỌNG *** KẾ HOẠCH Tự bồi dưỡng thường xuyên giáo viên THPT năm học 2017 2018 Họ và tên Thân Tuấn, Chức vụ Giáo viên Môn LỊCH SỬ, Tổ SỬ ĐỊA GDCD[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÂM ĐỒNG
TRƯỜNG THPT ĐỨC TRỌNG
.……… ***…………
KẾ HOẠCH
Tự bồi dưỡng thường xuyên giáo viên THPT
năm học 2017 - 2018
Họ và tên: Thân Tuấn, Chức vụ : Giáo viên Môn: LỊCH SỬ, Tổ: SỬ - ĐỊA - GDCD
8 -2017
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÂM ĐỒNG
TRƯỜNG THPT ĐỨC TRỌNG
.……… ***…………
KẾ HOẠCH DẠY HỌC CHỦ ĐỀ
CÁC CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
TRONG THẾ KỈ XX
Môn: LỊCH SỬ, LỚP 11 - BAN CƠ BẢN
Giáo viên : 1 Thân Tuấn
2 Lê Thanh Nguyên Duy
Năm học 2017 - 2018
Trang 2CÁC CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI TRONG THẾ KỈ XX
(04 tiết) A.Xác định vấn đề cần giải quyết trong dạy học chủ đề sẽ xây dựng
Theo SGK lịch sử lớp 8 THCS, cuộc CTTG II 1939 – 1945 được trình bày ở 2 tiết, tiết 1 với nguyên nhân và diễn biến giai đoạn 1 Tuy nhiên để tìm hiểu sâu hơn về nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc chiến tranh thì trong SGK chưa đề cấp đến nhiều, cho nên HS chưa nắm được rõ về duyên cớ sâu xa dẫn đến chiến tranh Nên xây dựng chủ đề này để HS nắm được nọi dung của bài
CÁC CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI TRONG THẾ KỈ XX
B Nội dung chủ đề bài học
1 Nguyên nhân của các cuộc chiến tranh thế giới
2 Diễn biến của các cuộc chiến tranh thế giới giai đoạn 1
C Mục tiêu bài học
1 Về kiến thức:
- Hiểu được nguyên nhân sâu xa và trực tiếp dẫn đến chiến tranh thế giới bùng nổ
- Trình bày được tóm tắt diễn biến chính và các thắng lợi tiêu biểu của cuộc chiến tranh thế giới
2 Về kĩ năng
- Rèn luyện phương pháp tư duy, khái quát để đi đến nhận định, đánh giá về những sự kiện; kĩ năng
sử dụng lược đồ, phân tích tranh ảnh, giải thích
- Phân biệt các khái niệm : “Chiến tranh đế quốc”, “Chiến tranh cách mạng”, “Chiến tranh chính nghĩa”, “Chiến tranh phi nghĩa”
- Rèn luyện khả năng đánh giá, nhận định về tính chất một cuộc chiến tranh và tác động của nó đối với nhân loại
3 Về thái độ
- Bồi dưỡng cho HS tinh thần đấu tranh chống áp bức, bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì độc lập dân tộc
- Tin tưởng vào sự lãnh đạo của các Đảng cộng sản trong cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình chống chiến tranh
- Khơi dậy tính sáng tạo, phát huy tính tích cực của HS trong lao động, học tập
- Nhận thức đúng đắn về chiến tranh và hậu quả của nó đối với nhân loại Từ đó nâng cao ý thức chống chiến tranh, bảo vệ hoà bình
- Học tập tinh thần chiến đấu ngoan cường, dũng cảm của quân đội và nhân dân các nước trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít, giành độc lập dân tộc và bảo vệ hoà bình thế giới
4 Định hướng các năng lực hình thành
Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực hợp
tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ
Trang 3Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực tái hiện các sự kiện, hiện tượng về diễn biến và kết cục của hai cuộc chiến tranh thế giới
- Năng lực thực hành bộ môn: Khai thác, sử dụng tư liệu, tranh ảnh lịch sử, lược đồ, bảng số liệu liên quan đến chuyên đề
- Năng lực giải quyết mối quan hệ, ảnh hưởng của cuộc chiến tranh thế giới
- So sánh, phân tích nguyên nhân và tính chất của hai cuộc chiến tranh
- Biết thể hiện chính kiến của mình về các vấn đề lịch sử như: Đánh giá về nhân vật Hitle và sự xuất hiện của chủ nghĩa phát xít đe dọa đến hòa bình và an ninh thế giới
