Tiểu luận cao học tthcm tư tưởng hồ chí minh về đoàn kết toàn dân tộc và sự vận dụng của đảng cộng sản việt nam trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở việt nam hiện nay (1)

TIỂU LUẬN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Đề tài TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY MỤC LỤC M[.]

TIỂU LUẬN MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đề tài:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 4 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TƯ TƯỞNG ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC CỦA HỒ CHÍ MINH 4

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc 41.2 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết toàn dân tộc 71.3 Giá trị lý của tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết dân toàn dân tộc 17

Chương 2: ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

202.1 Thực tiễn vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết toàn dân tộctrong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân của Đảng Cộng sản Việt Namhiện nay 202.2 Phương hướng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết toàn dântộc vào thực tiễn xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân ở Việt Nam trongthời gian tới 25

KẾT LUẬN 31 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 32

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hồ Chí Minh sinh ra trong một dân tộc có truyền thống đấu tranhkiên cường vì độc lập, tự chủ nên đã nhìn thấy sức mạnh của chủ nghĩa dântộc, nguồn động lực to lớn của nhân dân Việt Nam trong dựng nước và giữnước Sau khi tìm thấy con đường cứu nước và trước những đòi hỏi kháchquan của cách mạng, Hồ Chí Minh đã sớm đưa ra quan điểm về mặt trậndân tộc thống nhất - biểu hiện cụ thể của khối đại đoàn kết toàn dân tộc vớimột hệ thống những quan điểm khá hoàn chỉnh, được Đảng Cộng sản ViệtNam tiếp thu và dựa vào thực tiễn ở Việt Nam, kết hợp đoàn kết toàn dântộc với đoàn kết quốc tế, tạo thành sức mạnh tổng hợp, làm nên mọi thắnglợi của cách mạng Việt Nam Chính vì vậy, tư tưởng đại đoàn kết toàn dântộc của Hồ Chí Minh là một đóng góp quan trọng vào kho tàng kinhnghiệm cách mạng thế giới, làm phong phú lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin

về công tác vận động và tổ chức quần chúng của Đảng Cộng sản

Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã và đang chứng minh sức sống kỳdiệu của tư tưởng đoàn kết toàn dân tộc của Hồ Chí Minh Trung thành vàkiên định đi theo ngọn cờ đại đoàn kết Hồ Chí Minh, nghiên cứu để kếthừa, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng đại đoàn kết của Hồ ChíMinh là một trong những nhân tố quan trọng giúp Việt Nam vượt qua mọikhó khăn, thử thách, hoàn thành nhiệm vụ, góp phần xây dựng thành côngmột nước Việt Nam độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, vănminh Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trong công cuộc đổi mới hiện nay, đạiđoàn kết toàn dân tộc phải được củng cố và phát triển nhằm đưa được cáinhục đói nghèo, lạc hậu, cái nhục tụt hậu xa hơn về kinh tế, khoa học vàcông nghệ so với các nước trong khu vực và trên thế giới, làm cho ViệtNam có thể tự tin sánh vai với các cường quốc năm châu: khơi dậy tinh

cơ, vận hội, phát huy tinh thần tự lực tự cường, đẩy lùi mọi nguy cơ, vượtqua mọi thách thức; phát huy được tính năng động của mỗi người, của cảcộng đồng, khắc phục những tác động của nền kinh tế thị trường để khônglàm phương hại nền văn hóa truyền thống dân tộc Và để thực hiện nhữngmực tiêu này cần vận dụng sáng tạo tư tưởng đoàn kết toàn dân tộc của HồChí Minh vào bối cảnh hiện nay.

Xuất phát từ những lý do trên, em chọn đề tài “Tư tưởng Hồ Chí

Minh về đoàn kết toàn dân tộc và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam hiện nay” để

làm tiểu luận kết thúc học phần tư tưởng Hồ Chí Minh với mong muốntổng kết lý luận và thực tiễn từ Việt Nam để rút ra những bài học cho cáchmạng Lào hiện nay

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu: trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận về tưtưởng đại đoàn kết toàn dân tộc của Hồ Chí Minh để phân tích quá trìnhvận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong xây dựng khối đại đoàn kếtdân tộc ở Việt Nam hiện nay

Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoànkết toàn dân tộc trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam

- Phân tích quá trình vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kếttoàn dân tộc trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam hiện naycủa Đảng Cộng sản Việt Nam

- Đề xuất một số phương hướng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vềđại đoàn kết toàn dân tộc trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở ViệtNam trong bối cảnh hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: tư tưởng Hồ Chí Minh về đạiđoàn kết toàn dân tộc

Phạm vi nghiên cứu: trong xây dựng khối đại đoàn kếttoàn dân tộc ở Việt Nam hiện nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: Chủ nghĩa Mác - Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh; quan

điềm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam

Phương pháp nghiên cứu: tiêu luận sử dụng phương pháp luận củachủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đồng thời sửdụng tổng hợp các phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp diễndịch - quy nạp, nghiên cứu tài liệu

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Về mặt lý luận: tiểu luận góp phần hệ thống và làm rõ hơn một sốvấn đề lý luận liên quan đến tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết toàn dântộc

Về mặt thực tiễn: tiểu luận có ý nghĩa thiết thực đối với các nhà lãnhđạo, quản lý, giảng viên, học sinh, sinh viên trong việc học tập, nghiên cứu,vận dụng những giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết toàn dân tộctrong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc của Việt Nam hiện nay

6 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệutham khảo, nội dung tiểu luận được chia thành 2 chương với

5 tiết

NỘI DUNG Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TƯ TƯỞNG ĐOÀN KẾT

TOÀN DÂN TỘC CỦA HỒ CHÍ MINH 1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc

1.1.1 Giá trị văn hóa truyền thông Việt Nam

Giá trị hàng đầu của văn hóa Việt Nam là chủ nghĩa yêu nước, tinhthần đoàn kết, cố kết cộng đồng Tình cảm tự nhiên của con người ViệtNam là: “Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phảithương nhau cùng” Triết lý nhân sinh của dân tộc: “Một cây làm chẳngnên non Ba cây chụm lại nên hòn núi cao” Tư duy chính trị được phảnánh: “Nước mất thì nhà tan Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”

Văn hóa Việt Nam lấy nhân nghĩa làm gốc, lấy đại nghĩa thắng hungtàn, đem chí nhân thay cường bạo Đó là nền văn hóa trọng đạo lý làmngười, đề cao trách nhiệm cá nhân với cộng đồng mà hàng đầu là bổn phậnđối với Tổ quốc

Văn hóa Việt Nam “khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc",hướng về dân, lấy dân làm gốc, “Chở thuyền là dân, lật thuyền là dân Lậtthuyền mới biết dân như nước” Lịch sử Việt Nam đã từng chứng kiến “Hộinghị Diên Hồng”, những kiểu “tập hợp bốn phương manh lệ”, “Phụ tử trêndưới một lòng, hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”

Văn hóa Việt Nam là nền vãn hóa khoan dung hòa hợp hòa đồng.Điểm này có nguồn gốc từ cội rễ của văn hóa Việt Nam là mọi người ViệtNam cỗi gốc tích, tổ tiên chung

1.1.2 tinh hoa văn hóa phương Đông, phương Tây

Văn hóa phương Đông trong đó có Nho giáo, Phật giáo, bên cạnh

đồng và tư tưởng bình đẳng về tài sản của Nho giáo Theo Khổng Tử,

“thiên hạ sẽ thái bình khi thế giới đại đồng Người ta không sợ thiếu chỉ sợ

có không đều” Quan điểm "nước lấy dân làm gốc" (quốc dĩ dân vi bản) làcủa Nho giáo Trong Phật giáo cũng có những điểm hay Ví dụ tư tưởng

“đại từ, đại bi, cứu khổ cứu nạn”, “cầu đồng tồn dị” (tìm cái chung chế ngựcái khác biệt) mang sức mạnh đoàn kết

Văn hóa phương Tây được Hồ Chí Minh khai thác ngay từ lúc cònhọc trên ghế Trường Quốc học Sau này trong ba mươi năm hoạt động ởnước ngoài Người đã chọn lọc những hạt nhân hợp lý trong Tuyên ngônđộc lập của cách mạng tư sản Mỹ trong Tuyên ngôn Nhân quyền và Dânquyền từ cách mạng, tư sản Pháp Người đã học được tư tưởng, phong cáchdân chủ phương Tây, khai thác tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái, chủ nghĩanhân văn từ các triết gia tư sản trong Thế kỷ ánh sáng Giá trị văn hóaphương Tây đã góp phần làm giàu trí tuệ Hồ Chí Minh

