Tiểu thuyết của đỗ tiến thụy nhìn từ lí thuyết tự sự (tóm tắt)

1 MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài 1 1 Tiếp cận văn học từ góc nhìn tự sự học là một hướng nghiên cứu khá mới mẻ và giàu tiềm năng ở Việt Nam Nếu cho rằng hướng nghiên cứu thi pháp học đã trở thành một cuộc.

MỞ ĐẦU

1.Lí do chọn đề tài

1.1 Tiếp cận văn học từ góc nhìn tự sự học là một hướng nghiên

cứu khá mới mẻ và giàu tiềm năng ở Việt Nam Nếu cho rằng hướng nghiên cứu thi pháp học đã trở thành một cuộc cách mạng trong nghiên cứu văn chương thì tự sự học xứng đáng được coi là một nhánh phát triển mạnh mẽ, góp phần làm thay đổi hệ hình tư duy trong lí luận và đào tạo Soi chiếu tác phẩm từ góc nhìn tự sự, chúng

ta có thể bám sát văn bản, có những cái nhìn thực chứng, khoa học về thế giới văn chương Đó là những ưu điểm vượt trội mà những người làm công tác nghiên cứu đều có thể nhận ra

1.2 Đỗ Tiến Thụy sinh ngày 12 tháng 10 năm 1970 tại Tốt Động,

Chương Mĩ, Hà Tây Anh nhập ngũ năm 1988 và công tác tại Sư đoàn 10, Binh đoàn Tây Nguyên (1988-2002) Trong quân đội, Đỗ Tiến Thụy được đào tạo trở thành nhân viên tài chính Thế nhưng, sau ba năm quay cuồng với những con số và tiền nong, anh luôn cảm thấy nhàm chán Rồi bằng tình yêu ngấm ngầm với văn chương, Đỗ Tiến Thụy khiến đồng đội ngạc nhiên khi có tên ở hộp thư cộng tác viên trên mặt báo Từ điểm khởi đầu đó, anh miệt mài viết văn và kết quả là nhận được rất nhiều giải thưởng qua các cuộc thi viết truyện ngắn Ở tuổi 35, Đỗ Tiến Thụy chính thức bước vào con đường văn nghiệp như một duyên nợ

Có ba đề tài chủ yếu trong sáng tác của Đỗ Tiến Thụy Thứ nhất,

đề tài nông thôn (bao gồm Bắc bộ và Tây Nguyên) mà nổi bật là những trì trệ, lạc hậu, cổ hủ, những phong tục tập quán gây “buồn nôn” Thứ hai, đề tài thành thị với những biến động của thời kinh tế thị trường kéo theo bao hệ lụy Điển hình là sự gãy đổ của các thang bậc giá trị trong gia đình và xã hội Thứ ba, đề tài chiến tranh gắn với hình tượng người lính Họ là những người anh dũng, kiên cường

trong trận chiến chống quân xâm lược nhưng khi trở về thời hậu chiến, nhiều người bị mất thăng bằng rơi vào những bi kịch đau đớn Quan niệm của Đỗ Tiến Thụy khi sáng tác văn chương: Quan niệm về hiện thực đời sống như một đường băng nghệ thuật; quan niệm nghề văn là lao động cơ học, nhiều vất vả và phải có sự sáng tạo không ngừng nghỉ; người viết văn phải có cảm xúc rất mạnh, mạnh hơn nhiều lần so với độc giả

1.3 Việc nắm vững lí thuyết tự sự và biết cách ứng dụng nó là

một việc làm vô cùng cần thiết với giáo viên dạy Ngữ văn trung học phổ thông Khi nắm vững rồi, chúng tôi có thể thấu hiểu được các mô hình tự sự, các cấu trúc trần thuật, các khái niệm người kể chuyện, điểm nhìn, khoảng cách trần thuật,… để tự tin hơn trong quá trình hướng dẫn học sinh tiếp cận với những truyện ngắn, tiểu thuyết ở nhà trường Đó còn là cơ sở vững chắc giúp chúng tôi có động lực đi theo con đường nghiên cứu khoa học

