KẾ HOẠCH BÀI HỌC NGỮ VĂN 9 KỲ II Tuần 34 Tiết TỔNG KẾT VĂN HỌC I MỤC TIÊU 1 Kiến thức Tiếp tục nắm được những kiến thức sơ lược về một số thể loại VH thuộc VH dân gian, VH trung đại, VH hiện đại 2 Năn[.]
Trang 1Tuần 34: Tiết : TỔNG KẾT VĂN HỌC
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Tiếp tục nắm được những kiến thức sơ lược về một số thể loại VH
thuộc: VH dân gian, VH trung đại, VH hiện đại
2 Năng lực:
a Các năng lực chung:
- Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy; năng lực giao tiếp; năng lực hợp tác; năng lực sử dụng ngôn ngữ
b Các năng lực chuyên biệt:
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực nghe, nói, đọc, viết, phân tích, khái quát, tổng hợp vấn đề, tạo lập văn bản
3 Phẩm chất:
- Yêu quê hương đất nước, yêu Tiếng Việt
- Tự lập, tự tin, tự chủ
- Có ý thức tự giác, tích cực học tập
II CHUẨN BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Kế hoạch bài học
- Học liệu: Đồ dùng dạy học, phiếu học tập, khăn phủ bàn
2 Chuẩn bị của học sinh: Nội dung kiến thức học sinh chuẩn bị trước ở nhà.
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Mô tả phương pháp và kĩ thuật thực hiện các chuỗi hoạt động trong bài học
Tên hoạt động Phương pháp thực hiện Kĩ thuật dạy học
HOẠT ĐỘNG
1: MỞ ĐẦU
- Dạy học nghiên cứu tình huống
- Dạy học hợp tác
…
- Kĩ thuật đặt câu hỏi
- Kĩ thuật học tập hợp tác
…
HOẠT ĐỘNG
THÀNH KIẾN
THỨC MỚI
- Dạy học dự án
- Dạy học theo nhóm
- Dạy học nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật đặt câu hỏi
- Kĩ thuật học tập hợp tác
- Kỹ thuật “khăn trải bàn”
Trang 2- Thuyết trình, vấn đáp.
……
HOẠT ĐỘNG 3:
LUYỆN TẬP
- Dạy học nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
- Dạy học theo nhóm
- Đóng vai
……
- Kĩ thuật đặt câu hỏi
- Kĩ thuật học tập hợp tác
- Kĩ thuật công đoạn
…
HOẠT ĐỘNG
4: VẬN DỤNG
- Dạy học nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
……
- Kĩ thuật đặt câu hỏi
…
HOẠT ĐỘNG 5:
TÌM TÒI, MỞ
RỘNG, SÁNG
TẠO
- Dạy học nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật đặt câu hỏi
……
2 Tổ chức các hoạt động Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung (ghi bảng) HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU(5 phút)
1 Mục tiêu:
- Tạo tâm thế hứng thú cho HS
- Kích thích HS tìm hiểu chung về Vh dân tộc
2 Phương thức thực hiện:
- Hoạt động nhóm
3 Sản phẩm hoạt động
- Trình bày miệng …
4 Phương án kiểm tra, đánh giá
- Học sinh đánh giá.
- Giáo viên đánh giá.
5 Tiến trình hoạt động:
*Chuyển giao nhiệm vụ
-> Xuất phát từ tình huống có vấn đề
- Giáo viên yêu cầu:
Đóng vai một nhân vật trong Vb em được học trong
chương trình Ngữ văn mà mình thích, kể lại những
điều liên quan đến bản thân trong Vb cụ thể? Nóirõ
B Sơ lược về một số thể loại VH
Trang 3lí do tại sao thích VB ( nhân vật )đó
- Học sinh suy nghĩ, trình bày
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh…
- Giáo viên…
- Dự kiến sản phẩm…
*Báo cáo kết quả
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên gieo vấn đề cần tìm hiểu trong bài học
Từ nhân vật được nhắc đến đã thể hiện đời sống tinh
thần và tâm hồn người Việt Nhân vật Vh còn thể
hiện ngòi bút nghệ thuật của tác giả Để hiểu thêm
những điều này chúng ta tìm hiểu tiếp bài học
->Giáo viên nêu mục tiêu bài học…
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
MỚI
Hoạt động 1: Cơ sở để phân chia các thể loại ( 10p)
2 Phương thức thực hiện:
- Hoạt động cặp đôi
- Hoạt động chung cả lớp
3 Sản phẩm hoạt động: trình bày miệng
4 Phương án kiểm tra, đánh giá
- Học sinh tự đánh giá.
- Học sinh đánh giá lẫn nhau.
