ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂNKHOA QUAN HỆ QUỐC TẾ BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ---Đề tài: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON ĐƯỜNG ĐẤU TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ
Trang 1ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA QUAN HỆ QUỐC TẾ
BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
-Đề tài:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON ĐƯỜNG ĐẤU TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG
CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI ĐẤT NƯỚC HIỆN NAY.
Giảng viên hướng dẫn: PGS.TS Dương Kiều Linh
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Yến Nhi MSSV: 2157060078 Lớp: Tư tưởng Hồ Chí Minh – CQB – Khoa Quan hệ Quốc tế
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2022
Trang 2-LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, cho phép em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS.TS DươngKiều Linh Trong suốt quá trình giảng dạy, nhờ sự nhiệt thành và sự tận tâm trongviệc truyền thụ kiến thức của cô, em đã có cơ hội được hiểu rõ hơn những kiến thức
cơ bản về một số vấn đề chung của môn học tư tưởng Hồ Chí Minh, qua đó giúpbản thân thấy rõ hơn vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong sự phát triển của dântộc Việt Nam, thấm nhuần những tư tưởng sâu sắc của Người
Em thật sự trân trọng và cảm ơn cô về công lao ấy, nhờ có cô mà em có thểhoàn thành bài tiểu luận này Với những cố gắng cá nhân trong việc trình bày vấn
đề, em chắc chắn không thể tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót Em hy vọng sẽđược cô theo dõi bài tiểu luận này và nhận được những lời nhận xét, góp ý nhằmhoàn thiện cũng như có thể khắc phục được những sai sót của bản thân
Cuối lời, xin được chúc cô nhiều sức khỏe và thành công trong cuộc sống!
Em xin chân thành cảm ơn!
Trân trọng!
Lê Thị Yến Nhi
Trang 3TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON ĐƯỜNG ĐẤU TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG
CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI ĐẤT NƯỚC HIỆN NAY.
_
I DẪN LUẬN 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Mục đích 4
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 5
4 Ý nghĩa 5
II PHÂN TÍCH 6
1 Từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa cộng sản: Con đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh 6
2 Tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền chủ nghĩa xã hội – sợi chỉ đỏ xuyên suốt, nhất quán trong hành trình đi tới mục tiêu vì một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh 11
2.1 Độc lập dân tộc là cơ sở, tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội 12
2.2 Chủ nghĩa xã hội là điều kiện để đảm bảo nền độc lập dân tộc vững chắc 14
3 Sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay.15 3.1 Những thành tựu nổi bật trong vận dụng và hiện thực hóa tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh 15
3.2 Phương hướng đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta 22
4 Ý nghĩa của việc học tập và tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường của cách mạng Việt Nam đối với sinh viên ngày nay 24
III KẾT LUẬN 25
IV TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
I DẪN LUẬN
MỤC LỤC
Trang 41 Lý do chọn đề tài
Trước năm 1930, cách mạng Việt Nam đứng trước sự khủng hoảng về đường lốikhi những phong trào yêu nước của các nhà cách mạng như Phan Bội châu, Phan ChâuTrinh cùng với các khuynh hướng cứu nước dù theo phong kiến hay dân chủ tư sản đều