D Xác định và mô tả mức độ yêu cầu:
Nội dung Nhận biết
(Mô tả yêu cầu cần đạt)
Thông hiểu (Mô tả yêu cầu cần đạt)
Vận dụng (Mô tả yêu cầu cần đạt)
Vận dụng cao (Mô tả yêu cầu cần đạt)
Nguyên nhân –
con đường dẫn
đến chiến
tranh Trình bày được những hoạt
động quân sự
và gây chiến tranh xâm lược của phe phát xít trước khi chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
Phân tích được nguyên nhân sâu xa của chiến tranh thế giới thứ hai chính
là mâu thuẫn về vấn đề thuộc địa, thị trường giữa các nước đế quốc
Hiểu được thái độ của Liên Xô - Anh – Pháp – Mĩ trước những hành động xâm lược của phe phát xít
Chứng minh được những hành động quân sự và xâm lược của phe phát xít trong những năm 30 của thế kỉ XX chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
Đánh giá được trách nhiệm của các nước Anh – Pháp – Mĩ trong việc để chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
Diễn biến
chiến tranh thế
giới thứ hai
(1939-1945)
Tóm tắt được diễn biến chính của cuộc chiến tranh thế giới
Hiểu rõ được ý
Liên hệ với tình hình Việt Nam (1939-1945)
Trang 4Giai đoạn thứ
nhất thứ hai. nghĩa của từng chiến thắng đối với
toàn cục cuộc chiến tranh
Hiểu được khi Liên Xô tham chiến, tính chất của cuộc chiến tranh thay đổi
So sánh được tính chất của Chiến tranh thế giới thứ nhất và chiến tranh thế giới thứ hai ( giai đoạn 1)
Đánh giá được hành động của Nhật Bản trong trận Trân Châu Cảng
E Biên soạn các câu hỏi, bài tập trắc nghiệm và tự luận
* Mức độ nhận biết:
?Trình bày con đường dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945)
* Mức độ hiểu:
Câu 1: Phân tích nguyên nhân sâu xa dẫn đễn hai cuộc chiến tranh thế giới
Câu 2: Từ diễn biến của chiến tranh thế giới thứ hai, hãy rút ra tác dụng, ý nghĩa ba chiến thắng lớn
của Hồng quân Liên Xô đối với toàn cục cuộc chiến tranh: Chiến thắng Mátxcơva (12/1941), Chiến
thắng Xtalingrat (2/1943), Chiến thắng phát xít Đức (51945).
Câu 3: Tại sao nói việc Liên Xô tham chiến đã làm thay đổi căn bản tính chất, cục diện của cuộc chiến tranh?
Câu 4: Vì sao nói chiến thắng Xtalingrat đã làm xoay chuyển cục diện của chiến tranh thế giới thứ hai?
* Mức độ vận dụng:
Câu 1: Em đánh giá như thế nào về sự kiện Muy-ních.?
Câu 2: Hãy chứng minh nhận xét của Lê nin về Chiến tranh thế giới thứ nhất: “Trong cuộc chiến tranh này, chín mươi chín phần trăm là phi nghĩa…”
Câu 3: So sánh tính chất của Chiến tranh thế giới thứ nhất và chiến tranh thế giới thứ hai
Câu 4: Từ kết cục của Chiến tranh thế giới thứ nhất với Chiến tranh thế giới thứ hai, em hãy rút ra nhận xét
Câu 5: Chứng minh được những hành động quân sự và xâm lược của phe phát xít trong những năm
30 của thế kỉ XX chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
* Mức độ vận dụng cao:
Câu 1 : Từ hậu quả của hai cuộc chiến tranh, hãy rút ra bài học cho cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay?
Câu 2: Đánh giá vai trò của Liên Xô, Mĩ, Anh trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít?
Câu 3: Chiến tranh thế giới thứ hai đã tác động đến tình hình Việt Nam trong giai đoạn 1939-1945 như thế nào?
Câu 4: Có nhận định cho rằng, kẻ tội phạm châm ngòi cho Chiến tranh thế giới thứ hai là chủ nghĩa phát xít Đức, Ý, Nhật Bản Nhưng các nước Anh, Pháp, Mĩ cũng phải chịu trách nhiệm một phần về
sự bùng nổ của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai Ý kiến của anh (chị) về nhận định trên?
