Tiết 131 đến 136 nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ + luyện nói

版版版版版版版版 PPT 版版版 PPT 版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版 Vấn đề nghị luận: Hình ảnh mùa xuân và tình cảm thiết tha của Thanh Hải trong bài thơ “Mùa xuân nho

Trang 1

版版版版

NGHỊ LUẬN

VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

TIẾT 131-132

Trang 2

版版版版

版版版版版版版版版版版 PPT 版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版

1 版版版版版版版版 PPT 版版版版版版版版 RF 版 Royalty-Free 《》《》 PPT 版版版版版版版版版

2 版版版版版版版版 PPT 版版版 PPT 版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版

I Tìm hiểu bài nghị luận về một

đoạn thơ, bài thơ

II Cách làm bài nghị luận về một

đoạn thơ, bài thơ

III Luyện tập

Trang 3

thơ, bài thơ

Trang 4

版版版版版版版版版版版版版版版 PPT 版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版

Trang 5

版版版版

Xác đinh: Vấn đề nghị luận của văn bản

Xác định: Các luận điểm chính

Trang 6

Vấn đề nghị luận: Hình ảnh mùa xuân và

tình cảm thiết tha của Thanh Hải trong bài

thơ “Mùa xuân nho nhỏ”

Hình ảnh một mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng được hòa nhập, được dâng hiến

Trang 7

Làm sáng rõ các luận điểm sau:

Hình ảnh mùa xuân trong bài thơ của Thanh Hải mang

nhiều tầng ý nghĩa:

Hình ảnh mùa xuân rạo rực của thiên nhiên, đất nước

trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà thơ

Hình ảnh một mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng được

hòa nhập, được dâng hiến

Trang 8

+ Cảm xúc, giọng điệu trữ tình

+ Sự láy lại các hình ảnh của mùa xuân

Trang 9

Nội dung, nghệ thuật của bài thơ

Vấn đề nghị luận: Hình ảnh mùa xuân và tình cảm thiết tha của Thanh Hải trong bài

Luận cứ

Trang 10

( Triển khai các luận điểm,

sự nổi bật về nội dung, nghệ thuật của bài thơ)

Phần còn lại ( Khái quát giá trị, ý nghĩa bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” )

+ Bố cục chặt chẽ, có đầy đủ các phần thông thường của một bài nghị luận.

+ Giữa các phần có sự liên kết tự nhiên về ý và

về cách diễn đạt.

Trang 11

3 Kết luận: GHI NHỚ

Trang 12

+ Về hình thức: Bài nghị luận có bố cục mạch lạc rõ ràng; có lời văn gợi cảm, thể hiện rung động chân thành của người viết về đoạn thơ, bài thơ.

Trang 13

- Đều trình bày nhận xét, đánh giá của người viết.

- Bố cục bài phải mạch lạc, luận điểm luận cứ rõ ràng.

- Nhận xét đánh giá về nhân vật,

sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của tác phẩm.

- Nhận xét đánh giá về nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ

- Nhận xét đánh giá gắn với phân tích, bình giá ngôn từ, hình ảnh giọng điệu,… của đoạn thơ, bài thơ.

- Nhận xét đánh giá xuất phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tính cách

hành động, của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm.

Trang 16

Đề 1: Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ

"Quê hương" của nhà thơ Tế Hanh.

Đề 2: Cảm nhận và suy nghĩ của em về đoạn kết

trong bài thơ "Đồng chí" của Chính Hữu

Đề 3: Hình tượng người chiến sĩ lái xe trong bài : "Bài

thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật

Đề 4: Suy nghĩ của em về bài thơ "Con cò" của Chế

Lan Viên.

1 Ví dụ: NHẬN XÉT CẤU TẠO CỦA CÁC ĐỀ

Đề 1: Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ

"Quê hương" của nhà thơ Tế Hanh.

Đề 2: Cảm nhận và suy nghĩ của em về đoạn kết trong bài thơ "Đồng chí" của Chính Hữu.

Đề 3: Hình tượng người chiến sĩ lái xe trong bài : "Bài

thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật.

Đề 4: Suy nghĩ của em về bài thơ "Con cò" của Chế Lan Viên.

Trang 17

Các đề bài trên có cấu tạo ntn?

+ Phân tích: Nghiêng về phương pháp nghị luận.

+ Cảm nhận: Nghị luận trên cơ sở cảm thụ của người viết.

+ Suy nghĩ: Nghị luận nhấn mạnh tới nhận định, đánh giá của người viết.

- Có đề không có mệnh lệnh đòi hỏi người viết tự khuôn hẹp, tự xác định để

tập trung vào hướng nào phương diện nào đáng chú ý của đối tượng

- Phạm vi dẫn chứng: đề 1,3,4 có PVDC là bài thơ; đề 2 PVDC là đoạn kết

Trang 18

版版版版

Từ việc tìm hiểu bài trên, em ghi nhớ điều gì về đề bài nghị luận bài thơ, đoạn thơ?