có một kết quả chung là thất bại Với một lòng vĩ đại yêu nước, thương dân, chứng kiếnbao cảnh bất công và lầm than của dân tộc dưới ách đô hộ và thống trị của bọn thực dântàn bạo, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã gác lại việc nhà, hy sinh hạnh phúc cánhân để ra đi tìm đường cứu nước Với tư duy sắc sảo và tầm nhìn xa trông rộng, HồChí Minh sau khi đã đi khắp các châu lục, qua nhiều nước khác nhau đã thấu hiểu tâmđịa và bản chất của kẻ thù, đồng thời cũng biết được chỗ mạnh, chỗ yếu của chúng, biếtđược chí khí và sức mạnh của dân tộc Việt Nam Người nói " chúng ta phải làm chodân tộc chúng ta trở thành một dân tộc dũng cảm, yêu nước, yêu lao động, một dân tộcxứng đáng với nước Việt Nam độc lập".1
Từ một người thanh niên yêu nước, Nguyễn Ái Quốc đã trở thành một chiến sỹcộng sản quả cảm, kiên trung Chính Người đã tìm ra cho dân tộc Việt Nam một conđường cứu nước mới, phù hợp với chân lý của thời đại, được hình thành trên nền tảngcủa chủ nghĩa Mác - Lênin: muốn giải phóng dân tộc Việt Nam không có con đườngnào khác đó là con đường cách mạng vô sản Chính tư tưởng này đã chỉ đạo Hồ ChíMinh và Đảng ta trong việc đề ra chiến lược và sách lược cách mạng trong việc tổ chức
và lãnh đạo nhân dân ta vùng lên đấu tranh phá xích xiềng nô lệ của bọn thực dân,phong kiến, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước tiến lên chủ nghĩa xã hội.Trong những di sản mà Hồ Chi Minh để lại cho Đảng ta, cho cách mạng ViệtNam có rất nhiều tư tưởng và quan điểm mà Đảng ta đã và đang vận dụng trong cuộcđấu tranh giải phóng dân tộc trước đây và trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốchiện nay Suốt tiến trình lịch sử cách mạng giải phóng dân tộc, tư tưởng Hồ Chí Minh
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG - Sự thật, Hà Nội, 2011, t 4, tr 7/
Trang 5luôn là ngọn đuốc soi đường, là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động củaĐảng và cách mạng Việt Nam Theo con đường cách mạng vô sản và giương cao ngọn
cờ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân tộc ta đi từ hết thắng lợi này đếnthắng lợi khác, tiến lên giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, kiến tạo đấtnước ngày một phát triển như ngày hôm nay Để góp phần nhìn nhận lại một lần nữa tưtưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vôsản, độc lập dân tộc gắn liền chủ nghĩa xã hội và cùng với Đảng Cộng sản Việt Namchung tay vận dụng những tư tưởng của Người trong việc đổi mới, em xin thực hiện đềtài : “Tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường đấu tranh giải phóng dân tộc và sự vận dụngcủa Đảng Cộng sản Việt Nam trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay” làm bài tiểuluận kết thúc học phần Tư tưởng Hồ Chí Minh
2 Mục đích
Từ sự khủng hoảng của đường lối cứu nước, ta thấy được tầm quan trọng của tưtưởng Hồ Chi Minh khi con đường cách mạng của Người xác định cho dân tộc ViệtNam đã như ngọn đuốc dẫn đường đưa sự nghiệp cách mạng đất nước đến với vinhquang Vạch ra con đường cứu nước đúng đắn, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ khaithông bế tắc đường lối giải phóng dân tộc, mà còn giải quyết đúng đắn, sáng tạo và lãnhđạo thực hiện thắng lợi các vấn đề trọng yếu nhất của cách mạng nước ta Nghiên cứuđường lối ấy giúp mỗi cá nhân trong thời đại ngày nay hiểu được tính quy luật của sựphát triển lịch sử xã hội Việt Nam - cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thànhcách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn Đồng thời thấyđược sự sáng tạo và khác biệt trong tư duy của Hồ Chủ tịch, thể hiện nét đặc sắc và sựkhác biệt căn bản về con đường cứu nước so với các con đường của Phan Bội Châu,Phan Chu Trinh, Nguyễn Thái Học ở Việt Nam; khác biệt với con đường cứu nước củaM.Ganđi, G.Nêru ở Ấn Độ, A.Xucacnô ở Inđônêxia và nhiều nhân vật khác trên thế
Trang 6giới Qua đó, mỗi cá nhân, mỗi tổ chức phải tự ý thức tiếp tục giương cao ngọn cờ độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vận dụng để kết hợp nhuần nhuyễn, khôn khéo và thôngminh tính kiên định về nguyên tắc với đầu óc uyển chuyển, phát huy tinh thần và khảnăng thường xuyên đổi mới, sáng tạo phù hợp, đáp ứng tình hình quốc tế và đất nướcgiai đoạn đầy biến động nhanh và khôn lường hiện nay.
