CHỦ ĐỀ 2CÁC PHÉP TOÁN VỚI SỐ HỮU TỈ ...........................................................................................................................................................................................
Trang 1bCHỦ ĐỀ 2-CÁC PHÉP TÍNH VỚI SỐ HỮU TỈ
A TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1 Quy tắc cộng, trừ hai số hữu tỉ
Quy tắc: Ta có thể cộng, trừ hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi áp dụng quy tắc cộng, trừ phân số.
Chú ý: Nếu hai số hữu tỉ cùng viết ở dạng số thập phân ( với hữu hạn chữ số khác 0 ở phần thập phân) thì ta có thể cộng, trừ hai số đó theo quy tắc cộng, trừ số thập phân.
Khi chuyển vế một hạng tử từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó
4 Quy tắc nhân, chia hai số hữu tỉ
Quy tắc: Ta có thể nhân, chia hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi áp dụng quy tắc nhân, chia phân số.
Chú ý: Nếu hai số hữu tỉ cùng viết ở dạng số thập phân ( với hữu hạn chữ số khác 0 ở phần thập phân) thì ta có thể nhân, chia hai số đó theo quy tắc nhân, chia số thập phân.
5 Tính chất của phép nhân số hữu tỉ.
Phép nhân số hữu tỉ cũng có các tính chất như phép nhân số nguyên: giao hoán, kết hợp, nhân với
số 1, tính chất phân phối của phép nhân đối với phép cộng, phép trừ.
6 Số nghịch đảo của số hữu tỉ
Số nghịch đảo của số hữu tỉ khác 0 kí hiệu là Ta có :
Số nghịch đảo của số hữu tỉ là
Nếu là hai số hữu tỉ và thì
B DẠNG BÀI TỰ LUẬN
Dạng 1 Cộng, trừ, nhân chia số hữu tỉ (Nhận biết) Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc cộng, trừ, nhân chia số hữu tỉ để thực hiện phép tính Bài 1 Tính:
Trang 4Bài 10 Tính giá trị biết: và
Bài 11 Rút gọn :
Bài 12 Thực hiện phép tính:
Bài 13 Tính giá trị của biểu thức:
Dạng 3 Tìm Phương pháp giải: Áp dụng quy tắc cộng, trừ, nhân, chia số hữu tỉ và thứ tự thực hiện phép
Trang 5Bài 1 Cho hai biểu thức:
Bài 2 Cho 2 biểu thức:
a)Tìm giá trị nguyên của để mỗi biểu thức có giá trị nguyên
b)Tìm giá trị nguyên của để cả hai biểu thức cùng có giá trị nguyên
Bài 3 Cho và
x
Trang 6c) Tìm x thuộc để thuộc
d) Tìm x thuộc để thuộc
Dạng 5 Bài toán thực tế (Vận dụng cao) Phương pháp giải: Vận dụng các công thức toán đã học để giải các bài toán thực tế.
Bài 1 Theo Đài khí tượng thủy văn tỉnh Lào Cai, ngày 1-12-2021, nhiệt độ thấp nhất tại thị xã Sa Pa
là , nhiệt độ tại thành phố Lào Cai khoảng Hỏi nhiệt độ tại thành phố Lào Cai cao hơn nhiệt độ tại thị xã Sa Pa bao nhiêu độ C?
Bài 2 Từ mặt nước biển, một thiết bị lặn khảo sát lặn xuống Sau đó nó tiếp tục lặn xuống thêm nữa Hỏi khi đó thiết bị lặn ở độ cao bao nhiêu mét so với mực nước biển?
Bài 3 Nhiệt độ hiện tại trong một kho lạnh là Do yêu cầu bảo quản hàng hóa, người quản lý kho tiếp tục giảm độ lạnh của kho thêm nữa Hỏi khi đó nhiệt độ trong kho là bao nhiêu độ?
