Tư duy là một quá trình nhận thức khái quát và gián tiếp những sự vật vàhiện tượng của hiện thực trong những dấu hiệu, những thuộc tính bản chất củachúng, những mối quan hệ khách quan, p
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý đo chọn đề tài
ĐBSCL được biết đến là vựa lúa của cả nước, đóng góp trên 50% sản lượnglúa, 70% sản lượng trái cây, 58% sản lượng thủy sản; chiếm 90% tổng lượng gạoxuất khẩu và 60% kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước Tuy nhiên, do địahình thấp so với mực nước biển, nằm hạ lưu sông Mêkông, tiếp giáp với biển nênĐBSCL phải đối mặt với nhiều thách thức môi trường, đặc biệt là tác động củaBĐKH toàn cầu và sự thay đổi lưu lượng dòng chảy của con sông Mêkông
Theo Kịch bản Biến đổi khí hậu (BĐKH) tại ĐBSCL của Bộ Tài nguyên vàMôi trường, nếu nước biển dâng cao thêm 1m thì khoảng 70% diện tích đất ởĐBSCL bị xâm nhập mặn, mất 2 triệu ha đất trồng lúa Hàng loạt địa phương bịchìm trong nước Cụ thể: Bến Tre, Long An, Trà Vinh, Sóc Trăng, Vĩnh Long, TiềnGiang… mất từ 40% – 50% diện tích; đồng thời 6 tỉnh có trên 400 ngàn người/ tỉnh
sẽ bị ảnh hưởng… Sẽ có rất nhiều người dân trong vùng ĐBSCL bị mất nhà đất vàruộng vườn trong thời gian không xa BĐKH sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sản xuấtnông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh lương thựccủa quốc gia Với mật độ dân số cao và hoạt động kinh tế chủ yếu là sản xuất nôngngư nghiệp các tác động của BĐKH đối với sự đa dạng sinh học, điều kiện cư trú,sức khỏe, tài sản và sinh kế của người dân, các ngành kinh tế và cơ sở hạ tầng kỹthuật… ở ĐBSCL là hết sức nghiêm trọng
Trong khi biến đổi khí hậu đã trở thành mối đe dọa toàn cầu và ĐBSCL đượcxác định là một trong những vùng bị ảnh hưởng nặng nề nhất Thế nhưng, theo mộtkết quả nghiên cứu của Viện Phát triển bền vững vùng ĐBSCL, hiện vẫn còn có tớigần một nửa số người ở ĐBSCL được hỏi chưa từng nghe nói về BĐKH Việc tăngcường thông tin tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về BĐKH đang làvấn đề bức thiết…
Có thể nhận thấy rằng Long An có những bất lợi nhiều hơn so với các tỉnhkhác ở ĐBSCL như không trực tiếp tiếp cận nguồn nước sông Mê Công cũng nhưkhông tiếp giáp trực tiếp với biển, tuy nhiên cũng bị ảnh hưởng bởi lũ sông MêCông và xâm nhập mặn cũng như bão từ biển vào đồng bằng
Trang 2Về điều kiện tự nhiên khác cũng bất lợi như đất có địa hình trũng thấp, lại bịnhiễm phèn và mặn trên phần lớn diện tích Nằm trong vùng ít mưa của ĐBSCL Vìvậy thường bị thiệt hại do phèn, xâm nhập mặn, lũ và hạn, ảnh hưởng đến sự ổnđịnh phát triển trong vùng nói chung và nông nghiệp nói riêng.
Sự gia tăng sử dụng nước của các nước thượng lưu làm suy giảm dòng chảy về
hạ lưu đồng bằng làm tăng nguy cơ gia tăng xâm nhập mặn so với hiện tại Hơn thếnữa, những diễn biến thay đổi khí hậu, đặc biệt xét đến yếu tố nước biển dâng, diễnbiến ngập lụt và xâm nhập mặn sẽ ngày càng trở lên phức tạp, ngập không chỉ xảy
ra ở điều kiện có lũ thượng lưu và mưa lớn mà có thể xảy ra ngay trong điều kiệnthời tiết khô hạn có xét đến nước biển dâng 0,5m đến 1m Xâm nhập mặn có thểđến sớm hơn làm ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, các điều kiện tự nhiên hiện
đã bất lợi lại càng trở lên bất lợi hơn Tuy nhiên cũng có thể nhận thấy rằng, biếnđổi khí hậu, nước biển dâng có thể làm mực nước nội đồng cao hơn, nếu quản lýkhai thác hợp lý có thể làm tăng diện tích tưới tự chảy, hạn chế tác động của đấtphèn
Hiện nay, đã có nhiều nghiên cứu biến đổi khí hậu với những phương phápkhác nhau, chúng đã mang lại nhiều lợi ích khi đã dự báo được các tác động khi xảy
ra biến đổi khí hậu nhưng nó chưa tạo ra một cách nhìn tổng quát, giúp mọi ngườikhông thể đánh giá được các tác động cũng như đưa ra được các biện pháp ứng phómột cách tốt nhất
Sử dụng phương pháp bản đồ tư duy có thể giúp cho mọi người có một cáchnhìn tổng quát và đưa ra các biện pháp ứng phó một cách tốt nhất, phù hợp nhất chotừng vùng
Từ đó, tác giả đã chọn đề tài “Nghiên cứu áp dụng phương pháp bản đồ
tư duy để xây dựng kế hoạch ứng phó biến đổi khí hậu bảo vệ tài nguyên nước bền vững, điển hình tại huyện Cần Đước, tỉnh Long An”
2 Mục đích nghiên cứu
Mục tiêu chính của nghiên cứu này là sử dụng bản đồ tư duy nhằm xây dựngthí điểm mô hình đánh giá các rủi ro, tác động của biến đổi khí hậu và nước biểndâng đối với huyện Cần Đước Đồng thời, xây dựng chiến lược thích ứng với biếnđổi khí hậu dựa trên sự tham gia đóng góp ý kiến của cộng đồng
Trang 33 Nội dung thực thực đề tài:
- Thu thập thông tin về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện CầnĐước
- Nêu tổng quan về phương pháp Bản đồ tư duy
- Áp dụng phương pháp Bản đồ tư duy để đưa ra các đánh giá rủi ro, tácđộng của biến đổi khí hậu
- Thu thập ý kiến đánh giá của cộng đồng, chuyên gia đối với các biện pháp
đã đưa ra
- Xây dựng kế hoạch ứng phó biến đổi khí hậu cho huyện Cần Đước
4 Phương pháp thực hiện đề tài
- Phương pháp thống kê, thu thập thông tin:
+ Thu thập tài liệu tổng quan về huyện Cần Đước và tình hình kinh tế xã hộitrên địa bàn
+ Thu thập tài liệu về tình hình biến đổi cũng như các tác động của biến đổikhí hậu
+ Tìm hiểu về phương pháp bản đồ tư duy và hiệu quả của nó
+ Thu thập ý kiến của các hộ nông dân về các vấn đề quan tâm khi biến đổikhí hậu xảy ra
- Phương pháp chuyên gia
Tham khảo ý kiến chuyên gia về các tác động của biến đổi khí hậu cũng như
ý kiến về các biện pháp, kế hoạch đưa ra để quản lý tài nguyên ngước
- Phương pháp đánh giá nhanh
Đánh giá một cách tổng quan về các tác động cũng như biện pháp đưa ra đểquản lý tài nguyên nước
- Phương pháp chuyên gia:
Đề tài có tham khảo ý kiến các nhà chuyên môn, cán bộ quản lý trên địa bànhuyện Cần Đước nói chung và tỉnh Long An nói riêng để rút ra kết luận khoa học
Trang 4CHƯƠNG I TỔNG QUAN PHƯƠNG PHÁP SƠ ĐỒ DUY I.1 Giới thiệu đôi nét về tư đuy
I.1.1 Tư duy là gì?
Tư duy là một quá trình nhận thức khái quát và gián tiếp những sự vật vàhiện tượng của hiện thực trong những dấu hiệu, những thuộc tính bản chất củachúng, những mối quan hệ khách quan, phổ biến của chúng, đồng thời cũng là sựvận dụng sáng tạo những kết luận khái quát đã thu được vào những dấu hiệu cụ thể,
dự đoán được những thuộc tính, hiện tượng, quan hệ mới
Tư duy là một hình thức hoạt động của hệ thần kinh thể hiện qua việc tạo racác liên kết giữa các phần tử đã ghi nhớ được chọn lọc và kích thích chúng hoạtđộng để thực hiện sự nhận thức về thế giới xung quanh, định hướng cho hành vi phùhợp với môi trường sống Tư duy là sự hoạt động, là sự vận động của vật chất, do
đó tư duy không phải là vật chất Tư duy cũng không phải là ý thức bởi ý thức là kếtquả của quá trình vận động của vật chất
I.1.2 Các loại hình tư duy
Nhân loại đã đặt cho tư duy rất nhiều loại hình tư duy như tư duy lôgic, tưduy trừu tượng, tư duy sáng tạo, tư duy kinh nghiệm, tư duy lý luận, tư duy khoahọc, tư duy triết học v.v Về bản chất, tư duy chỉ có một, đó là sự việc hình thànhmới hoặc tái tạo lại các liên kết giữa các phần tử ghi nhớ Sự phân chia ra các loạihình tư duy nhằm mục đích hiểu sâu và vận dụng tốt tư duy trong hoạt động của hệthần kinh Có thể phân loại tư duy theo các loại dưới đây:
Phân loại theo cách thể hiện
Phân loại theo cách thể hiện được chia ra thành tư duy bằng hình tượng và tưduy bằng ngôn ngữ
- Tư duy bằng hình tượng gồm có sự tư duy hình ảnh, âm thanh Tư duy hìnhtượng còn được gọi bằng cái tên khác là tưởng tượng
- Tư duy bằng ngôn ngữ là tư duy bằng hệ thống tiếng nói Tư duy bằngngôn ngữ còn được gọi là suy nghĩ, nhiều khi tư duy ngôn ngữ cũng được gọi làtưởng tượng
Trang 5Trong tư duy hình tượng, các phần tử xuất hiện trong quá trình tư duy là cáchình ảnh, còn tư duy ngôn ngữ là các lời văn Tư duy hình tượng có tính phổ biếncao hơn tư duy ngôn ngữ
Phân loại theo cách vận hành
- Tư duy kinh nghiệm là sự vận dụng kinh nghiệm vào một quá trình nhậnthức mới hay thực hiện một công việc mới, thực hiện một công việc cũ trong điềukiện hoặc hoặc hoàn cảnh mới Tư duy kinh nghiệm xem xét, đánh giá các sự vật,
sự việc mới theo những cách thức có sẵn, cố gắng đưa sự nhận thức những sự vật,
sự việc đó về những cái đã biết và do đó thường gặp khó khăn khi tiếp xúc vớinhững sự vật, sự việc, vấn đề có nhiều sự khác lạ Tư duy kinh nghiệm dễ tạo nêncác đường mòn tư duy và tạo thành các thói quen trong tư duy
- Tư duy sáng tạo là tư duy sáng tạo vận hành không hoàn toàn dựa trên cácliên kết ghi nhớ được hình thành do các tác động từ bên ngoài mà có nhiều liên kết
do hệ thần kinh tự tạo ra giữa các vấn đề, các sự vật, sự việc tác động riêng rẽ lên hệthần kinh Tư duy sáng tạo tìm ra cách giải quyết vấn đề không theo khuôn mẫu,cách thức định sẵn Trong tư duy kinh nghiệm, để giải quyết được vấn đề đòi hỏingười giải quyết phải có đủ kinh nghiệm về vấn đề đó, còn trong tư duy sáng tạo chỉyêu cầu người giải quyết có một số kinh nghiệm tối thiểu hoặc có kinh nghiệm giảiquyết những vấn đề khác Tư duy sáng tạo là sự vận dụng các kinh nghiệm giảiquyết vấn đề này cho những vấn đề khác
- Tư duy trí tuệ cũng vận hành giống tư duy sáng tạo nhưng ở mức độ caohơn…Tư duy trí tuệ được vận hành trên cơ sở các liên kết ghi nhớ là không bền vàcác phần tử ghi nhớ có phổ tiếp nhận kích thích thần kinh rộng Liên kết ghi nhớkhông bền khiến cho các con đường tư duy cũ dễ bị xoá, phổ tiếp nhận kích thíchthần kinh rộng khiến cho các phần tử ghi nhớ có thể được kích hoạt bởi các kíchthích thần kinh từ các phần tử không nằm trong cùng liên kết ghi nhớ trước đó và vìvậy hình thành nên các con đường tư duy mới
- Tư duy phân tích: Phân tích là sự chia nhỏ sự vật, sự việc, vấn đề, sựkiện , gọi chung là các đối tượng, thành các thành phần để xem xét, đánh giá vềcác mặt cấu trúc, tổ chức, mối liên hệ giữa các thành phần, vai trò và ảnh hưởng củatừng thành phần trong các đối tượng và trên cơ sở các phân tích, đánh giá đó xácđịnh mối quan hệ và ảnh hưởng của đối tượng được phân tích tới các đối tượng
Trang 6khác Tư duy phân tích là tư duy về một đối tượng, tìm các thành phần tham gia vàođối tượng, các mối liên kết, quan hệ giữa các đối tượng, xác định các đặc điểm, tínhchất, đặc trưng, vai trò của đối tượng trong mối quan hệ với các đối tượng khác (gọichung là các yếu tố) Với việc xác định các yếu tố của một đối tượng, tư duy phântích mang tính tư duy theo chiều sâu Mức độ sâu sắc của tư duy được đánh giá qua
số lượng các yếu tố mà tư duy phân tích tìm được