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Bài luận sẽ tập trung nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạngViệt Nam thông qua những biểu hiện từ lúc mới hình thành đến khi vận dụng vào thựctiễn cách mạng để giành độc lập Thông qua những đánh giá về sự sáng suốt và đúngđắn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn để thấy được tính khả thi thực tiễn và khảnăng vận dụng lâu dài, từ trong kháng chiến đến xây dựng đất nước và kể cả kiến tạophát triển xã hội trong công cuộc đổi mới ngày hôm nay
4 Ý nghĩa
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã khẳng định: “ Đi lên chủnghĩa xã hội là khát vọng của nhân dân ta, là sự lựa chọn đúng đắn của Đảng Cộng sảnViệt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển của lịch sử.” Xác2
định con đường cách mạng vô sản, việc giương cao ngọn cờ lập dân tộc gắn liền chủnghĩa xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trên nền tảng chủ nghĩaMác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh từ năm 1930, là đường lối nhất quán của Đảng ta
và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được nhân dân ta đồng tình ủng hộ, dứt khoát không thayđổi và không ai có thể thay đổi Với những thắng lợi đã giành được trong hơn 80 nămqua, nước ta từ một xứ thuộc địa nửa phong kiến đã trở thành một quốc gia độc lập, tự
do, phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa; nhân dân ta từ thân phận nô lệ đã trở
Trang 7thành người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội; đất nước ta đã ra khỏi tình trạng nướcnghèo, kém phát triển Mãi giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kếthợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại – đó chính là con đường phát triển, là mụctiêu, là bước đi của cách mạng nước ta, là nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh vàcũng là triết lý phát triển Việt Nam trong thời đại mới.
Nam yêu nước đương thời là phải tìm ra con đường cứu nước đáp ứng đòi hỏi của lịch
sử dân tộc và phù hợp với xu thế phát triển của thời đại
Trước đòi hỏi bức thiết của lịch sử dân tộc, nhiều phong trào yêu nước và cáchmạng mang màu sắc, khuynh hướng tư sản và phong kiến do các sĩ phu yêu nước tiếnhành, nhưng đều đi đến bế tắc, thất bại, do thiếu một cương lĩnh rõ ràng và nhất quán;thiếu nguyên tắc tổ chức chặt chẽ, khoa học của một chính đảng cách mạng; không huyđộng được lực lượng hùng hậu của nhân dân, không có cơ sở xã hội vững chắc Vì thế,
dù rất khâm phục họ, nhưng Nguyễn Tất Thành không hoàn toàn tán thành cách làm củamột ai, không đi theo bất kỳ con đường nào trong số đó
Với nhận thức sâu sắc về thực tại xã hội và rất đau xót trước nỗi thống khổ củađồng bào, mang trong mình tinh thần yêu nước nồng nàn, Nguyễn Tất Thành có sự độtphá táo bạo và đúng đắn khi xuất dương tìm đường cứu nước Về sau, Người cho biết:
Trang 8“Nhân dân Việt Nam trong đó có ông cụ thân sinh ra tôi, lúc này thường tự hỏi nhau ai
là người sẽ giúp mình thoát khỏi ách thống trị của Pháp Người này nghĩ là Anh, cóngười lại cho là Mỹ Tôi thấy phải đi ra nước ngoài xem cho rõ Sau khi xem xét họ làm
ăn ra sao, tôi sẽ trở về giúp đồng bào tôi”.4
Sau nhiều năm bôn ba ở khắp các châu lục Á, Phi, Âu, Mỹ làm đủ mọi nghề đểkiếm sống, hòa mình trong quần chúng cần lao, trong giới thợ thuyền, trực tiếp chứngkiến cảnh bất công, tàn bạo của xã hội tư bản, Nguyễn Ái Quốc rút ra kết luận: “ Ở đâuchủ nghĩa tư bản cũng tàn ác và vô nhân đạo, ở đâu nhân dân lao động cũng bị áp bức,bóc lột rất dã man; các dân tộc thuộc địa đều có một kẻ thù chung là bọn đế quốc thựcdân Dù màu da có khác nhau, trên đời này chỉ có hai giống người: giống người bóc lột
