Tuần 19 Tuần 34 Ngày soạn Ngày dạy Bài 34 Tiết ÔN TẬP PHẦN TẬP LÀM VĂN I MỤC TIÊU 1 Kiến thức HS hệ thống hóa các kiến thức và kĩ năng tập làm văn đã học trong năm học Nắm chắc khái niệm và biết cách[.]
Trang 1Tuần 34: Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 34 - Tiết:
ÔN TẬP PHẦN TẬP LÀM VĂN
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: HS hệ thống hóa các kiến thức và kĩ năng tập làm văn đã học trong
năm học Nắm chắc khái niệm và biết cách làm bài văn nl Biết cách kết hợp miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự và kết hợp miêu tả, biểu cảm và tự sự vào bài văn nghị luận
2 Năng lực: HS có kĩ năng tổng hợp, hệ thống hóa kiến thức Năng lực huy động
kiến thức để tạo lập VB
3 Phẩm chất: HS có ý thức trau dồi kiến thức về tập làm văn.
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Kế hoạch bài học, sgk, tltk
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Ôn bài
- Chuẩn bị theo các câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU (3 phút)
1 Mục tiêu:
-Tạo tâm thế hứng thú cho hs tìm hiểu bài
2 Phương thức thực hiện:
- Hoạt động cá nhân
3 Sản phẩm hoạt động
- Trình bày miệng
4 Phương án kiểm tra, đánh giá
- Học sinh đánh giá
- Giáo viên đánh giá
5 Tiến trình hoạt động:
*Chuyển giao nhiệm vụ
- Giáo viên yêu cầu:
Trang 2? Hãy kể tên các thể loại tương ứng với
phương thức biểu đạt đã học trong chương
trình ngữ vă 8?
- Học sinh tiếp nhận
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh:tiếp nhận và thực hiện nhiêm vụ
- Giáo viên:quan sát, giúp đỡ và định hướng
cho hs khi cần thiết
- Dự kiến sản phẩm: Tự sự, thuyết minh, nghị
luận , điều hành (tường trình, thông báo)
*Báo cáo kết quả
-Gv: gọi hs trả lời
-Hs:trả lời
*Đánh giá kết quả
- Học sinh khác nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên gieo vấn đề cần tìm hiểu trong
bài học: Tiết học hôm nay chúng ta cùng hệ
thống lại các kiến thức về Tập làm văn đã học
trong chương trình Ngữ văn 8
->Giáo viên nêu mục tiêu bài học
HOẠT ĐỘNG2: ÔN, LUYỆN TẬP
Hoạt động 1 : Tính thống nhất của văn bản
1 Mục tiêu:
- Củng cố các kiến thức về tính thống nhất
của chủ đề vb
- Rèn kĩ năng viết đoạn văn theo chủ đề
2 Phương thức thực hiện:
- Hoạt động cặp đôi
- Hoạt động cá nhân
3 Sản phẩm hoạt động
- Trình bày miệng
4 Phương án kiểm tra, đánh giá
- Học sinh đánh giá
- Giáo viên đánh giá
I Tính thống nhất của văn bản
Trang 35 Tiến trình hoạt động:
*Chuyển giao nhiệm vụ 1:
Hoạt động cặp đôi
- Giáo viên yêu cầu:
? Thế nào là tính thống nhất của một văn
bản ? Thể hiện rõ nhất ở đâu? Tính thống
nhất của chủ đề được thể hiện như thế nào có
tác dụng gì?
- Học sinh tiếp nhận
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh:tiếp nhận và thực hiện nhiêm vụ
- Giáo viên:quan sát, giúp đỡ và định hướng
cho hs khi cần thiết
- Dự kiến sản phẩm:
+ Tính thống nhất của văn bản thể hiện trong
chủ đề, trong tính thống nhất của chủ đề văn
bản
+ Chủ đề văn bản là chủ đề chủ chốt, là đối
tượng chính mà văn bản biểu đạt
+Tính thống nhất về chủ đề xác định, không
xa rời, lạc sang chủ đề khác, thể hiện ở sự
mạch lạc trong liên kết giữa các phần, các
đoạn trong 1 văn bản Tình cảm đều tập
chung làm sáng tỏ, nổi bật chủ đề của văn
bản
*Báo cáo kết quả
-Gv: gọi đại diện các cặp đôi trả lời
-Hs:trả lời
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng
- Tính thống nhất về chủ đề: không
xa rời, lạc sang chủ đề khác, thể hiện ở sự mạch lạc trong liên kết giữa các phần, các đoạn trong 1 văn bản
Trang 4*Chuyển giao nhiệm vụ 2:
Hoạt động cá nhân
- Giáo viên yêu cầu:
? Viết thành đoạn văn từ mỗi câu chủ đề sau:
+ Em rất thích đọc sách…
+ Mùa hè thật hấp dẫn…
- Học sinh tiếp nhận
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh:tiếp nhận và thực hiện nhiêm vụ
- Giáo viên:quan sát, giúp đỡ và định hướng
cho hs khi cần thiết:
G/v yêu cầu h/s viết, đọc đoạn văn theo yêu
cầu của bài tập 2
Có thể viết theo cách quy nạp hoặc diễn dịch
+Đ1: những câu văn kế tiếp phải xoay quanh
và phát triển ý chủ chốt sựu ham thích đọc
sách của em
+ Đ2: những câu văn phải xoay quanh chủ đề
sự hấp dẫn của mùa hè: hấp dẫn như thế nào,
với những ai, với em?