Xuất phát từ các lí do trên, chúng tôi quyết định chọn đề tài: Tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy nhìn từ lí thuyết tự sự Hi vọng, thông

qua đề tài này, chúng ta sẽ có cái nhìn cận cảnh và trân trọng hơn những giá trị ẩn tàng trong các sáng tác của Đỗ Tiến Thụy

2 Lịch sử vấn đề

2.1 Những nghiên cứu về văn xuôi của Đỗ Tiến Thụy

Khi đọc tập truyện ngắn Vết thương thành thị, Nguyễn Hà Thanh nhận ra cảm hứng chủ đạo là bi hài kịch; điểm nhìn trần thuật đa

phần là điểm nhìn của nhân vật tôi; nghệ thuật nhại rất da dạng Viết

về tập truyện ngắn này còn có các bải viết: Quỳnh Yên với Vết thương thành thị trên trang sachhay.org; Xuân Viên với bài viết Vết thương thành thị - Một góc khuất thời đô thị hóa đăng trên baocantho.com.vn; Lê Hương Thủy với Truyện ngắn đương đại về đề tài đô thị…

Khi giới thiệu về tập truyện ngắn Người đàn bà đợi mưa của Đỗ Tiến Thụy, trang https://iread.vn viết: "Người đàn bà đợi mưa" - một câu chuyện xúc động về di chứng chiến tranh khiến người lính không dám yêu, không dám gắn bó với người phụ nữ luôn khát khao hạnh phúc”

Về tiểu thuyết Màu rừng ruộng, có Anh Vân với bài viết Màu rừng ruộng; Bùi Công Thuấn với Sắc màu nhân gian trong tiểu thuyết Màu rừng ruộng…

Về tiểu thuyết Con chim joong bay từ A đến Z, Đậu Dung ở bài viết Đỗ Tiến Thụy tự “làm mịn” mình trong tiểu thuyết mới chia sẻ

về quá trình sáng tác tác phẩm này Nguyễn Trương Quý có bài viết

Con chim joong bay từ A đến Z; Nhà văn Hồ Anh Thái viết bài Đỗ Tiến Thụy khép lại quá trình A đến Z

2.2 Những nghiên cứu về đặc điểm tự sự trong tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy

Hiện tại, Đỗ Tiến Thụy chỉ có hai cuốn tiểu thuyết trong sự

nghiệp là Màu rừng ruộng và Con chim joong bay từ A đến Z Bàn về

đặc điểm tự sự của hai tác phẩm này, chúng tôi thấy có khá nhiều ý kiến nằm rải rác ở các bài báo, bài nghiên cứu Để có cái nhìn cụ thể, chúng tôi sẽ nhắc lại ý kiến, nhận định, đánh giá với từng tác phẩm một

Màu rừng ruộng xuất bản năm 2006 và ngay lập tức gây được tiếng vang Bùi Công Thuấn trong bài viết Sắc màu nhân gian trong tiểu thuyết Màu rừng ruộng đã đưa ra đánh giá về nhân vật, ngôn từ, cách kể truyện và điểm nhìn tự sự Hoài Nam trong bài viết Từ chiến tranh đến hòa bình, lời thú của con chim và khẩu súng máy có đề cập:

“Màu rừng ruộng là tiểu thuyết đơn tuyến”

Còn trong bài Ba cuốn sách của nhà văn Đỗ Tiến Thụy, Hoài Nam tiếp tục viết: “Màu rừng ruộng là một nỗ lực lạ hóa cấu trúc

hình thức văn bản để gây chú ý nơi người đọc của nhà văn” Ngoài ra,

Hoài Nam còn soi xét tiểu thuyết này từ góc nhìn liên văn bản và

diễn ngôn Trong luận văn thạc sĩ Tiểu thuyết về đề tài chiến tranh của ba nhà văn trẻ (Trên cứ liệu ba tác phẩm Màu rừng ruộng của