và giống người bị bóc lột Mà cũng chỉ có một tình hữu ái là thật mà thôi: tình hữu ái vôsản”.5 Người vạch rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa đế quốc, thực dân vànêu lên tư tưởng về cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa là phải phối hợp chặt chẽvới cách mạng vô sản ở chính quốc Người phân tích: “Chủ nghĩa tư bản là một con đỉa,
có một vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc và một vòi khác bám vào giai cấp vôsản ở các nước thuộc địa Nếu người ta muốn giết con vật ấy, người ta phải đồng thờicắt cả hai cái vòi Nếu người ta chỉ cắt một vòi thôi thì cái vòi kia vẫn tiếp tục hút máucủa giai cấp vô sản; con vật vẫn tiếp tục sống và cái vòi bị cắt đứt lại sẽ mọc ra”.6
Với hành trang là chủ nghĩa yêu nước - nhân văn Việt Nam và khát vọng giànhđộc lập cho Tổ quốc, tự do cho đồng bào, Nguyễn Ái Quốc đã nhận thấy vấn đề giảiphóng dân tộc và giải phóng con ngưòi là nhu cầu cấp thiết không chỉ với Việt Nam màvới tất cả các dân tộc thuộc địa và nhân dân bị áp bức trên toàn thế giới Từ tình yêuthương con ngưòi đã trở thành khát vọng giải phóng con người, Nguyễn Ái Quốc luônnung nấu ý chí tìm đường giải phóng không chỉ với dân tộc mình mà còn với mọi tầng
4 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Viện Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử, Nxb CTQG,
Hà Nội, 2006, t.1, tr 41.
5 Hồ Chí Minh: Toàn tập , Nxb CTQG ,Hà Nội 2000, t.1, tr 266.
Trang 9lớp cùng khổ trên khắp các châu lục Khi nhận ra các cuộc cách mạng tư sản Pháp, cáchmạng tư sản Mỹ chỉ thay thế chế độ bóc lột này bằng chế chế độ bóc lột khác tinh vihơn chứ không xóa bỏ được áp bức bóc lột, Người cho rằng đó là những cuộc cáchmạng không đến nơi, không triệt để “Tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong thì nótước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa”.7
Giữa lúc còn băn khoăn về con đường cứu nước, giải phóng dân tộc, Nguyễn ÁiQuốc đã bắt gặp được những tư tưởng của V I Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa(7-1920) Từ bản Luận cương của Lênin, Người đã tìm thấy phương hướng và đường lối
cơ bản của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc, trong đó có cách mạng Việt Nam.Tiếp thu thế giới quan, phương pháp luận cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác -Lênin, bằng thiên tài trí tuệ, nhận thức đúng xu thế phát triển tất yếu của loài người vàtính chất của thời đại mới mở ra từ Cách mạng Tháng Mười Nga, Người đã đi tới khẳngđịnh: "Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đườngcách mạng vô sản” Sau này Người nhớ lại: “Trong Luận cương ấy, có những chữ chính8
trị khó hiểu Nhưng cứ đọc đi đọc lại nhiều lần, cuối cùng tôi cũng hiểu được phầnchính Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởngbiết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lênnhư đang nói trước quần chúng đông đảo: "Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cáicần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!" Từ đó tôi hoàn toàn tintheo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”.9
Với 12 luận điểm quan trọng, bản Luận cương của V.I.Lênin đã tác động mạnh
mẽ đến Nguyễn Ái Quốc và Người đã hình thành nên quan điểm về giải phóng dân tộc:Cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam muốn thắng lợi phải theo con đường cáchmạng vô sản Trên bình diện tổng thể, sự lựa chọn con đường cách mạng vô sản của
7 Nguyễn Ái Quốc: Đường Cách mệnh, các tổ chức tiền thân của Đảng, Ban nghiên cứu lịch sử Đảng Trung ương,
1977, tr 32-33.
