Đề thi học sinh giỏi cấp huyện môn Lịch sử lớp 8 đến năm 2022 (23 đề có hướng dẫn chấm chi tiết)

Đề thi HSG cấp huyện môn Lịch sử lớp 8 đến năm 2022 (23 đề có hướng dẫn chấm chi tiết); Đề thi HSG Sử 8 huyện Thiệu Hóa năm học 2022– 2023, ngày thi: 21 tháng 02 năm 2023; Đề thi HSG Sử 8 huyện Thiệu Hóa năm học 2021–2022, ngày thi: 25 tháng 04 năm 2022; Đề thi HSG Sử 8 huyện Thiệu Hóa lần 2 năm học 2021–2022, ngày thi: 28 tháng 03 năm 2022; Đề thi HSG Sử 8 huyện Thiệu Hóa lần 1 năm học 2021 – 2022, ngày thi: 28 tháng 02 năm 2022; Đề thi HSG cấp huyện môn Lịch sử lớp 8 đến năm 2022 (23 đề có hướng dẫn chấm chi tiết); PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HUYỆN THIỆU HÓA ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 20222023 MÔN THI: LỊCH SỬ LỚP 8 Ngày thi: 21 tháng 02 năm 2023 Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề) (Đề thi này có 06 câu, gồm 01 trang) ĐỀ SỐ: 23 PHẦN I. LỊCH SỬ THẾ GIỚI. (6.0 điểm): Câu 1.(3,0 điểm): Qua công cuộc cải cách mở cửa ở Trung Quốc từ năm 1978 đến nay: a) Nêu thành tựu của đường lối cải cách, mở cửa? b) Theo em Việt Nam có thể học hỏi những bài học kinh nghiệm nào từ công cuộc cải cách mở cửa của Trung Quốc. Câu 2:(3,0 điểm): Tại sao nói: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Cu Ba là lá cờ đầu trong phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ la tinh? PHẦN II: LỊCH SỬ VIỆT NAM. (12.0 điểm): Câu 3. (4,0 điểm) Phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX nổ ra trong điều kiện lịch sử như thế nào? Nêu tóm tắt các giai đoạn phát triển của phong trào Cần Vương. Phân tích tính chất của phong trào Cần Vương? Câu 4. (4,0 điểm) Nguyên nhân thất bại trong cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta từ năm 18581884? Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong quá trình đấu tranh giành độc lập. Câu 5. (4,0 điểm): So sánh điểm khác nhau giữa phong trào Đông du (19051909) do Phan Bội Châu khởi xướng với phong trào Duy Tân (19061908) do Phan Châu Trinh khởi xướng về: Nhiệm vụ và mục tiêu trước mắt, phương pháp và hình thức đấu tranh, phương thức hoạt động, cơ sở xã hội, lực lượng tham gia. Nguyên nhân của sự khác nhau đó. PHẦN III: LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG (2,0 điểm) Câu 6. (2,0 điểm): Ngày 1361957, trong dịp về thăm Thanh Hóa lần thứ hai, khi đánh giá về công lao của nhân dân Thanh Hóa trong chiến dịch Điện Biên Phủ, chủ tịch Hồ Chí Minh đã khen ngợi: “Bây giờ tiếng Việt Nam đi đến đâu, tiếng Điện Biên Phủ đến đó. Tiếng Điện Biên Phủ đến đâu, đồng bào Thanh Hóa cũng có một phần vinh dự đến đó”. Em hãy làm rõ những đóng góp của nhân dân Thanh Hóa và ý nghĩa của những đóng góp đó đối với chiến dịch Điện Biên Phủ 1954? Hết Thí sinh không được sử dụng tài liệu, giám thị không giải thích gì thêm

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

HUYỆN THIỆU HÓA

ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI

NĂM HỌC 2022-2023 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Ngày thi: 21 tháng 02 năm 2023 Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)

(Đề thi này có 06 câu, gồm 01 trang)

ĐỀ SỐ: 23

PHẦN I LỊCH SỬ THẾ GIỚI (6.0 điểm):

Câu 1.(3,0 điểm): Qua công cuộc cải cách mở cửa ở Trung Quốc từ năm 1978 đến nay:

a) Nêu thành tựu của đường lối cải cách, mở cửa?

b) Theo em Việt Nam có thể học hỏi những bài học kinh nghiệm nào từ công cuộc cải cách mở cửa của Trung Quốc

Câu 2:(3,0 điểm): Tại sao nói: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Cu Ba là lá cờ đầu trong phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ la tinh?

PHẦN II: LỊCH SỬ VIỆT NAM (12.0 điểm):

Câu 3 (4,0 điểm) Phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX nổ ra trong điều kiện lịch sử như thế nào? Nêu tóm tắt các giai đoạn phát triển của phong trào Cần Vương Phân tích tính chất của phong trào Cần Vương?

Câu 4 (4,0 điểm) Nguyên nhân thất bại trong cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta từ năm 1858-1884? Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong quá trình đấu tranh giành độc lập

Câu 5 (4,0 điểm): So sánh điểm khác nhau giữa phong trào Đông du (1905-1909)

do Phan Bội Châu khởi xướng với phong trào Duy Tân (1906-1908) do Phan Châu Trinh khởi xướng về: Nhiệm vụ và mục tiêu trước mắt, phương pháp và hình thức đấu tranh, phương thức hoạt động, cơ sở xã hội, lực lượng tham gia Nguyên nhân của sự khác nhau đó

PHẦN III: LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG (2,0 điểm)

Câu 6 (2,0 điểm): Ngày 13/6/1957, trong dịp về thăm Thanh Hóa lần thứ hai, khi đánh giá về công lao của nhân dân Thanh Hóa trong chiến dịch Điện Biên Phủ, chủ tịch

Hồ Chí Minh đã khen ngợi: “Bây giờ tiếng Việt Nam đi đến đâu, tiếng Điện Biên Phủ đến đó Tiếng Điện Biên Phủ đến đâu, đồng bào Thanh Hóa cũng có một phần vinh dự đến đó”

Em hãy làm rõ những đóng góp của nhân dân Thanh Hóa và ý nghĩa của những đóng góp đó đối với chiến dịch Điện Biên Phủ 1954?

- Hết - Thí sinh không được sử dụng tài liệu, giám thị không giải thích gì thêm

ĐỀ CHÍNH THỨC

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

HUYỆN THIỆU HÓA

ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI

NĂM HỌC 2022 - 2023 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Ngày thi: 21 tháng 02 năm 2023 HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ SỐ 23

Câu 1

(3,0đ)

* Hoàn cảnh:

Từ năm 1959 - 1978, đất nước Trung Quốc lâm vào thời kì biến động

toàn diện Chính điều này đòi hỏi Đảng và Nhà nước Trung Quốc phải

đổi mới để đưa đất nước đi lên Tháng 12-1978, Trung ương Đảng

Cộng sản Trung Quốc đề ra đường lối cải cách - mở cửa: Đường lối

mới

* Thành tựu:

+ Từ khi thực hiện đường lối cải cách đất nước, Trung Quốc đã có

những biến đổi căn bản Sau hơn 20 năm tiến hành cải cách mở cửa

(1978-2000) Kinh tế phát triển nhanh chóng, đạt tốc độ tăng trưởng

cao nhất thế giới (GDP tăng trung bình hằng năm 9,6%), đạt 8740,4 tỉ

nhân dân tệ đứng thứ 7 trên thế giới

+ Tính đến 1997 có 145 nghìn doanh nghiệp tư bản nước ngoài đang

đầu tư ở TQ hơn 521 tỉ USD Năm 2000 GDP của Trung Quốc vượt

ngưỡng 1000 tỉ USD

+ Chính trị - xã hội: ổn định, uy tín, địa vị quốc tế của TQ được nâng

cao Đời sống nhân dân được nâng cao rõ rệt

+ Đối ngoại: bình thường hoá quan hệ quốc tế, mở rộng quan hệ hữu

nghị, hợp tác, thu hồi Hồng Công (7-1997), Ma Cao (12-1999) Có

quan hệ tốt với Việt Nam, các vị nguyên thủ quốc gia của 2 nước đã

đến thăm lẫn nhau, thực hiện 16 chữ vàng: “Láng giềng hữu nghị, hợp

tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” + Đời sống nhân

dân được nâng cao rõ rệt

+ Đạt nhiều thành tựu trong phát triển khoa học kỹ thuật, phóng tàu,

đưa người lên vũ trụ để nghiên cứu KHKT (Là nước thứ 3 trên thế

giới)

+ Đời sống nhân dân được nâng cao rõ rệt

b, Bài học :

+ Đường lối mới

+ Chủ trương xây dựng CNXH mang màu sắc dân tộc

+ Lấy phát triển kinh tế làm trung tâm, tiến hành cải cách và mở cửa,

chuyển nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường

xã hội chủ nghĩa linh hoạt hơn → kinh tế là nội dung căn bản trong

quan hệ quốc tế, là yếu tố quan trọng để xây dựng thực lực quốc gia

Câu 2

- Khái quát về đất nước Cu-Ba

- Được sự giúp đỡ của Mĩ, tháng 3/1952: tướng Ba-ti-xta làm đảo

chính thiết lập chế độ độc tài quân sự ở Cu-Ba Chính quyền Ba-ti-xta

đã xóa bỏ hiến pháp tiến bộ

- Nhân dân Cu-Ba đã bền bỉ đấu tranh giành lại chính quyền, ngày

26/7/1953: 135 thanh niên yêu nước Cu-Ba do Phi-đen Cat-xtơ-rô đã

chỉ huy tấn công vào pháo đài Môn-ca-đa Tuy thất bại nhưng tiếng

súng Môn-ca-đa đã thức tỉnh tinh thần yêu nước của nhân dân

- Sau hai năm bị giam cầm: năm 1955 được trả tự do Phi-đen sang

Mê-hi-cô, tại đây ông đã thành lập tổ chức lấy tên là “phong trào

26/7”, tập hợp các chiến sĩ yêu nước, luyện tập quân sự chuẩn bị cho

cuộc chiến đấu mới

- Tháng 11/1956, Phi-đen cùng 81 chiến sĩ yêu nước đáp tàu Gran-ma

trở về tổ quốc Khi lên bờ tỉnh Ô-ri-en-tê thì bị đánh dữ dội, chỉ còn

lại 12 người trong đó có Phi-đen

- Được sự giúp đỡ của nhân dân, các lực lượng cách mạng ngày càng

lớn mạnh và phong trào đấu tranh vũ trang lan rộng khắp cả nước Từ

cuối 1958 các binh đoàn cách mạng do Phi-đen làm tổng chỉ huy liên

tiếp mở các cuộc tấn công trên khắp các mặt trận

- Ngày 1/1/1959 chế độ độc tài Ba-ti-xta bị lật đổ, cách mạng Cu-Ba

thắng lợi

+ Cách mạng Cu-Ba thắng lợi đưa Cu-Ba trở thành lá cờ đầu trong

phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ la tinh, cắm mốc đầu tiên của chủ

nghĩa xã hội ở Tây bán cầu Làm thất bại mưu đồ thôn tính Cu-Ba của

Mĩ, Cổ vũ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới

Mối quan hệ hữa nghị giữa nhân dân Cu-Ba với nhân dân Việt Nam

- Trong cuộc kháng chiến chống của nhân dân ta, Ph-den xto-rô là nguyên thủ nước ngoài duy nhất đã vào tuyến lửa Quảng Trị

Ca-để động viên nhân dân ta

- Bằng trái tim và tình cảm chân thành, Phi-đen và nhân dân

Cu-Ba luôn ủng hộ cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam: “Vì Việt

Nam, Cu-Ba sản sàng hiến cả máu”

- Cu-Ba đã các chuyên gia, bác sĩ nghiên cứu bệnh sốt rét, mổ cho các thương binh ở chiến trường Sau 1975, Cu-Ba đã giúp nhân

dân Việt Nam xây dựng thành phố Vinh, bệnh viện Cu-Ba ở Đồng Hới

(Q.Bình)

0,25 0,25

Câu 3 * Điều kiện lịch sử:

(4,0đ) - Sau gần 30 năm tiến hành xâm lược, với hiệp ước Hác-măng(1883)

và Pa-tơ-nốt (1884), thực dân dân Pháp đã căn bản hoàn thành công

cuộc xâm lược nước ta bằng quân sự Triều đình Nguyễn từ chỗ nhu

nhược không dám phát động chiến tranh nhân dân chống thực dân

Pháp dẫn đến việc dâng nước ta cho Pháp

- Xuất phát từ tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường chống

giặc của nhân dân ta Phái chủ chiến, đứng đầu là Tôn Thất Thuyết, đã

tiến hành cuộc phản công tại kinh thành Huế ngày 5/7/1885 Khi cuộc

phản công thất bại, Tôn Thất Thuyết phải đưa vua Hàm Nghi chạy ra

căn cứ Tân Sở (Quảng Trị) Tại đây ngày 13/7/1885, ông nhân danh

vua Hàm Nghi ra “Chiếu Cần Vương”, kêu gọi văn thân sĩ phu và

nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước

Vì thế chiếu Cần vương có tác dụng khích lệ, động viên tinh thần

chống giặc của nhân dân

* Các giai đoạn phát triển:

- Giai đoạn 1: 1885-1888

+ Phong trào diễn ra sôi nổi ở khắp cả nước, phát triển mạnh ở

Bắc, Trung kì

+ Tháng 11/1888 do có tay sai dẫn đường thực dân Pháp đã bắt

vua Hàm Nghi và đầy sang An-giê-ri

- Giai đoạn 2: 1888-1896: Tuy nhà vua bị bắt, nhưng phong trào vẫn

phát triển với quy mô và trình độ tổ chức cao hơn, được hội tụ lại

thành các cuộc khởi nghĩa lớn như: Khởi nghĩa Ba Đình(1886-1887) ở

Nga Sơn Thanh Hóa; Khởi nghĩa Bãi Sậy(1883-1892) ở Hưng Yên;

Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1896) ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa,

Quảng Bình

* Tính chất:

Tính chất của phong trào Cần Vương là phong trào yêu nước chống

thực dân Pháp theo ý thức hệ phong kiến, thể hiện tính dân tộc sâu sắc

- Phong trào mang tính Cần Vương: do mục tiêu của phong trào là

đánh đổ thực dân Pháp, thiết lập lại ngôi vua và chế độ phong kiến Sự

thất bại của phong trào Cần Vương cũng đánh dấu sự thất bại của

khuynh hướng phong kiến

- Phong trào yêu nước: đấu tranh chống Pháp để giành độc lập cho dân

tộc, khi không còn sự lãnh đạo của triều đình phong trào vẫn tiếp tục

(4,0đ)

Nguyên nhân thất bại:

- Khách quan: Thực dân Pháp có lực lượng quân đội mạnh, vũ khí

hiện đại và quyết tâm xâm lược Việt Nam làm thuộc địa

- Chủ quan:

+ Đường lối kháng chiến của triều đình nhà Nguyễn không đúng đắn

(chiến đấu còn do dự, nhượng bộ, cầu hòa, bỏ lỡ nhiều cơ hội…)

0,5

0,5

+ Lực lượng quân đội không được bổ sung, vũ khí không được cải tiến

nên hiệu quả chiến đấu chưa cao…

+ Không tập hợp, đoàn kết và tổ chức, lãnh đạo được nhân dân đứng

lên chống Pháp

+ Do tư tưởng thủ cựu nên nhà Nguyễn không tiếp nhận cái mới để

duy tân đất nước tạo nên sức mạnh chống ngoại xâm

+ Cuộc kháng chiến của nhân dân ta trong điều kiện bấy giờ diễn ra

sôi nổi nhưng thiếu sự lãnh đạo chung, không có đường lối, chủ trương

thống nhất… nên dễ bị thực dân Pháp đánh bại

- Có sự chỉ đạo thống nhất và sự liên kết trong các phong trào đấu

tranh của nhân dân

- Luôn tiếp thu cái mới để phù hợp với xu thế chung và phù hợp với

quy luật phát triển của lịch sử

0,5 0,5 0,5 0,5 0,25 0,25 0,25 0,25

Đánh đổ chế độ phong kiến, tiến hành cải cách canh tân đất nước, làm cho đất nước phú cường rồi mới đánh Pháp giành độc lập dân tộc Phương

Chủ trương bất bạo động, dựa vào Pháp để cải cách, canh tân đất nước, sau mới đánh Pháp giành độc lập dân tộc

* Nguyên nhân của sự khác nhau đó:

- Hoàn cảnh xuất thân, yếu tố quê hương, gia đình của Phan Bội Châu

và Phan Châu Trinh không giống nhau:

+ Phan Bội Châu sinh ra ở Nghệ An, nơi có truyền thống yêu nước

chống xâm lược, nên đề cao vấn đề dân tộc

+ Phan Châu Trinh sinh ra ở Quảng Nam, nơi buôn bán thương nghiệp

phát triển nên đề cao vấn đề dân chủ

- Đón nhận tư tưởng bên ngoài khác nhau:

+ Phan Bội Châu chịu ảnh hưởng của tấm gương tự cường Nhật Bản,

nên nảy sinh tư tưởng dựa vào Nhật đánh Pháp

+ Phan Châu Trinh ảnh hưởng tư tưởng của Khang Hữu Vi và Lương

Khải Siêu ở Trung Quốc nên chủ trương dựa vào Pháp để canh tân đất

nước

- Khă năng nhận biết về thực tiễn cách mạng Việt Nam đặt ra cho mỗi

ông khác nhau:

+ Phan Bội Châu nhìn thấy mâu thuẫn dân tộc

+ Phan Châu Trinh nhìn thấy mâu thuẫn giai cấp

a Những đóng góp của nhân dân Thanh Hóa…

+ Nhân dân Thanh Hóa đã huy động tối đa sức người, sức của phục

vụ cho chiến dịch Điện Biên Phủ:

- Về sức người: Thanh niên nô nức tòng quân, tham gia thanh niên

xung phong, hàng ngàn dân công được huy động lên đường chiến đấu

và phục vụ chiến đấu… Tính chung cả 3 đợt của chiến dịch Điện Biên

Phủ, Thanh Hóa đã huy động 30% người trong độ tuổi lao động tham

gia dân công tuyến lửa…

- Về sức của: Với những phương tiện vận chuyển thô sơ như xe đạp

thồ, thuyền, bò, ngựa , nhân dân Thanh Hóa đã cung cấp hậu cần cho

quân đội chiếm tới 56% số lương thực và 40% số thực phẩm sử dụng

trong chiến dịch Điện Biên Phủ …

b Những đóng góp của nhân dân Thanh Hóa có ý nghĩa đối với chiến

dịch Điện Biên Phủ:

- Nhân dân Thanh Hóa đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Trung

ương Đảng và Chính phủ đã giao cho

- Lời khen của chủ tịch Hồ Chí Minh trong dịp về thăm Thanh Hóa

lần thứ 2 đã ghi nhận và khẳng định những đóng góp to lớn, những hi

sinh của nhân dân Thanh Hóa đối với chiến dịch Điện Biên Phủ

- Góp phần to lớn vào chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy 5 châu

chấn động địa cầu”…

0,25 0,5

0,5

0,25 0,25 0,25

-Hết -

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HUYỆN THIỆU HÓA

KỲ THI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2021- 2022 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Ngày thi: 25/ 04/ 2022 (Đề thi này có 6 câu, gồm 01 trang)

a Tại sao sau chiến tranh thế giới thứ hai Mĩ công khai tham vọng làm bá chủ thế giới?

b Em hãy nêu những thành công và thất bại của Mĩ trong việc thực hiện chính sách đối ngoại sau thế chiến thứ hai

Câu 3: (4.0 điểm)

Nguyên nhân bùng nổ, ý nghĩa lịch sử của phong trào nông dân Yên Thế? Theo

em, tại sao phong trào nông dân Yên Thế có thể tồn tại trong thời gian 30 năm?

Câu 4.(4.0 điểm)

Lập bảng so sánh phong trào yêu nước cuối thế kỉ XIX với phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX theo những nội dung sau: tư tưởng, mục tiêu đấu tranh, lãnh đạo, hình thức đấu tranh, quy mô, phong trào tiêu biểu, ý nghĩa

Câu 5: (4.0 điểm)

Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, chính sách nào của thực dân Pháp đã tác động đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội Việt Nam? Dưới tác động của chính sách đó, xã hội Việt Nam có những chuyển biến gì?

Câu 6: (2.0 điểm)

Sự kiện nào đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển của cách mạng tỉnh Thanh Hóa? Trình bày hiểu biết của em về sự kiện này?

……….Hết………

Thí sinh không được sử dụng tài liệu, giám thị không giải thích gì thêm

Họ và tên thí sinh: Số báo danh:

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HUYỆN THIỆU HÓA

KỲ THI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2021- 2022

MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Ngày thi: 25/ 04/2022

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ SỐ: 22

nào? Vì sao nói: "Cuba là lá cờ đầu của phong trào giải phóng dân tộc Mĩ

Latinh"?

3.0đ

* Phong trào giải phóng dân tộc ở Cuba từ 1945 – 1959:

+ Sau chiến tranh thế giới thứ hai, với sự giúp đỡ của Mĩ, tháng 3/1952 Tướng

Ba-ti-xta làm đảo chính, thiết lập chế độ độc tài quân sự ở Cuba…

+ Không cam chịu chế độ độc tài tàn bạo, các tầng lớp nhân dân Cuba đã bền

bỉ tiến hành cuộc đấu tranh giành chính quyền Mở đầu cho một giai đoạn mới

của cuộc đấu tranh vũ trang là sự kiện ngày 26/7/1953, … Cuộc tấn công

không giành được thắng lợi nhưng tiếng súng Môn-ca-đa đã thổi bùng lên

ngọn lửa đấu tranh vũ trang trên toàn đảo với một thế hệ chiến sĩ cách mạng

mới-trẻ tuổi, đầy nhiệt tình và kiên cường

+ Sau gần 2 năm bị giam cầm, năm 1955 Phi-đen đã sang Mê-hi-cô tiếp tục

cuộc đấu tranh …

+ Được sự ủng hộ và giúp đỡ của nhân dân, các lực lượng cách mạng ngày

càng lớn mạnh và phong trào đấu tranh lan rộng trong cả nước Từ cuối 1958,

các binh đoàn cách mạng do Phi-đen làm Tổng chỉ huy đã liên tiếp mở các

cuộc tấn công

+ Ngày 1/1/1959, chế độ độc tài bị lật đổ Cách mạng thắng lợi, chấm dứt ách

thống trị của chính quyền tay sai Cuba là lá cờ đầu trong phong trào giải

phóng dân tộc ở Mĩ-la-tinh

* Cuba là lá cờ đầu của phong trào giải phóng dân tộc MĩLatinh vì:

- Cuộc đấu tranh của nhân dân Cuba chống lại chế độ độc tài Ba-ti-xta (hình

thức điển hình cho chủ nghĩa thực dân kiểu mới của Mĩ) nổ ra từ rất sớm,

ngày từ năm 1953

- Hình thức đấu tranh: khởi nghĩa vũ trang - là hình thức đấu tranh cao nhất

của các cuộc cách mạng

- Lãnh đạo cuộc đấu tranh là Phi-đen - Ông là biểu tượng cho tinh thần đấu

tranh kiên cường, bất khuất và sẵn sàng đối phó mọi âm mưu và hành động

của Mỹ

- Kết quả: Ngày 1/9/1959, cách mạng Cuba giành thắng lợi, chế độ độ tài

Ba-ti-xta bị lật đổ, nước Cộng hòa Cuba ra đời, đưa đất nước phát triển theo con

đường xã hội chủ nghĩa

- Đánh dấu bước phát triển mới của phong trào giải phóng dân tộc ở

Mĩ-la-tinh Là nguồn cổ vũ to lớn đối với phong trào cách mạng Mĩ LaMĩ-la-tinh

1.75 0.25

0.5 0.25 0.5 0.25

1.25 0.25 0.25

0.25 0.25

0.25

bản giàu mạnh nhất thế giới, đứng đầu hệ thống tư bản chủ nghĩa và theo

đuổi mưu đồ bá chủ thế giới ” (Bài 8 - SGK Lịch sử 9 tr33) Em hãy

3.0đ

cho biết:

a Tại sao sau chiến tranh thế giới thứ hai Mĩ công khai tham vọng làm bá

chủ thế giới?