Đỗ Tiến Thụy, Bên dòng Sầu Diện của Nguyễn Đình Tú, Biển xanh màu lá của Nguyễn Xuân Thủy), tác giả Nguyễn Bích Ngọc đã bàn về nhiều yếu tố liên quan đến khía cạnh tự sự trong tiểu thuyết Màu rừng ruộng như không gian tự sự, thời gian tự sự, ngôn ngữ

Về tiểu thuyết Con chim joong bay từ A đến Z, trong bài viết Cái nhìn lập thể đời sống, Bùi Việt Thắng đã bao quát nhiều phương diện

tự sự Theo ông, có ba khối nguyên liệu, chất liệu được vò nhuyễn trong cuốn sách này Ông chú ý đến lối kiến tạo câu văn ngắn tạo tốc

độ Bàn về người kể chuyện, Hồ Anh Thái trong bài viết Đỗ Tiến Thụy: khép lại quá trình A đến Z đánh giá: “Tự sự của con chim ngay

từ những trang đầu làm cho không khí vào truyện có phần hơi nhẹ nhõm… Tự sự của khẩu súng ngay từ đầu đã báo hiệu một kết cục dữ dội” Hoài Nam trong bài viết Từ chiến tranh đến hòa bình, lời thú của con chim và khẩu súng máy đánh giá: “Con chim joong…” là tiểu thuyết đa tuyến, đan xen ba giọng kể” Về thời gian tự sự, bài viết cho biết: “Thời gian của truyện kể trong “Con chim joong…” cũng liên tục được đảo chiều” Ngoài ra còn có các bài viết Đỗ Tiến Thụy và Con chim joong bay từ A đến Z (Quốc Định); Con chim joong bay từ A đến Z (Nguyễn Trương Quý )…

Qua khảo sát ở trên, chúng tôi thấy có khá nhiều bài viết về tác phẩm của Đỗ Tiến Thụy Trong đó, nhiều bài đã bàn về tiểu thuyết của anh từ góc nhìn lí thuyết tự sự Tuy nhiên, tất cả chỉ mới dừng lại

ở những nhận định, đánh giá mang tính khái quát bước đầu chứ chưa

đi vào chiều sâu, cụ thể; chưa tổng hợp thành một công trình khoa

học hoàn chỉnh Vì vậy, đề tài Tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy nhìn

từ lí thuyết tự sự là hoàn toàn mới

3 Mục đích nghiên cứu

Đề tài Tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy nhìn từ lí thuyết tự sự

sẽ khái lược một số phạm trù cơ bản của lí thuyết tự sự Từ lí thuyết

ấy, chúng tôi nhận diện được người kể chuyện, điểm nhìn nghệ thuật, cốt truyện, kết cấu tự sự, diễn ngôn nghệ thuật và giọng điệu tự sự trong tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy Qua đó, luận văn sẽ giúp cho mọi người có cái nhìn đầy đủ, sâu sắc về cái hay, cái đẹp ở tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy trong dòng chảy văn chương đương đại

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn hệ thống hóa và minh giải những đặc điểm chính trong

nghệ thuật tự sự ở tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những đặc điểm chính trong nghệ thuật tự sự ở thể loại tiểu thuyết của nhà văn Đỗ Tiến Thụy

5.2 Phạm vi nghiên cứu

Để làm rõ mục đích, nhiệm vụ và đối tượng nghiên cứu, luận văn

tập trung khảo sát hai tác phẩm:

+ Tiểu thuyết Màu rừng ruộng, Nxb Trẻ, 2017

+ Tiểu thuyết Con chim joong bay từ A đến Z, Nxb Trẻ, 2017

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Vận dụng lí thuyết tự sự

6.2 Phương pháp so sánh, đối chiếu

6.3 Phương pháp thống kê, phân loại

-Thao tác hỗ trợ: phân tích, tổng hợp

7 Đóng góp mới của luận văn

- Luận văn phác thảo khá đầy đủ, chi tiết về các phương diện trong

nghệ thuật tự sự ở tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy Đồng thời, gián tiếp khẳng định vị trí, chỗ đứng của tác giả này trên văn đàn văn học Việt Nam đương đại

- Luận văn sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho những ai quan tâm đến lí thuyết tự sự và các sáng tác của Đỗ Tiến Thụy

- Luận văn còn góp phần nhận diện, phản ánh các xu thế vận động mới mẻ trong đời sống của văn xuôi Việt Nam đương đại

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục các công trình của tác giả,

Tài liệu tham khảo, Phụ lục, phần nội dung chính của luận văn gồm

1.1.1 Khái lược về người kể chuyện

Người kể chuyện là một yếu tố của tự sự Người kể chuyện nghĩa đen là người kể (câu chuyện) cho người nghe Đó là nhân vật trung tâm của tự sự, là một nhân vật đặc biệt trong tác phẩm tự sự được hư cấu nên để kể lại câu chuyện theo ý đồ nghệ thuật của tác giả Nó là sản phẩm của trí tưởng tượng, tài năng sáng tạo của nhà văn Nó giúp

nhà văn chuyển tải những thông điệp về hiện thực, về thế giới, về con người dưới những nhãn quan khác nhau

Có rất nhiều cách phân loại kiểu người kể chuyện khác nhau trong nghệ thuật tự sự Luận văn đồng tình và đi theo cách phân loại của Trần Đình Sử Ông chia người kể chuyện làm ba kiểu chủ yếu: người

kể chuyện ở ngôi thứ nhất, người kể chuyện ở ngôi thứ hai, người kể chuyện ở ngôi thứ ba

Qua nghiên cứu, chúng tôi thấy trong cuốn Tự sự học lý thuyết và ứng dụng do Trần Đình Sử chủ biên đã phân tích rất rõ bốn chức

năng quan trọng của người kể chuyện trong tác phẩm tự sự Bao gồm: chức năng kĩ thuật (kể, tả và mở, kết); chức năng giao tiếp; chức năng nghệ thuật; chức năng quy thuộc

1.1.2 Các dạng thức người kể chuyện trong tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy

1.1.2.1 Người kể chuyện ngôi thứ nhất

Người kể chuyện ngôi thứ nhất xuất hiện trực tiếp có thể là một nhân vật tự kể chuyện mình (cái tôi trải nghiệm) hoặc kể chuyện người khác (cái tôi chứng kiến) Trong hai tiểu thuyết của Đỗ Tiến

Thụy mà chúng tôi khảo sát, Con chim joong bay từ A đến Z đã sử

dụng ngôi kể thứ nhất qua hai hình tượng nhân vật rất sống động là con chim joong và khẩu súng máy M134

1.1.2.2 Người kể chuyện ngôi thứ ba

Ở ngôi thứ ba, người kể chuyện phải tự giấu mặt, ẩn mình đi Không xuất đầu lộ diện nhưng người kể lại có mặt ở tất cả mọi nơi, mọi sự kiện liên quan đến nhân vật chính Họ đảm nhiệm chức năng

kể chuyện, kết nối, tổ chức các yếu tố trong truyện

Tiểu thuyết Màu rừng ruộng của Đỗ Tiến Thụy được kể theo

ngôi thứ ba Chúng ta phải đọc hết, đọc kĩ cuốn tiểu thuyết dày 342 trang mới nhận ra điều này Bởi nếu đọc lướt qua thì chúng ta sẽ bị

nhầm lẫn về ngôi của người kể chuyện Tiểu thuyết kể về cuộc đời của nhân vật chính tên Vinh Người đọc cứ tưởng câu chuyện được