8 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, H 2002, t 9, tr.314.
Trang 10Nguyễn Ái Quốc đã đáp ứng hai câu hỏi lớn đặt ra cho dân tộc Việt Nam, là làm thế nào
để giải phóng dân tộc khỏi ách cai trị của đế quốc, thực dân, giành lại nền độc lập, tự docho nhân dân; và lựa chọn con đường, phương thức nào để bảo vệ, xây dựng và pháttriển đất nước phù hợp với xu thế đi lên của thời đại mới Nói cách khác, với việc lựachọn con đường cứu nước đúng đắn, chủ trương “làm tư sản dân quyền cách mạng vàthổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã giải quyếtđược cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước, giải phóng dân tộc kéo dài hai phần bathế kỷ
Tiếp thu và quán triệt tư tưởng của Lênin, Nguyễn Ái Quốc đã sớm xác địnhhướng đi cho cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa Tuy đi theo conđường cách mạng vô sản, Người vẫn có những sáng tạo riêng để phù hợp với tình trongnước lúc bấy giờ mà điển hình chính là điều kiện thành công của cách mạng Trước đây,Mác cho rằng một trong những điều kiện để cách mạng vô sản thắng lợi là cuộc cáchmạng đó phải nổ ra cùng một lúc ở nhiều nước Lênin trong hoàn cảnh và điều kiện lịch
sử mới, đã phân tích sự phát triển không đều của chủ nghĩa đế quốc và khẳng định rằngcách mạng vô sản có thể bùng nổ và thành công trong một nước, nước đó là khâu yếunhất của chủ nghĩa đế quốc Thấm nhuần quan điểm của Lênin về mối quan hệ gắn bógiữa cách mạng giải phóng thuộc địa với cách mạng vô sản ở chính quốc, nhưng phảichăng đó là mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, chính quốc thắng thì thuộc địa mới thắng.Nguyễn Ái Quốc cho rằng, cách mạng giải phóng thuộc địa có thể thành công trướccách mạng vô sản ở chính quốc Người đã nêu rõ: Những người cách mạng ở thuộc địacần chủ động tạo ra thời cơ: “Bộ phận ưu tú có nhiệm vụ phải thúc đẩy cho thời cơ đómau đến!” Luận điểm đó của Người xác định rõ sự nghiệp cách mạng giải phóng dân10
tộc của nhân dân Việt Nam không thể ngồi chờ, không ỷ lại vào cách mạng ở “chínhquốc”
Trang 11Luận điểm này đến năm 1924 được nâng lên một tầm mới: đó là cách mạng ởthuộc địa cần phải tiến hành trước cách mạng giải phóng giai cấp ở chính quốc Luậnđiểm đó được Người phát biểu tại Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản: “Vận mệnh củagiai cấp vô sản thế giới phụ thuộc phần lớn vào các thuộc địa, nơi cung cấp lương thực
và binh lính cho các nước lớn đế quốc chủ nghĩa Nếu chúng ta muốn đánh bại các nướcnày thì trước hết phải tước hết thuộc địa của chúng đi”.11
Một điểm sáng tạo khác trong việc tiếp thu và vận dụng tư tưởng vô sản của HồChí Minh vào thực tiễn cách mạng Việt Nam chính là vấn đề động lực cách mạng, nghĩa
là dựa vào lực lượng nào để tiến hành cách mạng Trong khi Lênin nhấn mạnh về sự ủng
hộ của tất cả các đảng cộng sản cho vấn đề này trong Luận cương về vấn đề dân tộc vàthuộc địa, Hồ Chí Minh lại nhấn mạnh động lực cách mạng chính là phải dựa vào sứcmình để giải phóng mình Luận điểm này thể hiện rõ qua thực tiễn khi Cách mạngTháng Mười Nga đã giúp đỡ các dân tộc khác thoát khỏi ách thống trị của Nga hoàng làchứng minh cho những điều Lênin đã nói về sự giúp đỡ của giai cấp vô sản “chínhquốc” có vai trò quan trọng đối với nhân dân thuộc địa; nó càng được chứng minh sựsáng tạo của Nguyễn Ái Quốc là đúng đắn khi Cách mạng tháng Tám ở Việt Nam năm