- Dự kiến sản phẩm: đoạn văn
*Báo cáo kết quả
-Gv: gọi hs đọc đoạn văn
-Hs:trả lời
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
Hoạt động 2 : Văn bản tự sự
1 Mục tiêu:
- Củng cố các kiến thức về văn bản tự sự,
- Rèn kĩ năng tóm tắt vb tự sự
2 Phương thức thực hiện:
- Hoạt động chung cả lớp
II Văn bản tự sự
Trang 53 Sản phẩm hoạt động
- Trình bày miệng
4 Phương án kiểm tra, đánh giá
- Học sinh đánh giá
- Giáo viên đánh giá
5 Tiến trình hoạt động:
*Chuyển giao nhiệm vụ 1:
- Giáo viên yêu cầu:
? Tóm tắt văn bản tự sự để làm gì?
? H/s nhắc lại cách tóm tắt một văn bản tự sự?
? Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm có
tác dụng như thế nào?
? Viết (nói) đoạn văn tự sự kết hợp với miêu
tả và biểu cảm cần chú ý những gì?
- Học sinh tiếp nhận
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh:tiếp nhận và thực hiện nhiêm vụ
- Giáo viên:quan sát, giúp đỡ và định hướng
cho hs khi cần thiết
- Dự kiến sản phẩm:
+ Tóm tắt văn bản tự sự giúp người đọc dễ
dàng nắm bắt được nội dung chủ yếu, hoặc
tạo cơ sở cho việc tìm hiểu, phân tích, bình
giá
+ Muốn tóm tắt văn bản tự sự có hiệu quả
cần: đọc thật kĩ, nhiều lần tác phẩm, phát hiện
các đoạn mạch, các chi tiết chính, kể (viết) lại
bằng lời của mình
+ Không bao giờ có kể chuyện đơn thuần
Các yếu tố này làm cho câu chuyện , sự
việc và nhân vật thêm cụ thể, sinh động
+ Phải chú ý: tự sự là phương thức biểu đạt
chính, miêu tả và biểu cảm chỉ là yếu tố phụ
trợ
+ Mục đích của việc tóm tắt văn bản
Trang 6*Báo cáo kết quả
-Gv: gọi hs trả lời
-Hs:trả lời
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng
Hoạt động 3 : Văn bản thuyết minh
1 Mục tiêu:
- Củng cố các kiến thức về vb thuyết minh
- Rèn kĩ năng lập bố cục của 1 bài văn thuyết
minh
2 Phương thức thực hiện:
- Hoạt động nhóm
3 Sản phẩm hoạt động
- Trình bày miệng
4 Phương án kiểm tra, đánh giá
- Học sinh đánh giá
- Giáo viên đánh giá
5 Tiến trình hoạt động:
*Chuyển giao nhiệm vụ 1:
Hoạt động nhóm
- Giáo viên yêu cầu:
a Văn bản thuyết minh có tính chất như thế
nào và có những lợi ích gì? Hãy nêu cac văn
bản thuyết minh thường gặp trong cuộc sống
tự sự:
- Ghi lại trng thành, chính xác, những nội dung chính của một văn bản nào đó để người chưa đọc nắm được văn bản ấy
+ Muốn tóm tắt văn bản tự sự cần:
- Đọc kĩ để hiểu đúng chủ đề của
TP
- Xác định ND chính cần tóm tắt
- Sắp xếp các nội dung chính theo một thứ tự hợp lí
- Viết văn bản tóm tắt + Tác dụng của tự sự kết hợp miêu
tả, biểu cảm:
- Làm cho việc kể chuyện trở nên sinh động sâu sắc hơn, nhân vật, sự việc thêm cụ thể, sinh động
+ Chú ý khi sử dụng: ko nên lạm dụng yếu tố MT, BC
III Văn bản thuyết minh
Trang 7hàng ngày?
b Muốn làm văn bản thuyết minh, trước tiên
cần phải làm gì? Vì sao phải làm như vậy?
Hãy cho biết những phương pháp cần dùng để
làm văn bản thuyết minh?
c Hãy cho biết bố cục thường gặp khi làm
một bài thuyết minh về …?