kể qua lời của đại đội trưởng Tấn Thế nhưng không phải vậy Cuối tác phẩm, Đỗ Tiến Thụy mới tiết lộ là nhân vật tôi gặp Đại đội trưởng Tấn ở trên đỉnh đồi 281 của thị trấn PleiKần để chờ xe chở những hài cốt liệt sĩ về quy tập tại nghĩa trang biên giới Nhân vật tôi được anh Tấn trao cho cuốn sổ dày của liệt sĩ Vinh cũng như kể cho nghe câu chuyện về cậu ta Như vậy, nhân vật tôi – người kể chuyện trong trường hợp này xuất hiện ở ngôi thứ ba, được nghe và đọc cuốn

sổ liệt sĩ rồi mới kể lại cho chúng ta một câu chuyện hấp dẫn đầy màu sắc của rừng và ruộng

1.1.2.3 Người kể chuyện hỗn nhập

Người kể chuyện hỗn nhập là dạng thức lời của nhân vật thường

có xu hướng hòa nhập vào lời của người kể chuyện Do vậy, khoảng cách giữa nhân vật và người kể chuyện được rút ngắn tối đa Có khi

ta khó lòng nhận diện được đâu là lời nhân vật, đâu là lời người kể chuyện Thực tế, với kiểu kể chuyện này, người kể chuyện đóng một lúc rất nhiều vai khác nhau Họ có thể đóng vai người kể chuyện, đóng vai nhân vật tham gia vào câu chuyện, vai người thuật lại câu chuyện

Trong cả hai tiểu thuyết Màu rừng ruộng và Con chim joong bay

từ A đến Z của Đỗ Tiến Thụy, độc giả sẽ thấy xuất hiện hình thức

người kể chuyện hỗn nhập Chúng tôi đơn cử một số đoạn văn có dạng thức người kể chuyện này: đoạn Vinh phản ứng trước lời nhắc nhở của chị Sự về việc thi hỏng, đoạn Vinh bị bắt về làng Sập, đoạn

Kíp kể cho Vinh nghe về Yàng (Màu rừng ruộng); đoạn cụ Tướng

nghe và phản ứng về cuộc gọi nặc danh tố cáo con cụ nhận hối lộ,

đoạn ông Khoa ở nhà ăn nghe nhân viên bàn tán về mình (Con chim joong bay từ A đến Z)

1.2 Điểm nhìn tự sự trong tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy

1.2.1 Khái lược về điểm nhìn tự sự

Điểm nhìn tự sự là yếu tố cơ bản nhất tạo nên phương thức tự sự của tác phẩm Khi xác định được điểm nhìn tự sự, nhà văn sẽ định hướng con đường phát triển trong tác phẩm của mình Điểm nhìn (point of view) là chỗ đứng, là góc nhìn, là vị trí mà từ đó người kể đứng ra kể chuyện, bình giá về mọi hiện tượng, sự vật, con người được kể đến

1.2.2 Biểu hiện điểm nhìn tự sự trong tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy

1.2.2.1 Điểm nhìn khách quan – bên ngoài

Điểm nhìn bên ngoài tức là chủ thể tự sự giữ khoảng cách nhất định đối với đối tượng được đề cập Chính nhờ khoảng cách ấy mà anh ta có thể thu nhận được những biểu hiện bên ngoài của nhân vật như: cử chỉ, lời nói, diện mạo, trang phục,… chứ không có khả năng thấu hiểu nội tậm của họ

Điểm nhìn này tập trung chủ yếu ở tác phẩm Màu rừng ruộng

Chúng tôi khảo sát một số đoạn văn thuộc phần Gió vàng, Hoa xanh, Chim đen trong tiểu thuyết này để mọi người hiểu hơn về hoàn cảnh, hành động, tính cách của nhân vật Vinh

