Bộ môn Chế Tạo Máy Bài thí nghiệm đo độ ồn BÀI THÍ NGHIỆM ĐO ĐỘ ỒN I MỤC ĐÍCH Giúp sinh viên làm quen với thiết bị đo độ ồn cầm tay NL 20 Biết cách bố trí vị trí, địa điểm đo, cách ghi chép các số liệ[.]
Trang 1BÀI THÍ NGHIỆM ĐO ĐỘ ỒN
I MỤC ĐÍCH
- Giúp sinh viên làm quen với thiết bị đo độ ồn cầm tay NL-20
- Biết cách bố trí vị trí, địa điểm đo, cách ghi chép các số liệu và xử lý các kết quả đo
- Tập đưa ra nhận xét, ý kiến của cá nhân hoặc nhóm về tình trạng ô nhiễm tiếng ồn,
đề xuất các biện pháp cụ thể để giảm thiểu tiếng ồn
II NỘI DUNG
Theo sự hướng dẫn của giáo viên, các nhóm sinh viên sẽ quan sát, ghi chép, thực hiện
đo mức ồn do nguồn ồn điểm gây ra, vẽ đường cong các mức ồn trên cơ sở các số liệu
đo và số liệu tính toán, cho nhận xét
III CÔNG THỨC XÁC ĐỊNH MỨC ỒN GIẢM THEO KHOẢNG CÁCH
Nếu mức âm đặc trưng của nguồn ồn (thường đo ở độ cao 1,5m) ở điểm cách nguồn ồn một khoảng là r1 đã biết (r1 thường bằng 1m đối với tiếng ồn từ máy móc, thiết bị công nghiệp và bằng 7,5m đối với nguồn ồn là dòng xe giao thông) thì mức ồn ở điểm cách nguồn ồn là r2 sẽ giảm hơn mức ồn ở điểm có khoảng cách là r1 và được xác định theo công thức sau:
Đối với nguồn ồn điểm:
Đối với nguồn ồn đường:
Ld = 10.lg ,(dB) (2) Trong đó, a là hệ số kể đến ảnh hưởng hấp thụ tiếng ồn của địa hình mặt đất:
- Đối với mặt đường nhựa và bê tông thì a = - 0,1
- Đối với mặt đường đất trống trải không có cây thì a = 0
- Đối với đất trồng cỏ thì a = 0,1
IV THIẾT BỊ THÍ NGHIỆM RION NL-20
Trang 2Hình 1: Thiết bị đo độ ồn cầm tay Rion NL-20
Hình 2: Các phím chức năng Hình 3: Cách cầm thiết bị đo
* Giới thiệu các phím chức năng:
Start/Stop Bắt đầu/kết thúc quá trình đo được thiết lập sẵn
Store Lưu trữ dữ liệu đo vào bộ nhớ
Mode Dùng để đọc kết quả đo Mỗi lần nhấn phím này màn hỉnh sẽ chuyển đổi
các chế độ hiển thị kết quả đo trong bộ nhớ
Pause/Cont Trong khi đo, phím này có thể dùng tạm ngưng quá trình đo để loại bỏ các
giá trị không mong muốn
Menu Khi chọn phím này sẽ xuất hiện menu 1/3 cho phép cài đặt các tùy chọn,
Trang 3có thể chuyển đổi giữa 3 menu khác nhau bằng cách nhấn phím Page
A/C/FLAT Cài đặt dải tần số là A, C hoặc FLAT
Fast/Slow Cài đặt thời gian đo là Fast hoặc Slow
Range Dùng để chọn khoảng đo của thiết bị, có 6 lựa chọn khác nhau như sau: 20
đến 80, 20 đến 90, 20 đến 100, 20 đến 110, 30 đến 120, 40 đến 130
Recall Dùng để xem lại các dữ liệu đã lưu trong bộ nhớ
Recall Data Dùng để chuyển đổi giữa các giá trị khác nhau đã lưu trong bộ nhớ.
Light Dùng để mở/tắt đèn màn hình hỗ trợ việc đọc dữ liệu nếu thiếu ánh sáng
Print Khi có kết nối với máy in như DPU-414, CP-11 hoặc CP-10 thì khi nhấn
phím này dữ liệu đo sẽ được in ra
Cal Dùng để kích hoạt chế độ hiệu chuẩn
Power Dùng để mở/tắt thiết bị đo khi nhấn giữ khoảng hơn 1 giây
Chú ý: Dây đeo tay được đeo vào tay như hình 3 để tránh làm rơi thiết bị đo.
Hướng dẫn cách đ o:
Bước 1: Nhấn giữ phím Power khoảng hơn 1 giây để mở thiết bị đo.
Bước 2:(Dùng khi thiếu ánh sáng) Nhấn phím Light để mở đèn màn hình hỗ trợ đọc dữ liệu Bước 3: Để đo âm thanh thông thường nhấn phím A/C/FLAT chọn “A”, nhấn phím Fast/Slow để chọn “Fast” và nhấn phím Range để chọn khoảng đo phù hợp
Bước 4: Thiết bị đã sẵn sàng, có thể tiến hành thí nghiệm
Bước 5: Sau khi thí nghiệm xong nhấn giữ phím Power khoảng hơn 1 giây để tắt thiết bị đo.
V TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM
Đo mức ồn, tính và vẽ đường cong mức ồn tại một nguồn ồn điểm:
V.1 Chọn nguồn ồn điểm là một máy công cụ hay một máy móc, thiết bị đang hoạt động có phát ra tiếng ồn
V.2 Đặt hoặc cầm thiết bị đo ở độ cao 1,5m cách tâm nguồn ồn 1m, hướng mi crô của thiết bị vào tâm nguồn ồn, đo mức ồn (số đo là đêxiben - dB) và ghi lại số đo (cách thao tác xem phần thiết bị thí nghiệm) Chỉ đọc tròn số đến dB, không cần đọc
số lẻ Cách 1 giây đọc 1 lần theo nhịp thở, khi gặp các con số khác thường như lớn
Trang 4số liệu mỗi lần đo vào các bảng sau.
A Đo mức ồn trong xưởng C1
Bảng 1: ghi số liệu đo ở vị trí cách nguồn ồn 1 mét
1) Tính giá trị trung bình kết quả đo từ bảng 1:
2) Lùi máy ra xa nguồn ồn 3m lại đo và ghi lại liên tục khoảng 30 số liệu vào bảng 2
Bảng 2: ghi số liệu đo ở vị trí cách nguồn ồn 3 mét
3) Tính giá trị trung bình kết quả đo từ bảng 2:
4) Tính độ giảm mức ồn tính theo công thức (1):
5) Xác định mức ồn tính toán theo công thức:
Gợi ý: Mức ồn tính toán theo công thức ở khoảng cách 3m = giá trị trung bình từ
bảng 1 (ở khoảng cách 1m) – độ giảm mức ồn tính theo công thức ở vị trí 3m so với 1m
Ví dụ: giá trị trung bình kết quả đo từ bảng 1 là 90dB, độ giảm mức ồn theo công
thức (1) tính được là 20dB thì giá trị mức ồn tính toán theo công thức là:
90 dB – 20 dB = 70dB.
6) Lùi máy ra xa nguồn ồn 5 m lại đo và ghi lại liên tục khoảng 30 số liệu vào bảng 3
Bảng 3: ghi số liệu đo ở vị trí cách nguồn ồn 5 mét
Trang 57) Tính giá trị trung bình kết quả đo từ bảng 3:
8) Tính độ giảm mức ồn tính theo công thức (1):
9) Xác định mức ồn tính toán theo công thức:
Gợi ý: Cách tính tương tự như ở bảng 2 nhưng lúc này độ giảm mức ồn tính theo
công thức ở vị trí 5m so với 1m
10)Vẽ các đồ thị có trục tung là các giá trị trung bình đo được, trục hoành là vị trí khoảng cách tới nguồn ồn
Gợi ý: Vẽ nét liền là giá trị trung bình của kết quả đo, nét đứt là giá trị mức ồn tính
toán theo công thức
11 Cho các nhận xét:
dB
Trang 6