- Giáo viên đánh giá.
5 Tiến trình hoạt động
*Chuyển giao nhiệm vụ
- Giáo viên yêu cầu:
1 Em hiểu thế nào là thể loại VH?
2 Dựa vào cơ sở nào để các nhà lí luận VH phân
chia các thể loại Vh?
3 Đặc điểm của thể loại Vh?
1 Thể loại VH là gì?
Trang 4- Học sinh tiếp nhận…
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh…
- Giáo viên…
- Dự kiến sản phẩm:
1 Thể loại VH: Là sự thống nhất giữa một loại nội
dung với một loại hình thức VB và phương thức
chiếm lĩnh đời sống
2 Có nhiều quan điểm khác nhau: Có thể chia thành
các thể loại chủ yếu: Tự sự, trữ tình và kịch Ngoài
ra còn có loại nghị luận
3 Đặc điểm thể loại VH:
+ Mang tính đặc thù của mỗi nền, mỗi khu vực
+ Nó vừa có tính ổn định, vừa có khả năng biến dổi.
*Báo cáo kết quả
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng
Hoạt động 2 : I) Một số thể loại VH dân gian:
(10 phút)
1 Mục tiêu: HS nắm được các thể loại chủ yếu của
VH DG
2 Phương thức thực hiện: cặp đôi
3 Sản phẩm hoạt động: phiếu học tập
4 Phương án kiểm tra, đánh giá:
5 Tiến trình hoạt động:
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Giáo viên:đưa câu hỏi
1 VHDG có những thể loại chủ yếu nào?
2 Nêu một số VB minh họa cho từng thể loại/
- Học sinh tiếp nhận…
* Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh thảo luận cặp đôi
2 Các thể loại chủ yếu: Tự
sự, trữ tình, kịch, Nghị luận
3 Đặc điểm của thể loại VH
I)Một số thể loại VH dân gian:
- Tự sự dân gian: gồm các truyện truyền thuyết, cổ tích, truyện cười, ngụ ngôn,
truyện thơ
- Trữ tình dân gian: Ca dao, dân ca
- Chèo và Tuồng
- Nghị luận: tục ngữ, câu đố
Trang 5- Giáo viên…
- Dự kiến sản phẩm:
Một số thể loại VH dân gian:
-Tự sự dân gian: gồm các truyện truyền thuyết, cổ
tích, truyện cười, ngụ ngôn, truyện thơ ( VD: những
VB truyện DG lớp 6)
- Trữ tình dân gian: Ca dao, dân ca ( tục ngữ, ca dao
lớp 7)
- Chèo và Tuồng: Quan Âm THị Kính,
- Ngoài ra tục ngữ coi là một dạng đặc biệt của nghị
luận: tục ngữ, câu đố: lớp 7
*Báo cáo kết quả
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng
Hoạt động 3: II/ Một số thể loại VH trung đại ( 13
p)
1 Mục tiêu: HS hệ thống được các thể loại VH trung
đại, một số đặc điểm và thành tựu nổi bật của nền
VH thời kì này
2 Phương thức thực hiện:
- Hoạt động nhóm, kĩ thuật công đoạn
- Hoạt động chung cả lớp
3 Sản phẩm hoạt động
- Phiếu học tập cá nhân
- Phiếu học tập của nhóm
4 Phương án kiểm tra, đánh giá
- Học sinh đánh giá lẫn nhau.
- Giáo viên đánh giá.
5 Tiến trình hoạt động
*Chuyển giao nhiệm vụ
- Giáo viên yêu cầu
1 CĐ1: VHDG gồm những thể loại nào?
II/ Một số thể loại VH trung đại
Trang 62 CĐ2: Nguồn gốc, đặc trưng tiêu biểu từng thể
loại?