Câu 5 Đánh giá về hành động của Hít-le đối với người Do Thái tại Ba Lan?
F Thiết kế tiến trình dạy học chủ đề thông qua các hoạt động học tập:
Trang 51 Tạo tình huống học tập:
a/ Mục tiêu: Học sinh thấy được những hạn chế của mình về 2 cuộc chiến tranh thế giới
trong thế kỷ XX , vì vậy cần phải tìm hiểu 2 cuộc chiến tranh thế giới
b/ Phương thức:
Hoạt động cá nhân
Hs quan sát hình ảnh trong 1 phút
Trang 6
Hs quan sát các hình ảnh và trả lời các câu hỏi sau:
1 Những hình ảnh đó gợi nhớ đến sự kiện gì?
2 Em có hiểu biết gì về các sự kiện đó?
3 Những sự kiện đó có ảnh hưởng gì đến lịch sử thế
giới?
Hs trao đổi thảo luận với nhau (1 phút)
GV gọi một số cá nhân trả lời ( 3 phút)
c Gợi ý sản phẩm:
1 Chiến tranh thế giới
2 Hình thành kiến thức:
a Mục tiêu:
Hs trình bày được nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp của 2 cuộc chiến tranh
b Phương thức:
Hoạt động nhóm:
Trang 7Gv yêu cầu Hs sử dụng SGK bài 6, bài 17, hình ảnh tư liệu GV cung cấp, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi, cho ra sản phẩm trên bảng phụ
1 Nguyên nhân sâu xa dẫn đến 2 cuộc chiến tranh
2 Nguyên nhân trực tiếp làm bùng nổ 2 cuộc chiến tranh
Trang 8Qui trình thảo luận nhóm:
- Lớp chia thành 4 nhóm: mỗi nhóm 8 học sinh gồm 1 nhóm trưởng , thư kí.
- Học sinh sử dụng đọc SGK bài 6, bài 17, hình ảnh tư liệu GV cung cấp để hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi trong 10 phút.
- Nhóm trưởng mời lần lượt các thành viên hoặc một vài bạn trong nhóm chia sẻ sản phẩm, tổ chức tập hợp ý kiến các thành viên, thứ kí
viết thành sản phẩm chung của nhóm, cử đại diện nhóm trình bày kết quả của nhóm trước lớp (10 phút)
-Báo cáo kết quả với thày/cô giáo hoặc trao đổi với nhóm bạn bên cạnh.
GV cho 4 nhóm công bố sản phẩm, chọn 2 nhóm giới thiệu sản phẩm của mình và các nhóm phản biện (15 phút )
Gv nhận xét chốt ý, công bố sản phẩm gợi ý
Trang 9c Gợi ý sản phẩm:
+ Nguyên nhân sâu xa
Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, sự phát triển không đồng đều giữa các nước tư bản về kinh tế và chính trị đã làm thay đổi sâu sắc so sánh lực lượng giữa các nước đế quốc
Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, một trật tự thế giới mới được thiết lập theo hệ thống Vécxai – Oasinhtơn Trong trật tự đó, các nước Anh, Pháp, Mĩ chiếm ưu thế khiến cho mâu thuẫn giữa các nước đế quốc (thắng trận và bại trận, giữa các nước thắng trận với nhau) tiếp tục nảy sinh và ngày càng gay gắt Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 đã đẩy mâu thuẫn giữa các nước đế quốc lên đỉnh cao, đe dọa nền hòa bình mong manh của thế giới
+ Nguyên nhân trực tiếp:
a Chiến tranh thế giới thứ nhất.