Ghi nhớ: Thấy được sự đa dạng, phong phú của

kiểu đề bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

(Đề có mệnh lệnh, đề không có mệnh lệnh)

Trang 19

2

3 Viết bài

Đọc lại và sửa chữa

4

II CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

Trang 20

Đề bài: “Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ “Quê hương”- Tế Hanh

Trang 21

Câu 1 Cho câu thơ: Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

a Chép chính xác 7 câu thơ tiếp theo để hoàn thiện khổ thơ và cho biết hoàn

cảnh ra đời – xuất xứ của bài thơ

b Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ có trong đoạn thơ em vừa chép.

c Ghi lại khái quát cảm xúc của nhà thơ được thể hiện trong hai khổ thơ trên.

d Kể tên văn bản khác trong CT ngữ văn THCS cũng viết về các điểm tương

đồng với đoạn thơ:

- Viết về Bác Hồ

- Viết về hình ảnh cây tre

- Có kết cấu đầu cuối tương ứng

e Viết đoạn văn từ 10-12 câu phân tích cảm xúc của nhà thơ khi vào trong lăng

và giây phút chia xa theo cấu trúc diễn dịch Trong đoạn sử dụng 01 phép thế

và 01 thành phần biệt lập cảm thán (Gạch chân chỉ rõ)

Trang 22

Câu 1 Cho câu thơ: Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

a Chép chính xác 7 câu thơ tiếp theo để hoàn thiện khổ thơ và cho biết hoàn cảnh

ra đời – xuất xứ của bài thơ

- Chép chính xác 7 câu thơ

- Hoàn cảnh ra đời: Bài thơ ra đời năm 1976, khi đất nước vừa thống nhất được

một năm và lăng Bác được khánh thành Nhà thơ là một trong số ít những đồng bào, cán bộ miền Nam ra thăm lăng Bác.

- Bài thơ in trong tập: Như mây mùa xuân

b Các biện pháp tu từ và tác dụng của các biện pháp ấy trong 2 khổ thơ:

Trang 23

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:

Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông.

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng

Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá:

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang.

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ

Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.

“Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe”,

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.

Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi

Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi

Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

Vẻ đẹp, sức mạnh, mùi nồng mặn của quê

hương trong nỗi nhớ

Cảnh trở về tấp nập và cuộc sống

no đủ, bình yên

Vẻ đẹp trẻ trung, sức sống, đầy khí thế ra khơi Tình yêu quê

hương trong bài thơ “Quê

hương” của Tế Hanh là một tình yêu tha

thiết,trong sáng, đậm chất lí

tưởng, lãng mạn.

Trang 24

Mở bài: Giới thiệu bài thơ Quê hương, nêu ý kiến khái

quát về tình yêu quê hương trong bài thơ.

Thân bài: Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ

+Khái quát chung về bài thơ: một tình yêu tha thiết,trong sáng, đậm chất lí tưởng, lãng mạn.

+ Cảnh ra khơi: Vẻ đẹp trẻ trung, giàu sức sống, đầy khí thế vượt trường giang.

+ Cảnh trở về tấp nập và cuộc sống no đủ, bình yên +Nỗi nhớ, hình ảnh đọng lại:Vẻ đẹp, sức mạnh, mùi nồng mặn của quê hương trong tâm tưởng nhà thơ.

Kết bài : Cả bài thơ là một khúc ca quê hương tươi sáng, ngọt ngào.Nĩ là sản phẩm của một hồn thơ trẻ trung, tha thiết và đầy thơ mộng.

Trang 25

3

CÁC BƯỚC

Thực hiện viết bài cho Đề bài: “Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ “Quê hương”- Tế Hanh dựa trên

dàn ý đã lập ở bước 2

Trang 26

- Thân bài

- Kết bài

Nội dung: đảm bảo các yêu cầu, đủ các

bước, các ý đã xây dựng

Trang 28

vẻ đẹp thiên nhiên, cuộc sống lao động)

Phần còn lại ( Khẳng định sức hấp dẫn của bài thơ và ý nghĩa của tình yêu quê hương )

Trang 29

2 Làm sáng tỏ được tình yêu quê hương

tha thiết của tác giả

3 Suy nghĩ, đánh giá về sự rung động thật

sự của tác giả

Văn bản trên có tính hấp dẫn vì:

Trang 30

Bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ cần nêu được các nhận xét đánh giá và

sự cảm thụ riêng của người viết Nhưng nhận xét đánh giá phải gắn vói phân tích, binh giá ngôn từ, hình ảnh, nội dung cảm xúc …của tác phẩm

Trang 31

III Luyện tập:

Bài 1: Phân tích khổ thơ đầu bài thơ "Sang thu" của Hữu Thỉnh

“Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về”

Hãy tìm hiểu đề, tìm ý cho bài ?

a Tìm hiểu đề:

- Vấn đề nghị luận: Khổ 1 bài Sang thu

- Yêu cầu nghị luận: Phân tích đoạn thơ

b Tìm ý: - Cảm nhận tinh tế khi chợt nhận ra những tín hiệu chuyển mùa từ Hạ sang Thu

- Cảm xúc ngỡ ngàng trước sự thay đổi bất ngờ của thiên nhiên

- Hình ảnh thơ ấn tượng, ngôn từ trong sáng, gợi cảm

Trang 32

B Thân bài: suy nghĩ, đánh giá về nội dung, nghệ thuật của khổ 1

- Tín hiệu thu sang nhẹ nhàng, mà rõ rệt.