1.2.2.2 Điểm nhìn chủ quan – bên trong

Nếu điểm nhìn bên ngoài – khách quan người kể chuyện giữ khoảng cách với nhân vật thì ở điểm nhìn chủ quan – bên trong khoảng cách ấy bị rút ngắn, thu hẹp, thậm chí có thể nhập vào lời của nhân vật theo kiểu nửa trực tiếp

Trong tiểu thuyết Con chim joong bay từ A đến Z, tác giả Đỗ Tiến

Thụy đã liên tiếp sử dụng điểm nhìn này qua hai người kể chuyện chủ yếu là con chim joong và khẩu đại liên M134 Hai nhân vật này

tự xưng tôi để kể chuyện mình, chuyện của người khác khi được

chứng kiến và có khả năng tự bộc lộ những tâm tư, tình cảm hoặc những nhận xét, đánh giá của chính mình

1.2.2.3 Đa bội hóa điểm nhìn

“Đa bội hóa điểm nhìn là trường hợp tồn tại cùng lúc nhiều điểm nhìn khác nhau Các điểm nhìn không những di chuyển mà còn chồng chéo lên nhau, đan chéo vào nhau mở ra cho người đọc những khám phá mới mẻ về đối tượng” Cốt lõi tạo nên sự đa bội hóa điểm nhìn là ở tính đối thoại trong văn bản

Đỗ Tiến Thụy đã sử dụng hình thức đa bội hóa điểm nhìn trong

hai cuốn tiểu thuyết Màu rừng ruộng và Con chim joong bay từ A đến Z Chính nhờ hình thức này mà nhân vật, sự việc được soi ngắm

ở nhiều góc độ khác nhau Ví dụ qua đoạn Lục thổ dân bị trừng phạt

vì hãm hiếp cô giáo Phương, vợ A Đéc đòi về làng lên rẫy (Màu rừng ruộng); cụ Tướng về thăm cụ Trưởng rồi mọi người bàn tán về công cuộc chống tham nhũng (Con chim joong bay từ A đến Z)

* Tiểu kết chương 1

Người kể chuyện có vai trò quan trọng trong tác phẩm tự sự

Với tiểu thuyết Màu rừng ruộng và Con chim joong bay từ A đến Z,

Đỗ Tiến Thụy đã linh hoạt ở việc sử dụng hình thức người kể chuyện Chính sự linh hoạt này đã giúp tác giả mở rộng biên độ tự sự, kết nối các sự kiện, nhân vật một cách thuần thục trong từng tác phẩm Với điểm nhìn chủ quan – bên trong, khách quan – bên ngoài và

đa bội hóa điểm nhìn, Đỗ Tiến Thụy đã dùng ngòi bút của mình như một chiếc ống kính quay phim để quan sát, soi tỏ cuộc sống dưới nhiều khía cạnh khác nhau

Chương 2 CỐT TRUYỆN VÀ KẾT CẤU TỰ SỰ

TRONG TIỂU THUYẾT CỦA ĐỖ TIẾN THỤY 2.1 Cốt truyện trong tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy

2.1.1 Khái lược về cốt truyện trong lí thuyết tự sự

Có nhiều định nghĩa khác nhau về cốt truyên Tuy nhiên, theo chúng tôi cách định nghĩa của Trần Đình Sử là cụ thể, toàn diện nhất:

“Cốt truyện là một chuỗi các sự kiện được tạo dựng trong tác phẩm

tự sự và kịch Một số văn bản trữ tình cũng có yếu tố cốt truyện Khái niệm cốt truyện nhằm tách truyện thành hai thành phần: Một phần là chuỗi các sự kiện rất đặc trưng cho thể loại tự sự và kịch, một phần khác quan trọng không kém là các yếu tố miêu tả, lời kể, lời bình Thiếu các yếu tố này thì truyện không thể thành truyện”

