XÂY DỰNG HẬU PHƯƠNG, CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI CỦA ĐẾ QUỐC MỸ Ở MIỀN BẮC VÀ GIỮ VỮNG THẾ CHIẾN LƯỢC TIẾN CÔNG, ĐÁNH BẠI CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH CỤC BỘ CỦA ĐẾ QUỐC MỸ 19651968

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ BÁO CÁO TIỂU LUẬN MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG Đề tài XÂY DỰNG HẬU PHƯƠNG, CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI CỦA ĐẾ QUỐC MỸ Ở MIỀN BẮC VÀ GIỮ VỮNG.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA: LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BÁO CÁO TIỂU LUẬN MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG

Đề tài: XÂY DỰNG HẬU PHƯƠNG, CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI CỦA ĐẾ QUỐC MỸ Ở MIỀN BẮC VÀ GIỮ VỮNG THẾ CHIẾN LƯỢC TIẾN CÔNG, ĐÁNH BẠI CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH CỤC BỘ CỦA ĐẾ QUỐC

MỸ 1965-1968

Giáo viên hướng dẫn: Lê Thị Hương Lớp: DHTMDT16B

Nhóm thực hiện: Nhóm 3 Niên khóa: 2021 – 2022

DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN TRONG NHÓM

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

MỤC LỤC

I LỜI MỞ ĐẦU 1

II XÂY DỰNG HẬU PHƯƠNG, CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI CỦA ĐẾ QUỐC MỸ  MIỀN BẮC VÀ GIỮ VỮNG THẾ CHIẾN LƯỢC TIẾN CÔNG, ĐÁNH BẠI CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH CỤC BỘ CỦA ĐẾ QUỐC MỸ 1965-1968 2

2.1.Tình hình ở miền Bắc 2

2.1.1.Tình hình nước Mỹ ở miền Bắc 2

2.1.2.Tình hình đấu tranh chống Mỹ ở miền Bắc và chủ trương của Đảng 1965-1968 2

2.1.3.Thành tựu đạt được trong quá trình đấu tranh ở miền Bắc 4

2.2 Tình hình ở miền Nam 4

2.2.1 Giai đoạn 1965- 1966 4

2.3.2.Giai đoạn 1966-1967: 7

2.3.3 Giai đoạn 1967-1968 9

III KẾT LUẬN 12

I LỜI MỞ ĐẦU

Trong một nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc ta đã trải qua nhiều cuộc kháng chiến chống những kẻ thù xâm lược lớn mạnh hơn gấp nhiều lần và giành được thắng lợi vẻ vang Thông qua quá trình lãnh đạo chiến tranh chống phá hoại miền Bắc, đánh bại chiến tranh cục bộ 1965-1968 của đế quốc Mỹ, Đảng đã chỉ đạo kịp thời, tạo ra những bước ngoặc

có ý nghĩa quyết định cho sự chiến thắng của cuộc kháng chiến khốc liệt Đảng đã nhận ra trong hoàn cảnh mới của đất nước thì cần phải có chủ trương, chính sách, chiến lược phù hợp hiệu quả để hạn chế thách thức và dần chuyển thành thời cơ để xây dựng đất nước ngày càng mạnh hơn, thống nhất đất nước, giải phóng dân tộc khỏi đế quốc Mỹ Sang năm 1968, để chuyển cách mạng và chiến tranh miền Nam sang một thời kì mới, thời kỳ giành thắng lợi quyết định, giáng một đòn vào chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ

Trước tình hình đó Đảng và nhà nước đã đề ra những mục tiêu chiến lược quyết tâm đánh  bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ trong bất kỳ tình huống nào, nhằm bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước tiến tới thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà với phương châm đánh lâu dài

và tập trung vào sức mình là chính, tập trung lực lượng của hai miền để mở những cuộc tiến công lớn, tranh thủ thời gian tương đối ngắn trên chiến trường miền Nam

Đối với miền Nam: Giữ vững phát triển thế tiến công, kiên quyết tiến công và liên tục tiến công Tiếp tục kiên trì phương châm kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chiến trị

Đối với miền Bắc:  Chuyển hướng xây dựng kinh tế, bảo đảm tiếp tục xây dựng miền Bắc vững mạnh về kinh tế và quốc phòng trong điều kiện có chiến tranh, tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ để bảo vệ vững chắc miền Bắc xã hội chủ nghĩa Động viên sức người sức của cao nhất để chi viện cho miền Nam tiếp tục đấu tranh chống giặc