b Em hãy nêu những thành công và thất bại của Mĩ trong việc thực hiện

chính sách đối ngoại sau thế chiến thứ hai

+ Vì Mĩ Dựa vào ưu thế về tiềm lực kinh tế và sức mạnh quân sự:

- Ra khỏi thế chiến hai, Mĩ đã trở thành nước tư bản giàu mạnh nhất thế giới:

- Công nghiệp: Trong những năm 1945-1950 Mĩ chiếm hơn 50 % sản lượng

công nghiệp toàn thế giới ( 0,25đ)

- Nông nghiệp: Sản lượng nông nghiệp gấp 2 lần sản lượng nông nghiệp của 5

nước Anh, Pháp, Tây Đức, Ý và Nhật cộng lại

- Nắm trong tay 3/4 trữ lượng vàng của thế giới Là chủ nợ duy nhất trên thế

giới 50% tàu bè đi lại trên mặt biển là của Mĩ

- Về quân sự: Có lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới, độc quyền vũ khí

nguyên tử.v.v…

Như vậy, những thập niên đầu sau chiến tranh thế giới thứ 2, Mĩ vươn lên

chiếm ưu thế về mọi mặt trong thế giới tư bản Trở thành trung tâm kinh tế -tài

chính duy nhất trên thế giới

- Những thành công và thất bại của Mĩ trong ………

Với thế mạnh về kinh tế và quân sự sau thế chiến 2, Mĩ công khai bày tỏ tham

vọng làm bá chủ thế giới Giới cầm quyền Mĩ đề ra “ Chiến lược toàn cầu”

nhằm chống phá các nước xã hội chủ nghĩa, đẩy lùi phong trào giải phóng dân

tộc và thiết lập sự thống trị trên toàn thế giới

- Để thực hiện được mưu đồ đó, Mĩ tiến hành “viện trợ”, lôi kéo, khống chế

các nước nhận viện trợ, thành lập các khối quân sự xâm lược, gây chiến tranh

xâm lược…

- Mỹ đã đạt được 1 số mưu đồ như: lôi kéo các nước nhận viện trợ của Mĩ,

thành lập các khối quân sự xâm lược như: SEATO ở Đông Nam Á NATO ở

châu Âu v.v

- Nhưng Mĩ cũng gặp những thất bại nặng nề mà tiêu biểu nhất là thất bại của

Mĩ trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam ( 1954-1975)

- Ngày nay, dựa vào sự tăng trưởng liên tục trong 10 năm (1991-2000) và sự

vượt trội về 1 số lĩnh vực, Mĩ đang ráo riết thiết lập trật tự thế giới “ đơn cực”

do Mĩ chi phối và khống chế Nhưng giữa tham vọng to lớn và khả năng thực

tế của Mĩ vẫn có khoảng cách không nhỏ

0.25 0.25 0.25 0.25

0.25 0.25

0.5 0.25 0.25 0.25

0.25

Theo em, tại sao phong trào nông dân Yên Thế có thể tồn tại trong thời

gian 30 năm?

4.0đ

a Nguyên nhân bùng nổ:

- Dưới thời Nguyễn, kinh tế nông nghiệp sa sút, đời sống nông dân đồng bằng

Bắc Kì vô cùng khó khăn, một bộ phận đã phiêu tán lên Yên Thế, lập làng, tổ

chức sản xuất

- Khi Pháp mở rộng chiếm đánh Bắc Kì, Yên Thế trở thành một trong những

mục tiêu bình định của chúng Để bảo vệ cuộc sống của mình, nông dân Yên

Thế đã đứng dậy đấu tranh?

1.0 0.5 0.5

b Phong trào nông dân Yên Thế có thể tồn tại trong thời gian 30 năm vì:

- Nhờ có tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất của nghĩa quân, sự ủng hộ

của nhân dân…

- Do sự chỉ huy mưu trí, tài giỏi, sáng tạo của Hoàng Hoa Thám, ông đã biết:

Dựa vào địa bàn thích hợp với cách đánh du kích, tiêu hao địch, nghĩa quân

không tự bó mình trong đại bản doanh Phồn Xương, khi cần di chuyển trên

địa bàn rộng lớn, biết tránh chỗ mạnh của địch, biết kịp thời phân tán lực

lượng để tập kích, phục kích tiêu hao lực lượng địch

+ Sách lược khôn khéo, có thời kì thương lượng, giảng hòa với Pháp Tranh

thủ thời gian hòa hoãn nghĩa quân củng cố đồn trại, mua vũ khí, sản xuất, mộ

thêm quân….chuẩn bị tích cực cho cuộc chiến đấu mới Cách đánh giặc độc

đáo, bí mật, cơ động bất ngờ, hiệu quả cao

- Thực dân Pháp muốn tạm thời đình chiến với nghĩa quân để đối phó với

phong trào Cần vương và để tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc khai thác thuộc

địa lần thứ nhất Từ đó dẫn đến cuộc thương lượng, giảng hòa kéo dài của

nghĩa quân với thực dân Pháp

1.0 0.25

0.25 0.5

2.0đ 0.5

0.5

0.5

0.5

yêu nước đầu thế kỉ XX theo những nội dung sau: tư tưởng, mục tiêu đấu

tranh, lãnh đạo, hình thức đấu tranh, quy mô, phong trào tiêu biểu, ý

- Chống Pháp giành độc lập

Chống phong kiến, xây dựng

xã hội tiến bộ theo hướng tư bản chủ nghĩa (0.25đ)

nước thuộc giai cấp phong kiến và nông dân (0.25đ)

- Những nhà nho yêu nướctiến

bộ tiếp thu tư tưởng mới: dân chủ tư sản.(0.25đ)

Hình thức

đấu tranh - Khởi nghĩa vũ trang - Khởi nghĩa nông dân – Đề

nghị canh tân(0.25đ)

- Vừa bạo động, vừa cải cách

xã hội, mở trường học, lập hội,

đi du học, xuất bản sách báo

(0.25đ)

(0.25đ)

Diễn ra trên địa bàn rộng lớn:

trong nước và ngoài nước (0.25đ)

Phong trào Khởi nghĩa Hương Khê, khởi Phong trào Đông du, phong

0,5 0,5 0,5

0,5 0,5

tiêu biểu nghĩa Ba Đình, khởi nghĩa

Yên Thế…(0.25đ)

trào Duy tân…(0.25đ)

nước, đấu tranh bất khuất của văn thân, sĩ phu, nông dân và các tấng lớp nhân dân khác

- Gây cho Pháp nhiều tổn thất nặng nề, góp phần làm chậm quá trình bình định của Pháp

- Chứng tỏ phong trào yêu nước theo hệ tư tưởng phong kiến đã lỗi thời, lạc hậu, không thể đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi cuối cùng

- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu, …tạo tiền

đề cho phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam vào đầu thế kỉ XX (0.5đ)

Thể hiện tinh thần yêu nước, đấu tranh bất khuất của dân tộc Việt Nam

- Thể hiện sự tiến bộ trong nhận thức của một bộ phận văn thân sĩ phu…

Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho giai đoạn tiếp theo

- Tạo tiền đề cho việc tìm ra con đường cứu nước mới, đúng đắn sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (0.5đ)

0,5

1,0

động đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội Việt Nam? Dưới tác động của

chính sách đó, xã hội Việt Nam có những chuyển biến gì?

4.0đ

Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, chính sách đã tác động đến kinh tế, chính trị,

xã hội Việt Nam là: Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất

(1897-1914) của thực dân Pháp

- Dưới tác động của chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất, xã hội

Việt Nam đã có những chuyển biến

Giai cấp địa chủ phong kiến: Phần lớn đã đầu hàng làm tay sai cho Pháp, số

lượng ngày càng đông thêm, áp bức bóc lột nhân dân Tuy nhiên một số địa

chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu nước

- Giai cấp nông dân: Cuộc sống cực khổ trăm bề, bị tước đoạt ruộng đất, chịu

nhiều sưu cao, thuế nặng và các phụ thu khác, bị phá sản trên quy mô lớn, trở

thành tá điền trong các đồn điền của Pháp, phu cao su, ra thành thị thì trở

thành người ở, làm công trong các nhà máy, xí nghiệp, hầm mỏ của tư bản

Pháp Dù ở đâu họ vẫn khổ cực, bần cùng, không lối thoát Họ căm ghét thực

dân Pháp, có ý thức dân tộc sâu sắc, sẵn sàng hưởng ứng và tham gia các cuộc

đấu tranh do bất kỳ cá nhân, tổ chức, tầng lớp hoặc giai cấp nào đề xướng để

giúp họ giành tự do, no ấm

- Tầng lớp tư sản: Ra đời cùng sự phát triển của đô thị, họ là những nhà thầu

khoán, đại lí, chủ xí nghiệp, đông nhất là các chủ hãng buôn Họ bị tư bản

Pháp chèn ép, chính quyền thực dân kìm hãm, lệ thuộc yếu ớt về kinh tế nên

họ chỉ mong muốn có những thay đổi nhỏ để dẽ bề làm ăn sinh sống chứ chưa

dám tỏ thái độ hưởng ứng, tham gia cuộc vận động cách mạng giải phóng dân

- Tầng lớp tiểu tư sản: Là các chủ xưởng thủ công nhỏ, cơ sở buôn bán nhỏ,

viên chức cấp thấp, học sinh Cuộc sống tuy có dễ chịu hơn nông dân, công

nhân và dân nghèo thành thị nhưng vẫn rất bấp bênh Họ có ý thức dân tộc,

đặc biệt là học sinh, nhà giáo, sinh viên, tích cực tham gia vào các cuộc vận

động cứu nước đầu thế kỉ XX

- Giai cấp công nhân: Số lượng khoảng 10 vạn người (phát triển cùng sự phát

triển của công thương nghiệp và thuộc địa) Phần lớn họ xuất thân từ nông

dân, không có ruộng đất nên phải tìm đến các hầm mỏ, nhà máy, đồn

điền xin làm công ăn lương Bị thực dân, phong kiến và tư sản bóc lột nên

sớm có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ chống bọn chủ đòi cải thiện điều kiện

làm việc và sinh hoạt

- Như vậy, cuộc khai thác của Pháp đã làm nãy sinh những lực lượng xã hội

mới Sự biến động này đã tạo ra những điều kiện bên trong cho một cuộc vận

động giải phóng dân tộc theo xu hướng mới

0.5

0.75

0.5

cách mạng tỉnh Thanh Hóa? Trình bày hiểu biết của em về sự kiện này?

+ Tháng 2 năm 1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời Sau khi Đảng ra đời,

Xứ ủy Bắc kỳ rất quan tâm đến việc thành lập tổ chức Cộng sản ở Thanh Hóa

Được sự chỉ đạo của Xứ ủy, đồng chí Nguyễn Doãn Chấp đã về Thanh Hóa để

xúc tiến việc thành lập các Chi bộ Cộng sản

+ Ngày 25/6/1930, chi bộ cộng sản đầu tiên gồm 3 đồng chí: Lê Thế Long, Lê

Kiều Oanh, Lê Bá Tùng được thành lập tại nhà đồng chí Lê Kiều Oanh tại

thôn Hàm Hạ, xã Đông Tiến, Huyện Đông Sơn Đầu tháng 7 năm 1930, Chi

bộ Cộng sản thứ 2 ra đời ở Phúc Lộc (nay là xã Thiệu Tiến, Thiệu Hóa) Giữa

tháng 7 năm 1930, Chi bộ Cộng sản thứ 3 ra đời ở Yên Trường (Thọ Lập, Thọ

Xuân)

+ Ngày 29 tháng 07 năm 1930 Hội nghị thành lập Đảng bộ Đảng Cộng sản

tỉnh Thanh Hóa được tổ chức tại nhà đồng chí Lê Văn Sĩ (Yên Trường, Thọ

Xuân), đánh dấu Đảng bộ Thanh Hóa chính thức thành lập

Ý nghĩa:

- Chứng tỏ sự trưởng thành về ý thức chính trị của quần chúng công – nông

Từ đây trở đi, nhân dân Thanh Hóa đã có một tổ chức chân chính trực tiếp

lãnh đạo, mở ra thời kì phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng trong

-Hết -PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HUYỆN THIỆU HÓA

ĐỀ KHẢO SÁT CHÁT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI

NĂM HỌC 2021- 2022 MÔN: LỊCH SỬ - LỚP 8 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Ngày thi: 28/3/2022 (Đề thi này có 6 câu, gồm 01 trang)

ĐỀ SỐ: 21

I LỊCH SỬ THẾ GIỚI (6,0 điểm)

Câu 1 (3.0 điểm): Nêu những thành tựu nổi bật của Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH từ năm 1950 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX Những thành tựu đó có ý nghĩa như thế nào đối với Liên Xô và thế giới bấy giờ?