1945 diễn ra khi Việt Nam làm cách mạng trước nước Pháp “chính quốc”, hoàn toàndựa vào sức mình và đã thành công vang dội Tuy nhiên ở điểm này cũng phải nói thêmrằng, tuy Nguyễn Ái Quốc nhìn rõ tiềm năng cách mạng to lớn của nhân dân các nướcthuộc địa, cụ thể là Đông Dương, nhưng Người không đánh giá quá cao và chủ quanmột chiều về năng lực ấy Cần hiểu rõ cách mạng giải phóng thuộc địa phải dựa vào sứcmình là chính nhưng đương nhiên phải có những điều kiện khác nữa như tổ chức hạtnhân lãnh đạo cách mạng, quân đội cách mạng, các tổ chức quần chúng, thời cơ thuậnlợi và chắc thắng cho cách mạng, vấn đề đoàn kết quốc tế…
Trang 12Tóm lại, có thể thấy rõ Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của V I.Lênin đã mở ra con đường đưa Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác – Lênin saunhững nỗ lực và công sức bền bỉ trong việc tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc Tácphẩm đã giúp Người tìm thấy lời giải cho những câu hỏi lớn về vận mệnh đất nước, soisáng con đường giải phóng dân tộc Từ những nền tảng đó kết hợp cùng những sáng tạo
từ nhận thức và kinh nghiệm cá nhân, Người đã xúc tiến và chuẩn bị những điều kiệncần thiết, hướng phong trào đấu tranh của nhân dân Việt Nam vào con đường cách mạng
vô sản, tạo điều kiện đưa con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua muôn vàn sóng gióthác ghềnh mà đi đến những bến bờ thắng lợi Những luận điểm của Nguyễn Ái Quốctrên đây rõ ràng có vai trò rất to lớn trong tổ chức và chỉ đạo phong trào giải phóng dântộc Việt Nam và đã được thực tiễn chứng minh là hoàn toàn đúng đắn
2 Tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền chủ nghĩa xã hội – sợi chỉ đỏ xuyên suốt, nhất quán trong hành trình đi tới mục tiêu vì một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Nhận thức rõ bộ mặt của chủ nghĩa thực dân, Người sớm đi đến kết luận quantrọng sau khi đọc Luận cương của Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa: trong sựnghiệp giải phóng dân tộc phải đồng thời gắn liền với sự nghiệp giải phóng giai cấpcông nhân và giải phóng xã hội Cả hai cuộc giải phóng đó đều là sứ mệnh lịch sử củagiai cấp công nhân, là sự nghiệp của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Giảiphóng dân tộc trên lập trường của giai cấp công nhân, trên nền tảng của ý thức hệ củagiai cấp công nhân nên cách mạng giải phóng dân tộc với mục tiêu giành độc lập dântộc phải do giai cấp công nhân và đội tiên phong của nó là Đảng Cộng sản lãnh đạo.Trong thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toànthế giới, việc đấu tranh lật đổ ách áp bức, bóc lột của chủ nghĩa thực dân, đế quốc, giànhđộc lập dân tộc là mục tiêu trước mắt của mọi quốc gia, dân tộc bị áp bức, của các dân
Trang 13tộc thuộc địa Song, việc xác định mục tiêu lâu dài, con đường phát triển tiếp theo củamỗi nước, mỗi dân tộc lại tùy thuộc vào quan điểm, lập trường của giai cấp cầm quyền.Một số nước sau khi kiên trì đấu tranh giành được độc lập dân tộc quyết định đưa đấtnước tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, trong
đó có Việt Nam Độc lập dân tộc là mục tiêu, là tiền đề để đi lên chủ nghĩa xã hội, chủnghĩa xã hội là phương hướng phát triển tất yếu của cách mạng Việt Nam Chủ tịch HồChí Minh từng khẳng định: “Nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự
do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” Chỉ có cách mạng xã hội chủ nghĩa mới giải12
phóng triệt để giai cấp vô sản và nhân dân lao động khỏi áp bức bóc lột, bất công, mớiđem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân và đưa nhân dân lao động trởthành người làm chủ xã hội; “độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội là cơ sở bảo đảm vững chắc cho độc lập dân tộc”.13
2.1 Độc lập dân tộc là cơ sở, tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội
Trong bài Cuộc kháng chiến viết đầu những năm 20 của thế kỷ XX, nói về giảiphóng dân tộc và giải phóng giai cấp, Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cả hai cuộc giảiphóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và của cách mạng thế giới”.14
Năm 1930, trong Chánh cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt của Đảng, Hồ ChíMinh xác định cách mạng Việt Nam trải qua hai giai đoạn: làm tư sản dân quyền cáchmạng và thổ địa cách mạng (tức cách mạng dân tộc – dân chủ) để đi tới xã hội cộng sản(tức cách mạng xã hội chủ nghĩa) Như vậy, giải phóng dân tộc giành độc lập dân tộc sẽ
là mục tiêu đầu tiên của cách mạng, là cơ sở, tiền đề cho mục tiêu tiếp theo - chủ nghĩa
xã hội và chủ nghĩa cộng sản Kết luận này được Chủ tịch Hồ Chí Minh rút ra từ sự
12 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, tr.64.
13 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 65.
Trang 14phân tích tình hình thực tế và những mâu thuẫn khách quan tồn tại của xã hội Việt Namthuộc địa nửa phong kiến.
Lịch sử phát triển loài người chứng tỏ, độc lập dân tộc là khát vọng mang tínhphổ biến Với dân tộc Việt Nam, đó còn là một giá trị thiêng liêng, được bảo vệ và giữgìn bởi máu xương, sức lực của biết bao thế hệ người Việt Nam
Với Người, độc lập dân tộc bao hàm trong đó cả nội dung dân tộc và dân chủ Đó
là nền độc lập thật sự, độc lập hoàn toàn, chứ không phải là thứ độc lập giả hiệu, độc lậpnửa vời, độc lập hình thức Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc phải gắn liềnvới thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, độc lập dân tộc bao giờcũng gắn với tự do, dân chủ, ấm no hạnh phúc của nhân dân lao động
Khi nhấn mạnh mục tiêu độc lập dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh không bao giờcoi đó là mục tiêu cuối cùng của cách mạng Việt Nam Trong tư tưởng Hồ Chí Minh,giành độc lập để đi tới xã hội cộng sản; độc lập dân tộc phải gắn liền với chủ nghĩa xãhội Độc lập dân tộc là mục tiêu cốt yếu, trực tiếp của cách mạng dân tộc dân chủ, làmục tiêu trước hết của quá trình cách mạng Việt Nam do Đảng Cộng sản lãnh đạo, đồngthời là điều kiện hàng đầu, quyết định để cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân chuyểnsang giai đoạn kế tiếp - cách mạng xã hội chủ nghĩa Do vậy, cách mạng dân tộc dânchủ càng triệt để thì những điều kiện tiến lên chủ nghĩa xã hội càng được tạo ra đầy đủ
Tư tưởng trên của Hồ Chí Minh là đúng đắn và sáng tạo vì không chỉ đáp ứngyêu cầu khách quan, cụ thể của cách mạng Việt Nam mà còn phù hợp với quy luật pháttriển của thời đại
II.2 Chủ nghĩa xã hội là điều kiện để đảm bảo nền độc lập dân tộc vững chắc
Giành được độc lập dân tộc mà không gắn với chủ nghĩa xã hội thì chẳng những không giữ được độc lập dân tộc mà còn không thể mang lại tự do, hạnh phúc cho nhândân Chủ nghĩa xã hội là xu thế tất yếu của thời đại và phù hợp lợi ích của nhân dân Việt