Từ đó chúng ta xác định rõ chiến tranh chống Mỹ của nhân dân cả nước, miền Nam là tiền tuyến lớn và miền Bắc là hậu phương lớn Qua đó phải nắm vững mối quan hệ giữa nhiệm vụ bảo vệ và xây miền Bắc và giải phóng miền Nam Bảo vệ miền Bắc là nhiệm vụ của cả nước, vì miền Bắc xã hội chủ nghĩa là thành quả chung rất to lớn của nhân dân nước

ta, là hậu phương vững chắc trong cuộc đấu tranh kháng chiến chống Mỹ Phải đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc và ra sức tăng cường lực lượng ở miền Bắc

về mọi mặt, nhất là về kinh tế quốc phòng, nhằm đảm bảo chi viện đắc lực cho miền Nam, đồng thời tiếp tục xây dựng xã hội chủ nghĩa nhằm phát huy vai trò của hậu phương lớn đối với tiền tuyến lớn. 

II XÂY DỰNG HẬU PHƯƠNG, CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI CỦA

ĐẾ QUỐC MỸ  MIỀN BẮC VÀ GIỮ VỮNG THẾ CHIẾN LƯỢC TIẾN CÔNG, ĐÁNH BẠI CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH CỤC BỘ CỦA ĐẾ QUỐC MỸ 1965-1968

2.1.Tình hình ở miền Bắc

2.1.1.Tình hình nước Mỹ ở miền Bắc.

+Từ ngày 5-8-1964, Mỹ dựng lên “sự kiện vịnh Bắc Bộ” nhằm lấy cớ dùng không quân và hải quân đánh phá miền Bắc Việt Nam, mở đầu cuộc chiến tranh phá hoại (The War Destruction) của đế quốc Mỹ

+ Mỹ thực hiện chiến tranh cục bộ Nội dung của chiến lược này là sử dụng quân Mỹ làm lực lượng cơ động, chủ yếu để tiêu diệt bộ đội chủ lực của ta ; quân ngụy làm lực lượng chiếm đóng, bình định, kìm kẹp nhân dân phòng đánh bại cách mạng miền Nam trong vòng

25 - 30 tháng (từ giữa 1965 đến 1967) Để thực hiện chiến lược này, chúng đưa vào miền Nam hơn nửa triệu quân Mỹ và quân đội một số nước chư hầu Đồng thời, sử dụng không quân và hải quân mở chiến dịch "Sấm rền", đánh phá ác liệt với mưu đồ "Đưa miền Bắc trở lại thời kỳ đồ đá"

+ Trên hậu phương miền Bắc đã diễn ra sôi nổi các phong trào thi đua như: "Ba sẵn sàng" của thanh niên, "Ba đảm đang" của phụ nữ, "Tay búa, tay súng" của công nhân, "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người", "Tay cày, tay súng", "Xe chưa qua, nhà không tiếc" của nông dân, "Ba quyết tâm" của trí thức Với khẩu hiệu "Tất cả chi tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược" đã tạo nên ý chí mới, sức mạnh mới trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân

2.1.2.Tình hình đấu tranh chống Mỹ ở miền Bắc và chủ trương của Đảng 1965-1968.

+Ý đồ tổng thống Mỹ Johnson đưa miền Bắc trở về thời kỳ đồ đá; phá hoại công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc; ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc đối với miền Nam; đè bẹp ý chí quyết tâm chống Mỹ, cứu nước của cả dân tộc Việt Nam, buộc chúng ta phải kết thúc chiến tranh theo điều kiện do Mỹ đặt ra

+ Số bom của chúng ném xuống miền Bắc lớn hơn hai lần số bom của Mỹ và đồng minh ném xuống khu vực Thái Bình Dương trong chiến tranh thế giới thứ 2.Trên thực tế, đế quốc Mỹ đã huy động lực lượng lớn không quân và hải quân, trút hàng triệu tấn bom đạn, tàn phá, hủy hoại nhiều thành phố, thị xã, thị trấn, xóm làng, nhiều công trình công nghiệp, giao thông, thủy lợi, nhiều bệnh viện, trường học, nhà ở, giết hại nhiều dân thường, gây nên những tội ác tày trời với nhân dân ta