Câu 2 (3.0 điểm): “Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ trở thành nước giàu mạnh nhất thế giới TBCN” (Sách giáo khoa Lịch sử Lớp 9)

Bằng những hiểu biết của bản thân em hãy làm sáng tỏ nhận định trên và giải thích những nguyên nhân dẫn đến sự phát triển đó của Mĩ Theo em nguyên nhân nào là quan trọng nhất? Vì sao?

II LỊCH SỬ VIỆT NAM (12,0 điểm)

Câu 3 (4.0 điểm): Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: "Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của dân tộc ta Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc

bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ… " Bằng những sự kiện lịch sử tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc

ta giai đoạn 1873-1884, em hãy làm sáng tỏ nội dung câu nói trên

Câu 4 (4.0 điểm): Lập bảng so sánh phong trào Cần Vương với khởi nghĩa Yên Thế theo bảng sau:

Thời gian tồn tại

Câu 5 (4.0 điểm): Trình bày những hoạt động của Nguyễn Tất Thành từ năm

1911-1917 Theo em, con đường cứu nước của Người có những điển nào mới so với các thế hệ đi trước ?

III LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG (2,0 điểm)

Tám năm 1945 ở Thanh Hoá diễn ra trong điều kiện nào? Vì sao cuộc khởi nghĩa giành thắng lợi một cách nhanh chóng?

Hết

ĐỀ CHÍNH THỨC

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HUYỆN THIỆU HÓA

ĐỀ KHẢO SÁT CHÁT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI

NĂM HỌC 2021- 2022 MÔN: LỊCH SỬ - LỚP 8 Ngày thi: 28/3/2022

- Sau khi hoàn thành việc khôi phục kinh tế, Liên Xô tiếp tục xây dựng

CSVC-KT của CNXH và thực hiện các kế hoạch dài hạn, như 5 năm

lần thứ năm (1951-1955), lần thứ sáu (1956-1960) và kế hoạch 7 năm

đã thu được nhiều thành tựu to lớn:

0,5

- Về công nghiệp: Bình quân công nghiệp tăng hàng năm là 9,6% Tới

những năm 50, 60 của TK XX, Liên Xô trở thành cường quốc công

nghiệp đứng thứ hai thế giới sau Mỹ, chiếm khoảng 20 % sản lượng

công nghiệp thế giới Một số ngành công nghiệp đứng đầu thế giới: Vũ

trụ, điện, nguyên tử…

0,5

- Về nông nghiệp: Có nhiều tiến bộ vượt bậc, sản lượng nông phẩm

- Về khoa học - kĩ thuật: Phát triển mạnh, đạt nhiều thành công vang

dội: Năm 1957 Liên Xô là nước đầu tiên phóng thành công vệ tinh

nhân tạo vào quỹ đạo trái đất, mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của

loài người Năm 1961 Liên Xô lại là nước đầu tiên phóng thành công

con tàu vũ trụ đưa nhà du hành Ga-ga-rin bay vòng quanh trái đất

0,5

- Về Quân sự: Từ năm 1972 qua một số hiệp ước, hiệp định về hạn chế

vũ khí chiến lược, Liên Xô đã đạt được thế cân bằng chiến lược về quân

sự nói chung, hạt nhân nói riêng so với Mĩ và phương Tây

0,25

* Ý nghĩa (1,0 đ)

+ Những thành tựu đạt được có ý nghĩa hết sức quan trọng Đời sống

nhân dân được cải thiện cả về vật chất lẫn tinh thần Liên Xô trở thành

cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới (sau Mĩ)

+ Tạo điều kiện để Liên Xô trở thành thành trì vững chắc của hoà bình

và phong trào cách mạng thế giới, thực hiện chính sách đối ngoại hoà

bình, tích cực

0,5

0,5 Câu 2

(3,0đ)

* “Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ là nước giàu mạnh nhất”…

Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ đã vươn lên trở thành nước tư

bản giàu mạnh nhất, đứng đầu hệ thống tư bản chủ nghĩa…Mĩ đã thu

được 114 tỉ USD lợi nhuận

0,25

- Trong những năm 1945 – 1950, nước Mĩ chiếm hơn một nửa sản

lượng công nghiệp toàn thế giới (56,47%- 1948); Sản lượng nông

nghiệp của Mĩ gấp hai lần sản lượng nông nghiệp của 5 nước Anh,

0,25

Pháp, Tây Đức, I-ta-li-a và Nhật Bản cộng lại;

- Nắm trong tay ¾ trữ lượng vàng thế giới (24,6 tỉ USD), là chủ nợ

duy nhất trên thế giới

0,25

- Về quân sự Mĩ có lực lượng mạnh nhất thế giới tư bản và độc quyền

- Trong những thập niên sau, tuy vẫn còn đứng đầu thế giới về nhiều

mặt nhưng kinh tế Mĩ không còn giữ ưu thế tuyệt đối như trước kia nữa

0,25

- Sản lượng công nghiệp chỉ còn chiếm 39,8% của thế giới (1973) dự

trữ vàng cạn dần chỉ còn 11,9 tỉ USD(1974) Lần đầu tiên sau Chiến

tranh thế giới hai, chỉ trong vòng 14 tháng, đồng đôla Mĩ bị phá giá hai

- Nước Mĩ ở xa chiến trường, được hai đại dương là Đại Tây Dương và

- Tài nguyên khoáng sản nhiều, đất đai rộng lớn Nhân công lao động

- Không bị chiến tranh tàn phá, được yên ổn phát triển sản xuất và bán

vũ khí, hàng hóa cho các nước tham chiến

- Ứng dụng khoa học kĩ thuật tiên tiến nhất vào các ngành nông nghiệp,

công nghiệp và sản xuất vũ khí

0,25

0,25

=> Nguyên nhân quan trọng nhất là: áp dụng thành công khoa học kĩ

thuật vào sản xuất, vì: tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm,

thu lại lợi nhuận cao…

0,5

Câu 3

(4,0đ)

Chứng minh câu nói

- Khẳng định ý chí kiên cường, bất khuất và quyết tâm đánh Pháp đến

cùng của nhân dân ta Thực tế lịch sử truyền thống yêu nước của dân

tộc ta đã chứng minh điều đó:

* Mặt trận Bắc Kì:

-Tháng 11/1873 thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần 1, nhân dân Hà Nội và

các tỉnh đồng bằng sông Hồng đã kiên quyết đứng lên kháng chiến

+ Đêm đêm các toán nghĩa binh quấy rối định, đốt kho đạn của giặc

+ Đội nghĩa binh dưới sự chỉ huy của viên Chưởng cơ đã chiến đấu anh

dũng và hi sinh đến người cuối cùng

+Tổng đốc Nguyễn Tri Phương và con trai anh dũng hi sinh

- Ngày 21/12/1873 …quân ta giành thắng thắng lợi lớn tại Cầu Giấy lần

thứ nhất Gác- ni-ê cùng nhiều sĩ quan binh lính bị giết tại trận

- Khi quân Pháp đánh Bắc Kì lần 2 (4/1882) nhân dân tích cực phối hợp

với quan quân triều đình kháng chiến

+Ở Hà Nội, nhân dân tự tay đốt nhà, tạo thành bức tường lửa chặn giặc

+ Tại các địa phương khác, nhân dân tích cực đắp đập, cắm kè

0,5

0,5

0,25 0,25 0,25 0,5 0,5 0,25

- Ngày 19/5/1883… quân ta giành thắng lợi trong trận Cầu Giấy lần 2

Rivie bị giết tại trận Quân Pháp hoang mang, dao động, toan bỏ chạy

KL: ….thể hiện tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí chiến đấu bất khuất

của nhân dân ta

Nội dung so sánh Phong trào cần vương Khởi nghĩa Yên Thế

tranh

Đánh Pháp, giành độc lập dân tộc và khôi phục chế độ phong kiến

Đánh Pháp để tự vệ, bảo vệ quyền lợi thiết thân, giữ đất, giữ làng

Chủ yếu là nông dân

Phúc…

Hình thức đấu

tổn thất nặng nề, làm chậm quá trình bình định của Pháp

-Thể hiện tinh thần yêu nước, đấu tranh bất khuất của các tầng lớp nhân dân…

-Là cuộc khởi nghĩa nông dân lớn nhất, kéo dài nhất, quyết liệt nhất gây cho Pháp nhiều khó khăn

-Thể hiện tinh thần

sức mạnh to lớn của giai cấp nông dân…

0,5 0,5

0,5 0,5 0,5 0,5

1,0

Câu 5

(4,0đ)

* Vì sao Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước?

- Sơ lược hoàn cảnh đất nước

+ Cuối TK XIX- đầu XX, sau khi dập tắt phong trào Cần Vương, Đầu

TK XX, các cuộc đấu trang Duy Tân diễn ra trong một bối cảnh mới,

các cuộc vận động cách mạng có tính chất Dân chủ tư sản (Đông Du,

ĐKNT, Duy Tân) Các phong trào đều thất bại, thực tiễn đó bộc lộ rõ

sự khủng hoảng do thiếu đường lối đúng đắn, thiếu tổ chức, giai cấp

lãnh đạo tiên tiến => Đặt cách mạng Việt Nam trước những yêu cầu,

đòi hỏi cấp bách

- Sơ lược tiểu sử, xu hướng cứu nước của Nguyễn Tất Thành:

+ Nguyễn Tất Thành sinh ngày 19/5/1890 trong một gia đình trí thức yêu

0,5

0,5

nước ở làng Kim Liên (Làng Sen) - Chung Cự - Nam Đàn - Nghệ An

+ Nguyễn Tất Thành sinh ra vào thời buổi nước mất nhà tan, chứng

kiến sự thất bại của các phong trào yêu nước, được tiếp xúc với những

nhà lãnh đạo cách mạng đương thời, được sống trên mảnh đất quê

hương có truyền thống chiến đấu bất khuất, tiếp thu truyền thống gia

đình, sẵn có lòng yêu nước thương dân, căm thù đế quốc xâm lược

+ Tất cả những điều đó đã hun đúc ý chí quyết tâm và Người quyết chí

ra đi tìm đường cứu nước mới, khác với con đường của các bậc tiền bối

(Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan Châu

Trinh), Người quyết định sang phương tây để tìm hiểu xem nước Pháp

và các nước khác đã làm gì mà hùng cường như vậy để từ đó về giúp đỡ

đồng bào, cứu dân tộc

* Hướng đi của các nhà yêu nước chống Pháp:

- Phan Bội Châu sang Nhật tìm con đường Duy Tân, sau sang Trung

Quốc tìm con đường cách mạng Tân Hợi (1911) chủ trương chống Pháp

giành độc lập dân tộc, tổ chức vận động nhân dân trong nước và dựa

vào viện trợ của nước ngoài để tiến hành bạo lực vũ trang

- Phan Châu Trinh hướng theo con đường nghị viện tư sản của các nước

phương Tây, dựa vào Pháp chống triều đình phong kiến, tiến hành cải

cách duy tân nhằm giành lại tự do dân chủ nhằm nâng cao dân trí, dân

quyền làm điều kiện tiên quyết giành độc lập dân tộc

* Điểm mới trong hướng đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất

Thành:

- Khâm phục tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối nhưng Nguyễn Tất

Thành không tán thành con đường cứu nước của họ Không thể cứu

nước trên lập trường phong kiến hay lập trường giai cấp tư sản, tiểu tư

sản Ngày 05/06/1911 tại Cảng Nhà Rồng Người ra đi tìm đường cứu

nước Nguyễn Tất Thành không sang các nước phương Đông tìm

đường cứu nước mà sang phương Tây, đến với nước Pháp để tìm xem

nước Pháp và các nước khác làm thế nào để về giúp đỡ đồng bào mình

- Trong nhiều năm sau đó, Người đã đi nhiều nước Á, Âu, Phi để kiếm

sống và học tập.Trong thời gian này, Người sống và làm việc gần gũi

với nhiều người lao động ở nhiều nước, hiểu rõ hoàn cảnh, nguyện

vọng của họ trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, từ đó Người

nhận thấy họ là bạn của nhân dân Việt Nam

- Đây là cơ sở đầu tiên (trực tiếp) giúp Người nhận thức được sự đoàn

kết quốc tế giữa các dân tộc bị áp bức trên thế giới, từ đó người có điều

kiện tiếp thu quan điểm về giai cấp của chủ nghĩa Mác- Lê nin đến với

chủ nghĩa Mác Lênin và cuộc cách mạng tháng Mười Nga, từ đó tìm ra

con đường cứu nước cho dân tộc – con đường cách mạng vô sản Đây

là điều kiện tiên quyết đưa đến sự thành công của Cách mạng giải

phóng dân tộc ở nước ta

Câu 6 * Điều kiện lịch sử

- Ngày 14/8/1945 Nhật đầu hàng Đồng minh không điều kiện, Hội nghị

(2,0đ) toàn quốc của Đảng thông qua quyết định Tổng khởi nghĩa…

- Điều kiện khởi nghĩa giành chính quyền ở Thanh Hóa đã chín muồi

với việc huyện Hoằng Hoá đã giành chính quyền (14/8/1945) Trước

tình hình đó, Tỉnh uỷ đã triệu tập Hội nghị mở rộng vào ngày

14-8-1945 tại làng Mao Xá (Thiệu Toán-Thiệu Hóa) quyết định phát động

nhân dân trong tỉnh nổi dậy giành chính quyền Đến ngày 23/8/1945

cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Thanh Hoá giành được thắng lợi

hoàn toàn

0,5

0,5

* Nguyên nhân thắng lợi:

- Nhờ sự vận dụng linh hoạt, chủ động, sáng tạo những chủ trương,

Nghị quyết của Trung ương Đảng, của Đảng bộ vào tình hình cụ thể

trong tỉnh

- Đảng bộ Thanh Hoá xây dựng được đội quân cách mạng đông đảo ở

nhiều địa phương, được tập dượt qua các thời kì, nên khi thời cơ đến,

nhân dân Thanh Hoá nhanh chóng vùng dậy giành chính quyền

0,5 0,5

……… Hết ………

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

HUYỆN THIỆU HÓA

ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI

LẦN 1 - NĂM HỌC 2021-2022 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Ngày thi: 28 tháng 02 năm 2022 Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)

(Đề thi này có 06 câu, gồm 01 trang)

PHẦN II: LỊCH SỬ VIỆT NAM (12.0 điểm):

Câu 3 (5,0 điểm): Cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta ở Bắc kì đã diễn ra như thế nào trong những năm 1873 - 1883? Tại sao cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta cuối thế kỉ XIX chưa giành được thắng lợi?

Câu 4 (4,0 điểm): Trong phong trào Cần vương cuối thế kỉ XIX có những cuộc khởi nghĩa lớn nào? Theo em, cuộc khởi nghĩa nào là tiêu biểu nhất? Vì sao?

Câu 5 (3,0 điểm):

Lập bảng so sánh phong trào Cần vương với khởi nghĩa Yên Thế theo bảng sau:

Thời gian tồn tại

Họ và tên thí sinh: ………Số báo danh: ………

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

ĐỀ CHÍNH THỨC

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

HUYỆN THIỆU HÓA

ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI

LẦN 1 - NĂM HỌC 2021-2022 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Ngày thi: 28 tháng 02 năm 2022 HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ SỐ: 20

- Sau khi hoàn thành việc khôi phục nền kinh tế, Liên Xô tiếp tục xây

dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội với việc thực hiện

các kế hoạch dài hạn, như kế hoạch 5 năm lần thứ năm (1951-1955), kế

hoạch 5 năm lần thứ sáu (1956 -1960) và kế hoạch 7 năm (1959 - 1965)

đã đạt được những thành tựu chủ yếu:

Về kinh tế: Trong hai thập niên 50 và 60 của thế kỉ XX, nền kinh tế Xô

Viết tăng trưởng mạnh mẽ Sản xuất công nghiệp bình quân hằng năm

tăng 9,6% Liên Xô đã trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai

sau Mĩ, chiếm khoảng 20% sản lượng công nghiệp của toàn thế giới

Về khoa học – kĩ thuật: trên đà phát triển mạnh mẽ với thành công rưc

rỡ:

- Năm 1957, Liên Xô là nước đầu tiên phóng thành công vệ tinh nhân tạo

lên khoảng không vũ trụ

- Năm 1961, Liên Xô phóng con tàu Phương Đông đưa nhà du hành vũ

trụ Ga-ga-rin lần đầu tiên bay vòng quanh trái đất và cũng là nước dẫn

đầu thế giới về những chuyến bay dài ngày trong vũ trụ

Về đối ngoại:

- Nhà nước Xô viết chủ trương duy trì hòa bình, quan hệ hữu nghị với tất

cả các nước

- Tích cực ủng hộ cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, giành độc

lập tự do của các dân tộc bị áp bức Liên Xô trở thành chỗ dựa vững chắc

của hoà bình và cách mạng thế giới

0,5

0,5

0,5 0,5 0,5

0,5

Câu 2

(3,0đ) Trình bày sự phát triển "thần kì" của kinh tế Nhật Bản trong những năm 60 - 70 của thế kỉ XX Những nhân tố chủ quan nào dẫn đến sự

phát triển của kinh tế Nhật Bản?

3,0

* Những dẫn chứng tiêu biểu về sự phát triển “thần kỳ” của nền

kinh tế Nhật Bản:

- Sau khi phục hồi lại nền kinh tế, từ đầu thập niên 50 –thế kỷ XX, nhờ

những đơn đặt hàng quân sự của Mỹ trong hai cuộc chiến tranh Triều

Tiên và sau đó là cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, nền kinh tế Nhật

Bản có cơ hội phát triển “Thần kỳ”, vượt qua các nước Tây Âu, vươn

0,5

lên đứng hàng thứ hai trong thế giới TBCN

+ Tổng sản phẩm quốc dân : Năm 1950 chỉ mới đạt 20 tỉ USD bằng 1/17

của Mỹ, nhưng đến năm 1968 đã đạt tới 183 tỉ USD…

+ Năm 1990, thu nhập bình quân theo đầu người đạt 23796 USD…

+ Công nghiệp: trong những năm 1950-1960 tốc độ tăng trưởng bình

quân hằng năm là 15%, những năm 1961-1970 là 13,5%

+ Nông nghiệp: trong những năm 1967-1969, nhờ áp dụng những thành

tựu khoa học-kỹ thuật hiện đại, đã cung cấp được hơn 80% nhu cầu

lương thực trong nước…

- Ngành đánh cá rất phát triển đứng thứ hai thế giới sau Pê-ru

- Từ những năm 70 của thế kỷ XX, cùng với Mỹ và Tây Âu, Nhật Bản

đã trở thành một trong ba trung tâm kinh tế – tài chính của thế giới

* Những nhân tố chủ quan dẫn đến sự phát triển:

- Truyền thống văn hóa, giáo dục lâu đời của người Nhật- Sẵn sàng tiếp

thu những giá trị tiến bộ của thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc dân

tộc

- Hệ thống tổ chức quản lí có hiệu quả của các xí nghiệp, công ti Nhật

Bản

- Vai trò quan trọng của nhà nước trong việc đề ra các chiến lược phát

triển, nắm bắt đúng thời cơ và sự điều tiết cần thiết để đưa nền kinh tế

liên tục tăng trưởng

- Con người Nhật Bản được đào tạo chu đáo, có ý chí vươn lên, cần cù

lao động, đề cao kỉ luật và coi trọng tiết kiệm

0,25

0,25 0,25 0,25

0,25 0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

Câu 3

(5,0) Cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta ở Bắc kì đã diễn ra như thế nào trong những năm 1873- 1883? Tại

sao cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp xâm lược của quân dân

ta cuối thế kỉ XIX chưa giành được thắng lợi?

5,0

* Cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta

ở Bắc kì trong những năm 1873- 1883:

- Năm 1873 quân Pháp nổ súng đánh thành Hà Nội Nguyễn Tri Phương

đã đốc thúc quân sĩ chiến đấu dũng cảm nhưng không giữ nổi thành …

Tại cửa Ô Thanh Hà, dưới sự chỉ huy của viên chưởng cơ, khoảng 100

binh lính của triều đình đã chiến đấu và hy sinh đến người cuối cùng

- Khi Pháp mở rộng đánh chiếm các tỉnh ở Bắc Kì, tới đâu chúng cũng bị

quân dân ta chặn đánh Tại Phủ lý, Hưng Yên, Hải Dương, Nam Định…

quân Pháp vấp phải sự kháng cự quyết liệt của quân dân ta, phải rút về

cố thủ trong thành ở các tỉnh lị Các sỹ phu, văn thân yêu nước lập nghĩa

hội, bí mật tổ chức chống Pháp

- Ngày 21/12/1873, quân dân ta làm nên chiến thắng Cầu Giấy lần thứ

0,5

0,75

nhất, nhân dân phấn khởi đứng lên chống Pháp, quân Pháp hoảng sợ,

hoang mang Năm 1874, triều đình Huế kí hiệp ước Giáp Tuất gây bất

bình lớn trong nhân dân

- Năm 1882, quân Pháp nổ súng đánh thành Hà Nội, Tổng đốc thành Hà

Nội là Hoàng Diệu lên mặt thành chỉ huy quân sĩ chiến đấu nhưng không

giữ được thành Khi quân Pháp nổ súng tấn công, nhân dân Bắc Kì đã

anh dũng đứng lên chiến đấu Ở Hà Nội, dọc sông Hồng, nhân dân tự tay

đốt nhà mình, tạo thành bức tường lửa chặn giặc, khi quân Pháp đánh

chiếm các tỉnh đồng bằng, đi đến đâu chúng cũng vấp phải sức chiến đấu

quyết liệt của các địa phương…

- Ngày 19/5/1883, quân ta làm nên chiến thắng Cầu Giấy lần 2, làm nức

lòng quân dân cả nước, bồi đắp ý chí quyết tâm tiêu diệt giặc của nhân

dân ta, quân Pháp hoang mang lo sợ trong khi triều Nguyễn vẫn tiếp tục

đường lối hoà hoãn…

0,5

0,75

0,5

* Cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta

cuối thế kỉ XIX chưa giành được thắng lợi vì:

- Ngay từ khi Pháp xâm lược, cuộc kháng chiến của nhân dân ta đã bùng

nổ, nhưng do nhiều nguyên nhân thực dân Pháp đã hoàn thành quá trình

xâm lược nước ta…

- Triều đình nhà Nguyễn đã không có một đường lối kháng chiến đúng

đắn: thủ để hoà……

- Cuộc kháng chiến của nhân dân ta không diễn ra trên khắp tất cả các

mặt trận, chỉ chủ yếu đánh địch trên mặt trận quân sự thông qua khởi

nghĩa vũ trang và thơ văn yêu nước…

- Do sự chênh lệch về so sánh lực lượng giữa ta và địch: thực dân pháp

với nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển, quân đội chính quy nhà nghề,

vũ khí hiện đại nhất lúc bấy giờ; nhân dân ta với một nền nông nghiệp

lạc hậu, trang bị vũ khí lạc hậu, thô sơ, cách đánh du kích… Đây chính là

nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc kháng chiến của nhân dân ta chưa

giành được thắng lợi

+ Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883-1892)

+ Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1896)

* Cuộc khởi nghĩa tiêu biêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương

là cuộc khởi nghĩa Hương Khê

0,5 0,5 0,5 0.5

* Vì:

+ Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là những người có uy tín, tài năng như Phan

Đình Phùng, Cao Thắng

+ Thời gian tồn tại lâu nhất: 1885-1896

+ Lập được nhiều chiến công…

+ Trình độ tổ chức cao, bước đầu có sự liên kết, nghĩa quân đã tổ chức

thành 15 quân thứ (đơn vị) Chế tạo được súng trường…

+ Quy mô rộng nhất: hoạt động trên 4 tỉnh: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng

Bình, Thanh Hóa

+ Lối đánh linh hoạt, cơ động, tiêu hao nhiều sinh lực địch…

+ Được đông đảo nhân dân ủng hộ (Người Kinh, và các dân tộc thiểu

số ) tạo được sức mạnh cho cuộc khởi nghĩa

- Cuộc khởi nghĩa thất bại cũng là mốc kết thúc phong trào Cần Vương

trên phạm vi cả nước

0,25

0,25 0,25 0,25 0.25

0,25 0,25 0,25

Câu 5

(3.0đ)

Lập bảng so sánh phong trào Cần vương với khởi nghĩa Yên

Thế theo bảng sau:

lập dân tộc và khôi phục chế độ phong kiến

Đánh Pháp để tự vệ, bảo vệ quyền lợi thiết thân, giữ đất, giữ làng

Thành phần lãnh đạo Văn thân, sĩ phu yêu

nước

Nông dân

lớp nhân dân (nông dân, văn thân, sĩ phu…)

Chủ yếu là nông dân

0,5 0,5

0,5 0,5

Câu 6

(2,0đ)

Trình bày sự thành lập Đảng bộ Đảng Cộng sản Thanh Hóa Sự kiện

này có ý nghĩa như thế nào tới sự phát triển của cách mạng tỉnh

nhà?