- Học sinh tiếp nhận…
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh thảo luận nhóm
- Giáo viên hướng dẫn
- Dự kiến sản phẩm:
1
Thơ
( trữ tình)
Truyện, kí ( tự sự)
Truyện thơ Nôm( lục bát)
Nghị luận
Đường
luật
Chữ Hán Tuyện
Kiều…
Chiếu
Ngũ ngôn Chữ Nôm Lục Vân
Tiên
Cáo
về phép học) Trường
thiên
Ngâm
2 Nguồn gốc, đặc điểm
a Thơ:
* Các thể thơ: có nguồn gốc thơ ca Trung Quốc
+ Thể cổ phong: Không cần tuân theo vần, hiên,
luật, chữ, số câu trong bài thơ
VD: Côn Sơn ca (Nguyễn Trãi) Chinh Phụ Ngâm
(Viết bằng chữ Hán của Đặng Trần Côn)
+ Thể Đường Luật: Quy định khá chặt chẽ về thanh,
đối, số câu, số chữ, cấu trúc thể hiện nhiều dạng
Ví dụ: Qua Đèo Ngang (Bà Huyện Thanh
Quan),Bạn Đến Chơi Nhà (Nguyễn Khuyến)
1 Các thể loại VH trung
đại
2 Nguồn gốc, đặc điểm một
số thể loại VHDG:
a Thơ:
* Thể thơ nguồn gốc TQ
- Thể cổ phong: Không cần tuân theo vần, hiên, luật, chữ,
số câu trong bài thơ
- Thể Đường Luật: Quy định khá chặt chẽ về thanh, đối, số câu, số chữ, cấu trúc thể hiện nhiều dạng
* Các thể thơ có nguồn gốc dân gian
-Thể thơ lục bát -Thể song thất lục bát câu b)Các thể truyện, kí
Trang 7* Các thể thơ có nguồn gốc dân gian
-Thể thơ lục bát ( thơ 6/8)
-Thể song thất lục bát (2 câu 7/6/8)
VD: Chinh Phụ Ngâm - Đoàn Thị Điểm
b)Các thể truyện, kí
-Ví dụ: “Truyền kì mạn lục” – Nguyễn Dữ
“Thượng Kinh Kí Sự”- Lê Hữu Trác
-Kể về các nhân vật lịch sử, các anh hùng, về phụ
nữ; có truyện còn mang yếu tố kì ảo tưởng tượng
c)Truyện thơ Nôm
-Viết chủ yếu là thơ lục bát; có cốt truyện nhân
vật giàu chất trữ tình
-Truyện thơ nôm: Bình dân (khuyết danh); bác học
đỉnh cao là kiệt tác truyện Kiều của Nguyễn Du
d)Một số thể văn nghị luận:
-Các dạng thể: Chiếu, biểu, hịch, cáo; có sự kết hợp
giữa tư tưởng lí lẽ với tình cảm, cảm xúc, lập luận
chặt chẽ với hình ảnh phong phú; ngôn ngữ biểu
cảm
-Khái niệm về các dạng thể đó
-Ví dụ: Chiếu Dời Đô (Lí Công Uẩn)
Hịch Tướng Sĩ (Trần Quốc Tuấn)
Bình Ngô Đại Cáo (Nguyễn Trãi)
*Báo cáo kết quả
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP (3 PHÚT)
1 Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức ôn tập
2 Phương thức thực hiện: HĐ cả lớp
3 Sản phẩm hoạt động: miệng
4 Phương án kiểm tra, đánh giá: trả lời câu hỏi
5 Tiến trình hoạt động
c)Truyện thơ Nôm d)Một số thể văn nghị luận: Chiếu, Cáo, Hịch, Tấu…
Trang 8*Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ
- Giáo viên:
Hỏi- đáp
1 Có các thể loại VH nào?
2 Nêu một số các thể loại VH dân gian và đặc điểm tiểu biểu
HĐ cặp đôi
3 VH trung đại gồm những thể loại nào?
4 Chọn một số VB thuộc VH trung đại Chỉ ra
những đặc điểm chínhvề thể loại được thể hiện ở VB
cụ thể
- Học sinh tiếp nhận…
*Học sinh thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhắc lại kiến thức-
- Dự kiến sản phẩm:
- Câu hỏi 1,2,3: nội dung bài học
- Câu hỏi 4: HS có thể lấy một số VB minh họa cho
tơ Đường luật(Vào nhà ngục…, Ngắm trăng), hoặc Truyện thơ Nôm( Tr Kiều)
*Báo cáo kết quả
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 3: VẬN DỤNG (01 PHÚT)
1 Mục tiêu: Thực tế hóa kiến thực bài học trên những VB cụ thể
2 Phương thức thực hiện: cá nhân làm việc ở nhà
3 Sản phẩm hoạt động: bài viết
4 Phương án kiểm tra, đánh giá:
5 Tiến trình hoạt động: Gv đưa bài tập
1.Chọn một vài VB đã được học trong chương trình Ngữ văn 6-9 mà em thích, phân tích nét đặc sắc về nghệ thuật được sử dụng trong VB đó
Trang 92 Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về một
nhân vật VH trung đại mà em thích nhất?
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG, SÁNG
TẠO (PHÚT)
1 Mục tiêu: HS tìm hiểu Vh địa phương thuocj nền
VH DG và Trung đại
2 Phương thức thực hiện: cá nhân, người thân…
3 Sản phẩm hoạt động: Bài viết
4 Phương án kiểm tra, đánh giá:
5 Tiến trình hoạt động
IV Rút kinh nghiệm