PAGE \* MERGEFORMAT 13

+Chủ trương của đảng: Dựa trên Nghị quyết Hội nghị lần thứ 11 và lần thứ 12, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã kịp thời xác định chủ trương chuyển hướng và nhiệm vụ cụ thể của miền Bắc cho phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ mới trong hoàn cảnh cả nước có chiến tranh: Một là, kịp thời chuyển hướng xây dựng kinh tế cho phù hợp với tình hình có chiến tranh phá hoại; Hai là, tăng cường lực lượng quốc phòng cho kịp với sự phát triển tình hình

cả nước có chiến tranh; Ba là, ra sức chi viện cho miền Nam với mức cao nhất để đánh bại địch ở chiến trường chính miền Nam; Bốn là, phải kịp thời chuyển hướng tư tưởng và tổ chức cho phù hợp với tình hình mới

+ Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 12, khóa III (12-1965) hạ quyết tâm chiến lược: "Động viên lực lượng của cả nước, kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ trong bất kỳ tình huống nào"; xác định phương châm chiến lược chung:

"Trên cơ sở đánh lâu dài, dựa vào sức mình là chính, cần tranh thủ thời cơ, giành thắng lợi quyết định trong một thời gian tương đối ngắn trên chiến trường miền Nam"

+ Tháng 5 và tháng 6-1967, Bộ Chính trị họp dưới sự chủ tọa của Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá tình hình mọi mặt và xem xét dự thảo kế hoạch chiến lược Đông Xuân 1967-1968, đưa ra chủ trương: Trên cơ sở phương châm đánh lâu dài, đẩy mạnh nỗ lực chủ quan đến mức cao nhất để giành thắng lợi quyết định trong một thời gian tương đối ngắn

+Tháng 1-1968, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 14 (Khóa III) sau khi phân tích tình hình đã nhận định: địch thất bại một bước rất cơ bản trong chiến lược

“Chiến tranh cục bộ”, đang lúng túng, bị động về chiến lược, chiến thuật, do đó, ta phải tranh thủ thời cơ "chuyển cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân ta ở miền Nam sang một thời

kỳ mới - thời kỳ tiến công và nổi dậy, giành thắng lợi quyết định", tạo ra bước ngoặt lớn của cuộc chiến tranh

2.1.3.Thành tựu đạt được trong quá trình đấu tranh ở miền Bắc

*Nhận xét: Sau bốn năm thưc hiện chuyển hướng xây dựng và phát triển đi kèm theo

đó là công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa thì Miền Bắc đã có bước đầu phát triển về kinh tế

và đạt được nhiều thành tựu đáng tự hào trên mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa, xã họi, chi viện tiền tuyến cho miền Nam

-Thành tựu trong quá trình đấu tranh:

+ Trong 4 năm (1965-1968), miền bắc đã đưa hơn 30 vạn cán bộ, bộ đội, hàng vạn tấn

vũ khí, lương thực, thuốc men…vào chiến trường miền nam

+ Ở miền bắc, đã có thành tựu ban đầu trong cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội, kế hoạch 5 năm lần thứ nhất đã đạt và vượt các mục tiêu về kinh tế, văn hóa

+ Quân dân miền Bắc đã bắn rơi hơn 3200 máy bay, bắn cháy 140 tàu chiến của địch Nhiệm vụ chi viện tiền tuyến được hoàn thành xuất sắc, góp phần cùng quân dân miền Nam đánh bại cuộc “Chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ

+ Chiến dịch Sấm Rền đầu năm 1965 đánh phá các tỉnh từ Thanh Hóa trở vào, sau đó chiến tranh không quân lan rộng ra toàn miền Bắc Việt Nam

+ Tháng 4 năm 1965, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký hiệp định với Trung Quốc đưa một bộ phận quân đội Trung Quốc vào miền Bắc Việt Nam đóng ở một số vị trí quan trọng như tỉnh Quảng Ninh, Thái Nguyên và dọc đường Quốc lộ 1, nhưng không được vượt quá phía nam Hà Nội

- Thành tựu đạt được trong kinh tế:

+ Sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp vẫn được duy trì mặc dù gặp nhiều khó khăn gay gắt Nhiều nhà máy và xí nghiệp lớn phải so tán hoặc phân nhỏ để tiếp tục sản xuất trong điều kiện chiến tranh Công nghiệp địa phương phát triển mạnh

+ Đời sống nhân dân căn bản được ổn định Sự nghiệp văn hóa, giáo dục, y tế, đào tạo cán bộ chẳng những không ngưng trệ mà còn phát triển mạnh mẽ trong thời chiến và đạt được nhiều kết quả tốt Công tác nghiên cứu khoa học, điều tra cơ bản, thăm dò tài nguyên được đẩy mạnh, vừa phục vụ sự nghiệp xây dựng tình hình kinh tế trước mắt, vừa chuẩn bị nhiệm vụ lâu dài cho xây dựng chủ nghĩa xã hội