1.1.3 Tư tưởng đoàn kết trong học thuyết Mác - Lênin

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 là minh chứnghùng hồn cho tính đúng đắn của tư tưởng đoàn kết trong học thuyết Mác -Lênin Cách mạng Nga chỉ ra rằng cách mạng là sự nghiệp của quần chúngnhân dân, nhân dân là người làm nên lịch sử Giai cấp vô sản lãnh đạo cáchmạng phải đi từ chiến lược “giai cấp vô sản tất cả các nước đoàn kết lại!”tới chiến lược “giai cấp vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bứcđoàn kết lại!” Đoàn kết trong học thuyết Mác - Lênin lấy giai cấp côngnhân và nông dân làm nền tảng, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnhquốc tế Lênin là tấm gương sáng chói về thực hành đoàn kết, đoàn kếttrong nước, đoàn kết quốc tế hiện thân cho tình anh em bốn bể Có thể nóinhững quan điểm đoàn kết trong học thuyết Mác - Lênin là cơ sở tư tưởng

lý luận quan trọng nhất, bởi nó không chỉ trang bị thế giới quan, phương

pháp luận, mà còn chỉ ra những phương hướng rõ ràng trong quá trình thựchiện đoàn kết.

1.3.4 Cơ sở thưc tiễn của cách mạng Việt Nam và thế giới

Ra đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã phân tích nguyên nhânthất bại của các cuộc đấu tranh trong nước cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.Dưới ngọn cờ Cần Vương và các sĩ phu yêu nước đầu thế kỷ XX, phongtrào giải phóng dân tộc Việt Nam chưa thật sự có đường lối đúng đắn, có tổchức chặt chẽ, có đoàn kết rộng rãi Hồ Chí Minh rút ra rằng đã làm cáchmạng, dù là cách mạng tư sản như cách mạng Mỹ 1776, cách mạng tư sảnPháp 1789 hay vô sản, thì điều chủ chốt là “dân chúng công nông là gốccách mạng Cách mạng thì có tổ chức rất vững bền mới thành công Đàn bàtrẻ con cũng giúp làm việc cách mạng được nhiều Dân khí mạnh thì quânlính nào, súng ống nào cũng không chống lại”

Phong trào giải phóng dân tộc ở các thuộc địa trên thế giới chưagiành được thắng lợi không phải vì thiếu lòng yêu nước, căm thù bọn xâmlược, mà thiếu lực lượng lãnh đạo, thiếu tổ chức, chưa biết đoàn kết phạm

vi trong nước và trên thế giới Vì vậy, muốn giành được thắng lợi như cáchmạng Nga năm 1917 thì phải dân chúng công nông làm gốc, phải có đảngvững bền, phải bền gan, phải hy sinh, phải thống nhất

tưởng nhân dân: hiểu rõ dân tình, dân tâm, dân ý, chú trọng tới dân quyền,dân sinh, dân trí, dân chủ.

1.2 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết toàn dân tộc

1.2.1 Hồ Chí Minh đưa ra quan niệm về đại đoàn kết, đại đoàn kết toàn dân tộc.

Hồ Chí Minh nói nhiều tới đoàn kết, đại đoàn kết, tuynhiên chỉ một lần duy nhất Người định nghĩa về khái niệmđại đoàn kết: “Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kếtđại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân là công nhân,nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác Đó lànền gốc của đại đoàn kết Nó cũng như cái nền của nhà, cáigốc của cây Nhưng đã có nền vững, gốc tốt, còn phải đoànkết các tầng lớp nhân dân khác” Tư tưởng về đại đoàn kếttiếp tục được Hồ Chí Minh cụ thể hóa hơn trong các cụm từnhư: “đại đoàn kết toàn dân”, “đoàn kết toàn dân”, “đoànkết dân tộc”, “toàn dân tộc ta đoàn kết” Tuy cách diễn đạt

có thể khác nhau, nhưng nội hàm của các khái niệm trênđều thống nhất khi khẳng định lực lượng của khối đại đoànkết là của toàn thể nhân dân Việt Nam

Như vậy, đại đoàn kết toàn dân tộc theo tư tưởng HồChí Minh là đại đoàn kết các dân tộc, tôn giáo, giai cấp, mọigiới, mọi lứa tuổi, mọi vùng của đất nước, đoàn kết mọithành viên trong đại gia đình dân tộc Việt Nam dù sốngtrong nước hay định cư ở nước ngoài thành một khối vữngchắc trên cơ sở thống nhất về mục tiêu chung và những lợiích căn bản

1.2.2 Hồ Chí Minh chỉ ra vai trò của đại đoàn kết toàn dân tộc đối với cách mạng Việt Nam

Khi đề cập đến vị trí, vai trò của đại đoàn kết dân tộc,

Hồ Chí Minh khẳng định, đại đoàn kết toàn dân tộc là mộtchiến lược cơ bản, nhất quán, lâu dài, là vấn đề sống còn,quyết định thành công của cách mạng Đó là chiến lược tậphợp mọi lực lượng nhằm hình thành và phát triển sức mạnh

to lớn của toàn dân trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù củadân tộc, của nhân dân Theo Người, đoàn kết làm nên sứcmạnh và là cội nguồn của mọi thành công: “Đoàn kết là mộtlực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn,giành lấy thắng lợi”; “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết;Thành công, thành công, đại thành công”

Đại đoàn kết dân tộc trong tư tưởng của Hồ Chí Minhkhông chỉ đơn giản là phương pháp tổ chức, tập hợp lựclượng, mà cao hơn là một bộ phận hữu cơ, một tư tưởngxuyên suốt trong đường lối chiến lược cách mạng, Ngườikhẳng định: “Đoàn kết là một chính sách dân tộc, khôngphải là một thủ đoạn chính trị” Có thể nói đoàn kết dân tộcvừa là điều kiện tiên quyết, sống còn đối với sự nghiệp cáchmạng, đồng thời là tôn chỉ, mục đích, là nhiệm vụ hàng đầu

mà sự nghiệp cách mạng cần hướng và đạt tới

Với Hồ Chí Minh, đại đoàn kết không phải là một chủtrương, một chiến lược xuất phát từ nguyện vọng, từ ýmuốn chủ quan của lực lượng lãnh đạo mà là sự đúc kếtnhững đòi hỏi khách quan của sự nghiệp cách mạng doquần chúng tiến hành Nếu như xuất phát từ nhu cầu của

lực lượng lãnh đạo cách mạng, đại đoàn kết dân tộc sẽ chỉdừng lại là một thủ đoạn chính trị nhằm đạt được mục đích,một ý đồ nhất định Ngược lại, nhìn nhận đoàn kết dân tộcnhư một đòi hỏi tự thân, khách quan của quần chúng nhândân trong cuộc đấu tranh tự giải phóng thì đại đoàn kết là

sự nghiệp của dân, do dân và vì dân Do đó, trong tiến trìnhlãnh đạo cách mạng, Người yêu cầu không được có bất cứlúc nào lơ là nhiệm vụ xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc không chỉ dừng lại trongnhận thức mà được cụ thể hóa trong mọi bước đi, giai đoạnphát triển của cách mạng, Người nói: “Ta đoàn kết để đấutranh cho thống nhất và độc lập của Tổ quốc; ta còn phảiđoàn kết để xây dựng nước nhà”

Sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhấtđất nước là một công việc hết sức hệ trọng, to lớn và vôcùng khó khăn Nhiệm vụ đó chỉ có thể thành công khi quy

tụ được sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc vì đoàn kếtmới tạo nên sức mạnh, tạo nên lực lượng hùng hậu có thểđương đầu và chiến thắng kẻ thù Thực tiễn cách mạng đãtrả lời giữa đoàn kết và thành công có mối quan hệ chặt chẽvới nhau bởi phạm vi, mức độ, quy mô của thành công trướchết phụ thuộc vào chính quy mô và mức độ của khối đạiđoàn kết Là người lãnh đạo tối cao cuộc kháng chiến chốngthực dân Pháp, Hồ Chí Minh nhận thức sâu sắc đoàn kếtkhông chỉ tạo nên sức mạnh mà là vấn đề có ý nghĩa quyếtđịnh tới việc sống còn, thành bại, được mất trong cuộc đấutranh chống kẻ thù Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã trả

lời, có đoàn kết mới có thắng lợi, càng gặp kẻ thù lớn, càngkhó khăn gian khổ bao nhiêu lại cần phải đoàn kết chặt chẽ,rộng rãi và vững chắc bấy nhiêu.

1.2.3 Hồ Chí Minh chỉ ra lực lượng của khối đại đoàn kết dân tộc là toàn dân trong đó lấy liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức làm nền tảng.

Kế thừa và nâng tầm tư duy chính trị truyền thống củacha ông: “Nước lấy dân làm gốc”; đồng thời thấm nhuầnnguyên lý mác xít “Cách mạng là ngày hội của quầnchúng”, Hồ Chí Minh đã tìm sức mạnh và cái cẩm nang thần

kì của công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhấtđất nước ở lực lượng vô địch của nhân dân: “Trong bầu trờikhông có gì quý bằng nhân dân Trong thế giới không có gìmạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” Trong tưtưởng Hồ Chí Minh, dân, nhân dân có một nội hàm rất rộng.Người dùng các khái niệm này để chỉ tất cả mọi công dâncủa nước Việt Nam, những người được gọi là “con Lạc cháuHồng” Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Người là đoàn kếttất cả các tầng lớp nhân dân, các giai cấp, các chính đảng,đoàn thể, các dân tộc, tôn giáo, kể cả những người trướcđây lầm đường lạc lối nhưng đã biết hối cải, quay về vớichính nghĩa của dân tộc Đoàn kết trong tư tưởng của Người

là đoàn kết rộng rãi, mở rộng và tranh thủ tất cả những lựclượng và bộ phận có thể tranh thủ Nguyên tắc đoàn kếtrộng rãi được dựa trên điểm tương đồng là: “Bất kỳ ai màthật thà tán thành hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ,

thì dù những người đó trước đây chống chúng ta, bây giờchúng ta cũng thật thà đoàn kết với họ” “Ai có tài, có sức,

có đức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì

ta đoàn kết với họ”

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đại đoàn kết dân tộc phảitrên cơ sở lấy lợi ích tối cao của dân tộc và quyền lợi cơ bảncủa nhân dân lao động làm nền tảng, kết hợp hài hoà lợi ích

cá nhân và lợi ích tập thể, bộ phận và toàn cục, giai cấp vàdân tộc, quốc gia và quốc tế Nền tảng của khối đại đoànkết dân tộc tiếp tục được khẳng định: “Đại đoàn kết tức làtrước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa sốnhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhândân lao động khác”, và sau này Người bổ sung thêm nềntảng của khối đại đoàn kết dân tộc là liên minh giữa côngnhân, nông dân với trí thức: “Trong sự nghiệp cách mạng,trong sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa, lao động trí óc

có một vai trò quan trọng và vẻ vang; và công, nông, trí cầnphải đoàn kết chặt chẽ thành một khối”

Như vậy, trong tư tưởng Hồ Chí Minh luôn có sự kếthợp hài hòa, quyện chặt và nhất quán giữa yếu tố dân tộc

và yếu tố giai cấp Đoàn kết dân tộc trên cơ sở lấy liên minhcông nông làm gốc, không một lúc nào quên đi lợi ích giaicấp song Người cũng có một tư duy vượt trước khi khẳngđịnh chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn của cách mạngViệt Nam

Theo Người, sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộcchỉ được phát huy khi tập hợp trong Mặt trận dân tộc thống

nhất đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cả dân tộc hay toàndân chỉ có thể tạo nên một sức mạnh to lớn, trở thành lựclượng vô địch khi được tổ chức thành một khối chặt chẽ,được giác ngộ sâu sắc về mục tiêu lý tưởng, được địnhhướng bởi một đường lối chính trị đúng đắn, nếu không thì

dù quần chúng nhân dân có số đông tới hàng triệu ngườicũng chỉ là một số đông không có sức mạnh, rời rạc