- Hình ảnh: "hương ổi", gió, sương “rất ấn tượng”

- Từ ngữ gợi tả, biểu cảm: "phả, se, chùng chình’’, "bỗng, hình như”.

- Tâm trạng ngỡ ngàng, bâng khuâng trước sự thay đổi của thiên nhiên

C Kết bài:

+ Tổng hợp lại giá trị, ý nghĩa của khổ 1.

- Đất trời chuyển sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt.

- Cảm nhận tinh tế, hình ảnh giầu sức biểu cảm.

Trang 33

Hãy đặt tên cho bài nghị luận trên ?

Nhan đề: Tấm lòng của người con Miền Nam đối với Bác Hồ

Em hãy nêu cảm nhận, suy nghĩ về bài thơ Viếng Lăng Bác bằng một luận điểm?

+ Luận điểm: -Bài thơ Viếng Lăng Bác đã được Viễn Phương sử dụng hình ảnh thiên nhiên kì vĩ, lớn lao vĩnh hằng để tượng trưng cho cuộc đời và tư tưởng vĩ đại của Hồ Chí Minh

Trang 34

- “Mặt trời trong Lăng rất đỏ” là hình ảnh ẩn dụ tượng trưng cho

ánh sáng tư tưởng của Hồ Chí Minh, Người đã soi sáng cho con đường cách mạng Việt Nam đưa dân tộc ta tới độc lập, tự do.

- “79 mùa xuân” là tượng trưng cho cuộc đời sống đẹp của Bác đã trọn vẹn dâng hiến cho non sông, đất nước.

- Sử dụng những hình ảnh thiên nhiên kì vĩ phù hợp với kích thước

vĩ đại của Hồ Chí Minh, đồng thời cũng là niềm tôn kính của nhà thơ đối với Bác

- Những hình ảnh thiên nhiên vĩnh hằng như vầng trăng, trời

xanh, là biểu tượng cho tâm hồn và sức sống mãnh liệt của Bác luôn trường tồn, vĩnh cửu trong lòng người dân Việt Nam.

Trang 35

版版版版

版版版版版版版版版版版 PPT 版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版版

Luyện nói : Nghị luận về

một đoạn thơ, bài thơ

Trang 36

- Nói sao cho truyền cảm thu hút

sự chú ý của người nghe, không được đọc thuộc lòng.

1 Những yêu cầu của bài luyện nói

Trang 38

Trang 39

Đề bài: Suy nghĩ về bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt

I TÌM HIỂU ĐỀ, TÌM Ý

* Tìm hiểu đề:

- Thể loại: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

- Vấn đề cần nghị luận: Tình cảm bà cháu bên bếp lửa quê hương

- Phương pháp nghị luận: Trình bày những cảm nhận riêng của bản thân đối với bài thơ

? Vẻ đẹp của tình bà cháu

nói chung được thể hiện

trong văn học như thế nào?

* Tìm ý :

?/ Tình bà cháu nói riêng

trong bài thơ “ Bếp lửa” của

Bằng Việt được thể hiện như

- Phạm vi nghị luận:

Bài thơ Bếp lửa

Trang 40

版版版版

MỞ BÀI

- Giới thiệu hoàn cảnh ra đời của bài thơ “Bếp lửa” (Bằng Việt).

- Những tình cảm, cảm xúc chân thành của người cháu và hình ảnh người bà giàu tình thương, giàu đức hi sinh trong bài thơ

“Bếp lửa”.

Trang 41

PHIẾU HỌC TẬP

Phân tích nội dung

- Khổ 1

- Khổ 2,3,4,5

- Khổ 6

- Khổ 7

Phân tích nghệ thuật

THÂN BÀI

Trang 42

Phân tích nội dung:

- Khổ 1: Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng

cảm xúc về bà.

- Khổ 2,3,4,5: Hồi tưởng những kỉ niệm tuổi thơ

sống bên bà và hình ảnh bà gắn liền với hình ảnh

bếp lửa.

- Khổ 6: Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà.

- Khổ 7: Cháu đi xa nhưng không nguôi nhớ về bà.

Phân tích nghệ thuật:

Diễn tả cảm xúc thông qua hồi tưởng, miêu tả,

tự sự, bình luận.

Trang 43

版版版版

KẾT BÀI

- Tình cảm bà cháu sâu đậm.

- Liên hệ bản thân.

Trang 44

(Luyện nói bài viết trước lớp)

Tiêu đề	Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
Trường học	Trường Đại Học
Thể loại	Bài giảng

Định dạng
Số trang	45
Dung lượng	2,96 MB