2.2 Tình hình ở miền Nam

2.2.1 Giai đoạn 1965- 1966.

 Sau thất bại của “chiến tranh Đặc biệt”, Mỹ thiết lập chiến lược “chiến tranh Cục bộ” với nỗ lực quân sự cao nhất mà Mỹ có thể và cần phải chủ động vẫn là một loại “chiến tranh hạn chế” trong chiến lược toàn cầu “phản ứng linh hoạt” Quy mô của chiến tranh tuy lớn, nhưng vẫn mang tính chất “chống nổi dậy” (counter insurgency) nhằm thực hiện mục tiêu chính trị của Mỹ ở miền Nam Việt Nam

Mỹ mở liền hai cuộc phản công chiến lược mùa khô: Đông - Xuân 1965-1966 và 1966-1967 bằng hàng loạt cuộc hành quân "tìm diệt" và "bình định”

Mùa khô đến là điều kiện hết sức thuận lợi trong việc sử dụng hoả lực có phối hợp của không quân, hải quân pháo binh và xe tăng, mà những thứ vũ khí hiện đại này chỉ quân

Mỹ mới có, nên Bộ chỉ huy Mỹ ở Sài Gòn ráo riết chuẩn bị, triển khai lực lượng trên các hướng, sẵn sàng tiến công ồ ạt và bất ngờ trên diện rộng, cụ thể hóa thành năm điểm:

+ Tiêu diệt một bộ phận chủ lực quân Giải phóng giành lại chủ động trên chiến trường, buộc đối phương phải phân tán, do đó không đủ khả năng đánh lớn

+ Bình định có trọng điểm, giành dân, đánh phá hậu cần dự trữ

PAGE \* MERGEFORMAT 13

+ Ổn định tình hình chính trị, củng cố quân đội, chính quyền Việt Nam Cộng hòa + Khai thông các hệ thống giao thông giữa các vùng chúng kiểm soát với nhau

+ Đánh phá miền Bắc, cô lập miền Nam

Đông - Xuân 1965-1966, với 720.000 quân, gồm 14 sư đoàn, 9 lữ đoàn và trung đoàn

bộ binh Mỹ- ngụy và các nước chư hầu, hơn 1.000 khẩu đại bác, 1.342 xe tăng, xe bọc thép, 2.288 máy bay các loại, 541 tàu, xuồng chiến đấu Mỹ mở đợt phản công với 5 cuộc hành quân "tìm diệt" lớn nhằm vào ba hướng chính :Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và khu V bao gồm cả vùng ngoại thành Sài Gòn Mục tiêu đánh bại quân chủ lực Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam

+ Ngày 20-7-1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn Ðảng, toàn dân, toàn quân ta nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng và chí khí chiến đấu, tăng cường đoàn kết, ra sức thi đua sản xuất và chiến đấu Người khẳng định quyết tâm của toàn Dân tộc ta: "Ðứng trước nguy cơ giặc Mỹ cướp nước, đồng bào miền bắc và đồng bào miền nam đoàn kết một lòng, kiên quyết chiến đấu; dù phải chiến đấu 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa, chúng ta cũng kiên quyết chiến đấu đến thắng lợi hoàn toàn"

+ Thực hiện Lời kêu gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn Ðảng, toàn quân, toàn dân ta vững tin bước vào cuộc chiến đấu mới

+ Ở miền nam, đồng thời với việc nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, chiến sĩ lực lượng vũ trang và nhân dân trước chuyển biến của tình hình mới nhằm ổn định tư tưởng, rèn luyện ý chí chiến đấu, lãnh đạo chỉ huy các chiến trường, các mặt trận, các địa phương gấp rút tăng cường lực lượng, tổ chức lại thế trận Ðược sự tăng viện từ hậu phương miền bắc, khối chủ lực Quân giải phóng lớn mạnh lên nhanh chóng Từ 10 trung đoàn bộ binh năm

1964, đến những tháng cuối năm 1965, khối chủ lực của ta trên chiến trường miền nam đã tăng lên 5 sư đoàn, 11 trung đoàn bộ binh, nhiều trung đoàn, tiểu đoàn binh chủng kỹ thuật, được trang bị tương đối hiện đại; được bố trí hợp lý trên những hướng chiến lược trọng yếu Lực lượng vũ trang địa phương và dân quân, du kích tại chỗ cũng được củng cố và phát triển, hoạt động xen kẽ với địch, hỗ trợ trực tiếp cho phong trào đấu tranh chính trị và chống phá

"bình định" của nhân dân các địa phương

+Với sự lãnh đạo của Đảng và sự chi viện từ miền Bắc quân và dân miền Nam đã anh dũng chiến đấu chống lại chiến tranh cục bộ của Mỹ Quân và dân ta đã đánh bại quân địch ở Núi Thành(5-1965), Vạn Tường(8/1965), Playme(11-1965)… làm bẻ gãy chính sách tìm diệt của Mỹ

+Tiêu biểu là sau chiến tranh Vạn Tường thì một cao trào đánh Mỹ diễn ra trở nên cao trào ơ Miền Nam

 12-1965, Hội nghị Trung ương lần thứ 12 (khóa III) nhận định: Ngày nay, mặc dù Đế quốc Mỹ đưa vào miền nam hàng chục vạn quân đội viễn chinh, lực lượng so sánh giữa ta và địch cũng không thay đổi lớn Tuy cuộc chiến tranh ngày càng trở nên gay go, ác liệt nhưng nhân dân ta đã có cơ sở vững chắc để giữ vững chiến lược tiến công, tiếp tục giành thế chủ động trên chiến trường; có lực lượng và điều kiện để đánh bại âm mưu trước mắt và lâu dài của địch Hội nghị đề ra nhiệm vụ chung: "Ðộng viên lực lượng của cả nước, kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ trong bất cứ tình huống nào để bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, tiến tới thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà Toàn Ðảng, toàn quân và toàn dân ta cần cố gắng vượt bậc, tập trung lực lượng của cả nước, kiên quyết đẩy mạnh đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị, đánh bại đế quốc Mỹ và tay sai trên chiến trường chính là miền nam"

Câu hỏi thảo luận:

1 Tại sao trong hội nghị trung ương lần thứ 12 của Đảng lại đề cập đến vấn đề là “ Toàn Đảng, Toàn quân, Toàn Dân” cùng nhau để xây dựng lực lượng phát triển đất nước

+ Hội nghị chỉ rõ phương hướng giành thắng lợi trong cuộc đụng đầu lịch sử với quân viễn chinh Mỹ là: trên cơ sở tiếp tục quán triệt phương châm đánh lâu dài, "cần cố gắng đến cao độ, tập trung lực lượng của cả hai miền để tranh thủ thời cơ, giành thắng lợi quyết định trong một thời gian tương đối ngắn trên chiến trường miền Nam" Ðể đạt được mục tiêu giành thắng lợi quyết định, cần tiếp tục kiên trì phương châm đấu tranh quân sự kết hợp với

đấu tranh chính trị triệt để vận dụng ba mũi giáp công, đẩy mạnh đấu tranh ngoại giao, tranh

thủ cao độ sự đồng tình, ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế, đặc biệt là Liên Xô, Trung Quốc

và các nước xã hội chủ nghĩa

Tổng quát: Trong cuộc phản công chiến lược mùa khô 1965-1966, kẻ địch đã tập trung hầu

như toàn bộ lực lượng cơ động của Mỹ- ngụy và các nước chư hầu, huy động tối đa cơ sở vật chất và binh khí kỹ thuật, sử dụng mọi biện pháp và thủ đoạn nhằm xoay chuyển cuộc chiến tranh có lợi cho chúng Đánh bại cuộc phản công chiến lược lần thứ nhất của Mỹ và làm phá sản kế hoạch bình định của địch ở miền Nam, nhân dân Việt nam đã giành được những thắng lợi có ý nghĩa chiến lược rất quan trọng, đánh thắng hiệp đầu chiến lược chiến tranh cục bộ của Mỹ Kết quả mùa khô 1965-1966, quân và dân tại miền Nam đã loại khỏi vòng chiến đấu gần 67.000 địch, bắn rơi, phá huỷ 940 máy bay, phá huỷ và phá hỏng 6.000 xe quân sự Chiến tranh nhân dân Việt Nam đã tỏ rõ được tính ưu việt của nó, có đủ khả năng đánh bại hoàn toàn cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ dưới bất cứ hình thức, quy mô nào

2.3.2.Giai đoạn 1966-1967:

Tình hình chiến đấu:

PAGE \* MERGEFORMAT 13