Bài 4 Một khu vườn hình chữ nhật có chiều rộng bằng , chiều dài bằng chiều rộng Tính chu
vi và diện tích khu vườn đó
Bài 5 Bạn Nam đạp xe từ nhà tới trường với vận tốc km/h hết phút Khi về, Nam đạp xe với vận tốc km/h Thời gian Nam đi từ trường về nhà là bao nhiêu phút ?
Trang 12Câu 7 Kết quả của phép tính là:
Trang 13Câu 15 Kết quả của phép tính ở dạng phân số tối giản là:
Trang 15E HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI TẬP TỰ LUẬN
Dạng 1 Cộng, trừ, nhân chia số hữu tỉ (Nhận biết) Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc cộng, trừ, nhân chia số hữu tỉ để thực hiện phép tính
Trang 24Bài 13 Tính giá trị của biểu thức:
Lời giải
Ta có :
và
Khi đó :
Dạng 3 Tìm x (Thông hiểu) Phương pháp giải: Áp dụng quy tắc cộng, trừ, nhân, chia số hữu tỉ và thứ tự thực hiện phép
Trang 27Dễ thấy nên hay
Trang 28Bài 1 Cho hai biểu thức:
và
Trang 29c)Tìm thuộc để thuộc
d)Tìm thuộc để thuộc
Lời giải
a) Thay vào biểu thức ,ta có:
Thay vào biểu thức ,ta có:
Thay vào biểu thức ,ta có:
Bài 2 Cho 2 biểu thức:
a)Tìm giá trị nguyên của để mỗi biểu thức có giá trị nguyên
b)Tìm giá trị nguyên của để cả hai biểu thức cùng có giá trị nguyên
Lời giải
Trang 30a) Thay vào biểu thức ,ta có:
Thay vào biểu thức ,ta có:
Thay vào biểu thức ,ta có:
Trang 31Bài 1 Theo Đài khí tượng thủy văn tỉnh Lào Cai, ngày 1-12-2021, nhiệt độ thấp nhất tại thị xã Sa Pa
là , nhiệt độ tại thành phố Lào Cai khoảng Hỏi nhiệt độ tại thành phố Lào Cai cao hơn nhiệt độ tại thị xã Sa Pa bao nhiêu độc C?
Lời giải
Nhiệt độ tại Thành phố Lào Cai cao hơn nhiệt độ tại thị xã Sa Pa là:
Bài 2 Từ mặt nước biển, một thiết bị lặn khảo sát lặn xuống Sau đó nó tiếp tục lặn xuống thêm nữa Hỏi khi đó thiết bị lặn ở độ cao bao nhiêu mét so với mực nước biển?
Lời giải
Thiết bị lặn ở độ cao so với mực nước biển là:
Bài 3 Nhiệt độ hiện tại trong một kho lạnh là Do yêu cầu bảo quản hàng hóa, người quản lý
kho tiếp tục giảm độ lạnh của kho thêm nữa Hỏi khi đó nhiệt độ trong kho là bao nhiêu độ?
Lời giải
Nhiệt độ trong kho là:
Trang 32Bài 4 Một khu vườn hình chữ nhật có chiều rộng bằng , chiều dài bằng chiều rộng Tính chu
vi và diện tích khu vườn đó
Lời giải
Chiều dài của khu vườn hình chữ nhật là:
Chu vi của khu vườn hình chữ nhật là:
Diện tích của khu vườn hình chữ nhật là:
Bài 5 Bạn Nam đạp xe từ nhà tới trường với vận tốc km/h hết phút Khi về, Nam đạp xe với vận tốc km/h Thời gian Nam đi từ trường về nhà là bao nhiêu phút ?
Lời giải 5
Đổi: phút = giờ
Quãng đường từ nhà Nam đến trường là: (km)
Thời gian Nam đi từ trường về nhà là: (giờ)
Đổi: giờ = phút
Vậy thời gian Nam đi từ trường về nhà là phút
- HẾT