2.0

Sự thành lập Đảng bộ Đảng Cộng sản Thanh Hóa (1,0 đ)

+ Tháng 2 năm 1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời Sau khi Đảng ra

đời, Xứ ủy Bắc kỳ rất quan tâm đến việc thành lập tổ chức Cộng sản ở

Thanh Hóa Được sự chỉ đạo của Xứ ủy, đồng chí Nguyễn Doãn Chấp đã

về Thanh Hóa để xúc tiến việc thành lập các Chi bộ Cộng sản

+ Ngày 25/6/1930, chi bộ cộng sản đầu tiên được thành lập tại nhà đồng

chí Lê Kiều Oanh tại thôn Hàm Hạ, xã Đông Tiến, Huyện Đông Sơn

+ Đầu tháng 7 năm 1930 Chi bộ Cộng sản thứ 2 ra đời ở Phúc Lộc (nay

0.25

0.25

là xã Thiệu Tiến, Thiệu Hóa) Giữa tháng 7 năm 1930 Chi bộ Cộng sản

thứ 3 ra đời ở Yên Trường (Thọ Lập, Thọ Xuân

+ Ngày 29 tháng 07 năm 1930, Hội nghị thành lập Đảng bộ Đảng Cộng

sản tỉnh Thanh Hóa được tổ chức tại nhà đồng chí Lê Văn Sĩ (Yên

Trường, Thọ Xuân), đánh dấu Đảng bộ Thanh Hóa chính thức thành lập

0.25

0.25

- Ý nghĩa (1,0đ)

+ Chứng tỏ sự trưởng thành về ý thức chính trị của quần chúng công –

nông Từ đây trở đi, nhân dân Thanh Hóa đã có một tổ chức chân chính

trực tiếp lãnh đạo, mở ra thời kì phát triển mạnh mẽ của phong trào cách

mạng trong tỉnh

+ Đảng bộ Thanh Hóa ra đời còn đánh dấu một bước ngoặt quan trọng

trong sự phát triển của cách mạng tỉnh nhà

0,5

0,5

-Hết -

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC: 2021- 2022 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề này có 05 câu, gồm 01 trang)

So sánh phong trào Cần Vương với cuộc khởi nghĩa Yên Thế, rút ra điểm giống

và khác nhau của các phong trào trên?

Câu 3 (4.0điểm)

Em hãy cho biết thái độ chính trị của các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất Trong các giai cấp, tầng lớp đó, giai cấp nào có khả năng cách mạng nhất Vì sao?

Câu 4 (5.0 điểm)

Trào lưu cải cách Duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX ra đời trong hoàn cảnh nào? Nêu những nội dung chính của các đề nghị cải cách đó Nhận xét những mặt tích cực, hạn chế, kết quả, ý nghĩa của các đề nghị cải cách?

Câu 5 (3.0 điểm)

Vì sao Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước mới? Hướng đi của người có

gì mới so với những nhà yêu nước chống Pháp trước đó? Theo em những hoạt động đó

có ý nghĩa như thế nào đối với dân tộc Việt Nam

-Hết - Thí sinh không được sử dụng tài liệu, giám thị không giải thích gì thêm

Họ và tên thí sinh: ………Số báo danh ………

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

–––––––––––––––––––

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC: 2021- 2022 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ SỐ: 19

Câu 1

(4,0đ)

a Chứng minh câu nói của Nguyễn Trung Trực : “Bao giờ người

Tây nhổ hết cỏ nước Nam mới hết người Nam đánh Tây” (Lịch sử 8

– trang 119, Nxb GD):

- Khi bị TD Pháp bắt và đưa ra máy chém, Nguyễn Trung Trực đã

khẳng khái nói “Bao giờ……Nam”

- Tại mặt trận Đà Nẵng: Quân dân ta dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Tri

Phương đã tổ chức kháng chiến, thực hiện “vườn không nhà trống”

ngăn cản quân Pháp tiến vào đất liền Sau 5 tháng xâm lược chúng chỉ

chiếm được bán đảo Sơn trà, Pháp thất bại trong kế hoạch ‘đánh nhanh

thắng nhanh”

0,25

0,5

- Tại mặt trận Gia Đinh:

+ Tháng 2/1859 khi Pháp đánh vào Gia Định, phong trào kháng chiến

của nhân dân ta ngày càng sôi nổi Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt

cháy tàu Hi Vọng của Pháp trên sông Vàm Cỏ Đông (12/1861)

+ Cuộc khởi nghĩa của Trương Định làm địch thất điên bát đảo; Khởi

nghĩa của Trương Quyền ở Tây Ninh phối hợp với người Cam-phu-chia

để đánh Pháp

- Kháng chiến lan rộng ra khắp Nam Kì:

+ Sau khi Pháp chiếm được 3 tỉnh miền Đông Nam Kì và 3 tỉnh miền

Tây Nam Kì, mặc dù triều đình ra sức ngăn cản, nhưng cuộc kháng

chiến của nhân dân ta càng diễn ra sôi nổi, mạnh mẽ

Nhiều trung tâm kháng chiến thành lập như Đồng Tháp Mười, tây

Ninh, Bến Tre, với những lãnh tụ nổi tiếng như: Phan Tôn, Phan

Liêm, Nguyễn Trung Trực,

Có nhiều người dùng văn thơ để chiến đấu như Nguyễn Đình Chiểu,

Phan Văn Trị,

Một số người bị đưa ra hành hình vẫn nêu cao chí khí kiên cường

Đặc biệt câu nói nổi tiếng của Nguyên Trung Trực: “ Bao giờ người

Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh tây”

Tháng 11/1873 thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất, nhân dân Hà

Nội và các tỉnh Đồng Bằng Bắc Kì đã kiên quyết đứng lên kháng chiến

+ Tại Hà nội: Nhân dân Hà Nội anh dũng đứng lên kháng chiến, các

cửa ô Thanh Hà

+ Ở các tỉnh đồng bằng Bắc Kì: Nhân dân hống cự quyết liệt như Cha

con Nguyễn Mậu Kiến, Phạm Văn Nghị,

+ Ngày 21/12/1873 Quân ta phục kích Cầu Giấy giết chết Gác-ni-ê và

nhiều sĩ quan binh lính Pháp, lập nên chiến thắng Cầu Giấy lần thứ

nhất

0,25 0,25

b Nêu ý nghĩa của phong trào kháng chiến chống Pháp trong giai

Câu 2

(4,0đ)

So sánh phong trào Cần Vương với cuộc khởi nghĩa Yên Thế, rút

ra điểm giống và khác nhau của các phong trào trên ?

4,0

* Giống nhau:

- Đều là các cuộc khỡi nghĩa vũ trang chống kẻ thù chung là thực

dân Pháp

- Nêu cao tinh thần đấu tranh anh dũng, kiên cường, bất khuất của

người chỉ huy và nghĩa quân

- Đều được đông đảo quần chúng nhân dân ủng hộ …

- Đều biết lợi dụng địa bàn để xây dựng căn cứ và có lối đánh phù

Sau khi tổ chức tấn công

òn mang cá và toà khâm

sứ không thành , Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở Quảng Trị

Tại đây Tôn Thất Thuyết

th y vua Hàm Nghi ra chiếu Cần Vương để kêu gọi các văn thâ sĩ phu yêu nước đứng lên giúp vua cứu nứoc

- Khi thực dân Pháp mở rộng phạm chiếm đóng Bắc Kì, Yên Thế trở thành mục tiêu bình định của chúng

- Để bảo vệ cuộc sống của mình, nông dân Yên Thế đã đứng lên chống Pháp

là những người nông dân như : Hoàng Hoa Thám, Lương văn Nắm

0,25 0,25

0,25 0,25 0,25

0,75

0,5

Công Tráng, Phan Đình Phùng

Về địa

bàn hoạt

động

Địa bàn hoạt động rộng khắp Bắc Kì và Trung Kì

Vùng rừng núi Yên Thế thuộc tỉnh Bắc Giang và một số tỉnh Bắc Kì

Về thời

gian tồn

tại

10 năm (từ năm 1885 đến năm 1895)

Tồn tại tro g thời gian dài khoảng 30 năm (1884 – 1913)

Em hãy cho biết thái độ chính trị của các giai cấp, tầng lớp trong xã

hội Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất Trong các giai cấp,

Dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân

Pháp (1897-1914) xã hội Việt Nam bị phân hóa, thái độ chính trị của

các giai cấp, tầng lớp:

- Giai cấp địa chủ phong kiến: đầu hàng, làm tay sai cho thực dân

Pháp, số lượng ngày càng đông thêm Một bộ phận cấu kết với đế quốc

bóc lột nhân dân.Tuy nhiên một số địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu

nước

0,5

- Giai cấp nông dân: Cực khổ, bị tước đoạt ruộng đất, phải nộp nhiều

thứ thuế… … ; Nghèo khổ không lối thoát,căm ghét chế độ bóc lột

của thực dân Pháp, nông dân có ý thức dân tộc sâu sắc, sẵn sàng hưởng

ứng tham gia các cuộc đấu tranh do bất kì cá nhân, tổ chức, tầng lớp

hoặc giai cấp nào đề xướng để có thể giúp họ giành được tự do, no ấm

Họ là lực lượng cách mạng đông đảo

0,75

- Giai cấp công nhân: Công thương nghiệp thuộc địa phát triển, dẫn

đến sự hình thành đội ngũ công nhân, lúc đó có khoảng 10 vạn người;

Phần lớn họ xuất thân từ nông dân; Họ bị thực dân phong kiến và tư

sản bóc lột nên sớm có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ chống bọn chủ, đòi

cải thiện điều kiện làm việc và sinh hoạt Kiên quyết chống đế quốc,

giành độc lập dân tộc, xoá bỏ chế độ người bóc lột người Họ là lực

lượng có khả năng lãnh đạo cách mạng

0,75

- Tầng lớp tư sản: Họ là các nhà thầu khoán, đại lý, chủ xưởng thủ

công, đông đảo nhất là các chủ hãng buôn bán.; Họ bị các nhà tư bản

Pháp chèn ép, chính quyền thực dân kìm hãm, bị lệ thuộc và yếu ớt về

mặt kinh tế; Họ mong có những thay đổi nhỏ để dễ bề làm ăn sinh sống

chứ chưa dám tỏ thái độ hưởng ứng hay tham gia các cuộc vận động

cách mạng giải phóng dân tộc đầu thế kỉ XX

0,5

- Tầng lớp tiểu tư sản: Họ là chủ các xưởng thủ công nhỏ, cơ sở buôn

bán nhỏ,những viên chức cấp thấp… Cuộc sống bấp bênh; Họ có ý

0,5

thức dân tộc, tích cực tham gia vào các cuộc vận động cứu nước đầu thế

kỉ XX

.*Giai cấp có khả năng lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân Vì:

- Có số lượng ngày càng đông và sống tập trung; Chịu 3 tầng lớp áp

bức, bóc lột

- Xuất thân từ nông dân và có mối liên hệ tự nhiên với nông dân

- Kế thừa truyền thống yêu nước của dân tộc

- Họ là giai cấp kiên quyết chống đế quốc giành độc lập dân tộc, xóa bỏ

chế độ người bóc lột người

0,25

0,25 0,25 0,25

Câu 4

(5,0đ)

Trào lưu cải cách duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX ra đời

trong hoàn cảnh nào? Nêu những nội dung chính của các đề nghị

cải cách đó Nhận xét những mặt tích cực, hạn chế, kết quả, ý nghĩa

* Hoàn cảnh:

- Vào cuối thế kỉ XIX, trong khi thực dân Pháp ráo riết mở rộng chiến

tranh xâm lược Nam Kì, chuẩn bị tấn công đánh chiếm cả nước ta thì

triều đình Huế vẫn tiếp tục thực hiện các chính sách nội trị, ngoại giao

lỗi thời, lạc hậu

- Bộ máy chính uyền từ trung ương đến địa phương trở lên mục

ruỗng: nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp đình trệ; tài

chính cạn iệt, đời sống nhân dân khó khăn

- Trước tình hình đất nước ngày một nguy khốn, đồng thời xuất phát từ

lòng yêu nước, thương dân, muốn cho nước nhà giàu mạnh, có thể

đương đầu với cuộc tấn công ngày càng dồn dập của kẻ thù, một số

quan lại, sĩ phu yêu nước thức thời đã mạnh dạn đưa ra những đề nghị,

yêu cầu đổi mới công việc nội trị, ngoại giao, kinh tế, văn hoá của

nhà nước ph ng kiến

* Nội dung của cuộc cải cách:

- Năm 1868, Trần Đình Túc và Nguyễn Huy Tế xin mở cửa biển Trà

Lí (Nam Định) Đinh Văn Điền xin đẩy mạnh khai khẩn ruộng hoang

và khai mỏ, phát triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng

- Năm 1872, Viện Thương bạc xin mở ba cửa biển ở miền Bắc và miền

Trung để thông thương với bên ngoài

- Từ 1863-1871, Nguyễn Trường Tộ đã gửi lên triều đình 30 bản điều

trần, đề cập đến một loạt vấn đề như chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát

triển công, thương nghiệp và tài chính, chỉnh đốn võ bị, mở rộng

ngoại giao, cải tổ giáo dục

- Vào các năm 1877 và 1882, Nguyễn Lộ Trạch dâng hai bản “Thời vụ

sách” lên vua Tự Đức, đề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân trí,

0.5

* Nhận xét (Đánh giá):

- Tích cực: Trong bối cảnh bế tắc của xã hội phong kiến Việt Nam cuối

thế kỉ XIX, một số sĩ phu, quan lại đã vượt qua những luật lệ hà khắc,

sự nghi kị, ghen ghét, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng của mình để

đưa ra những đề nghị cải cách nhằm canh tân đất nước Đây là những

cải cách khá toàn diện ,đề cập đến nhiều lĩnh vực của đời sống Xh (của

Nguyễn Trường Tộ), nhằm đáp ứng phần nào yêu cầu của nước ta lúc

đó, có tác động tới cách nghĩ, cách làm của một bộ phận quan lại triều

đình

- Hạn chế:

+ Tuy nhiên, các đề nghị cải cách mang tính chất rời rạc, lẻ tẻ, chưa

xuất phát từ những cơ sở bên trong, chưa giải quyết được hai mâu

thuẫn cơ bản của xã hội Việt Nam là mâu thuẫn giữa nhân dân ta với

thực dân Pháp và giữa nông dân với địa chủ phong kiến

+ Triều đình phong kiến nhà Nguyễn bảo thủ, bất lực, không chấp

nhận thay đổi, từ chối mọi đề nghị cải cách, làm cản trở sự phát triển

của những tiền đề mới khiến cho xã hội chỉ luẩn quẩn trong vòng bế

tắc của chế độ thuộc địa nửa phong kiến

- Kết quả: Triều đình Huế bảo thủ, bất lực, ko chấp nhận những thay

đổi và từ chối các đề nghị cải cách nên những đề nhị cải cách không

thực hiện được

- Ý nghĩa: Những tư tưởng cải cách cuối thế kỉ XIX đã gây được tiếng

vang lớn, dám tấn công vào tư tưởng lỗi thời, bảo thủ cản trở bước tiến

c a dân tộc phản ánh trình độ nhận thức mới của những người Việt

Nam hiểu biết Góp phần vào việc chuẩn bị cho sự ra đời phong trào

Duy tân ở Việt Nam vào đầu thế kỉ XX

Vì sao Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước mới? Hướng

đi của người có gì mới so với những nhà yêu nước chống Pháp

trước đó? Theo em những hoạt động đó có ý nghĩa như thế nào đối

với dân tộc Việt

3.0

*Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước mới vì :

- Nguyễn Ái Quốc (tức Chủ tịch Hồ Chí Minh) sinh ngày 19/5/1890,

trong một gia đình nhà nho yêu nước Quê ở xã Kim Liên-Huyện Nam

Đàn-Tỉnh Nghệ An

- Người sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh nước nhà bị mất vào tay

thực dân Pháp, nhiều cuộc khởi nghĩa và phong trào cách mạng nổ ra

liên tục xong vẫn không đi đến thắng lợi

- Người tuy khâm phục Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Bội

Châu, Phan Châu Trinh, nhưng không tán thành đường lối hoạt động

của họ nên quyết định đi tìm con đường cứu nước mới cho dân tộc

0,25

0,5

0,25

* Con đường tìm chân lý cứu nước của Nguyễn Ái Quốc có gì độc

đáo khác với lớp người đi trước:

- Các bậc tiền bối mà tiêu biểu là Phan Bội Châu đã lựa chọn con

đường cứu nước đó là đi sang phương Đông, chủ yếu là Nhật Bản vì ở

đó từng diễn ra cuộc cải cách Minh Trị làm cho Nhật thoát khỏi thân

phận thuộc địa; vì Nhật đã đánh bại đế quốc Nga trong cuộc chiến tranh

Nga-Nhật (1905-1907) và Nhật Bản còn là nước "đồng văn, đồng

chủng" với Việt Nam

- Đối tượng mà cụ Phan Bội Châu gặp gỡ là những chính khách Nhật

để xin họ giúp Việt Nam đánh Pháp Phương pháp của cụ là vận động

tổ chức giai cấp, cùng các tầng lớp trên để huy động lực lượng đấu

tranh bạo động

- Còn Nguyễn Ái Quốc lựa chọn con đường sang phương Tây, nơi được

mệnh danh có tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái, có khoa học kỹ thuật,

có nền văn minh phát triển

- Nguyễn Ái Quốc đi vào tất cả các giai cấp, tầng lớp, đi vào phong trào

quần chúng, giác ngộ, đoàn kết họ đứng lên đấu tranh giành độc lập

thực sự bằng sức mạnh của mình là chính

- Người luôn đề cao học tập, nghiên cứu lý luận và kinh nghiệm cách

mạng mới nhất của thời đại và Người đã bắt gặp chân lý cách mạng

* Ý nghĩa: Những hoạt đông yêu nước của người tuy mới chỉ bắt đầu,

nhưng là điều kiện quan trọng để Người xác định con đường cứu nước

đúng đắn cho dân tộc Đây là con đường cứu nước duy nhất đúng đối

với dân tộc ta, cũng như đối với dân tộc thuộc địa và phụ thuộc khác, vì

nó phù hợp với sự phát triển của lịch sử

0,5

- HẾT -

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC: 2021- 2022 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Ngày thi 17 tháng 02 năm 2022 (Đề này gồm có 6 câu, 01 trang)

II LỊCH SỬ VIỆT NAM (12,0 điểm)

Câu 3 (4,0 điểm): Em hãy cho biết:

trong thời gian nào?

b) Nêu vài nét về chính sách kinh tế của thực dân Pháp đối với Việt Nam

c) Những chính sách khai thác của Pháp đã tác động đến nền kinh tế nước ta như thế nào?

Câu 4 (4,0 điểm):

khác nhau cơ bản về hai xu hướng cứu nước ở Việt Nam đầu thế kỉ XX với xu hướng cuối thế kỉ XIX?

Câu 5 (4,0 điểm):

Vì sao Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước? Hướng đi của Người có gì khác so với những nhà yêu nước trước đó? Theo em những hoạt động đó có ý nghĩa như thế nào đối với dân tộc Việt Nam?

III LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG (2,0 điểm)

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

––––––––––––––––––

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC: 2021- 2022 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Ngày thi 17 tháng 02 năm 2022

Hãy nêu những dẫn chứng tiêu biểu về sự phát triển thần kì của

nền kinh tế Nhật Bản trong những năm 70 của thế kỉ XX?

- Tổng sản phẩm quốc dân năm 1950 chỉ mới 20 tỉ USD, bằng 1/17

của Mĩ, nhưng đến năm 1968 đã đạt tới 183 tỉ USD, vươn lên đứng

thứ hai thế giới sau Mĩ Thu nhập bình quân đầu người không ngừng

tăng, đến năm 1990 thu nhập bình quân theo đầu người đạt 23796

USD, vượt Mĩ và đứng thứ hai trên thế giới

0,5

- Về công nghiệp, từ 1950-1960 tốc độ tăng trưởng bình quân đạt

15%, những năm 1961-1970 là 13,5%

0,5

- Về nông nghiệp, những năm 1967-1969 đã cung cấp được 80% nhu

cầu lương thực trong nước, 2/3 nhu cầu thịt, sữa; nghề đánh cá rất

phát triển đứng thứ hai thế giới

0,5

- Những năm 70 của thế kỉ XX, cùng với Mĩ, Tây Âu, Nhật trở thành

1 trong ba trung tâm kinh tế - tài chính của thế giới

0,5 Câu 2

(4,0đ)

* Hoàn cảnh:

- Đến giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Nhật Bản lâm vào tình trạng

khủng hoảng nghiêm trọng, trong khi đó các nước tư bản phương Tây,

đi đầu là Mĩ ra sức tìm cách xâm nhập vào nước này

- Tháng 1/1868, sau khi lên ngôi, Thiên hoàng Minh Trị đã tiến hành

một loạt cải cách tiến bộ

0,5

0,5

* Nội dung:

- Chính trị:

+ Xác lập quyền thống trị của tầng lớp quý tộc tư sản

+ Năm 1889, ban hành hiến pháp mới, thiết lập chế độ quân chủ lập

hiến

0,25 0,25

- Kinh tế:

+ Thống nhất tiền tệ, thị trường, cho phép mua bán ruộng đất, phát

triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn

+ Xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sá, cầu cống…phục vụ giao thông

liên lạc

0,25 0,25

- Giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung

khoa học - kĩ thuật, cử học sinh ưu tú du học phương Tây

- Quân sự:

+ Tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây, thực hiện chế độ

nghĩa vụ quân sự…

0,25 0,25

+ Chú trọng công nghiệp đóng tàu, sản xuất vũ khí… 0,25

* Kết quả: Đưa Nhật Bản từ một nước nông nghiệp lạc hậu trở thành

một nước tư bản, thoát khỏi nguy cơ trở thành nước thuộc địa

0,5

* Chính sách quyết định đến sự thành công của Nhật Bản: là

chính sách giáo dục, đây được xem như chìa khóa cho công cuộc hiện

đại hóa của Nhật Bản

* Nông nghiệp: Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất của nông dân , bóc lột

nông dân theo kiểu phát canh thu tô

0,25

* Công nghiệp :

+ Khai thác mỏ ( than, kim loại…) để xuất khẩu

+ Xây dựng cơ sở sản xuất xi măng, gạch ngói, điện nước, chế biến

gỗ, xay lúa………

0,25 0,25

* Giao thông vận tải: được xây dựng để tăng cường bóc lột kinh tế và

đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân

0,25

* Ngoài ra, chúng còn đẩy mạnh vơ vét, bóc lột sức của, sức người

trong nhân dân bằng cách: Đánh thuế, thuế mới chồng lên thuế cũ,

nặng nhất là thuế rượu, thuế muối, thuế thuốc phiện Bắt phu đắp

c) Tác động:

- Tích cực:

+ Nền sản xuất Tư bản chủ nghĩa được du nhập vào Việt Nam

+ Tạo ra các đường giao thông mới, các đô thị mới, hình thành nên

những đô thị mới, những trung tâm kinh tế mới

0,25 0,25

- Tiêu cực:

+ Tài nguyên thiên nhiên bị khai thác cùng kiệt

+ Nông nghiệp dậm chân tại chỗ, nông dân bị bóc lột tàn nhẫn, bị mất ruộng đất

+ Công nghiệp phát triển nhỏ giọt, mất cân đối (công nghiệp nặng không phát triển)