- Tư duy tổng hợp: Ngược với sự chia nhỏ đối tượng, tư duy tổng hợp tậphợp các yếu tố cùng loại, các yếu tố có liên quan với nhau cho đối tượng Sự phântích cho thấy tất cả hay phần lớn các yếu tố của đối tượng, nhưng vai trò của từngyếu tố trong những hoàn cảnh, những thời điểm khác nhau có thể thay đổi, có yếu tốchủ yếu và không thể thiếu, có yếu tố hỗ trợ, có yếu tố cần cho hoàn cảnh nàynhưng không cần cho hoàn cảnh khác Tư duy tổng hợp giúp đánh giá được các tínhchất đó của từng yếu tố thuộc đối tượng và xác định thành phần, đặc điểm, tính chấtcủa đối tượng phù hợp với hoàn cảnh hiện tại Tư duy tổng hợp được thực hiện khixem xét một đối tượng xuất hiện nhiều lần tại những địa điểm và thời gian khácnhau, các đối tượng cùng dạng hoặc các đối tượng khác nhau nhau Vì vậy tư duytổng hợp cũng có thể được chia thành nhiều dạng và dẫn đến những kết quả khácnhau Tư duy tổng hợp thực hiện trên một đối tượng xuất hiện nhiều lần tại nhiềuđịa điểm khác nhau nhằm đánh giá được các yếu tố xuất hiện thường xuyên nhất và
có vai trò chính của đối tượng Tư duy tổng hợp xem xét đánh giá sự giống và khácnhau giữa các đối tượng cùng dạng và qua đó xác định xem giữa chúng có mối liên
hệ hay không và nếu có là những mối liên hệ như thế nào
Phân loại theo tính chất
- Tư duy rộng hay hẹp (còn gọi là tư duy theo chiều rộng hay tư duy theodiện) được đánh giá qua số lượng các đối tượng, các vấn đề, các sự vật, sự việckhác nhau được đề cập trong một quá trình tư duy Tính chất rộng hẹp của tư duycho thấy mức độ xem xét đối tượng tư duy trong mối quan hệ với các đối tượngkhác, trong các môi trường khác là nhiều hay ít Đối tượng được xem xét kỹ cànghơn, đánh giá đúng đắn hơn về sự cân đối, hài hoà với các đối tượng khác, với môitrường khi tư duy tìm được càng nhiều các đối tượng có quan hệ tương hỗ với nó
Tư duy rộng cũng làm cho việc tiếp nhận những tri thức, kinh nghiệm mới, những
sự thay đổi trong tư duy trở nên dễ dàng, tính sáng tạo dễ được thực hiện Điều kiện
Trang 7để có tư duy rộng là hệ thần kinh phải được tiếp nhận tri thức về rất nhiều đối tượngkhác nhau và phải tạo được những mối liên hệ giữa các đối tượng đó Một đối tượng
có thể phát huy hay hạn chế một số đặc điểm, tính chất, vai trò nào đó trong một sốmối quan hệ với các đối tượng khác Vì vậy khi cần phát huy hay hạn chế một sốyếu tố nào đó của đối tượng, có thể đặt đối tượng vào những mối quan hệ tươngứng Nếu tư duy chỉ xác định được một số mối quan hệ nào đó (tư duy hẹp) thì đốitượng chỉ có thể phát huy hoặc bị hạn chế một số yếu tố tương ứng
- Tư duy sâu hay nông là loại tư duy được đánh giá qua số lượng các yếu tốcủa một hay một nhóm đối tượng có liên quan trực tiếp được đề cập đến trong quátrình tư duy Tư duy càng sâu khi các yếu tố của đối tượng được đề cập đến càngnhiều và khi đó đối tượng sẽ trở nên rõ ràng hơn, đầy đủ hơn trong nhận thức và ýthức, đối tượng được hiểu rõ hơn và đúng hơn Tính chất tư duy sâu hay nông đượcthực hiện trên một hoặc một nhóm đối tượng, vì vậy tính chất này cũng được gọi là
tư duy theo chiều sâu và có các khái niệm tư duy nông cạn hay sâu sắc và vai tròcủa tư duy cũng được thể hiện trong từng trường hợp cụ thể
- Tư duy lôgic: Tư duy lôgic là tư duy về mối quan hệ nhân quả mang tính tấtyếu, tính quy luật Vì vậy các yếu tố, đối tượng (gọi chung là các yếu tố) trong tưduy lôgic bắt buộc phải có quan hệ với nhau, trong đó có yếu tố là nguyên nhân, làtiền đề, yếu tố còn lại là kết quả, là kết luận
- Tư duy phi lôgic là tư duy không dựa trên các mối quan hệ giữa các yếu tốcủa đối tượng hoặc giữa các đối tượng Các yếu tố không thuộc đối tượng nhưngđược gán cho đối tượng, các đối tượng không có quan hệ với nhau bị buộc chonhững quan hệ nào đó và ngược lại những yếu tố thuộc đối tượng lại bị tách khỏiđối tượng, một số mối quan hệ tất yếu giữa các đô tượng bị cắt bỏ Tư duy phi lôgic
có nguồn gốc từ sự lôgic của tư duy Lôgic của tư duy là sự kết nối có những biểuhiện của lôgic Lôgic của tư duy xuất hiện khi sự trùng lặp xuất hiện nhiều lần Nếu
sự trùng lặp mang tính quy luật thì tư duy theo sự trùng lặp này là tư duy lôgic.Nhưng nếu sự trùng lặp là kết quả của những quá trình riêng rẽ và không ảnh hưởngđến nhau thì tư duy sẽ là phi lôgic nếu tư duy gán cho các quá trình này những mốiquan hệ
- Tư duy đơn giản hay phức tạp: Tính đơn giản hay phức tạp biểu hiện ở sốlượng các yếu tố, các đối tượng, các mối quan hệ, các mối liên kết xuất hiện trong
Trang 8một quá trình tư duy Số lượng càng lớn thì quá trinhg tư duy càng phức tạp Tínhchất này biểu hiện cho khả năng tư duy của cá nhân và phụ thuộc vào hai yếu tố:Phương thức hoạt động thần kinh và số lượng các yếu tố, các đối tượng, kinhnghiệm, tri thức mà bộ não ghi nhớ được Với cùng một lượng tri thức được ghinhớ, hệ thần kinh hoạt động trí tuệ sẽ có tư duy phức tạp hơn bởi nó có thể tạo ranhiều liên kết thần kinh hơn so với hệ thần kinh có phương thức phản ứng thầnkinh Nhưng nếu lượng tri thức thấp thì tư duy trí tuệ cũng không thể có được tưduy tốt Tính phức tạp nói chung là biểu hiện của tư duy tốt, nhưng nếu phức tạpdẫn đến tình trạng không thể trình bày hay thể hiện ra được thì cũng không hay bởi
sẽ không có ai hiểu và tiếp nhận được quá trình tư duy đó
- Tư duy lý luận: nếu tư duy lôgic xem xét các đối tượng trong mối quan hệnhân quả, một chiều từ nguyên nhân tới kết quả thì tư duy lý luận xem xét mọinguyên nhân dẫn đến cùng một kết quả và ngược lại, từ kết quả tìm đến các nguyênnhân, xem xét ảnh hưởng của sự kết hợp các nguyên nhân tới kết quả Tư duy lýluận chỉ ra mọi yếu tố đã có và có thể có của đối tượng, chỉ ra các mối quan hệ đã
có và có thể có giữa các đối tượng Tư duy lý luận xem xét đối tượng trên mọi góc
độ, mọi khía cạnh và theo chiều sâu của đối tượng Tư duy lôgic có thể được thểhiện bằng hình ảnh hoặc bằng lời văn, còn tư duy lý luận chỉ được thể hiện bằng lờivăn, điều này có nghĩa là tư duy lý luận chỉ có thể được thực hiện bằng lời văn Tưduy lý luận là sự phát triển cao nhất của các quá trình tư duy
Phân loại theo nội dung
Phân loại theo nội dung là phân loại dựa trên các nội dung, phương pháp,phạm vi tư duy và các điều kiện về tư duy Theo cách phân loại này, tư duy có rấtnhiều loại và cũng không khó cho việc đặt tên dưới đây là một số loại:
- Tư duy khoa học: Tư duy khoa học là tư duy có mục đích đảm bảo sự chínhxác, hợp với các quy luật tư nhiên và dựa trên các chứng cứ xác thực Vì vậy tư duykhoa học là tư duy lôgic biện chứng duy vật Yêu cầu đối với tư duy khoa học là cáckết luận của tư duy khoa học phải kiểm chứng được và được kiểm chứng Khoa họcnghiên cứu sâu về từng hiện tượng, sự vật và các mối quan hệ trực tiếp, vì vậy tínhchất chủ yếu của tư duy khoa học là phân tích, hay đặc trưng của tư duy khoa học là
tư duy phân tích
Trang 9- Tư duy nghệ thuật: Tư duy nghệ thuật là tư duy tìm kiếm mọi hình thức thểhiện của nội dung các sự vật, sự việc, các vấn đề, nói chung là nội dung của các đốitượng tư duy và tìm những cách thể hiện rõ nhất, đặc trưng nhất, đầy đủ nhất, ấntượng nhất của các nội dung đó Nếu nói chức năng của khoa học là tìm kiếm cácyếu tố, các mối quan hệ của đối tượng thì có thể nói khoa học đi tìm nội dung củacác đối tượng đó, còn nghệ thuật lại tìm kiếm các hình thức thể hiện của các đốitượng đó Sự tiến triển của lịch sử đã làm cho nghệ thuật chỉ tập chung vào chứcnăng tìm kiếm cách thể hiện ấn tượng nhất, nghĩa là thể hiện cái đẹp Hai thủ phápchính để nghệ thuật thể hiện cái đẹp là đặt cái đẹp lên vị trí cao nhất và đặt cái đẹpvào vị trí tương phản với cái xấu Tư duy khoa học và tư duy nghệ thuật có mốiquan hệ chặt chẽ Nếu không tìm được nội dung thì nghệ thuật chẳng có gì để thểhiện, ngược lại nếu khoa học không biết cách để thể hiện những cái mà khoa họctìm ra thì chẳng ai có thể biết hoặc hiểu đó là cái gì và nó như thế nào Tư duy nghệthuật cũng còn liên quan đến nhiều loại hình tư duy khác
- Tư duy triết học: tư duy xem xét các yếu tố, các đối tượng trên mọi mốiquan hệ, cả trực tiếp và gián tiếp Đặc trưng của tư duy triết học là tư duy tổng hợp.yêu cầu đặt ra cho quá trình tư duy triết học là phải đặt các đối tượng tư duy trongmôi trường thực vận động của nó xem xét đồng thời nhiều đối tượng hoặc một đốitượng trong nhiều môi trường khác nhau để tìm ra cái chung nhất, mối quan hệ phổbiến nhất giữa các đối tượng hoặc cái đặc trưng nhất của đối tượng Với đặc trưngcủa tư duy khoa học là phân tích và của tư duy triết học là tổng hợp, khoa học vàtriết học ngày nay có mối quan hệ khăng khít và bổ sung cho nhau trong quá trìnhnhận thức thế giới (quan niệm này trước đây chưa có)
- Tư duy tín ngưỡng: Tư duy tín ngưỡng là tư duy dựa trên niềm tin khôngdựa trên các cơ sở khoa học Niềm tin xuất hiện trên cơ sở những giải thích hợp lýtrong một phạm vi nào đó về các hiện tượng Có các niềm tin dựa trên các giải thíchcủa khoa học và có các niềm tin không cần các cơ sở khoa học mà chỉ cần tạo nênmột chỗ dựa tinh thần Loại niềm tin thứ hai này tạo nên tín ngưỡng, tìm chỗ dựacho tư duy là nhu cầu của con người trước các nguy cơ đe dọa đến sự sinh tồn Khikhoa học chưa đủ sức hoặc chưa thâm nhập sâu vào đời sống của từng cá nhân thìtất yếu tư duy phải tìm đến chỗ đưa tinh thần là tín ngưỡng Tư duy tín ngưỡng chủyếu nhằm đạt đến sự cân bằng trong đời sống tinh thần, giảm căng thẳng cho hoạt
Trang 10động thần kinh và không sử dụng được trong nghiên cứu khoa học Nhưng nếu tưduy tín ngưỡng chuyển thành tư duy mê tín thì kết quả có thể làm cho hoạt độngthần kinh trở nên căng thẳng Định hướng tư duy tín ngưỡng cũng là một việc quantrọng
I.1.3 Điều kiện của tư duy
Tư duy là hoạt động cao cấp của hệ thần kinh và để thực hiện được tư duycần có những điều kiện Có các điều kiện cơ bản và điều kiện riêng cho từng loạihình tư duy
- Điều kiện cơ bản: Hệ thần kinh phải có năng lực tư duy Đây là điều kiệntiên quyết, điều kiện về bản thể Thiếu điều kiện này thì không có tư duy nào đượcthực hiện Năng lực tư duy thể hiện ở ba loại hình tư duy là kinh nghiệm, sáng tạo
và trí tuệ Ba loại hình tư duy này mang tính bẩm sinh nhưng có thể bị biến đổitrong quá trình sinh trưởng theo xu hướng giảm dần từ trí tuệ xuống kinh nghiệm,nhưng sự bộc lộ của chúng lại theo chiều hướng ngược lại, đây là biểu hiện của mốiquan hệ giữa năng lực bẩm sinh với môi trường sống và trực tiếp là môi trường kinhnghiệm
- Điều kiện riêng được đặt ra nhằm giúp cho mỗi loại hình tư duy thực hiệnđược và thực hiện tốt nhất Ví dụ muốn có tư duy về lĩnh vực vật lý thì hệ thần kinhphải có các kiến thức về vật lý Muốn tư duy về lĩnh vực nào thì phải có kinhnghiệm, tri thức về lĩnh vực đó Muốn có tư duy lý luận thì phải có sự kết hợp giữanăng lực tư duy trí tuệ với tư duy triết học và tri thức về triết học…
I.2 Tổng quan về bản đồ tư duy
I.2.1 Bản đồ tư duy là gì?
Bản đồ tư duy là một hình thức ghi chép sử dụng màu sắc và hình ảnh để mởrộng và đào sâu các ý tưởng, là sự kết hợp giữa từ ngữ, hình ảnh, đường nét, màusắc phù hợp, tương thích với cấu trúc, hoạt động và chức năng của bộ não giúpkhám phá tiềm năng vô tận của bộ não
Ở giữa bản đồ là một ý tưởng hay hình ảnh trung tâm Ý tưởng hay hình ảnhtrung tâm này sẽ được phát triển bằng các nhánh tượng trưng cho những ý chính vàđều được nối với ý trung tâm
Trang 11Các nhánh chính lại được phân thành những nhánh nhỏ nhằm nghiên cứu chủ
đề ở mức độ sâu hơn Những nhánh nhỏ này lại tiếp tục được phân thành nhiềunhánh nhỏ, nhằm nghiên cứu chủ đề ở mức độ sâu hơn nữa…
Nhờ sự kết nối giữa các nhánh, các ý tưởng cũng có sự liên kết dựa trên mốiliên hệ của bản thân chúng, điều này khiến Bản đồ tư duy có thể bao quát được các
ý tưởng trên một phạm vi sâu, rộng mà một bản liệt kê các ý tưởng thông thườngkhông thể làm được
Với phương thức tiến dần từ trung tâm ra xung quanh, Bản đồ tư duy khiến
tư duy cũng phải hoạt động tương tự Từ đó, các ý tưởng sẽ phát triển và chẳng baolâu các ý tưởng sáng tạo, trí tưởng tượng sẽ mở rộng và các vấn đề sẽ được nắm bắtmột cách nhanh nhất
I.2.2 Lịch sử phát triển của Bản đồ tư duy
Tony Buzan là người phát minh ra Bản đồ tư duy Ông sinh năm 1942 tạiLuân Đôn, Anh Năm 1964 ông nhận bằng danh dự môn tâm lý, văn chương vănminh Anh, toán học và khoa học phổ thông Ông là nhà nghiên cứu hàng đầu về não
bộ và phương pháp học tập, ông làm cố vấn cho nhiều bộ, ngành trong chính phủ,cho các tập đoàn đa quốc gia (BP,IBM,Walt Disney…) và là nhà thuyết trìnhthường xuyên của các doanh nghiệp quốc tế, các trường đại học hàng đầu Ông còn
là cố vấn cho các huấn luận viên, vận động viên Olympic quốc tế, đội chèo thuyềnOlympic và đội cờ quốc tế của Anh Ngoài ra, ông còn là chủ tịch Quỹ nghiên cứu
về não bộ (Brain Foundation), nhà sáng lập tổ chức Brain Trust và các giải vô địch
về trí nhớ và tư duy Ông đã vinh dự nhận phần thưởng Lãnh đạo YPO, là khenthưởng của EDS phần thưởng Eagle Catcher – dành cho những người đã nổ lựcthực hiện được các việc bất khả thi
Trong số những cuốn sách bán chạy nhất của ông là cuốn “Sử dụng trí tuệcủa bạn” (Use your head) và các tác phẩm khác trong bộ sách về tư duy Các tácphẩm của ông đã được xuất bản ở hơn 100 quốc gia và được dịch sang 30 thứ tiếng
Đây là câu chuyện của Tony Buzan kể về lịch sử hình thành Bản đồ tư duy “Lúc học năm thứ hai đại học, tôi bước vào thư viện, lòng đầy quyết tâm, yêu cầunhân viên thủ thư chỉ cho tôi vị trí của các sách viết về não bộ và cách sử dụng não
bộ Ngay lập tức cô ấy chỉ tôi sang khu vực sách y khoa! Khi tôi giải thích rằng tôi
Trang 12không muốn giải phẫu bộ não, mà muốn sử dụng nó, tôi được trả lời lịch sự làkhông có những cuốn sách như vậy, sửng sốt tôi rời khỏi thư viện
Vào đầu thập niên 1970, trí thông minh nhân tạo đã ra đời nên tôi có thể muamột cái máy vi tính 1 megabyte và kèm theo đó là cuốn sách hướng dẫn dày 1.000trang Thế thì trong giai đoạn văn minh được cho là tiến bộ này, khi tất cả chúng tabước vào thế giới với chiếc máy vi tính sinh học phức tạp nhất, mạnh hơn gấp hàng
tỉ lần so với bất kỳ một chiếc máy vi tính nào, thì những cuốn sách sử dụng chiếcmáy vi tính sinh học ấy ở đâu?
Thế là tôi quyết định viết một loạt sách dựa trên nghiên cứu của mình: Báchkhoa toàn thư về não bộ và cách sử dụng nó Tôi bắt đầu viết và năm 1971, khi tôiviết, hình ảnh ở chân trời ngày càng rõ nét hơn – đó là khái niệm Tư duy Mở rộng
và Lập Bản đồ Tư duy”
Bản đồ tư duy được chính thức giới thiệu với thế giới lần đầu vào mùa xuânnăm 1974 với ấn bản của cuốn đi trước được mang tên “Sử dụng Trí tuệ của bạn”(Use your head) Ngày 21 tháng 4 năm 1995, một bữa tiệc trọng đại mừng sinh nhậtđược tổ chức tại Royal Albert Hall ở Luân Đôn để ghi nhớ ngày phát hành cuốnBản đồ tư duy
Để tạo điều kiện cho những người sử dụng Tư duy Mở rộng và Bản đồ tưduy có thể hỗ trợ hay liên lạc với nhau, đồng thời để giúp các tổ chức thiện nguyện
đề xuất đưa khái niệm tư duy vào mọi chương trình học, Hội những người sử dụngBản đồ tư duy được thành lập vào năm 2000 Mục tiêu của hội là giới Tư duy Mởrộng, Lập Sơ đồ tư duy và Hiểu biết Trí tuệ cho 100% dân số trên trái đất vào trướcnăm 2010
I.2.3 Chức năng của Bản đồ tư duy
I.2.3.1 Chức năng chung
- Chức năng định hướng tư duy, phát xuất ý tưởng sáng tạo
Tư duy là quá trình phản ánh hiện thực khách quan vào trong đầu, khi đứngtrước một tình huống “có vấn đề” hoạt động tư duy của con người sẽ bắt đầu, nhưnghoạt động ấy sẽ lan man nếu không được định hướng rõ ràng Bản đồ tư duy vớihình thức là một sơ đồ được phát triển từ một ý tưởng hay hình ảnh trung tâm cần tưduy, nó sẽ được mở rộng, nghiên cứu sâu hơn bằng các nhánh chính và các nhánh
Trang 13nhỏ hơn từ nhánh chính Nhờ vậy, hoạt động tư duy của ta luôn được định hướng rõràng Bên cạnh đó, trong Bản đồ tư duy từ những ý tưởng hay hình ảnh đưa ra ở cácnhánh ta có thể tìm thêm nhiều ý tưởng sáng tạo mà có thể khi suy nghĩ ta khôngphát hiện ra Vì vậy, khi sử dụng Bản đồ tư duy ta có thể định hướng tư duy mộtcách rõ ràng và phát xuất nhiều ý tưởng sáng tạo
- Chức năng nâng cao hiệu suất ghi nhớ
Trí nhớ con người được dựa trên hai nguyên tắc cơ bản là tưởng tượng vàliên kết Bản đồ tư duy với thế mạnh là hiệu màu sắc, hình ảnh, người sử dụng sẽ dễdàng ghi nhớ các dữ kiện hơn qua sự liên tưởng, liên kết các hình ảnh do chính họnghĩ ra Với cùng một chủ đề, mỗi cá thể lại thiết kế một Bản đồ tư duy khác nhau
cả về nội dung và hình thức tùy theo thói quen tư duy và trình độ của người thiết kế,Bản đồ tư duy sẽ trở nên sinh động và dễ ghi nhớ hơn vì nó mang đậm dấu ấn cánhân Vì vậy, hiệu suất ghi nhớ sẽ được tăng cao khi sử dụng Bản đồ tư duy
- Chức năng hệ thống hóa cơ sở dữ liệu
Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay việc hệ thống hóa những kiếnthức dữ liệu mà ta có được rất quan trọng Nó giúp ta hình dung được tri thức trongmối quan hệ biện chứng với các tri thức khác trong cùng một chủ đề hay một nộidung nào đó Việc hệ thống hóa kiến thức đòi hỏi khả năng khái quát, đồng thờiphải có hiểu biết nhất định về kiến thức đó Khi hệ thống hóa kiến thức khôngnhững giúp ta ôn tập mà còn có thể kiểm tra trình độ, thói quen tư duy Nếu tri thứcđược hệ thống trong một sơ đồ dưới dạng nhánh khô cứng nó sẽ dẫn đến sự thiếulinh hoạt trong xử lí và chế biến thông tin Khi sử dụng Bản đồ tư duy, với thếmạnh là các hiệu ứng màu sắc, hình ảnh có khả năng giúp ta thoát ra khỏi sự bế tắcbằng các đường nét, các hình minh họa đầy màu sắc do chính người vẽ thể hiện.Điều này kích thích sự linh hoạt trong tổ chức và khai thác thông tin
I.2.3.2 Chức năng phương tiện dạy học
- Chức năng giáo dục, giáo dưỡng
Khi sử dụng Bản đồ tư duy, người giáo viên vẫn đảm bảo hoạt động dạy vàdẫn dắt học sinh giải quyết vấn đề, lĩnh hội kiến thức mới Ví dụ khi dạy học theohướng phát hiện và giải quyết vấn đề, giáo viên đặt học sinh vào tình huống có vấn
đề và giúp học sinh lĩnh hội không chỉ kết quả của quá trình phát hiện và giải quyết
Trang 14vấn đề mà còn làm cho học sinh có khả năng tiến hành những quá trình tự học Đầutiên, giáo viên vẽ chủ đề ở giữa bảng, cùng học sinh đưa ra những ý chính cóliênquan Tương ứng mỗi ý chính, giáo viên vẽ một nhánh chính rồi lan tỏa ra cácnhánh con nhờ việc bổ sung các ý tưởng của cả lớp Bản đồ tư duy có cấu trúc mởnên mỗi sự đóng góp ý kiến đều có thể hợp nhất trong bản đồ với sự hợp lý nhấtđịnh
- Chức năng phát triển tư duy
Bản đồ tư duy là phương tiện định hướng tư duy từ khái quát đến cụ thể hoặcngược lại; từ mục đích, mục tiêu đến hành động…đạt kết quả
Sử dụng Bản đồ tư duy trong dạy học sẽ rèn luyện cho học sinh kĩ năng sử dụng(vẽ và sử dụng) Bản đồ tư duy trong hoạt động học tập và sau này trong mọi hoạtđộng khác – bất cứ hoạt động nào đều cần phải tư duy, sắp xếp kế hoạch thực hiệnmột cách khoa học, tránh được lối làm việc tùy tiện, thử và sai mò mẫm kém hiệuquả
Bản đồ tư duy có ưu thế là các ý tưởng, sự kiện luôn được liên kết chặt chẽvới nhau, điều đó giúp học sinh có thể vận dụng sáng tạo những hiểu biết của mìnhkhi tiếp nhận, đánh giá hay giải quyết một vấn đề gặp phải, dần dần học sinh sẽ cóthói quen tư duy tốt và luôn phát triển trong quá trình nhận thức
- Chức năng giáo dục kỹ thuật tổng hợp
Việc hướng dẫn học sinh sử dụng tốt và thuần thục Bản đồ tư duy, đó cũng làmột trong những cách giáo dục kỹ thuật tổng hợp cho học sinh Nó có thể rèn luyệncho học sinh kỹ năng thực hành, dựa trên những điều đã học để tạo ra sản phẩmmới, cụ thể ở đây là những Bản đồ tư duy khác nhau cho những vấn đề khác nhau
Vì thế, việc sử dụng Bản đồ tư duy như một phương tiện hỗ trợ dạy học là điều cầnthiết
I.2.4 Quy tắc xây dựng Bản đồ tư duy
Mục tiêu của các quy tắc trong việc xây dựng Bản đồ tư duy là tự do tư duychứ không phải kìm hãm tư duy Như vậy, điều quan trọng là không nên nhầm lẫngiữa trật tự và cứng nhắc, tự do và hỗn độn Trong Bản đồ tư duy cần tuân thủnhững quy tắc sau:
a Nhấn mạnh
Trang 15Nhấn mạnh là quan trọng vì nó có tác dụng tăng trí nhớ và đẩy mạnh sángtạo Mọi kỹ thuật để nhấn mạnh đều có thể được dùng để liên kết, và ngược lại Đểđảm bảo nguyên tắc này nên sử dụng những thủ thuật sau:
- Luôn dùng một hình ảnh trung tâm:
Hình ảnh có tác dụng thu hút sự tập trung của mắt và não, kích hoạt vô sốliên kết đồng thời giúp ghi nhớ hiệu quả Hơn nữa, hình ảnh luôn hấp dẫn, lôi cuốn,gây sự thích thú, và thu hút quan tâm Nếu buộc phải dùng từ thay cho ảnh làmtrung tâm trong Bản đồ tư duy, hãy tìm cách biến nó thành hình ảnh, chẳng hạn nhưdùng kích cỡ, màu sắc và hình thức lôi cuốn
- Dùng hình ảnh ở mọi nơi trong Bản đồ tư duy; điều này sẽ tạo được sự cânbằng giữa các kỹ năng thị giác và ngôn ngữ của vỏ não, từ đó tăng cường năng lựchình dung Thói quen dùng hình ảnh trong Bản đồ tư duy sẽ khiến ta quan sát thếgiới xung quanh tường tận hơn Luyện tập kỹ năng vẽ cũng là một cơ hội để táikhám phá thế giới xung quanh mình
- Mỗi ảnh trung tâm dùng nhiều màu:
Màu sắc kích thích trí nhớ và sáng tạo, tránh sự đơn điệu, luôn cố gắng làm hình
vẽ sinh động và lôi cuốn hơn
- Dùng kích cỡ trong các ảnh và xung quanh các từ:
Kích cỡ có tác dụng làm “nổi bật”, dễ nhớ và tăng hiệu quả giao tiếp Hình
vẽ trong không gian 3 chiều hay chữ viết nổi có hiệu ứng nhấn mạnh các phần tửquan trọng trong Bản đồ tư duy
- Thay đổi kích cỡ ảnh, chữ in và dòng chữ chạy:
Thay đổi kích cỡ là cách tốt nhất để chỉ tầm quan trọng tương đối giữa cácthành phần trong cùng một phân cấp Kích cỡ lớn có tác dụng nhấn mạnh và tíchcực giúp trí nhớ
- Cách dòng có tổ chức:
Cách dòng có tổ chức làm nổi rõ hình ảnh, giúp tổ chức phân cấp, phân hạnghiệu quả Nhờ vậy, Bản đồ tư duy luôn “dễ dàng” khai triển và trông đẹp mắt
b Liên kết
Trang 16Liên kết có vai trò tăng trí nhớ và sáng tạo nên cũng rất quan trọng Trongnão, liên kết chính là công cụ tích hợp giúp chúng ta nắm bắt những cảm nghiệmtrong thế giới vật chất Đối với trí nhớ và sự hiểu biết, liên kết là then chốt
Một khi xác định ảnh trung tâm và ý chủ đạo thì khả năng liên kết của não sẽgiúp ta đi sâu vào thế giới ý tưởng, các vấn đề cần giải quyết
- Dùng mũi tên để chỉ các mối liên hệ cùng nhánh, hoặc khác nhánh:
Nhờ những mũi tên chỉ dẫn, ta sẽ nhanh chóng nhìn thấy sự liên hệ giữa cácvùng trong Bản đồ tư duy Những mũi tên này có thể chạy chỉ theo một chiều, hayphân thành nhiều mũi, và kích cỡ, hình thù cũng thay đổi Nhờ đó mà tư duy cóđịnh hướng không gian
- Dùng màu sắc:
Màu sắc là một trong những công cụ tăng cường trí nhớ và sáng tạo hiệu quảnhất Dùng màu sắc để làm ký hiệu hay phân biệt các vùng trong Bản đồ tư duy sẽlàm tăng tốc độ tiếp cận thông tin và khả năng nhớ thông tin đó, kết quả là những ýtưởng sáng tạo sẽ mở rộng cả về số lượng lẫn quy mô Các ký hiệu và biểu tượngbằng màu sắc có thể được ấn định bởi từng cá nhân hay cả nhóm
- Dùng ký hiệu:
Khi dùng ký hiệu, ta có thể lập tức tìm mối liên kết giữa các bộ phận trêncùng một trang trong Bản đồ tư duy, bất kể chúng xa hay gần nhau, có thể ký hiệubằng dấu thập chéo, vòng tròn, tam giác, và gạch dưới, hay những dấu hiệu phứctạp hơn…Ký hiệu cũng giúp tiết kiệm thời gian
c Mạch lạc
Diễn đạt không sáng sủa sẽ khó tiếp thu Một ghi chú viết vẽ nguệch ngoạc
sẽ gây trở ngại nhiều hơn là giúp cho trí nhớ vì nó đi ngược lại bản tính liên kết của
tư duy, và hạn chế tư duy mạch lạc
- Mỗi dòng chỉ có một từ khóa:
Mỗi từ có thể có đến hàng ngàn liên kết, sẽ dễ liên kết hơn nếu mỗi dòng chỉ
có một từ Hơn nữa, các cụm từ quan trọng sẽ không bị lạc mất trong đám rừng chữ,
và ta sẽ luôn có nhiều lựa chọn khác nhau
- Viết từ khóa trên vạch liên kết:
Trang 17Vạch liên kết là khung đỡ ý tưởng cho từ, cấu thành tổ chức và hiệu quả cao.Vạch liên kết không những làm tăng tính mạch lạc, giúp trí nhớ, mà còn tạo điềukiện mở rộng liên kết và khai triển.
- Vạch liên kết và các từ luôn cùng độ dài:
Bằng cách này, các từ dễ dàng được đặt kề nhau hơn, thuận lợi liên kết hơn
và sẽ dành được nhiều khoảng trống để bổ sung thông tin cho Bản đồ tư duy
- Các vạch liên kết nối liền nhau và các nhánh chính luôn nối với ảnh trungtâm:
Nối liền các vạch liên kết trong Bản đồ tư duy là một cách giúp liên kết ýtưởng Vạch nối có thể là mũi tên, đường cung, vòng xoắn, vòng tròn, hình bầu dục,tam giác, đa giác, hay bất kể hình thù nào mà ta có thể nghĩ tới
Các nhánh chính lại được phân thành những nhánh nhỏ (các phân cấp nhỏhơn của Bản đồ) nhằm nghiên cứu chủ đề ở mức độ sâu hơn
e Trình tự đánh số
Nếu Bản đồ tư duy được dùng cho một mục đích cụ thể, như soạn diễn văn,làm tiểu luận hay bài kiểm tra, ta cần truyền đạt ý tưởng theo một trình tự cụ thể,theo thời gian hay thứ tự quan trọng Để thực hiện những việc này, chỉ cần đánh sốnhánh Bản đồ tư duy theo trình tự mong muốn, trong trường hợp cần thiết, có thểphân bố cả thời gian hay mức độ nhấn mạnh phù hợp cho từng nhánh Nếu thích, tacũng có thể dùng ký tự alpha beta, thay vì dùng số, theo cách nào đó giúp ta trìnhbày ý tưởng hợp lý hơn
I.2.5 Những sai lầm trong việc lập Bản đồ tư duy
Trang 18Khi lập Bản đồ tư duy do không tuân theo các quy tắc mạch lạc, nhấn mạnh,liên kết, trình tự đánh số, trình tự phân cấp nên ta thường gặp những sai lầm sau
- Những Bản đồ tư duy không thực sự là Bản đồ tư duy
Thoạt nhìn trông chúng cũng giống như Bản đồ tư duy và cũng có vẻ tuântheo các nguyên tắc cơ bản để thực hiện Bản đồ tư duy Tuy vậy, chúng có một sốkhác biệt Những sơ đồ này khi được mở rộng thì mỗi lúc càng rắc rối và đơn điệu.Hơn nữa, mọi ý tưởng cũng chỉ cùng một cấp bậc và hoàn toàn rời rạc.Vì khôngtuân theo quy tắc mạch lạc, nhấn mạnh, liên kết nên mọi thứ khởi đầu tuy có vẻ hứahẹn tính trật tự và hệ thống nhưng đến kết cục thì rối rắm, đơn điệu và hỗn loạn
- Sai lầm cho rằng dùng nhóm từ sẽ đầy đủ nghĩa hơn
Từ đơn có khả năng liên kết tốt hơn, vì nhóm từ được dùng đã diễn tả một ýtưởng xác định, rõ ràng, chẳng thể hiểu theo cách nào khác, vì vậy làm giảm khảnăng liên kết của nó Việc dùng từ đơn trong Bản đồ tư duy giúp ta có thể nhìn thấynội tâm và toàn cảnh rõ ràng, thực tế hơn Ngoài ra, ta còn có được sự quân bình, vànhờ đó mà có khả năng nhìn thấy “mặt trái” của bất kỳ vấn đề nào Đây là điều đặcbiệt hữu ích cho việc giải quyết vấn đề và tư duy sáng tạo vì tầm nhìn của ta sẽđược mở rộng để cân nhắc tất cả chọn lựa
- Sai lầm cho rằng Bản đồ tư duy “lộn xộn” là không tốt Trong những tìnhhuống nào đó, có lẽ là khi không có thời gian hoặc đang nghe một bài giảng khá rốirắm, ta có thể tạo ra một Bản đồ tư duy trông có vẻ “lộn xộn” Điều này không cónghĩa đó là một Bản đồ tư duy “tồi” Bản đồ tư duy ấy chỉ phản ánh tâm trạng lúcbấy giờ, hoặc phản ánh loại thông tin mà não ta đang nhận được Bản đồ tư duytrông có vẻ “lộn xộn” có thể không rõ ràng và thiếu tính thẩm mỹ nhưng nó vẫn sẽ
là một sự ghi nhận chính xác những quy trình tư duy của ta trong khi sáng tạo ra nó.Các ghi chú tuần tự ngay hàng thẳng lối có thể trông đẹp mắt, nhưng ta không thuđược loại thông tin nào từ những ghi chú ấy Những Bản đồ tư duy tuy có vẻ chínhxác và gọn gàng nhưng những ghi chú tuần tự gần như không thể giúp cho mắtchúng ta giải mã thông tin do thiếu sự nhấn mạnh hoặc liên tưởng
Trang 19CHƯƠNG II TỔNG QUAN VỀ HUYỆN CẦN ĐƯỚC II.1 Diện tích, dân số
Huyện Cần Đước nằm ở phía Đông nam vùng hạ tỉnh Long An, thuộc vùng kinh tế
trọng điểm của tỉnh.
Hình 2.1 Bản đồ huyện Cần Đước, tỉnh Long An
BẢNG 2.1 Diện tích, dân số huyện Cần ĐướcSTT
Trang 20Phía đông bắc giáp huyện Cần Giuộc
Phía Nam giáp huyện Gò Công Đông tỉnh Tiền Giang
Địa hình khá bằng phẳng hơi nghiêng về phía biển Đông chia ra làm haivùng thượng - hạ ranh giới là nơi kinh Xóm Bồ nối với Rạch Đào Hai vùng nàykhông mang đặc điểm sinh thái rõ rệt như huyện Cần Giuộc Tuy nhiên, ở vùng hạmột số khu vực dọc theo sông Vàm Cỏ khá thấp, đặc biệt là hai xã Long Hựu Đông,Long Hựu Tây được bao bọc bởi sông lớn nên đất nhiễm mặn Long Hựu Đông xãcuối cùng của tỉnh Long An, nằm đối mặt với Biển Đông có đồn Rạch Cát, mộtpháo đài phòng thủ ven biển kiên cố, kiến trúc độc đáo, được Pháp xây dựng hồinăm 1910, nay được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia đáng được chú ý
II.3 Hành chính
Gồm 1 thị trấn và 16 xã: Thị trấn Cần Đước, Long Cang, Long Định, LongHoà, Long Hựu Đông, Long Hựu Tây, Long Khê, Long Sơn, Long Trạch, Mỹ Lệ,Phước Đông, Phước Tuy, Phước Vân, Tân Ân, Tân Chánh, Tân Lân, Tân Trạch
Cần Đước có hệ thống giao thông bộ khá tốt Quốc lộ 50 nối liền Chợ Lớnđến Thị xã Gò Công, đường tỉnh lộ 826 nối Bình Chánh qua Rạch Kiến về Tân Lângặp QL50, các huyện lộ 16, 17, 18, 19, 21, 22, 23, 24 trải nhựa khang trang, các bếnphà Kinh Nước Mặn,Cầu Nổi, Bà Nhờ, Xã Bảy, Long Sơn được nâng cấp, cầu quasông đa số bằng bê tông cốt thép, xe cộ đi lại hai mùa mưa nắng đều thuận tiện.CầnĐước là một huyện ven biển, được bao bọc bởi sông Rạch Cát và sông Vàm Cỏ
II.4 Lĩnh vực kinh tế
II.4.1 Sản xuất nông nghiệp, nông thôn:
- Diện tích sản xuất lúa cả năm 20.143,79 ha, sản lượng 87.387,498 tấn; so
kế hoạch tỉnh giao 79.000 tấn, đạt 110,62% Vụ lúa mùa- đông xuân 2011-2012 đã
sạ và cấy 10.912,90 ha/10.900 ha (diện tích sạ 3.874 ha), đạt 100,12% kế hoạch,trong đó diện tích lúa đông xuân là 9.535,40 ha (sạ 3.000 ha) Các ngành chức năng
và các xã, thị trấn thường xuyên hướng dẫn nông dân các biện pháp chăm sóc,phòng trừ dịch bệnh gây hại trên lúa, đồng thời vận hành các cống đầu mối đảm bảo
Trang 21nước phục vụ sản xuất Nhìn chung thời tiết thuận lợi cho sản suất, cây lúa vụ đông xuân đang phát triển tốt.
mùa Diện tích rau màu duy trì khoảng 700 ha, năng suất 20 tấn/ha/1 vụ, chấtlượng rau ngày càng được chú trọng và sản xuất theo hướng rau an toàn, giá cả ổnđịnh, người trồng rau có thu nhập khá
- Chăn nuôi: Đàn gia súc, gia cầm có hướng phát triển khá, đặc biệt là giacầm phát triển theo hướng trang trại, gia trại Hiện có trên 818 trang trại, gia trại,trong đó có 38 trang trại có quy mô từ trên 2 ngàn đến 13 ngàn con và 780 gia trại
có quy mô từ 500 đến 2000 con Trong năm, giá cả gia cầm tương đối ổn định, hộchăn nuôi có lãi Đàn heo có thường xuyên khoảng 25.000 con, đến cuối quíIV/2011 đàn heo giảm do dịch bệnh tai xanh xảy ra 10/17 xã, thị trấn, đã tiêu hủy1.127 con, nhiều nhất ở địa bàn xã Long Cang, Long Sơn, Phước Vân; trước tìnhhình đó, huyện đã kịp thời chỉ đạo tăng cường các giải pháp phòng, chống dịchbệnh trên gia súc, gia cầm, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao ýthức trong nhân dân về công tác phòng, chống dịch bệnh Tổng đàn gia súc sau khihết dịch là 12.276 con, trong đó đàn heo là 11.426 con Gia cầm khoảng từ 800- 900ngàn con, trong đó gà khoảng 650 ngàn con Công tác tiêm phòng trên gia súc, giacầm được quan tâm, đã tổ chức tiêm cúm A H5N1, lở mồm long móng, PRRS, bệnhdại đạt kế hoạch, đến nay tình hình dịch bệnh không xảy
- Vụ nuôi tôm năm 2011 đã thả nuôi diện tích là 2.705,60 ha Dịch bệnh đầu
vụ đã làm cho 1.128,20 ha bị hư không thu hoạch được, mức lỗ từ 05- 10 triệuđồng/ha Diện tích thu hoạch được là 1.572,10 ha (1.066,40 ha tôm sú, 505,70 hatôm thẻ); năng suất thu hoạch bình quân đạt 1.430 kg/ha (năng suất tôm sú 870,6kg/ha, tôm thẻ 2.631,12 kg/ha), sản lượng 2.257,38 tấn/3.300 tấn, đạt 74,64% chỉtiêu tỉnh giao, mức lãi từ 40- 60 triệu đồng/ha, có một số hộ mức lãi trên 100 triệuđồng/ha Ngoài ra, các loại giống thủy mới như: Cá nàng hai, cá chình, cá bốngtượng, cua biển cũng được nuôi trình diễn, kết quả các loài cá phát triển tốt khảnăng có lãi và mô hình có thể nhân rộng, riêng mô hình nuôi cua biển ở 03 điểm đều
bị lỗ do điều kiện môi trường, kỹ thuật chăm sóc, quản lý chưa đạt cần nghiên cứuthêm
- Công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật được quan tâm, đến nay đã tổ chức tậphuấn 29 lớp kỹ thuật nuôi thủy sản với 270 lượt người dự, 04 lớp kỹ thuật nuôi cá cho hộ
Trang 22nghèo với 74 lượt người dự, 18 lớp về vệ sinh an toàn thực phẩm với 250 lượt người dự,
06 cuộc hội thảo nuôi thủy sản với 400 lượt người dự
Xây dựng cánh đồng trị giá tăng thêm trên 25 triệu đồng/ ha/ năm được chỉđạo sâu sát, một số mô hình mới được hình thành như: dưa hấu, dưa leo, trồng bầu,
… Toàn huyện có 05 cánh đồng trị giá tăng thêm trên 25 triệu đồng/ ha/ năm, vớidiện tích 36,60 ha, gồm 86 hộ; Các cánh đồng rau: ấp 1- xã Long Khê, ấp Đồng Tâm-
xã Long Trạch, ấp 5- xã Phước Vân; cánh đồng lúa - màu ấp Cầu Chùa- xã Mỹ Lệ và
xã Long Hòa đã mang lại hiệu quả thiết thực, giá trị tăng thêm đạt từ 30- 40 triệuđồng/ha/năm, trong đó giá trị tăng thêm của cây rau là cao nhất gần 100 triệuđồng/ha/năm Việc tổ chức nhân rộng mô hình này còn hạn chế, nông dân chưa thônghiểu nhiều về chương trình
Nghị quyết số 47-NQ/HU ngày 12/5/2008 của Huyện ủy và Kế hoạch số 115/KH-UBND ngày 16/9/2009 của UBND huyện về nâng cao hiệu quả kinh tế nôngnghiệp, xây dựng nông thôn mới để nâng cao mức sống nhân dân trong thời kỳ pháttriển công nghiệp được các ngành và xã, thị trấn triển khai thực hiện có hiệu quả, cácchương trình, mục tiêu đều đạt theo kế hoạch; kinh tế nông nghiệp nông thôn pháttriển đảm bảo nâng cao hiệu quả, có tính bền vững; việc đầu tư phát triển kết cấu hạtầng kinh tế xã hội, xây dựng nông thôn được tập trung thực hiện có hiệu quả; côngtác giảm nghèo, giải quyết việc làm đạt các mục tiêu theo từng giai đoạn của huyện;đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nông thôn được nâng lên, thu dần khoảngcách thu nhập giữa thành thị và nông thôn
II.4.2 Về công nghiệp – Xây dựng:
II.4.2.1 Sản xuất công nghiệp:
Giá trị sản xuất ngành công nghiệp ước đạt 5.000 tỷ đồng, các ngành sảnxuất phát triển khá như: Sản xuất phân bón, chế biến thức ăn gia súc, thủy sản,dệt nhuộm vải, dệt bao bì, bê tông đúc sẵn Tiểu thủ công nghiệp được khuyếnkhích và tạo điều kiện nhằm phát huy các nghề truyền thống địa phương và một
số ngành mới góp phần giải quyết việc cho người lao động, riêng ngành tiểu thủcông nghiệp ước đạt 176,25 tỷ đồng (giá cố định), so cùng kỳ tăng 11%, cácnhóm ngành hoạt động mạnh như: hàn cửa sắt, đóng sửa chữa ghe tàu, hàn xì, đồ
gỗ, dệt chiếu, se nhang, ấp trứng gia cầm,…
Trang 23Năm 2011, với đà phục hồi của nền kinh tế, nhiều doanh nghiệp đã ổn định
và phát triển sản suất, đến nay toàn huyện đã tiếp nhận 23 dự án đầu tư, xây dựngcác khu, cụm công nghiệp, khu dân cư, tái định cư và các công trình khác có tổngdiện tích là 2.364,5 ha, trong đó: 02 khu công nghiệp, diện tích 273,4 ha; 10 cụmcông nghiệp, diện tích 1683,4 ha; 06 dự án khu dân cư, tái định cự… diện tích 407,7ha; san lắp trên 800 ha; hiện có 37 nhà máy hoạt động sản xuất cụ thể như: cụm côngnghiệp Long Định- Long Cang có 34 nhà máy, khu công nghiệp Cầu tràm có 03 nhàmáy đi vào sản suất và khoảng 10 nhà máy khác đang đầu tư xây dựng
II.4.2.2 Xây dựng cơ bản:
Các ngành, UBND các xã, thị trấn tập trung thực hiện nhiệm vụ, giải quyếtkịp thời các vướng mắc về thủ tục, vốn nên tiến độ thực hiện và tiến độ giải ngânđạt khá Đối với các công trình trọng điểm chào mừng Đại hội đảng đều hoàn thànhđúng thời gian qui định
- Nguồn vốn ngân sách huyện theo Nghị quyết HĐND huyện giao là 20,600
tỷ đồng, đến tháng 11/2010 khối lượng thực hiện là 19,261 tỷ đồng, đạt 94% kếhoạch, giá trị cấp phát là 15,052 tỷ đồng, đạt 73% kế hoạch Ước giá trị thực hiện cảnăm cấp phát 20,600 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch
- Nguồn vốn khác thuộc ngân sách huyện là 71,619 tỷ đồng bao gồm nguồnđền bù QL50 (63,5 tỷ đồng), nguồn tăng thu tiền sử dụng đất năm 2011 chi đầu tư(3,7 tỷ đồng), nguồn kết dư năm 2010 chuyển sang 2011 (4,419 tỷ đồng) đến tháng11/2011 khối lượng thực hiện là 35,510 tỷ đồng, đạt 50% kế hoạch, giá trị cấp phát
là 26,029 tỷ đồng, đạt 36% kế hoạch Ước giá trị thực hiện cả năm 45,949 tỷ đồngđạt 64% kế hoạch
- Nguồn vốn tỉnh hỗ trợ năm 2011 là 60,891 tỷ đồng, đến tháng 11/2011 khốilượng thực hiện là 43,916 tỷ đồng, đạt 72% kế hoạch, giá trị cấp phát là 41,276 tỷđồng, đạt 68% kế hoạch Ước giá trị thực hiện cả năm cấp phát 60,891 tỷ đồng đạt100% kế hoạch
- Vốn trái phiếu Chính phủ (4.440 tr.đ): Xây dựng Trường THCS Thị trấnCần Đước (18 phòng), Trường TH Long Sơn (14 phòng), Trường TH Long Trạch1(8 phòng) , Trường TH Nguyễn Văn Tiến (12 phòng), đã giải ngân 4.440 tr.đ, đạt100%
Trang 24Công trình trọng điểm được tỉnh đầu tư như: Cầu Kinh Nước mặn hoànthành đưa vào sử dụng; Cầu Mỹ Lợi qua Tiền Giang hoàn thành công tác giải phóngmặt bằng chuẩn bị thi công, dự án nâng cấp Quốc lộ 50 đã giao mặt bằng cho đơn vịđang tiếp tục thi công, Cống Bến Trễ xã Tân Ân đã chi tiền hỗ trợ bồi thường, đangthi công.
II.4.3 Về thương mại- dịch vụ:
Hoạt động thương mại - dịch vụ phát triển mạnh, mức lưu chuyển hàng hóa
có tăng, nhất là trong dịp lễ, tết hàng hóa đảm bảo về số lượng và chất lượng, cơbản đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng Về giá cả một số mặt hàng lương thực, thựcphẩm, hàng tiêu dùng phục vụ đời sống có tăng nhẹ.Việc sắp xếp mua bán ở cácchợ được thông thoáng, an tòan, thuận tiện cho người mua, bán; đã trang bị cân đốichứng cho 10/11 chợ nhằm hạn chế gian lận thương mại trong cân đo; Phối hợp với
Sở Công Thương tổ chức Phiên chợ hàng Việt Nam về nông thôn tại huyện, doanh
số bán ra khoảng 300 triệu đồng, đồng thời tham gia Hội chợ triển lãm công nghiệpthương mại năm 2011 tại tỉnh; Hòan chỉnh đề cương qui hoạch tổng thể phát triểnthương mại- dịch vụ trên địa bàn huyện đến năm 2020 và định hướng đến năm
2025
Các ngành dịch vụ, bưu chính, viễn thông, ngân hàng, bảo hiểm, xây dựng,vận tải, cho thuê nhà, văn phòng công ty, phát triển ổn định, góp phần duy trì tăngtrưởng khu vực III
Công tác quản lý thị trường được tăng cường kiểm tra, chú trọng đấu tranhphòng chống buôn lậu, kiểm tra chất lượng hàng hóa Trong năm kiểm tra xử phạt 27trường hợp vi phạm với số tiền là 31,75 triệu đồng, thu giữ một số hàng hóa giadụng trị giá khoảng 23 triệu đồng,đặc biệt phát hiện 01 vụ sản xuất nước mắm giảhiệu Nam Việt, tại ấp 2- xã Phước Đông, đã thu giữ tòan bộ tang vật
II.4.4 Tài chính- tín dụng:
Công tác quản lý, điều hành thu, chi ngân sách nhà nước chặt chẽ, cơ bảnđáp ứng yêu cầu hoạt động bộ máy và đầu tư phát triển, ngay từ đầu năm UBNDhuyện đã giao chỉ tiêu thu, chi ngân sách cho các xã, thị trấn và các cơ quan; banhành Chỉ thị số 02/2010/CT-UBND ngày 12/01/2011 về thu thuế môn bài và nhà
Trang 25đất để tập trung chỉ đạo ở quí I/2011 và nhiều văn bản chỉ đạo về công tác thu ngânsách, kết quả thực hiện:
Thu ngân sách trên địa bàn 203.077 triệu đồng, đạt 217,2 % so dự toánhuyện, đạt 234,8% so dự toán tỉnh giao; Ước cả năm 209.346 triệu đồng, đạt 223,9 %
so dự toán huyện, đạt 242% so dự toán tỉnh Chi ngân sách 179.715 triệu đồng, đạt128,6 % so dự toán huyện, đạt 135,4% dự toán tỉnh giao; Ước chi ngân sách cả năm249.016 triệu đồng, đạt 178,2% so dự toán huyện, đạt 187,6% so dự toán tỉnh
Các ngân hàng trên địa bàn hoạt động ổn định, đảm bảo nhu cầu cho vayphục vụ sản xuất và đời sống nhân dân Trong năm, mạng lưới ngân hàng tín dụngphát triển thêm 05 cơ sở: xã Long Hòa có Phòng giao dịch của Ngân hàng Nôngnghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh Cần Đước, Phòng giao dịch của Ngânhàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long; Thị trấn Cần Đước có Phòng giaodịch của Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín, Phòng giao dịch của Ngân hàng CôngThương, Phòng giao dịch của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại Thương ViệtNam- Chi nhánh Long An
II.4.5 Quản lý Tài nguyên - Môi trường:
- Quản lý chặt chẽ đất công, đất bãi bồi và khai thác đất đen, hoàn thànhcông tác kiểm kê đất đai năm 2011 đã nghiệm thu xong dự án đối với đơn vị thicông, công tác đo đạc nâng tỉ lệ bản đồ 08 xã, Thị trấn đang tiến hành cấp giấychứng nhận QSDĐ; điều chỉnh quy hoạch kế hoạch sử dụng đất 07 xã Long Sơn,Tân Trạch, Long hựu Đông, Long hựu Tây, Tân Lân, Long Định và Phước Đônggiai đoạn 2010-2015 định hướng 2020 Khảo sát giá thu tiền chuyển mục đích, thuêđất, giao đất của các cá nhân và đơn vị Đề nghị tỉnh thẩm định đơn giá chuyển mụcđích sử dụng đất của 22 công ty và cơ sở sản xuất; thẩm định đơn giá bồi thườngthu hồi đất 08 dự án
Cấp phép khai thác đất san lắp mặt bằng cho 20 doanh nghiệp với khối lượng18.682 m3; kiểm tra xử phạt hành chính 12 vụ vi phạm lĩnh vực đất đai và sử dụngđất không đúng mục đích với số tiền là 167,25 triệu đồng
- Công tác quản lý môi trường được tăng cường kiểm tra, kiểm soát chặt
chẽ, kịp thời giải quyết khiếu nại và xử lý vi phạm về môi trường ở các cơ sở sảnxuất, qua kiểm tra xử phạt hành chính 03 vụ với số tiền là 55 triệu đồng; đã cấp 23
Trang 26bản cam kết bảo vệ môi trường, xác nhận báo cáo giám sát môi trường định kỳ 10
cơ sở Cung cấp cây xanh, thùng chứa rác cho cơ quan, trường học với tổng trị giá244,57 triệu đồng; nâng cấp đường vào và xử lý bãi rác Khu phố 1C với kinh phí115,29 triệu đồng; đang xúc tiến thỏa thuận địa điểm đầu tư xây dựng 2 nhà máy xử
lý rác ở Long hòa và Phước đông
- Chương trình nước sạch được triển khai ở 03 xã: Long hựu Đông, PhướcTuy và Long Hòa với giá trị thực hiện 1.000/1.000 triệu đồng, đạt 100% kế hoạch(lắp đặt đường ống giếng nước ấp 6, xã Phước Tuy; cải tạo nâng công suất giếngnước xã Long hựu Đông; hỗ trợ 4.500 m ống cho giếng tư nhân và 60 hồ tròn chứanước cho dân)
II.4.6 Công tác phòng, chống lụt bão- tìm kiếm cứu nạn:
Được các cấp, các ngành tổ chức thực hiện nghiêm túc từ khâu xây dựng,triển khai kế hoạch, tuyên truyền giáo dục nâng cao ý thức trong nhân dân vềphòng, chống bão, lốc xoáy Huyện thường xuyên kiểm tra thực hiện kế hoạchphòng, chống lụt bão- tìm kiếm cứu nạn ở các xã trọng điểm, đồng thời tổ chứcthành công diễn tập phòng chống lụt bão- tìm kiếm cứu nạn tại xã Phước Tuy
II.4.7 Công tác quản lý về kiến trúc quy hoạch và xây dựng:
Phê duyệt các đề án qui hoạch: Phân lô khu vực sông Cần Đước giai đoạn II,khu Trung tâm văn hòa thể thao Rạch Kiến, sân vận động Cần Đước, khu dân cưNam Long II- Rạch Kiến, khu dân cư khu phố 4- thị trấn Cần Đước; điều chỉnh quyhoạch khu phố thương mại Khang Gia, khu tái định cư- nhà ở công nhân xã PhướcĐông; thẩm định điều chỉnh qui hoạch thị trấn Cần Đước và thị tứ Rạch Kiến; đangtriển khai dự án khu dân cư đô thị trên địa bàn xã Phước Tuy và Thị trấn Cần Đước doCông ty Phước Lộc làm chủ đầu tư; cho chủ trương đầu tư quy hoạch Khu biệt thự nhàphố- trung tâm thương mại Thị trấn Cần Đước, Khu dân cư- Thương mại- Dịch vụLong Cang do Công ty cổ phần Thế Giới Đất làm chủ đầu tư
Đã cấp 94 giấy phép xây dựng, khảo sát thỏa thuận địa điểm cho 15 cơ sởsản xuất kinh doanh, Kiểm tra xử phạt hành chính trong xây dựng 33 vụ với số tiền
145 triệu đồng
II.4.8 Công tác quản lý về giao thông- vận tải:
Trang 27Các tuyến giao thông thuộc huyện quản lý được thường xuyên duy tu đảm bảophục vụ đi lại và vận chuyển hàng hóa, đồng thời công tác kiểm tra an toàn giaothông các bến phà, bến khách ngang sông được tăng cường, qua kiểm tra xử phạt 04trường hợp vi phạm và đình chỉ 01 bến khách ngang sông Cấp 02 giấy phép phươngtiện thủy nội địa, 01 giấy phép bến khách ngang sông Long hựu Đông- Cần Giuộc.
Tổ chức cấp tiền hỗ trợ cho chủ phương tiện hành nghề xe thô sơ chuyển đổi nghề…,với kinh phí khoảng 2 tỷ đồng Hoàn thành nhựa hóa một số đường huyện theo kếhoạch như: Đường 19, đường 21, Đường 22, Đường 24, vận động nhân dân hiến đấtkhoảng 31.100 m2 để mở rộng đường giao thông nông thôn ấp Ao Gòn, xã Tân Lân,đường xã Long Khê - Phước Vân Lắp đặt tín hiệu đèn giao thông tại 04 điểm: Ngã tưRạch Kiến, ngã ba Lân Lân, QL 50- đường Trần Hưng Đạo, đường Trần Hưng Đạo-
Hồ Văn Huê
II.4.9 Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng:
Huyện đã tập trung chỉ đạo chặt chẽ, sâu sát, giải quyết kịp thời nhữngvướng mắc trong công tác kê biên, giải tỏa bồi thường thu hồi đất các khu, cụmcông nghiệp; Kiểm tra, đôn đốc chủ các dự án công nghiệp, khu tái định cư triểnkhai 09 dự án chuyển tiếp từ năm 2009 theo Nghị định 69/2009/NĐ-CP và Quyếtđịnh số 07/2010/QĐ-UBND của UBND tỉnh Long An, nhất là giải quyết vướngmắc các dự án chuyển tiếp; đã vận động 07 hộ nhận tiền bồi thường hỗ trợ, giảiquyết xong 01 trường hợp khiếu nại về diện tích đất và 06 trường hợp khiếu nại về
hỗ trợ bồi thường dự án QL 50, tổ chức cưởng chế 03 trường hợp và xử phạt hànhchính 11 trường hợp Hiện nay còn 81 hộ chưa nhận tiền bồi thường hỗ trợ thuộc
10 dự án
Đã kê biên, lập phương án bồi thường hỗ trợ 05 dự án: Cụm công nghiệp xãTân Trạch 100 ha, khu tái định cư (TĐC) tại xã Tân Trạch 20 ha, Cụm côngnghiệp tại xã Long Sơn 46 ha, khu TĐC Long Cang 52 ha; đang kê biên 02 dự án:Khu TĐC tại xã Long Trạch 15 ha, Cụm công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp & khuTĐC Long Khê 36 ha
Triển khai các thủ tục để kê biên bồi thường các dự án: Trung tâm văn hóathể thao Long hòa, Dự án khu đô thị Năm Sao tại xã Long Trạch 97 ha, Dự án khutái định cư & nghĩa trang nhân dân tại xã Long hựu Đông 100,4 ha, Dự án Khu
Trang 28dân cư đô thị tại Thị trấn Cần Đước và xã Phước Tuy 173 ha, Dự án Nhà máynhiệt điện và Khu tái định cư, nhà ở chuyên gia tại xã Long Hựu Tây…
II.5 VĂN HÓA- XÃ HỘI:
II.5.1 Giáo dục và đào tạo:
Mạng lưới trường lớp tiếp tục được sắp xếp, điều chỉnh và phát triển theoquy hoạch, hiện có 59 cơ sở giáo dục, tăng 05 trường so với năm học trước Cơ sởvật chất, trang thiết bị ngày càng được kiên cố hóa, chuẩn hóa đáp ứng yêu cầu dạy
và học Tiếp tục triển khai chương trình kiên cố hóa trường lớp giai đoạn 2, đã hoànthành đưa vào sử dụng 76 phòng học, đang xây dựng 52 phòng (TH Long Trạch 1:
08 phòng, TH Long Sơn: 14 phòng, THCS Thị trấn Cần Đước 1: 18 phòng, THNguyễn Văn Tiến: 12 phòng); hoàn thành xây dựng nhà vệ sinh cho 15 trường tiểuhọc, mẫu giáo Xây dựng trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia 05/05 trường, đạt100% kế hoạch, đến nay có 08 trường đạt chuẩn quốc gia: Tiển học Long Định,Tiểu học Long Hòa, Tiểu học Phước Tuy, Tiểu học Tân Lân, Tiểu học Long Cang,THCS Thị trấn Cần Đước 2, Trường THPT Cần Đước và trường Mầm Non thị trấnCần Đước
Hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học 2010-2011, tiếp tục đổi mới phương phápdạy học và thực hiện các giải pháp đồng bộ khác nên chất lượng giáo dục có chuyểnbiến tích cực; tỷ lệ học sinh bỏ học giảm, học lực giỏi, khá và hạnh kiểm tốt tăng,đặc biệt là học sinh giỏi tăng: cấp quốc gia 01, cấp khu vực 02, cấp tỉnh 34 Tốtnghiệp THPT là 91,12% (1.386 học sinh), tăng 5,22%; xét tốt nghiệp THCS đạt99,97%; xét hoàn thành chương trình tiểu học đạt 100% Bên cạnh đó, ngành giáodục còn những hạn chế như tỷ lệ bỏ học ở một số trường còn khá cao như: THPTChu Văn An 11,5%, THPT Long Hòa 9,41%, THCS&THPT Long Hựu Đông 3,2%,một số trường lớp cơ sở vật chất còn khó khăn, công tác hướng nghiệp, phân luồnghọc sinh sau THCS còn bất cập
Lãnh đạo tổ chức khai giảng năm học mới chu đáo, cơ sở vật chất phòng học,trang thiết bị dạy học cơ bản đáp ứng yêu cầu năm học; huy động trẻ 5 tuổi vàoMẫu giáo đạt 100%, 6 tuổi vào lớp Một đạt 100%, tuyển sinh lớp 6 đạt 99,90%,tuyển sinh lớp 10 đạt 97,63% Qua chương trình tiếp sức đến trường đã trao họcbổng cho 400 học sinh với số tiền 275 triệu đồng và 11.500 quyển tập Ngoài ra,Hội khuyến học huyện, xã, thị trấn đã vận động quỹ khuyến học trên 1.500 triệu
Trang 29đồng chăm lo, tiếp sức cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục, giảm tỷ lệ học sinh lưu ban, bỏ học.
Công tác chống mù chữ- phổ cập giáo dục: Tổ chức triển khai thực hiệnThông tư số 36/2009/TT-BGD&ĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định kiểm tracông nhận công nhận phổ cập giáo dục (PCGD) tiểu học, PCGD tiểu học- đúng độtuổi Các xã, thị trấn đã hoàn thành công tác chống mùa chữ -PCGD, PCGD tiểuhọc- đúng độ tuổi, PCGD trung học cơ sở Công tác PCGD bậc trung học có chỉ đạothực hiện theo kế hoạch nhưng tiến độ còn chậm, qua điều tra thống kê việc nắm đốitượng trong độ tuổi PCGD bậc Trung học tỷ lệ tốt nghiệp các trường chuyênnghiệp, dạy nghề chưa đầy đủ, tỷ lệ thấp so với qui định (2-3%/15%)
Hoạt động giáo dục thường xuyên: Trung tâm Giáo dục thường xuyên & Kỹthuật tổng hợp- Hướng nghiệp hoạt động có chuyển biến tích cực, tổ chức dạy nghềcho học sinh phổ thông đạt 93,5% (69 lớp, 2.377 học sinh), tổ chức 02 lớp tin họctrình độ A, 03 lớp tiếng Anh trình độ A Kết quả tốt nghiệp cuối năm đạt tỷ lệ57,14% Các Trung tâm Học tập cộng đồng bước đầu được hỗ trợ kinh phí, trang bị
cơ sở vật chất, tuy nhiên có một số trung tâm chưa điều tra nhu cầu người dân, chưachủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức lớp học
II.5.2 Văn hoá - thể thao:
Tập trung tuyên truyền phục vụ nhiệm vụ chính trị ở địa phương Chất
lượng, nội dung hoạt động của hệ thống truyền thanh từ huyện đến cơ sở được pháthuy hiệu quả
Tổ chức nhiều hoạt động văn hoá- văn nghệ, thể dục- thể thao sôi nổi, gópphần nâng cao đời sống văn hóa cho người dân Hội xuân năm 2011 tiếp tục xã hộihoá cao, thu hút trên 150 ngàn lượt người Phối hợp tổ chức lễ húy kỵ nghệ nhânNguyễn Quang Đại và giao lưu đờn ca tài tử tại đình Vạn Phước Phong trào thểdục, thể thao quần chúng được duy trì và phát triển, hoạt động sôi nổi với nhiều loạihình phong phú Tổ chức thành công Đại hội TDTT huyện và cử vận động viên dựcác bộ môn Đại hội TDTT tỉnh lần thứ VI, đạt hạng 3 toàn đoàn, ngoài ra còn cửVĐV dự các giải do tỉnh tổ chức đạt nhiều thành tích cao như: Giải bóng đá thiếuniên THPT cúp Hồng Quang, Hội khỏe Phù Đổng, Hội thao Quốc phòng học sinh,Hội thao ngành giáo dục, giải Teawkondo đạt hạng 3 toàn đoàn….Tổ chức hội thiđường quê an toàn, tìm hiểu Luật ATGT, hội thi Công an xã giỏi, hội thi hòa giải viên
Trang 30giỏi lần thứ 3 năm 2011, hội thi Dân vận khéo và hội thi đội phản ứng nhanh phòng,chống dịch cúm gia cầm cấp huyện, đồng thời tổ chức đoàn tham dự hội thi cấp tỉnhđạt giải nhất.
Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa tiếp tục được duy trì
và phát triển với chất lượng được nâng lên, kết quả được tỉnh tặng bằng khen xuất sắc
10 năm thực hiện phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa giai đoạn2001- 2010 Công tác xây dựng xã văn hóa có tập trung thực hiện, 02 xã Tân Chánh
và Mỹ Lệ được công nhận đạt chuẩn xã văn hóa, so kế hoạch đạt 100% Tổ chức lễphát động và lập kế hoạch xây dựng huyện Cần Đước trở thành huyện điểm điển hìnhvăn hóa của tỉnh và lễ phát động 06 xã đăng ký xây dựng xã văn hóa, đạt 100% kếhoạch, nâng tổng số là 10 xã, thị trấn
Công tác gia đình được quan tâm, thường xuyên chỉ đạo cơ sở củng cố vànâng cao hoạt động mô hình Câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững Hoạt động dự
án Câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững với tín dụng gia đình để cải thiện kinh tế
hộ gia đình ở các xã, thị trấn có hiệu quả thiết thực với 65 Câu lạc bộ, có 2.135thành viên hộ gia đình tham gia Triển khai kế hoạch phòng, chống bạo hành tronggia đình trên địa bàn huyện, giai đoạn 2010- 2015; Tổ chức các hoạt động thiết thựcnhân Ngày gia đình Việt Nam 28/6
Công tác quản lý Nhà nước lĩnh vực văn hóa và dịch vụ văn hóa được chỉđạo thực hiện thường xuyên, góp phần ổn định tình hình, lành mạnh hóa hoạt độnglĩnh vực này Đã tổ chức kiểm tra, xử lý 30 trường hợp vi phạm với số tiền 30,2triệu đồng, tịch thu 2.085 băng đĩa không tem nhãn
II.5.3 Y Tế:
Công tác y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân ngày càng được cải thiện, hệ thống
y tế từ huyện đến cơ sở được củng cố, kiện toàn về tổ chức và hoạt động ổn định.Các chương trình mục tiêu y tế quốc gia đã hoàn thành và vượt các chỉ tiêu đề ra, tỷ
lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi là 10,67% (kế hoạch < 11%), phòng, chống tốtmột số dịch bệnh nguy hiểm, không để xảy ra dịch lớn hoặc gây tử vong Cơ cở vậtchất được đầu tư xây dựng, nhiều công nghệ mới và trang thiết bị hiện đại đượctrang bị đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả Các trạm Y tế duy trì được chuẩn quốcgia về y tế xã; 82,35% trạm y tế có bác sĩ (14/17 xã) Công tác xã hội hóa lĩnh vực y
tế mang lại những kết quả thiết thực, mạng lưới y tế tư nhân phát triển mạnh (hiện
Trang 31có 109 cơ sở), hoạt động nề nếp góp phần cùng với y tế Nhà nước thực hiện tốtnhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân Các hoạt động trongcông tác dân số- kế hoạch hóa gia đình tiếp tục được đẩy mạnh Triển khai thựchiện tốt dự án sàng lọc trước sinh và sơ sinh, dự án phòng, chống HIV/AIDS chothanh niên trong cộng đồng Duy trì mức giảm sinh bình quân là 0,40 /00 /năm, tốc độtăng dân số tự nhiên dưới 1,1%/năm Số trẻ sinh là 2.012, giảm 36 trẻ so cùng kỳ;
số trẻ là con thứ 3 trở lên là 129 trẻ, so cùng kỳ giảm 20 trẻ, các chỉ tiêu biện pháptránh thay chỉ đạt 85,82% kế hoạch Hạn chế là tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên còn cao,
mô hình xã, thị trấn không có người sinh con thứ 3 trở lên không đạt, mặc dù ấp,khu phố không có người sinh con thứ 3 trở lên tăng so với năm 2010 là 18 ấp, khuphố (50/118 ấp, khu phố không có người sinh con thứ 3 trở lên) Còn ½ trạm y tếxây theo mô hình cũ không đạt chuẩn; vệ sinh môi trường an toàn thực phẩm chưađược kiểm soát chặt chẽ Một bộ phận thầy thuốc còn chưa thể hiện hết trách nhiệmtrong phục vụ bệnh nhân
II.5.4 Lao động, thương binh và xã hội:
Thực hiện chương trình giải quyết việc làm- giảm nghèo có tập trung đạt kếtquả, tỷ lệ hộ nghèo đầu năm là 7,5% ( 3.095 hộ), trong đó, theo chuẩn của tỉnh 6,4%( 2.635 hộ), theo chuẩn của Trung ương là 1,1% ( 460 hộ) kết quả ước giảm 587hộ/270 hộ, đạt 217% chỉ tiêu tỉnh giao, đạt141,44 % chỉ tiêu huyện giao Số hộnghèo toàn huyện còn 2.508 hộ, tỷ lệ hộ nghèo còn 6,077%; tạo việc làm cho5.513/3.300 lao động, đạt 161% Công tác dạy nghề nông thôn được tập trung thựchiện, đã tổ chức 67/58 lớp, đạt 116% (1.715 học viên)
Cho vay hộ nghèo dư nợ 29.167 triệu đồng với 3.181 hộ vay, cho vay giảiquyết việc làm dư nợ 4.517 triệu đồng với 266 hộ vay, cho vay gia đình học sinh-sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, với số tiền 9,543 tỷ đồng, số dư nợ là 44,156 tỷđồng với 3.205 hộ vay (3.532 HSSV) Đã triển khai xây dựng 524 căn nhà ở cho hộnghèo, khối lượng thi công đạt 95%, khối lượng hoàn thành đạt 90% và 366 nhà vệsinh Trợ cấp tết cho 3.077 hộ nghèo theo quy định của tỉnh với số tiền 923,1 triệuđồng Tổ chức cho 49 lao động tham gia phiên giao dịch việc làm tại Trung tâm giớithiệu việc làm Long An
Thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ chính sách đối với người có công.Đến nay, toàn huyện đã vận động “Quỹ đền ơn đáp nghĩa” được 1.177 triệu đồng,
Trang 32đạt 260% kế hoạch; xây dựng bàn giao 27 căn nhà tình nghĩa, Tiếp nhận 07 mộ liệt
sĩ tự quản và 01 hài cốt liệt sĩ từ Nghệ An về Nghĩa trang liệt sĩ huyện.Trong dịp lễ,Tết, huyện tổ chức thăm và tặng quà cho đối tượng chính sách, trẻ em nghèo, bệnhnhân tại bệnh viện với số tiền 1.044,7 triệu đồng;Tổ chức kỷ niệm 63 năm NgàyThương binh Liệt sĩ và giỗ Liệt sĩ tại Đền thờ nghĩa trang Liệt sĩ, đồng thời thựchiện chế độ điều dưỡng 663 đối tượng chính sách
Công tác bảo trợ xã hội, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn,cho hộ nghèo được thực hiện đầy đủ theo quy định của pháp luật, trong dịp lễ, tếttặng quà cho trẻ với số tiền 12 triệu đồng và 173 phần quà Các mục tiêu, chươngtrình về trẻ em được thực hiện tốt, có hiệu quả thiết thực như: chương trình ngănngừa và giải quyết trẻ em lang thang, trẻ em bị xâm hại tình dục và trẻ em phải laođộng trong điều kiện độc hại nguy hiểm, kế hoạch phòng, chống tai nạn, thương tíchtrẻ em giai đoạn 2010- 2011
II.6 QUỐC PHÒNG- AN NINH- NỘI CHÍNH:
II.6.1 Quốc phòng:
Lãnh đạo triển khai và thực hiện tốt nhiệm vụ quân sự địa phương, duy trìnhiệm vụ hiệp đồng chiến đấu A2 cụm giáp ranh với các huyện ven biển và chế độtrực sẵn sàng chiến đấu bảo vệ các ngày lễ, tết, các đợt cao điểm tấn công tội phạm
Tổ chức thành công diễn tập chiến đấu trị an xã Long Hựu Tây, Long Khê, Thị trấnCần Đước Công tác huấn luyện dự bị động viên đạt 100% (110 quân), dân quân tự
vệ trong biên chế huấn luyện đạt 79,32% (1.872 dân quân), kiểm tra đội pháo phòngkhông- không quân sẵn sàng động viên đạt 100% (77 quân); bồi dưỡng kiến thứcquốc phòng- an ninh cho 43 đồng chí (đối tượng 4); tuyển sinh quân sự có 18 thísinh đủ điều kiện, vượt 02 thí sinh so chỉ tiêu Hoạt động quân dân y thực hiện khátốt, làm tốt công tác đăng ký tuổi 17, khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự và lực lượng dự
bị động viên
Tổng kết công tác tuyển quân năm 2011, đạt chỉ tiêu tỉnh giao (180 quân).Triển khai kế hoạch khảo sát đối tượng làm nhiệm vụ quốc tế Cam-pu-chia, đốitượng trực tiếp tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam, biên giớiphía Bắc và làm nhiệm vụ giúp bạn Lào sau ngày 30/4/1975 Tiếp nhận 212 quânnhân xuất ngũ về địa phương Tổ chức hội thao TDTT quốc phòng LLVT cấp
Trang 33huyện và tuyển chọn vận động viên dự hội thao cấp tỉnh, đạt hạng 4/14 huyện,thành phố.
II.6.2 An ninh chính trị- tật tự an toàn xã hội:
Phong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc được các ngành và xã, thị trấnthực hiện có hiệu quả, qua phong trào đã phát động toàn dân tham gia phòng chốngtội phạm và tệ nạn xã hội được 4.011 cuộc, có 141.725 lượt người dự; tổ chức 04cuộc mit ting diễu hành hưởng ứng tháng phòng, chống ma túy, tháng an toàn giaothông, tháng phòng cháy chữa cháy và Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc,qua đó biểu dương khen thưởng nhiều tập thể và cá nhân có thành tích trong phongtrào
Lãnh đạo tổ chức tấn công các lọai tội phạm và tệ nạn xã hội Trên lĩnh vựchình sự, đã triệt xóa 25 tụ điểm ghi số đề, đá gà, đánh bài, cá độ bóng đá, qua đókhởi tố 22 đối tượng, xử lý hành chính 661 đối tượng, bắt 07 đối tượng đưa đi cơ sởgiáo dục và 03 đối tượng có quyết định truy nã; tội phạm ma túy, bắt 02 vụ 03 đốitượng tàng trữ và mua bán trái phép chất ma túy, lập hồ sơ đưa 16 đối tượng sửdung ma túy đi cai nghiện Khởi tố điều tra 111 vụ án, 185 bị can, qua đó điều tralàm rõ 100/111 vụ (đạt 90,99%) Điều tra làm rõ 45/53 vụ tội phạm xảy ra trongnăm 2011 (đạt 84,9%)
Công tác quản lý hành chính về an ninh trật tự được thực hiện tốt, tổ chứckiểm tra phát hiện 156 trường hợp vi phạm trên lĩnh vực văn hóa, thương mại, môitrường, phòng cháy chữa cháy, kinh doanh có điều kiện, phạt tiền 198,9 triệu đồng
và nhiều tang vật; phát hiện xử lý 2.458 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giaothông, 05 bến thủy nội địa không đảm bảo an toàn kỹ thuật, phạt tiền 901,9 triệuđồng, tạm giữ 1.306 xe gắn máy Từ đó, tình hình an ninh chính trị được giữ vững
ổn định, tình hình trật tự an toàn xã hội được đảm bảo, phạm pháp hình sự và tainạn giao thông nghiêm trọng giảm; Tuy nhiên, so với năm 2010, còn phát hiện01/00 vụ sản xuất và buôn bán hàng giả; 02/00 vụ mua bán tàng trữ trái phép chất
ma túy; 50/71 vụ phạm pháp hình sự, 86/81 vụ tai nạn giao thông, làm chết 22người, bị thương 96 người; 15/08 vụ tai nạn khác, chết 09 người, cháy thiệt hại tàisản khoảng 200 triệu đồng; phát hiện 28/17 vụ tệ nạn xã hội
Trang 34Triển khai kế hoạch xây dựng xã điểm về phong trào toàn dân bảo vệ ANTQtại xã Long Trạch, xây dựng xã điểm về “phòng chống trẻ em vi phạm pháp luật”
“phòng chống bạo lực gia đình
II.6.3 Công tác tư pháp và giải quyết khiếu nại tố cáo công dân :
Công tác phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện gắn với sinhhoạt câu lạc bộ pháp luật và lồng ghép với các hoạt động khác ở cơ sở, đồng thờiđẩy mạnh thực hiện Đề án 2 của Chính phủ về xây dựng và đẩy mạnh công táctuyên truyền, vận động chấp hành pháp luật trong cộng đồng dân cư Đã tổ chức
02 đợt triển khai các văn bản luật mới cho cán bộ chủ chốt huyện, xã, thị trấn; Câulạc bộ pháp luật huyện, xã được duy trì, tổ chức 19 cuộc phổ biến các văn bảnluật, có 2.918 người dự Hoạt động tổ hòa giải ở cơ sở được các cấp quan tâm,thường xuyên củng cố nâng chất, từ đó các vụ tranh chấp trong cộng đồng dân cưđược giải quyết ổn thỏa tại cơ sở, giảm đơn khiếu nại vượt cấp, trong năm cấp xã,thị trấn hòa giải thành công 281/374 cuộc, đạt tỷ lệ 75%
Công tác rà soát, kiểm tra, xử lý văn bản qui phạm pháp luật được thựcthường xuyên, các văn bản do địa phương ban hành có liên quan đến các Luật mới
có hiệu lực, kịp thời thay đổi, bổ sung
Công tác thi hành án dân sự có sự chỉ đạo tập trung, kết quả tổng số việc cóđiều kiện thi hành, đã thi hành xong 793/1.211 việc, đạt 65,50%; tổng giá trị có điềukiện thi hành, số tiền đã thi hành xong là 10,766/17,808 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 61% Sovới chỉ tiêu trên giao về việc chỉ đạt 82%, về tiền đạt 101%
Công tác giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, tiếp công dân được chỉ đạo thựchiện tốt, các ngành và cơ sở giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, tiếp công dân đúng quiđịnh pháp luật Trong năm, đã tiếp 262 lượt công dân; nhận mới 121 đơn, tồnchuyển sang 23 đơn; tổng số đơn phải giải quyết là 144 đơn, trong đó có 07 đơn tồcáo Đã giải quyết xong 131/137 đơn khiếu nại, đạt 95,62%; đơn tố cáo đã giảiquyết xong 07/07 đơn, đa số đơn khiếu nại là bồi thường giải tỏa, trang chấp đất đaitrong thân tộc, trang chấp ranh giới đất
Công tác thanh tra, kiểm tra và công tác phòng, chống tham nhũng luôn đượcchú trọng và tăng cường nhằm để nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong việc thực hiệnchế độ, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đã tổ chức thanh tra 06 cuộc,
Trang 35gồm 07 đơn vị, qua đó xử lý thu hồi 25,139 triệu đồng, kịp thời chấn chỉnh các đơn
vị sai phạm để thực hiện đúng qui định nhà nước Thanh tra lĩnh vực phòng, chốngtham nhũng, lãng phí 01 cuộc liên quan cấp quyền sử dụng đất của dân được xácminh làm rõ Ngoài ra, việc triển khai bước 2 Đề án 3 của Chính phủ cũng được các
xã, thị trấn thực hiện tốt, tuyên truyền sâu rộng đến nhân dân bằng nhiều hình thứcnhư sinh hoạt câu lạc bộ, phát tờ bướm…, kết quả tổ chức 62 cuộc, gồm 1.879 lượtngười dự; phân phát tờ gấp tuyên tuyền Luật khiếu nại, tố cáo 2.118 tờ
II.6.4 Tổ chức bộ máy.
Chỉ tiêu biên chế hành chính năm 2011 được phân bổ đảm bảo cho bộ máyhoạt động; thực hiện điều động bổ nhiệm 30, nghỉ hưu 32, chế độ nghỉ việc 07, miễnnhiệm 08 chủ tịch xã, bổ nhiệm phó hiệu trưởng và bổ nhiệm lại trưởng, phó phòng
13, phân công bố trí công chức cấp xã 13; nâng lương, xếp ngạch, xếp lương 47CBCCVC; khiển trách cảnh cáo 03, cách chức 01 chủ tịch xã Cử 85 CBCC dự cáclớp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ Lãnh đạo tổ chức thành công bầu cử Trưởng ấp,khu phố nhiệm kỳ 2011-2013; tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với cán bộ chủ chốt ởcác xã, thị trấn đúng quy trình hướng dẫn; Thành lập Trung tâm phát triển quỹ đấthuyện
Công tác cải cách hành chính được thực hiện có hiệu quả, thường xuyên ràsoát và mẫu hóa thủ tục giấy tờ trong thực hiện cơ chế một cửa- một cửa liên thông,các hồ sơ qui định về thủ tục hành chính được công khai minh bạch Triển khai ứngdụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý nhà nước đạt kết quả; Tiếp và làmviệc với BCĐ Quốc gia về công nghệ thông tin của Chính phủ kiểm tra thực hiện ứngdụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý hành chính nhà nước
Phong trào thi đua yêu nước được triển khai phát động kịp thời, ngoài kếhoạch thi đua toàn diện, phong trào thi đua chuyên đề cũng được phát động có hiệuquả thiết thực Tổ chức thành công hội nghị tuyên dương điển hình tiên tiến giaiđoạn 2005- 2009 và cử 18 đại biểu tiêu biểu dự hội nghị tuyên dương điển hình tiêntiến cấp tỉnh Tổng kết phong trào thi đua yêu nước năm 2011 có nhiều tập thể, cánhân có thành tích xuất sắc được các cấp khen như: 06 đơn vị được tặng cờ thi đua,
13 cơ quan được công nhận Tập thể lao động xuất sắc; Chủ tịch UBND tỉnh tặngbằng khen cho 10 tập thể và 28 cá nhân; Chủ tịch UBND huyện công nhận danh
Trang 36hiệu chiến sĩ thi đua cấp cơ sở cho 48 cá nhân và tặng 88 giấy khen cho tập thể và
cá nhân
II.6.5 Công tác tôn giáo và hoạt động tôn giáo:
- Chỉ đạo giải quyết kịp thời những vướng mắc tồn đọng ở cơ sở tôn giáonhư: đất đai, xây dựng cơ sở thờ tự; tổ chức thăm viếng một số cơ sở tôn giáo tiêubiểu trong dịp lễ, tết Tạo điều kiện cho các tôn giáo thực hiện chương trình hànhđạo đã đăng ký đầu năm, mở lớp tu học, tổ chức lễ Phục sinh, tiếp nhận thuyênchuyển, bổ nhiệm linh mục- mục sư,……tổ chức tuyên truyền Pháp lệnh tín ngưỡngTôn giáo và Nghị định 22/CP của Chính phủ cho các chức sắc các tôn giáo được 11cuộc, có 511 người dự
- Hoạt động lễ, hội các tôn giáo được thực hiện đúng theo qui định của Nhànước; ngoài ra, các tổ chức xã hội và cơ sở tôn giáo thăm, tặng 1.500 phần quà, trịgiá trên 900 triệu đồng cho gia đình nghèo, tín đồ khó khăn, học sinh vượt khó.Nhìn chung, trong hoạt động của các tổ chức tôn giáo gắn được với Mặt trận vàchính quyền cơ sở để tổ chức các hoạt động, đồng thời vận động tín đồ chấp hànhtốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Trang 37CHƯƠNG III: ÁP DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY XÂY DỰNG KẾ HOẠCH ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
III.1 Bản đồ tư duy là gì?
III.2 Áp dụng phần mềm vẽ bản đồ tư duy- Buzan's iMindMap V4.1
III.2.1 Giới thiệu về iMindMap
iMindMap là sản phẩm số lấy ý tưởng từ sơ đồ tư duy MindMap nổi tiếng.Luyện tập với chương trình này, người sử dụng sẽ hình thành cách ghi chép và suynghĩ tổng thể cũng như chi tiết iMindMap là một công cụ tư duy thực sự hiệu quảbởi nó tối đa hoá được nguồn lực của cá nhân và tập thể Mỗi thành viên đều rènluyện được khả năng tư duy, kĩ năng thuyết trình và làm việc khoa học
iMindmap là một phần mềm chủ yếu dành cho doanh nghiệp và cá nhândùng để hoạch định ý tưởng và giúp sắp xếp các công việc một cách thông minh.Giống như Mindjet MindManager Pro, iMindMap là một phần mềm dùng để tạocác sơ đồ tư duy (Mind Map) Điều đặc biệt ở đây chính là: iMindMap được đầu tưxây dựng và phát triển bởi chính Tony Buzan, người rất nổi tiếng với những sáchviết về MindMaps IMindMap là một chương trình rất được mong đợi của giới tin
học, bởi sự quy mô, giao diện đẹp
IMindMap cũng hỗ trợ nhiều chức năng giúp vẽ nhanh hơn, “thực” hơn Vídụ: các bạn có thể dễ dàng dùng chuột uốn éo các nhánh rất dễ dàng, chữ sẽ uốn éotheo nhánh chứ không “ngay đơ” như Mindjet MindManager Pro; hỗ trợ nhiều phímtắt hơn; giao diện giúp dễ tìm ra các nút hơn…
Sử dụng iMindMap giúp cho các thành viên hiểu được nội dung bài học mộtcách rõ ràng và hệ thống Việc ghi nhớ cũng như vận dụng cũng sẽ tốt hơn.iMindMap cung cấp cho ta cái nhìn chi tiết và cụ thể
Mọi người còn có thể
- Tạo cho bản thân thái độ và cảm giác tốt về việc học của mình
- Rèn luyện tư duy thông qua thu-nhận và tổng hợp kiến thức
- Rèn luyện tư duy thông qua mở rộng suy nghĩ về kiến thức
- Rèn luyện tư duy thông qua sử dụng kiến thức có hiệu quả
Trang 38- Rèn luyện phẩm chất của tư duy (thông qua thói quen tư duy) tự giao nhiệm
vụ cho chính bản thân làm bài
* Ưu điểm của iMindMap:
Có chế độ cho vẽ hình trực tiếp trong phần mềm, đặc biệt là có thể uốn cácđường nối để làm mindmap sinh động theo ý người dùng -> điểm cộng về tính tựdo
* Nhược điểm của iMindMap:
- Quản lý bộ nhớ không tốt, tốn nhiều bộ nhớ: lúc không hoạt động dừng ởkhoảng 30MB, lúc dùng đến thì tăng lên hơn 100MB, làm chậm tốc độ sử dụng.(MindManager Pro duy trì thường xuyên ở mức khoảng 50-60MB)
- Chế độ phím tắt để thêm/sửa chữa các topic kém, làm cho người dùng tốnnhiều thao tác hơn khi muốn tạo / sửa một topic Ví dụ: Muốn tạo subtopic (branch),với iMindMap cần bấm Ctrl-I, rồi click vào branch mới ghi được chữ (2 thao tác).Còn muốn tạo mới một topic cùng cấp, với iMindMap cần quay trở lại topic cấptrên, rồi tạo branch mới của nó
- iMindMap thiếu các tính năng tự động sắp xếp, với mindmap lớn thì sẽ tốnnhiều công hơn để sắp xếp các nhánh
III.2.2 Hướng dẫn sử dụng vẽ bản đồ tư duy- Buzan's iMindMap V4.1
III.2.2.1 Thao tác cơ bản
- Khởi động
Double click vào màn hình, biểu tượng trên màn hình xuất hiện củagiao diện của Buzan’s iMindmap
HÌNH 3.1 Khời động phần mềm Buzan’s v.4.1
Trang 39- Kết thúc
Kết thúc làm việc với file
HÌNH 3.2 Kết thúc làm việc với file trong phần mềm Buzan’s v.4.1
+ Cách 1:
+ Cách 2:
Kết thúc làm việc với Buzan’s iMindmap: chọn file close
HÌNH 3.3 Kết thúc làm việc với Buzan’s iMindmap
III.2.2.2 Thao tác với file
- Mở tập tin mới trong cửa số New Mind Map
Trang 40HÌNH 3.4 Mở tập tin mới trong cửa số New Mind Map của phần mềm Buzan’siMindmap
Trong cùng làm việc của giao diện Buzan’s iMindmap
- Mở tập tin mới từ template: trong cửa sổ New Mind Map
HÌNH 3.5 Mở tập tin mới từ template trong phần mềm Buzan’s iMindmap
Xuất hiện cửa số New Mind Map From Template