Để chuẩn bị một cuộc chiến tranh lớn tranh giành thị trường, thuộc địa, các nước đế quốc đã thành lập hai khối quân sự đối lập: Khối Liên minh (1882) gồm: Đức, Áo – Hung Khối Hiệp ước
(1907): Anh, Pháp, Nga Cả hai khối đều tích cực chạy đua vũ trang nhằm chia lại thế giới
Ngày 28-6-1914, thái tử Áo – Hung bị ám sát → phe Đức, Áo – Hung chớp thời cơ gây chiến tranh Ngày 28-7-1914 Áo – Hung tuyên chiến với Xéc-bi Ngày 1->3-8 Đức tuyên chiến với Nga, Pháp Ngày 4-8 Anh tuyên chiến với Đức Chiến tranh thế giới bùng nổ
b Chiến tranh thế giới thứ hai:
Trong những năm 30 chủ nghĩa phát xít hình thành ở Đức, Italia, Nhật Bản, các nước này đã liên kết với nhau hình lên liên minh phát xít – được gọi là phe Trục Khối này tăng cường và đẩy mạnh các hoạt động quân sự gây chiến tranh xâm lược khác nhau trên thế giới: Nhật chiếm vùng Đông Bắc- Trung Quốc (1931) và đến năm 1937 thì mở rộng xâm lược trên toàn lãnh thổ Trung Quốc; Italia xâm lược Ê-ti-ô-pi-a (1935) cùng với Đức tham chiến ở TBN…
Đặc biệt sau khi lên cầm quyền, Hítle ngang nhiên xé bỏ Hòa ước Vécxai hướng tới thành lập một nước “Đại Đức” bao gồm tất cả các lãnh thổ có dân cư Đức sinh sống ở châu Âu
Trong bối cảnh đó, Liên Xô coi CNPX là kẻ thù nguy hiểm nhất, chủ trương hợp tác với các nước
TB Anh, Pháp để chống PX và nguy cơ chiến tranh, kiên quyết đứng về phía các nước bị CNPX xâm lược
Các nước Anh, Pháp một mặt muốn duy trì một trật tự thế giới có lợi cho mình, mặt khác xem Liên Xô là kẻ thù cần phải tiêu diệt, vì vậy họ không thành thật hợp tác với Liên Xô để cùng chống CNPX, ngược lại họ thực hiện chính sách nhượng bộ phe phát xít hòng đẩy chiến tranh về phía Liên
Xô Còn giới cầm quyền Mĩ với đạo luật trung lập thực hiện chính sách không can thiệp vào các sự kiện bên ngoài châu Mĩ Đỉnh cao của chính sách này là việc Anh, Pháp kí hiệp ước Muyních (9/1938) trao vùng Xuyđét của Tiệp Khắc cho Đức, đổi lại Đức cam kết chấm dứt mọi cuộc tôn tính
ở Châu Âu
Sau khi chiếm Áo (3/1938), Xuy-đét, Đức thôn tính toàn bộ Tiệp Khắc Không dừng lại ở đó Hítle bắt đầu gây hấn và ráo riết chuẩn bị chiến tranh với Ba Lan
Như vậy, sau chiến tranh thế giới thứ nhất một trật tự thế giới mới được hình thành theo hệ thống
Hòa ước Vécxai – Oasinhtơn Chính sự phân chia và phát triển không đều đã khiến cho mâu thuẫn giữa các nước đế quốc ngày càng gay gắt, đe dọa nền hòa bình mong manh của thế giới Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933) bùng nổ đã đẩy mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm, sự xuất hiện của CNPX cùng với việc tăng cường chạy đua vũ trang, đẩy mạnh xâm lược ở nhiều khu vực trên thế giới Cùng với chính sách dung dưỡng, nhượng bộ phe phát xít của Anh – Pháp – Mĩ đã tạo điều kiện cho phe phát xít gây ra chiến tranh Có thể nói Anh, Pháp, Mĩ phải chịu một phần trách nhiệm trong việc để cho chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
Hoạt động 2: Tìm hiểu diễn biến của chiến tranh
Trang 10a Mục tiêu:
Hs trình bày được diễn biến chính của 2 cuộc chiến tranh
b Phương thức:
Hoạt động cặp đôi: Gv cho hs đọc SGK kết hợp quan sát lược đồ
Anh
Pháp
Bun -ga-ri
Nga
Áo – Hung
Xéc-bi
Ai-len
Ru-ma-ni
LƯỢC ĐỒ CHIẾN TRƯỜNG CHÂU ÂU ( 1914-1918)
HY LẠP THỔ NHĨ KỲ
Phe liên minh Phe hiệp ước CHÚ GIẢI
Biên giới quốc gia
28/7/1914, Áo - Hung tấn công Xécbi
- 1/8, Đức tấn công Nga
3/8, Đức tấn công Pháp
4/8, Anh tuyên chiến với Đức
Chiến tranh bùng nổ
Trang 11Hoàn thành bảng sau
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI I
Giai đoạn
1(1914-1916)
Giai đoạn
2(1917-1918)
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI II
9/1939 đến
6/1941
Châu Âu
- Hs báo cáo kết quả những việc đã làm
- Gv nhận xét chốt ý
Trang 12c Gợi ý sản phẩm:
II DIỄN BIẾN CỦA CHIẾN TRANH THẾ GIỚI:
1 Chiến tranh thế giới thứ nhất.
1914 – 1916 - Đức tập trung lực lượng về phía Tây nhằm thôn tính Pháp Do Nga tấn công Đức
ở Phía Đông nên Pháp được cứu nguy Kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của Đức thất bại
- 1916 hai phe chuyển sang thế cầm cự
- Hai phe lôi kéo nhiều nước tham gia, sử dụng nhiều vũ khí hiện đại → hàng triệu người chết và bị thương
(1917-1918) - 2/1917 Cách mạng tháng Hai ở Nga diễn ra, phong trào cách mạng thế giới dâng
cao
- Mĩ tham chiến và đứng về phe Hiệp ước.Phe Liên minh liên tiếp thua trận
11/11/1918 Đức đầu hàng vô điều kiện Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với thất bại hoàn toàn thuộc về phe Liên minh
2 Chiến tranh thế giới thứ hai
9/1939 đến
6/1941 Châu Âu Chiến tranh bùng nổ, Đức thôn tính và thống trị hầu hết các nước châu Âu
9/1940 Bắc Phi Đức , I-ta-li-a đánh chiếm Bắc Phi
6/1941 Liên Xô Đức bất ngờ tấn công và nhanh chóng tiến sâu vào lãnh
thổ của Liên Xô theo ba hướng.
12/1941 Châu Á-TBD Nhật bất ngờ tấn công hạm đội Mĩ ở Trân Châu cảng
(12/1941) Mĩ tuyên chiến với Nhật, Đức, I-ta-li-a Chiến tranh lan rộng ra toàn thế giới
Hoạt động 3: Tìm hiểu kết cục và tính chất của chiến tranh
a Mục tiêu:
- Hs nắm được kết cục và tính chất của 2 cuộc chiến tranh
b Phương thức
- Gv cho hs đọc SGK kết hợp quan sát hình ảnh, bảng số liệu và trả lời các câu hỏi sau:
Trang 14- Nêu hậu quả của 2 cuộc CTTG
- Nêu tính chất của 2 cuộc CTTG
- so sánh về hậu quả của 2 cuộc chiến tranh
- Hs báo cáo kết quả những việc đã làm
c Gợi ý sản phẩm:
III KẾT CỤC CỦA CHIẾN TRANH THẾ GIỚI.
1 Kết cục.
a Chiến tranh thế giới thứ nhất.
Gây nên những tổn thất to lớn về người và của
Chỉ đem lại lợi ích cho các nước cường quốc thắng trận
Thắng lợi của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 và việc thành lập Nhà nước Xô viết đã làm cho cục diện chính trị thế giới có những chuyển biến lớn sau chiến tranh thế giới thứ nhất
b Chiến tranh thế giới thứ hai.
Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc với sự sụp đổ hoàn toàn của các nước phát xít Đức, Italia và Nhật Bản Thắng lợi vĩ đại thuộc về các dân tộc trên thế giới đã kiên cường chiến đấu chống CNPX Chiến tranh thứ hai kết thúc dẫn đến những thay đổi căn bản trong tình hình thế giới
2 Tính chất.
a Chiến tranh thế giới thứ nhất.
Đều là các cuộc chiến tranh đế quốc, xâm lược, phi nghĩa
- Trong chiến tranh thế giới thứ hai, khi Liên Xô tham chiến đã làm cho tính chất của cuộc chiến tranh thay đổi, từ cuộc chiến tranh đế quốc trở thành cuộc chiến tranh của các lực lượng dân chủ, tiến bộ chống chủ nghĩa phát xít
4 Luyện tập:
a Mục tiêu:
- Giúp cho hs hệ thống lại kiến thức của toàn chủ đề hoặc một mục của chủ đề dạy
b Phương thức
Gv giao nhiệm vụ cho hs trả lời câu hỏi vào phiếu học tập, vở ghi:
- So sánh hậu quả và tính chất của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918) và cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai (1929 – 1933)
Nội dung Chiến tranh thế giới thứ nhất Chiến tranh thế giới thứ hai Hậu quả
Tính chất
c Gợi ý sản phẩm:
Nội dung Chiến tranh thế giới thứ nhất Chiến tranh thế giới thứ hai