+ Nền kinh tế Việt Nam cơ bản vẫn là nền sản xuất nhỏ lạc hậu và phụ thuộc nặng nề vào kinh tế Pháp

0,25 0,25

0,25 0,25

Câu 4

(4,0đ)

* Nguyên nhân xuất hiện xu hướng cứu nước mới đầu thế kỉ XX

- Phong trào đấu tranh vũ trang của nhân dân ta cuối thế kỉ XIX mặc

dù không thiếu tinh thần kháng chiến anh dũng nhưng vẫn thất bại

- Do tác động từ chính sách khai thác của thực dân pháp về chính

trị, kinh tế, văn hóa, xã hội VN có nhiều biến đổi quan trọng

- Đầu thế kỉ XX tư tưởng dân chủ tư sản ở Châu Âu được truyền bá

0,25 0,25 0,25

vào nước ta qua sách báo TQ

- Nhật Bản đi theo con đường TBCN và trở nên giàu mạnh đã kích

thích các nhà yêu nước noi theo con đường cứu nước của Nhật Bản

- Lòng yêu nước nồng nàn và sự hiểu biết của những tri thức nho

học tiến bộ VN lao vào cuộc vận động cứu nước theo con đường

dân chủ tư sản

0,25 0,25

* So sánh điểm giống và khác nhau của xu hướng cứu nước cuối

mục tiêu

Đánh pháp giành độc lập dân tộc, xây dựng lại chế độ PK

Đánh Pháp giành độc lập dân tộc kết hợp với cải cách xã hội, xây dựng chế độ quân chủ lập hiến và dân chủ cộng hòa

Thành phần

lãnh đạo

Văn thân, sỹ hu phong kiến yêu nước

Tầng lớp nho học trẻ đang trên con đường TS hóa Phương

thức hoạt

động

dục, vận động cải cách xã hội, kết hợp lực lượng bên trong và bên ngoài

0,5

0,5

0,5 0,5 0,25

Câu 5

(4,0đ) *Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước mới vì : - Nguyễn Ái Quốc (tức Chủ tịch Hồ Chí Minh) sinh ngày 19/5/1890,

trong một gia đình nhà nho yêu nước Quê ở xã Kim Liên-Huyện Nam

Đàn-Tỉnh Nghệ An

- Người sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh nước nhà bị mất vào tay

thực dân Pháp, nhiều cuộc khởi nghĩa và phong trào cách mạng nổ ra

liên tục xong vẫn không đi đến thắng lợi

- Người tuy khâm phục Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan

Bội Châu, Phan Châu Trinh, nhưng không tán thành đường lối hoạt

động của họ Xuất phát từ lòng yêu nước, thương dân, muốn cho nước

nhà được độc lập nên Người đã quyết chí ra đi tìm đường cứu nước

mới cho dân tộc

0,5

0,5

0,5

* Con đường tìm chân lý cứu nước của Nguyễn Ái Quốc có gì độc

đáo khác với lớp người đi trước:

- Các bậc tiền bối mà tiêu biểu là Phan Bội Châu đã lựa chọn con

đường cứu nước đó là đi sang phương Đông, chủ yếu là Nhật Bản vì ở

đó từng diễn ra cuộc cải cách Minh Trị làm cho Nhật thoát khỏi thân

phận thuộc địa; vì Nhật đã đánh bại đế quốc Nga trong cuộc chiến

tranh Nga-Nhật (1905-1907) và Nhật Bản còn là nước "đồng văn,

đồng chủng" với Việt Nam

- Đối tượng mà cụ Phan Bội Châu gặp gỡ là những chính khách Nhật

để xin họ giúp Việt Nam đánh Pháp Phương pháp của cụ là vận động

tổ chức giai cấp, cùng các tầng lớp trên để huy động lực lượng đấu

tranh bạo động

- Còn Nguyễn Ái Quốc lựa chọn con đường sang phương Tây, nơi

được mệnh danh có tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái, có khoa học kỹ

thuật, có nền văn minh phát triển

- Nguyễn Ái Quốc đi vào tất cả các giai cấp, tầng lớp, đi vào phong

trào quần chúng, giác ngộ, đoàn kết họ đứng lên đấu tranh giành độc

lập thực sự bằng sức mạnh của mình là chính

- Người luôn đề cao học tập, nghiên cứu lý luận và kinh nghiệm cách

mạng mới nhất của thời đại và Người đã bắt gặp chân lý cách mạng

Tháng Mười Nga Người xác định giải phóng dân tộc phải dựa vào

* Ý nghĩa: Những hoạt đông yêu nước của người tuy mới chỉ bắt

đầu, nhưng là điều kiện quan trọng để Người xác định con đường cứu

nước đúng đắn cho dân tộc Đây là con đường cứu nước duy nhất

đúng đối với dân tộc ta, cũng như đối với dân tộc thuộc địa và phụ

thuộc khác, vì nó phù hợp với sự phát triển của lịch sử

- Bùng nổ sớm, kéo dài liên tục, phạm vi rộng…

- Thể hiện tinh thần yêu nước mạnh mẽ

- Lãnh đạo là các sĩ phu, văn thân, thổ ty, đều là những người có uy

tín, ảnh hưởng lớn

- Biết dựa vào nhân dân, sử dụng nhiều phương thức đấu tranh

0,25 0,25 0,25 0,25

0,25

-Hết -

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC: 2021- 2022 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Ngày thi 20 tháng 01 năm 2022 (Đề này gồm có 6 câu, 01 trang)

Câu 3 (3,5 điểm): Trình bày kết quả của cuộc chiến tranh thế giới thứ hai? Qua kết quả đó

em có suy nghĩ gì về chiến tranh thế giới thứ hai? Theo em chúng ta cần phải làm gì để thế giới không còn chiến tranh?

II LỊCH SỬ VIỆT NAM (8,0 điểm)

Câu 4 (4,0 điểm): Em hãy cho biết:

thời gian nào?

b) Nêu vài nét về chính sách kinh tế của thực dân Pháp đối với Việt Nam

c) Những chính sách khai thác của Pháp đã tác động đến nền kinh tế nước ta như thế nào?

Câu 5 (4,0 điểm): Vì sao thế kỉ XX lại xuất hiện xu hướng cứu nước mới? So sánh điểm giống và khác nhau cơ bản về hai xu hướng cứu nước ở Việt Nam đầu thế kỉ XX với xu hướng cuối thế kỉ XIX?

III LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG (2,0 điểm)

Câu 6 (2.0 điểm) Bằng những hiểu biết của mình, em hãy cho biết Thanh Hóa có những đóng góp gì trong cuộc kháng chiến chống Pháp từ 1946-1954?

- Hết -

Họ và tên: Số Báo danh:

ĐỀ CHÍNH THỨC

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC: 2021- 2022 MÔN THI: LỊCH SỬ - LỚP 8 Ngày thi 20 tháng 01 năm 2022 HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ SỐ: 17

sản

Cách mạng dân chủ

tư sản kiểu mới

(triều đình Mãn Thanh) Lật đổ chế độ phong kiến (Nga H àng)

Lực lượng tham gia Tư sản, quần chúng nhân

Câu 2

(4,0

điểm)

* Hoàn cảnh:

- Đến giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Nhật Bản lâm vào tình trạng

khủng hoảng nghiêm trọng, trong khi đó các nước tư bản phương Tây, đi

đầu là Mĩ ra sức tìm cách xâm nhập vào nước này

- Tháng 1/1868, sau khi lên ngôi, Thiên hoàng Minh Trị đã tiến hành một

loạt cải cách tiến bộ

* Nội dung:

- Chính trị:

+ Xác lập quyền thống trị của tầng lớp quý tộc tư sản

+ Năm 1889, ban hành hiến pháp mới, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến

- Kinh tế:

+ Thống nhất tiền tệ, thị trường, cho phép mua bán ruộng đất, phát triển

kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn

+ Xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sá, cầu cống…phục vụ giao thông liên

lạc

- Giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung

khoa học - kĩ thuật, cử học sinh ưu tú du học phương Tây

- Quân sự:

+ Tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây, thực hiện chế độ nghĩa

vụ quân sự…

+ Chú trọng công nghiệp đóng tàu, sản xuất vũ khí…

* Kết quả: Đưa Nhật Bản từ một nước nông nghiệp lạc hậu trở thành một

nước tư bản, thoát khỏi nguy cơ trở thành nước thuộc địa

0,5 đ 0,5

0,5 0,5

0,5 0,5

0,5

* Tính chất: Là cuộc cách mạng tư sản không triệt để

* Chính sách quyết định đến sự thành công của Nhật Bản: là chính

sách giáo dục, đây được xem như chìa khóa cho công cuộc hiện đại hóa

Câu 3

(3,5

điểm)

+ Thiệt hại về vật chất gấp 10 lần so với cuộc chiến tranh thế giới lần thứ

nhất ( 0,25đ) và bằng tất cả các cuộc chiến tranh trong 1000 năm trước đó

cộng lại ( 0,25đ)

0,5

- Là cuộc chiến tranh phi nghĩa, vì tham vọng riêng mà gây ảnh hưởng

đến toàn nhân loại

* Nông nghiệp: Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất của nông dân , bóc lột

nông dân theo kiểu phát canh thu tô

0,25

* Công nghiệp:

+ Khai thác mỏ ( than, kim loại…) để xuất khẩu

+ Xây dựng cơ sở sản xuất xi măng, gạch ngói, điện nước, chế biến gỗ,

xay lúa…

0,25

0,25

* Giao thông vận tải: được xây dựng để tăng cường bóc lột kinh tế và đàn

áp phong trào đấu tranh của nhân dân (0,25 đ)

0,25

* Ngoài ra, chúng còn đẩy mạnh vơ vét, bóc lột sức của, sức người trong

nhân dân bằng cách: Đánh thuế, thuế mới chồng lên thuế cũ, nặng nhất là

thuế rượu, thuế muối, thuế thuốc phiện Bắt phu đắp đường,, đào sông,

xây cầu…

0,5

- Tích cực:

+ Nền sản xuất Tư bản chủ nghĩa được du nhập vào Việt Nam

+ Tạo ra các đường giao thông mới, các đô thị mới, hình thành nên những

đô thị mới, những trung tâm kinh tế mới

0,25 0,25

- Tiêu cực:

+ Tài nguyên thiên nhiên bị khai thác cùng kiệt

+ Nông nghiệp dậm chân tại chỗ, nông dân bị bóc lột tàn nhẫn, bị mất

ruộng đất

+ Công nghiệp phát triển nhỏ giọt, mất cân đối (công nghiệp nặng

không phát triển)

+ Nền kinh tế Việt Nam cơ bản vẫn là nền sản xuất nhỏ lạc hậu và

phụ thuộc nặng nề vào kinh tế Pháp

0,25 0,25 0,25 0,25

Câu 5

(4,0

điểm)

- Phong trào đấu tranh vũ trang của nhân dân ta cuối thế kỉ XIX mặc dù

- Do tác động từ chính sách khai thác của thực dân pháp về chính trị,

kinh tế, văn hóa, xã hội VN có nhiều biến đổi quan trọng

0,25

- Đầu thế kỉ XX tư tưởng dân chủ tư sản ở Châu Âu được truyền bá vào

nước ta qua sách báo TQ

0,25

- Nhật Bản đi theo con đường TBCN và trở nên giàu mạnh đã kích thích

các nhà yêu nước noi theo con đường cứu nước của Nhật Bản

0,25

- Lòng yêu nước nồng nàn và sự hiểu biết của những tri thức nho học

tiến bộ VN lao vào cuộc vận động cứu nước theo con đường dân chủ tư

Đánh Pháp giành độc lập dân tộc kết hợp với cải cách xã hội, xây dựng chế độ quân chủ lập hiến và dân chủ cộng hòa Thành phần lãnh đạo Văn thân, sỹ phu phong

kiến yêu nước

Tầng lớp nho học trẻ đang trên con đường

TS hóa Phương thức hoạt

động

truyền giáo dục, vận động cải cách xã hội, kết hợp lực lượng bên trong và bên ngoài

cấp thành tổ chức chính trị sơ khai

Lực lượng tham gia Đông đảo nhưn còn

hạn chế

Nhiều tầng lớp, giai cấp, thành phần xã