Cốt truyện có vai trò quan trọng trong các tác phẩm tự sự Nó kết dính các sự kiện thành một chuỗi hoàn chỉnh; tạo ra trường hành động cho nhân vật và cho phép tác giả thể hiện, lí giải tính cách nhân vật; bộc lộ các mâu thuẫn, xung đột trong cuộc sống; tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn với độc giả

2.1.2 Các dạng thức cốt truyện tiêu biểu trong tiểu thuyết của

Đỗ Tiến Thụy

2.1.2.1 Cốt truyện nghịch đảo, đan xen quá khứ - hiện tại

Cốt truyện nghịch đảo, đan xen giữa quá khứ - hiện tại là dạng thức cốt truyện mà ở đó có sự đối lập giữa quá khứ và hiện tại, có sự đồng hiện của cả hai thời điểm theo dòng hồi tưởng của các nhân vật Trong hai cuốn tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy mà luận văn khảo sát, chúng tôi thấy đều có dạng thức cốt truyện này Tuy nhiên, đậm

đặc hơn cả vẫn là ở tác phẩm Con chim joong bay từ A đến Z Mỗi

nhân vật trong tác phẩm này đều có một cuộc đời, một số phận với những thời đoạn khác nhau Sự nghịch đảo, đan xen giữa quá khứ - hiện tại trong câu chuyện của từng đối tượng được gửi gắm qua các nhân vật: con chim joong, khẩu đại liên M134, cụ Tướng, Khoa, lão Bẩm,… Với chúng tôi, sức nặng của kiểu cốt truyện này được dồn tụ vào nhân vật Nguyễn Kim Khoa – một trong những nhân vật chính

của tiểu thuyết Nhờ đó mà chúng ta hiểu rõ hơn về những kỉ niệm vốn giấu kín, chôn chặt trong cõi thẳm sâu của tâm hồn nhân vật

2.1.2.2 Cốt truyện với sự tham gia của các thành phần ngoại truyện

Trong quá trình phát triển cốt truyện, các tác giả đã có chủ đích đan xen vào đó những thành phần ngoại truyện Cụ thể là những đoạn văn miêu tả ngoại hình nhân vật, miêu tả nội tâm, miêu tả cảnh, những lời trữ trình ngoại đề, những nhận xét mang tính triết lí, những bài thơ/câu thơ, những bức thư,…

Tiếp cận hai tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy, chúng tôi nhận thấy trong cốt truyện của chúng có sự tham gia của rất nhiều thành phần ngoại truyện Tiêu biểu như những bài thơ, bài ca, bài vè, mang tính dân dã, đời thường; hình thức bức thư; miêu tả cảnh; miêu tả ngoại hình; miêu tả nội tâm nhân vật… Các thành phần trên đã cộng hưởng

và bổ trợ để giúp cho câu chuyện mà Đỗ Tiến Thụy kể càng lôi cuốn, hấp dẫn đối với bạn đọc

2.1.2.3 Cốt truyện với sự tham gia của các yếu tố kì ảo

Đưa các yếu tố kì ảo vào những câu chuyện là cách thức đã được

sử dụng từ xa xưa trong văn học Những yếu tố kì ảo sẽ mang đến cho người đọc cảm giác nửa hư nửa thực Nhưng chính nó lại là một phương diện nghệ thuật quan trọng giúp nhà văn chiếm lĩnh và khám phá hiện thực

Biểu hiện của cốt truyện kì ảo hóa trong tiểu thuyết của Đỗ Tiến Thụy: Sự xuất hiện của những lực lượng siêu nhiên, bí ẩn (ma, Yàng,

mế Cợi, bóng người đàn bà); không gian mộng mị (Bãi Thú) Trong năm lần xuất hiện yếu tố kì ảo trong hai cuốn tiểu thuyết thì đã có tới bốn lần thuộc về một không gian Tây Nguyên Tìm hiểu chúng, người đọc sẽ có cái nhìn cận cảnh hơn về những phong tục tập quán