Ngay từ khi tìm ra con đường cứu nước, giải phóng dântộc, Hồ Chí Minh đã rất lưu ý tới công tác tập hợp quầnchúng, đưa họ vào những tổ chức yêu nước phù hợp với đặcđiểm của từng giới, lứa tuổi, giai cấp, tôn giáo Bao trùmtất cả là tư tưởng muốn thu nạp được đông đảo các tầng lớpnhân dân vào Mặt trận dân tộc thống nhất Mặt trận cần thunạp được đông đảo quần chúng nhân dân, những người ítnhiều có tinh thần yêu nước, Mặt trận cần là một tổ chứcrộng rãi Rộng rãi nhằm thực hiện đoàn kết được nhiều tổchức, nhiều lực lượng không phân biệt giàu nghèo, đảngphái, xu hướng chính trị Người nói: “Mặt trận bao gồm tất

cả những người yêu nước, không phân biệt khuynh hướngchính trị, tín ngưỡng, tôn giáo, giai cấp xã hội, nam nữ vàtuổi tác” Do đó Mặt trận không chỉ thu hút được mọi tầnglớp lao động nghèo khổ, bị áp bức, mà còn thu hút được cảtầng lớp trên không thuộc nhân dân lao động và một bộphận phân hóa trong hàng ngũ của kẻ thù Trong Mặt trận,xương sống và sức mạnh chủ yếu của khối đại đoàn kết làkhối liên minh công nông làm nền tảng, Người nói: “Lựclượng chủ yếu trong khối đoàn kết dân tộc là công nông,

cho nên liên minh công nông là nền tảng của Mặt trận dântộc thống nhất”.

Mối quan hệ giữa Mặt trận với liên minh công nôngphản ánh về mặt tổ chức xã hội mối quan hệ biện chứnggiữa dân tộc và giai cấp Trong đó, tách biệt hoặc nhấnmạnh một chiều vai trò của Mặt trận hoặc liên minh côngnông đều không đúng với biện chứng của đời sống cáchmạng, không đúng với nguyên tắc đoàn kết của Người.Tuyệt đối hóa vai trò, vị trí của liên minh công nông, hạthấp vai trò của Mặt trận sẽ dẫn đến cực đoan, “tả khuynh”

và bệnh cô lập, hẹp hòi Ngược lại, nhấn mạnh, đề cao mộtchiều vai trò của Mặt trận, xem nhẹ liên minh công nông sẽdẫn tới hữu khuynh, vô chính phủ Người từng nói rằng:

“Trong chính sách đoàn kết cần phải chống hai khuynhhướng sai lầm: cô độc, hẹp hòi và đoàn kết vô nguyên tắc”

Trong lực lượng phong phú của Mặt trận, Đảng Cộngsản Việt Nam được xác định là một thành viên, bởi Đảng là

bộ phận ưu tú nhất của giai cấp công nhân Tuy nhiên,Đảng không phải là một thành viên bình thường, mà làngười lãnh đạo của khối đại đoàn kết toàn dân Một trongnhững nhiệm vụ hàng đầu của Đảng là tuyên truyền, giáodục để quần chúng giác ngộ sự cần thiết phải đoàn kết lại;chọn lựa những hình thức, phương pháp tổ chức thích hợp

để có thể thu hút rộng rãi các lực lượng yêu nước, tiến bộtrong dân chúng; hướng dẫn khối đại đoàn kết toàn dân đấutranh, lao động sáng tạo theo những mục tiêu, nhiệm vụphù hợp với lợi ích thiêng liêng của dân tộc và nguyện vọngchính đáng của nhân dân Người cũng nhấn mạnh quyền

lãnh đạo Mặt trận không phải Đảng tự phong cho mình, màphải được nhân dân thừa nhận: “Đảng không thể đòi hỏiMặt trận thừa nhận quyền lãnh đạo của mình, mà phải tỏ ra

là một bộ phận trung thành nhất, hoạt động nhất và chânthực nhất Chỉ trong đấu tranh và công tác hàng ngày, khiquần chúng rộng rãi thừa nhận chính sách đúng đắn vànăng lực lãnh đạo của Đảng, thì Đảng mới giành được địa vịlãnh đạo”

Tóm lại, lực lượng góp thành sức mạnh của đại đoànkết dân tộc là toàn dân, trong đó lấy liên minh công nhân -nông dân - trí thức làm nền tảng được tập hợp trong mộtMặt trận thống nhất đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Thựctiễn đã trả lời chỉ trên cơ sở tuân thủ nguyên tắc này, đạiđoàn kết dân tộc mới có sức sống bền vững và trường tồn

1.2.4 Hồ Chí Minh chỉ ra phương thức thực hiện đại đoàn kết dân tộc.

Là một đất nước có một cơ cấu xã hội - giai cấp phongphú mang nhiều nét đặc thù của một xã hội nửa thực dânphong kiến, Hồ Chí Minh hiểu sâu sắc về nhận thức, thái độcủa mỗi tầng lớp nhân dân là hết sức khác nhau Do chínhmôi trường, hoàn cảnh sống khác nhau đó nên nhận thức

và hành động không thể nhất quán, thậm chí có nhữngxung đột về vấn đề lợi ích Nhằm quy tụ sức mạnh của cảdân tộc hướng vào mục tiêu chung, tạo nên hợp lực trongcông cuộc đấu tranh giải phóng đất nước, Hồ Chí Minh đãtìm kiếm, trân trọng và phát huy những yếu tố tương đồng,thống nhất để khắc chế, giải quyết các yếu tố khác biệt,

dân tộc phải phản ánh được khát vọng cháy bỏng của mọingười Việt Nam yêu nước, đó là tinh thần: “Không có gì quýhơn độc lập tự do”.

Độc lập, tự do là nội dung cơ bản về quyền thiêngliêng, bất khả xâm phạm của mỗi quốc gia dân tộc, của mỗi

cá nhân, thành viên trong dân tộc đó Quyền được sống,quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc là thiêng liêng vàbất khả xâm phạm của mỗi con người Song, con ngườikhông bao giờ là một chủ thể tách biệt xã hội, con ngườiluôn là con người xã hội và sống trong lòng mỗi quốc giadân tộc cụ thể Vì lẽ đó, quyền của con người luôn gắn liềnvới quyền của quốc gia, dân tộc Con người chỉ có thể mưucầu hạnh phúc cho chính mình, được sống và được tôntrọng phẩm giá khi quốc gia dân tộc độc lập, tự do Nhưvậy, xác định mục tiêu phản ánh được lợi ích căn bản, cấpbách và nóng bỏng nhất của toàn thể dân tộc Việt Namđang sống trong cảnh độc lập, tự do của Tổ quốc bị đe dọa

là phương thức quan trọng để quy tụ sức mạnh toàn dân tộccủa Người

Không chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu chung, đối vớiNgười, độc lập dân tộc chỉ có giá trị khi gắn liền với tự do,hạnh phúc, với cơm no áo ấm của người dân lao động,Người nói: “Nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc,

tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lí gì” và “Dân chỉ biết

rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặcđủ” Vì vậy, ngay trong những ngày đấu tranh gian khổ củanhân dân ta, Hồ Chí Minh rất chăm lo tới đời sống cho nhân

dân với phương châm vừa kháng chiến vừa kiến quốc, từngbước nâng cao đời sống vật chất, quyền tự do dân chủ chođông đảo nhân dân lao động Người luôn phấn đấu làm chodân thấy được giá trị và từng bước được hưởng quyền tự dodân chủ Người đồng thời căn dặn, mọi đường lối chủ trươngcủa chính quyền phải phản ánh được tâm tư nguyện vọng

và lợi ích của quảng đại quần chúng nhân dân, chính quyềnphải thật sự vì dân, phấn đấu cho quyền lợi của nhân dân:

“Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì có hạicho dân ta phải hết sức tránh” Chỉ với thái độ như vậy mớithực sự lôi kéo, tập hợp được đông đảo các tầng lớp nhândân, phát huy cao nhất sự chủ động sáng tạo của từngngười, từng bộ phận, trên mọi lĩnh vực để đưa cách mạngtới thắng lợi

Đại đoàn kết được xây dựng trên cơ sở đẩy mạnh côngtác tuyên truyền giáo dục đối với quần chúng nhân dân Đểtăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh rất chútrọng tiến hành công tác tuyên truyền, vận động, giáo dụcquần chúng Công tác tuyên truyền theo Người là một khoahọc, nghệ thuật cách mạng, do vậy các tổ chức và cán bộcách mạng phải không ngừng tìm tòi lựa chọn nội dung,hình thức phù hợp để chuyển tải đường lối của Đảng mộtcách sâu rộng tới nhân dân

Muốn làm được điều đó, việc quan trọng hàng đầu đòihỏi nội dung tuyên truyền, giáo dục, vận động phải phảnánh đúng những nguyện vọng sâu xa và những lợi ích cơbản nhất của dân chúng Ở đây có những quyền lợi, nguyện