- Học sinh tiếp nhận
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh:tiếp nhận và thực hiện nhiêm vụ
- Giáo viên:quan sát, giúp đỡ và định hướng
cho hs khi cần thiết
- Dự kiến sản phẩm:
a.Thuyết minh là giới thiệu, trình bày một đối
tượng nào đó cho người hiểu đúng, hiểu rõ
một cách trung thực, khách quan, khoa học
+ VD: thuyết minh về người, hiện tượng tự
nhiên, xã hội danh lam thắng cảnh, đồ vật,
phương pháp, cách làm…
b + Phải có kiến thức về đối tượng Vì như
vậy thuyết minh mới chính xác
+ Có các phương pháp thuyết minh : Miêu tả,
giải thích, so sánh, thống kê, nêu ví dụ, phân
tích, phân loại…
c Bố cục:
- MB: giới thiêu khái quát đối tượng
- TB: giới thiệu chi tiết:
+ Hình dáng bên ngoại
+ Cấu tạo bên trong
+ Cách dùng…
- KB: khái quát lại công dụng…
Với bài cách làm:
- Nguyên vật liệu
- Cách làm
*Báo cáo kết quả * Tính chất, lợi ích của văn bản
Trang 8-Gv: gọi đại diện các cặp đôi trả lời
-Hs:trả lời
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá: Yêu cầu
thành phẩm Yêu cầu h/s nhắc lại các kiểu đề
tài thuyết minh và trình bày khái quát từng
kiểu bài (đã học)
->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG:
1 Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức đã
học áp dụng vào cuộc sống thực tiễn
2 Phương thức thực hiện: cá nhân
3 Sản phẩm hoạt động: Câu trả lời của HS
4 Phương án kiểm tra, đánh giá:
-Hs: đánh giá lẫn nhau
-Gv: đánh giá hs
5 Tiến trình hoạt động
*Chuyển giao nhiệm vụ:
?Viết 1 bài văn thuyết minh giới thiệu 1 danh
lam thắng cảnh ở địa phương em?
*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh:làm việc cá nhân ở nhà
- Giáo viên: yêu cầu thời hạn làm bài của hs
Thời gian làm 2 ngày ra vở soạn và thu lại
cho gv
- Dự kiến sản phẩm: Bài văn thuyết minh 1
danh lam thắng cảnh ở địa phương cần trình
bày được các tri thức về đối tượng như:
+Vị trí
+Lịch sử hình thành (nguồn gốc)
+Cấu trúc
+Hoạt động
thuyết minh:
- Tính tri thức, khách quan, thực dụng, hữu ích
- Tác dụng: cung cấp tri thức về các hiện tượng & sự vật trong tự nhiên, XH
* Các VB TM thường gặp:
- TM về đồ dùng - TM về Di tích
LS, DLTC
- TM(giới thiệu) về 1 tác giả, về 1 nhân vật
- TM 1 tác phẩm, 1 thể loại, - TM
về động thực vật ( cây, con)
- TM về 1 hiện tượng tự nhiên, XH + Muốn làm được văn bản thuyết minh cần: phải nghiên cứu, tìm hiểu
sự vật hiện tượng cần thuyết minh, nắm được bản chất, đặc trưng của đối tượng cần thuyết minh Vì văn bản thuyết minh đòi hỏi tính khách quan, tri thức
+ Các phương pháp thuyết minh:
- Nêu định nghĩa, giải thích
- Liệt kê
- Nêu ví dụ - Dùng số liệu
- So sánh đối chiếu
- Phân loại, phân tích
* Bố cục khi làm bài văn thuyết minh
- MB: giới thiêu khái quát đối tượng
- TB: giới thiệu chi tiết:
+ Nguồn gốc + Cấu tạo + Công dụng + Cách dùng, bảo quản…
Trang 9+Bảo vệ, tôn tạo.
*Báo cáo kết quả
-Hs: nộp sản phẩm
*Đánh giá kết quả
- Hs trao đổi với bạn, nx, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG,
SÁNG TẠO (01 PHÚT)
1 Mục tiêu: tìm hiểu kỹ hơn về đặc điểm của
thể loại văn bản tự sự, thuyết minh
2 Phương thức thực hiện: HĐ Cá nhân
3 Sản phẩm hoạt động: hs trả lời ra vở soạn
4 Phương án kiểm tra, đánh giá:
-Hs: đánh giá lẫn nhau
-Gv: đánh giá hs
5 Tiến trình hoạt động
*Chuyển giao nhiệm vụ
- Sưu tâm các bài văn tự sự, thuyết minh mẫu
mực và tham khảo
*Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh:làm việc cá nhân ở nhà
*Báo cáo kết quả
-Hs: trả lời ra vở soạn văn
*Đánh giá kết quả
- Hs trao đổi với bạn, nx, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
- KB: khái quát ý nghĩa đối tượng (* Với dạng bài cách làm:
- Nguyên vật liệu
- Cách làm
- Yêu cầu thành phẩm)
* Dặn dò: Ôn bài theo hệ thống
- Tiếp tục chuẩn bị bài Ôn tập phần TLVăn
IV RÚT KINH NGHIỆM: