ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH NĂNG KHIẾU Năm học 2022 2023 Môn Ngữ Văn 6 I PHẦN ĐỌC HIỂU (5,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới DẶN CON (Trần Nhuận Minh) Chẳng ai muốn làm hành khất Tộ[.]
Trang 1ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH NĂNG KHIẾU
Năm học 2022 - 2023 Môn Ngữ Văn 6
I PHẦN ĐỌC - HIỂU (5,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
DẶN CON
(Trần Nhuận Minh)
Chẳng ai muốn làm hành khất Tội trời đày ở nhân gian Con không được cười giễu họ
Dù họ hôi hám úa tàn Nhà mình sát đường, họ đến
Có cho thì có là bao Con không bao giờ được hỏi Quê hương họ ở nơi nào
Con chó nhà mình rất hư
Cứ thấy ăn mày là cắn Con phải răn dạy nó đi Nếu không thì con đem bán Mình tạm gọi là no ấm
Ai biết cơ trời vần xoay Lòng tốt gửi vào thiên hạ Biết đâu nuôi bố sau này…
Câu 1 (1,0 điểm) Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của bài thơ trên.
Câu 2 (1,5 điểm) Em hiểu nghã của từ hành khất là gì? Tìm một từ thuần Việt có nghĩa tương đương Cho biết vì sao tác giả lại dùng từ hành khất chứ không dùng từ thuần Việt kia.
Câu 3.(1,5 điểm) Những lời chia sẻ trong khổ cuối gợi cho em những suy nghĩ gì? Câu 4 (1,0 điểm) Em có suy nghĩ gì về bài học rút ra mà người cha nói với con qua bài thơ?
II PHẦN TẠO LẬP VĂN BẢN (15,0 điểm)
Câu 5 (5,0 điểm) Đọc đoạn thơ sau:
Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy Bạn bè tôi tụm năm tụm bảy
Bầy chim non bơi lội trên sông Tôi giơ tay ôm nước vào lòng Sông mở nước ôm tôi vào dạ
(Tế Hanh- nhớ con sông quê hương) Viết đoạn văn từ 10 đến 12 câu, nêu lên cảm nhận của em về đoạn thơ trên.
Câu 6 (10,0 điểm) Cho đoạn thơ:
Đồng lặng lẽ sương mù buông bát ngát,
Ao âm thầm mây tối ngập mênh mang.
Gió im vắng, tự từng không man mác, Mây bay, trăng nhè nhẹ dệt tơ vàng.
Và nhè nhẹ trong tơ trăng phơ phất Khóm tre xanh lướt gió uốn cung đàn.
Làng xóm lặng say đi trong giấc ngát, Những hương đào, hương lý dậy miên man.
(Anh Thơ, Đêm trăng xuân)
Bằng trí tưởng tượng của mình, kết hợp với ý thơ trên em hãy viết bài văn miêu
tả cảnh làng quê vào một đêm trăng xuân
_HẾT _
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
1 -Thể thơ 6 chữ- Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm 1,0 điểm
2
- hành khất: Người đi ăn xin, ăn mày trên đường.
- Từ thuần Việt có nghĩa tương đương: ăn xin, ăn mày
- Cách gọi “hành khất” mà không phải “ăn xin, ăn mày” thể hiện thái
độ tôn trọng của người cha với những người bị “giời đày” chẳng may
phải xin ăn trên phố, đồng thời cũng thể hiện niềm đồng cảm chân thành
với nỗi bất hạnh của họ Qua cách gọi ấy người cha cũng muốn con mình
nhận ra nên có thái độ hành xử như thế nào cho đúng với những người
cơ cực, khổ nghèo
1,5 điểm
3
Những lời chia sẻ trong khổ cuối là lời dặn dò vô cùng ý nghĩa của người
cha dành cho con:
+ Mình tạm gọi là no ấm/Ai biết cơ trời vần xoay: Gia đình mình chỉ
“tạm” gọi là no ấm hơn những người hành khất tội nghiệp kia Sự no ấm
ấy chưa biết tồn tại được bao lâu bởi cuộc sống luôn “vần xoay” biến
đổi…
+ Lòng tốt gửi vào thiên hạ/Biết đâu nuôi bố sau này: Con hãy sống giàu
tình yêu thương, sẻ chia, trân trọng những người nghèo khổ, tu nhân tích
đức, bởi biết đâu sau này bố cũng rơi vào tình cảnh như họ, và cũng
được mọi người giúp đỡ, trân trọng như con đã làm
=> Người cha đã đánh thức lòng trắc ẩn, tình yêu thương, khơi dậy lòng
tốt không chỉ của con mình mà con của nhiều người khác
1,5 điểm
4 Bài học rút ra: Cần tôn trọng, đồng cảm, sẻ chia, giúp đỡ nhau trongcuộc sống. 1,0 điểm
5
- Viết được đoạn văn theo yêu cầu Cảm nhận về đoạn thơ qua các chi
tiết:
+ Từ tượng hình, tượng thanh: ríu rít , chập chờn
+ Hình ảnh: bờ tre, mặt nước, dòng sông, tụm năm, tụm bảy, bầy chim
non….
+ Nghệ thuật: ẩn dụ: Bầy chim non bơi lội trên sông
nhân hóa: Bầy chim non bơi lội trên sông
Sông mở nước ôm tôi vào dạ
=> Nhà thơ cảm nhận được một sự giao hòa thầm kín giữa mình và con
sông, tạo thành một kỉ niệm sâu sắc
1,0 điểm 1,0 điểm 2,0 điểm
1,0 điểm
6 a Mở đầu:
- Dẫn dắt và giới thiệu đối tượng miêu tả: Cảnh làng quê trong đêm trăng
mùa xuân
- Ấn tượng khái quát về cảnh
1,0 điểm
b Nội dung: (Dựa vào ý đoạn thơ)
- Tả khái quát: Một vài nét nổi bật của khung cảnh làng quê trong đêm
mùa xuân trước khi trăng lên
+ Đêm xuống nhanh, sương mù buông toả, lặng gió, se lạnh
+ Ngoài đồng vắng vẻ, trong làng nhà nhà lên đèn, mọi vật nhoà đi trong
bóng tối mênh mang
+ Trên bầu trời những đám mây đuổi nhau giữa tầng không
8,0 điểm
Trang 3- Tả chi tiết: Miêu tả cụ thể cảnh làng quê trong đêm mùa xuân theo trình
tự thời gian: Khi trăng bắt đầu lên, khi trăng lên cao, trăng về khuya…
qua những hình ảnh nổi bật của cảnh như:
+ Bầu trời, ánh trăng, mây… với những đặc điểm nổi bật về màu sắc,
hình dáng, chuyển động
+ Vườn cây trong đêm mùa xuân hương hoa ngạt ngào toả hương
+ Rặng tre lướt theo chiều gió tạo lên cung đàn, khúc nhạc đồng quê
+ Làng xóm yên tĩnh chìm trong giấc ngủ say
+ Có thể miêu tả một số hình ảnh khác của làng quê như: Ngoài cánh
đồng làng, dòng sông, hồ nước…với những vẻ đẹp riêng trong đêm
trăng mùa xuân.
c Kết thúc: Tình cảm, suy nghĩ của em về khung cảnh làng quê trong
đêm trăng mùa xuân đẹp, yên tĩnh: Yêu quý, gắn bó để lại bao cảm xúc
Lưu ý:
Giám khảo vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm trong khi chấm bài Ưu tiên tính
sáng tạo trong bài làm của thí sinh