Tiểu luận cao học truyền thông đại chúng vai trò của thành tố “kênh” trong mô hình truyền thông của shannon và laswell đối với hoạt động truyền thông chính sách ở nước ta hiện nay

Mục lục CHƯƠNG I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐỀ TÀI 1 Khái quát đề tài 2 Mục đích nghiên cứu đề tài 3 Các khái niệm chung 3 1 Truyền thông là gì? 3 2 Truyền thông chính sách là gì? 3 3 Mô hình truyền thông 3 3[.]

Mục lục

CHƯƠNG I

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐỀ TÀI

1 Khái quát đề tài

2 Mục đích nghiên cứu đề tài

3 Các khái niệm chung

3.1 Truyền thông là gì?

3.2 Truyền thông chính sách là gì?

3.3 Mô hình truyền thông

3.3.1 Mô hình truyền thông theo giai đoạn

3.3.2 Mô hình truyền thông của Haroll Laswell

3.3.3 Mô hình truyền thông của Claude Shannon

3.4 Mối quan hệ giữa các thành tố của mô hình để tạo nên hiệu quả củahoạt động truyền thông chính sách

2 Hạn chế của từng nhóm phương tiện truyền thông trong quá trìnhtruyền thông chính sách hiện nay.

1 Tình hình chung

2 Giải pháp

TỔNG KẾT CHƯƠNG III

TỔNG KẾT

CHƯƠNG I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐỀ TÀI

Đặc biệt, trong thời đại này, thế giới phát triển với những bước tiến mạnh

mẽ của khoa học công nghệ, của nền kinh tế tri thức và bùng nổ Theo nghiên cứucủa Kingdon thì truyền thông thường phản ánh những sự kiện, vấn đề mang tínhngắn hạn Độc giả có thể mệt mỏi khi phải đọc mãi về một vấn đề, và khiến họthấy nhàm chán Do đó, truyền thông và cụ thể là báo chí bị áp lực luôn phảichuyển sang tìm kiếm những chủ đề mới Cũng chính vì thế mà vấn đề được cácphương tiện truyền thông nêu ra thường chưa đủ thời gian và sức nặng để trở nênthực sự ảnh hưởng tới các đề xuất chính sách. 

Tiếp đó, báo chí truyền thông chính sách thường phản ánh những gì chínhphủ đang làm, hoặc những vấn đề mà các công chức nhà nước đã biết và nghiêncứu, phân tích Các phản ánh báo chí thường ở những giai đoạn sau của quy trìnhhoạch định chính sách, mà ít có tác động vào giai đoạn đầu trong việc lập nghịtrình chính sách (Kingdon). 

Sự phát triển hiện nay của Internet và các loại hình truyền thông trênInternet chỉ có nghĩa là thẩm quyền của những vai trò “trung gian” ấy ngày nay chỉcôn mang tính chất tương đối, và cách thức hoạt động của họ, đặc biệt là giới nhàbáo cũng như các nhà chính trị, cũng phải thay đổi chứ không thể tiếp tục nhưtrước

Với sự ra đời của nền dân chủ, truyền thông chính sách thực hiện chức năngthông báo và gây ảnh hưởng nhằm bảo đảm công dân biết quyền, trách nhiệm củamình đối với nhà nước, xã hội Nhiệm vụ chính của truyền thông chính sách lúcnày là định hướng và nâng cao nhận thức của công chúng và thông tin tuyên truyền

về mọi hoạt động điều hành xã hội của nhà nước phù hợp với lợi ích ngườidân. Nhờ vào thành tố “kênh” trong mô hình truyền thông của Shannon vàLaswell, các phương tiện truyền thông không chỉ qua báo in, poster mà ngày naycách kênh truyền thông như báo mạng, mạng xã hội facebook, zalo cũng là mộttrong những phương thức để nội dung Nhà nước muốn truyền tải đến gần người

dân hơn Chính vì vậy em chọn chủ đề “Vai trò của thành tố “kênh” trong mô hình truyền thông của Shannon và Laswell đối với hoạt động truyền thông chính sách ở nước ta hiện nay.”

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Thứ nhất làm rõ những vấn đề lý luận của đề tài: khái niệm truyền thông,

truyền thông chính sách là gì? và mô hình truyền thông Mối quan hệ giữa cácthành tố của mô hình để tạo nên hiệu quả của hoạt động truyền thông chính sách

Thứ hai làm rõ vai trò của “kênh” phương tiện truyền thông trong truyền thông chính sách Phân tích thực trạng vai trò của “kênh” các phương tiện truyền

trong hoạt động truyền thông chính sách

Thứ tư làm rõ những ưu điểm và hạn chế của từng nhóm phương tiện truyền

thông trong quá trình truyền thông chính sách hiện nay

Thứ năm đề xuất một số giải pháp để phát huy vai trò các loại phương tiện

truyền thông trong hoạt động truyền thông chính sách ở nước ta thời gian tới

3 Các khái niệm chung

3.1 Truyền thông là gì?

Truyền thông là một hoạt động gắn liền với lịch sử phát triển của loài người

săn bắt, cách thức săn bát Đó là điều kiện để tạo nên những môi quan hệ xã hộigiữa người với người Thiếu truyền thông - giao tiếp, con người và xã hội loàingười khó hình thành và phát triển Con người, từ xa xưa cho đến nay khi sốngchung trong một cộng đồng cần phải hiểu nhau và thông cảm cho nhau Khi conngười biết sống chung với nhau và có tổ chức thì họ cần phải có truyền thông đểhiểu và bảo vệ nhau Từ lâu người ta đã biết tổ chức các trạm ngựa phục vụ thôngtin, quy định việc đốt lửa trên đỉnh núi để báo hiệu quân giặc xâm lấn bờ cõi.Những người đi rừng bẻ lá, băm vỏ cây để đánh dấu đưòng đi và những địa điểmnguy hiểm Bắt đầu từ tín hiệu đơn giản, người ta thông báo cho nhau mục đích,phương pháp, cách thức hành động, tạo nên sự thống nhất có hiệu quả trong côngviệc Trong quá trình lao động sản xuất, chinh phục thiên nhiên, làm ra của cải vậtchất nuôi sống mình, con người đã tích luỹ được những kinh nghiệm quý báu, pháthiện thêm những hiện tượng lặp đi lặp lại của thiên nhiên Đồng thời, trong xã hộicũng hình thành nhu cầu truyền thông, truyền bá kinh nghiệm, phương pháp laođộng có hiệu quả, thông báo cho đồng loại những tri thức mới về thế giới xungquanh Chính sự ra đời của tiếng nói là nấc thang đầu tiên quan trọng nhất của quátrình hình thành phát triển, tăng cường truyền thông - giao tiếp trong xã hội loàingười PTIT 8 Từ những hình thức truyền thông đơn giản, người ta đi đến nhữnghình thức hiện đại và phức tạp của truyền thông như truyền hình, vệ tinh nhân tạo,Internet Các phương tiện thông tin liên lạc hiện đại trở thành những cái khôngthể thiếu được để đãm bảo sự hoạt động ổn định của mỗi nền kinh tế cũng như mỗichế độ xã hội.

Từ những phân tích trên có thể hình thành khái niệm chung về truyền thông:

Truyền thông là một quá trình liên tục trao đổi hoặc chia sẻ thông tin, tình cảm, kĩ năng nhằm tạo sự liên kết lẫn nhau để dẫn tới sự thay đối trong hành vi và nhận thức.

3.2 Truyền thông chính sách là gì?

Truyền thông chính sách là một phần trong hoạt động của chính phủ nhằmđưa thông tin về chính sách đến người dân, thuyết phục họ thay đổi nhận thức vàhành vi đúng pháp luật, là kênh để chính phủ lấy ý kiến nhân dân khi xây dựngchính sách mới, điều chỉnh chính sách hiện tại, tạo ra sự đồng thuận xã hội Nhậnthức rõ vai trò của truyền thông chính sách sẽ giúp chính phủ và các nhà truyềnthông có chiến lược phù hợp, xây dựng sự đồng thuận xã hội.

3.3 Mô hình truyền thông

Để tiến hành truyền thông cần có các yếu tố sau:

- Nguồn (Source), hoặc người gửi cung cấp (sender) đó là để khởi xướngviệc thực hiện truyền thông Đó có thể là một cá nhân nói, viết, vẽ hay làm độngtác Yếu tố" khởi xướng có thể là một nhóm người, một tổ chức truyền thông như

cơ quan đài phát thanh, truyền hình, báo chí, thông tấn v.v

- Thông điệp (Message) là yếu tố thứ hai của truyền thông Thông điệp cóthể bằng tín hiệu, kí hiệu, mã số, bằng mực trên giấy, sóng trên không trung hoặcbằng bất cứ tín hiệu nào mà người ta có thể hiểu được và được trình bày ra mộtcách có ý nghĩa Điều quan trọng là thông điệp phải được diễn tả bằng thứ ngônngữ mà người cung cấp (nguồn) và người tiếp nhận đều hiểu được Có thể là ngônngữ giao tiếp trong cuộc sống hàng ngày, ngôn ngữ kỹ thuật trong khoa học kỹthuật, hay ngôn ngữ văn học nghệ thuật Bằng bất cứ cách nào, một ý nghĩa nào đócũng phải được diễn tả bằng ngôn ngữ hiểu được trong truyền thông

- Mạch truyền, Kênh (Channel) là yếu tố thứ ba trong truyền thông Mạchtruyền làm cho người ta nhận biết thông điệp bằng các giác quan Mạch truyền làcách thể hiện thông điệp đế con người có thể nhìn thấy được qua các thể loại in hayhình ảnh trực quan, nghe thấy được qua các phương tiện nghe, nhìn qua hình ảnh,truyền hình và những dụng cụ nghe nhìn khác như: sờ, nếm, ngửi qua mẫu, hiệnvật thí nghiệm

- Người tiếp nhận (Receiver) là yếu tốthứ tư của truyền thông Đó là nhữngngười nghe, người xem, người giải mã, người giao tiếp Hoặc có thể là một người,một nhóm, một đám đông thành viên của một tổ chức hay của công chúng đôngđảo.

3.3.1 Mô hình truyền thông theo giai đoạn

Quá trình truyền thông diễn ra theo những bước nhất định mà chúng ta cóthể hình dung thông qua các mô hình sau:

Hoạt động trước khi truyền thông, hai nhóm người ở hai không gian A và Bchưa có sự hiểu biết và thông cảm chung

Những nhóm người nói trên có mối liên hộ truyền thông hợp nghĩa là cùng

có chung một tập hợp những tín hiệu của sự chú ý, quan tâm chung

Những tín hiệu này có thể là ngôn ngữ viết, ngôn ngữ nói, nhìn hoặc độngtác Muốn truyền thông có hiệu quả phải có kinh nghiệm sống của những nhómngười có sự chú ý và quan tân chung đến cùng một lợi ích Sau khi truyền thông,

mô hình giữa hai nhóm A và B được biểu thị như sau:

Trong mô hình trên A và B là không gian sông của hai nhóm người Phầnchồng lên nhau (kẻ ỏ vuông) là môi trường cho “truyền thông” giữa hai nhóm.Chính nhò sự giao tiếp này (tã tạo nên hiệu quả trong quá trình truyền thông

3.3.2 Mô hình truyền thông của Haroll Laswell

(Harold Lasswell), nhà chính trị học nổi tiếng người Mỹ khi đưa ra đã đượcmọi người chấp nhận vì nó đơn giản, dễ hiểu và thông dụng

Mô hình này bao hàm những phần tử chủ yếu của quá trình truyền thông,trong đó:

S - Ai (source, sender): Nguồn, người cung cấp, khởi xướng

M - Nói, đọc, viết gì (message): Thông điệp, nội dung thông báo

C- Kênh (channel): Bằng kênh nào, mạch truyền nào

R - Cho ai (receiver): Người tiếp nhận, nơi nhận

E - Hiệu quả (effect): Hiệu quả, kết quả của quá trình truyền thông

Với mô hình này của Lass-well(Laswell), mọi việc nghiên cứu có thể đượctiến hành và tập trung vào những phẩn tử đó

Phân tích nguồn (S) (Ai là người cung cấp?)

Phân tích nội dung (M) (thông điệp chứa đựng gì?)

Phân tích phương tiện (C) (kênh nào được sử dụng và sử dụng như thênào?)

Phân tích đối tượng (R) (Ai là người nhận?)

Phân tích hiệu quả (E) (thay đối hành vi ra sao? Thông tin được phản hồi thênào?)

3.3.3 Mô hình truyền thông của Claude Shannon

Theo lý thuyết thông tin và điều khiển học (Cybernetics) của ClaudeShannon và nhiều người nghiên cứu khác, quá trình truyền thông còn được bổ sung

thêm hai yếu tố: Hiện tượng nhiễu (Noise) và phản hồi (Feedback) Do đó, mô hìnhcủa Ha-rôn Lass-well(Harold Laswell) có thể bổ sung như sau:

Phản hồi (Feedback) được hiểu là sự tác động ngược trở lại của thông tin từphía người tiếp nhận đối với người truyền tin Phản hồi là phần tử cần thiết để điểukhiển quá trình truyền thông, làm cho quá trình truyền thông được liên tục từnguồn đến đối tượng tiếp nhận và ngược lại Nếu không có phản hồi, thông tin chỉmột chiều và mang tính áp đặt

Nhiễu (Noise) luôn tồn tại trong quá trình truyền thông Đó là hiện tươngthông tin truyền đi bị ảnh hưởng bởi các điều kiện của tự nhiên và xã hội, phươngtiện kỹ thuật gây ra sự sai lệch hay kém chất lượng vể nội dung thông tin cũngnhư tốc độ truyền tin Do vạy, nhiều là hiện tượng cần được xem xét, và được coinhư một hiện tượng đặc biệt trong quá trình lựa chọn kênh để xây dựng nội dungthông điệp Các dạng nhiễu có thể có như vật lý, cơ học, luân lý, tôn giáo, môitrường, cung độ, lứa tuổi, giới tính, ngôn ngữ, học vấn, dân tộc v.v

Mặt khác, nhiễu vẫn luôn được coi lả quy luật của quá trình truyền thông,nếu biết xử lý nhiễu sẽ tăng thêm hiệu quả cho quá trình truyền thông

3.4 Mối quan hệ giữa các thành tố của mô hình để tạo nên hiệu quả củahoạt động truyền thông chính sách

Ví dụ:

Nguồn, người cung cấp, khởi xướng như Nhà nước ban hành chỉ thị giãncách toàn xã hội năm 2020 đề phòng chống dịch bệnh COVID 19 Với nội dungdịch bệnh căng thẳng, mọi người hạn chế ra đường khi có việc cần thiết với thôngđiệp “Yêu tổ quốc, yêu đồng bào, ai chỗ nào thì đứng yên chỗ đó”, “Hãy đứng yênkhi tổ quốc cần” Bằng kênh truyền thông đại chúng như truyền hình, báo in, báomạng các mạng xã hội Facebook, Zalo…Người tiếp nhận là người dân cả nước, đãtiếp nhận được chỉ thị của nhà nước, tuân thủ đúng quy định và đồng thời cũnghiểu nội dung, nắm được tình hình dịch bệnh nguy hiểm thông Nhà nước Hiệu quả

và kết quả của quá trình truyền thông là người dân không những chấp hành đúng

mà còn kêu gọi mọi người, biết đến sự hi sinh thầm lặng của các y bác sĩ ViệtNam, tinh thần đoàn kết dân dộc hơn bao giờ hết

Như vậy ta có thể thấy các thành tố của mô hình truyền thông của Shannon

và Laswell đã tạo nên hiệu quả quyền truyền thông chính sách vô cùng liên kết vàhiệu quả

TỔNG KẾT CHƯƠNG I

Qua chương I ta có thể xác định rõ nội dung của tiểu luận, làm rõ các kháiniệm thế nào là truyền thông là một quá trình liên tục trao đổi hoặc chia sẻ thôngtin, tình cảm, kĩ năng nhằm tạo sự liên kết lẫn nhau để dẫn tới sự thay đối tronghành vi và nhận thức Truyền thông chính sách là một phần trong hoạt động củachính phủ nhằm đưa thông tin về chính sách đến người dân, thuyết phục họ thayđổi nhận thức và hành vi đúng pháp luật, là kênh để chính phủ lấy ý kiến nhân dânkhi xây dựng chính sách mới, điều chỉnh chính sách hiện tại, tạo ra sự đồng thuận

xã hội Nhận thức rõ vai trò của truyền thông chính sách sẽ giúp chính phủ và cácnhà truyền thông có chiến lược phù hợp, xây dựng sự đồng thuận xã hội Và mô

hình truyền thông của Shannon và Laswell thông qua các yếu tô kênh, nguồn,nhiễu…

Từ đó có thể khẳng định mối quan hệ giữa các thành tố của mô hình để tạonên hiệu quả của hoạt động truyền thông chính sách vô cùng liên kết và hiệu quả

TRONG MÔ HÌNH TRUYỀN THÔNG CỦA SHANNON VÀ LASWELL

1 Vai trò và thực trạng của “kênh” phương tiện truyền thông trongtruyền thông chính sách

1.1.1 Facebook

Facebook hiện nay được đánh giá là mạng xã hội lớn hiện nay khi mỗi ngày cókhoảng 1,94 tỷ tài khoản truy cập và hoạt động Ngoài ra, đây là cũng kênh giúpmọi người giữ liên lạc không chỉ trong gia đình mà còn liên quan đến công việc,

dự án Chưa hết, Facebook là nơi doanh nghiệp có thể quảng cáo bán hàng tớinhiều đối tượng ở nhiều độ tuổi Livestream hiện nay cũng là một loại hình bán

Người dùng Facebook không chỉ vào mạng này để giải trí, thư giãn Mà hiện nay,Facebook không khác gì một trang báo điện tử thu nhỏ Trên đó có rất nhiều thôngtin, tin tức cập nhật mới nhất từ các trang báo điện tử từ các nguồn thông tin chính

thống Từ đó người dân có thể cập nhật được các thông tin từ chính phủ một cáchnhanh và chính xác.

1.1.2 Zalo

Mạng xã hội Zalo cũng giống như Facebook, đều có điểm chung là giúp mọingười giữ liên lạc không chỉ trong gia đình mà còn liên quan đến công việc, dự án.Mọi người có thể kết nối với nhau qua các tính năng nhắn tin, video call Hầu hết người dân Việt đều sử dụng Zalo hiện nay, bởi Zalo phù hợp mọi lứa tuổi,

có thể kết nối và sử dụng cũng như đọc báo, đài dễ dàng hơn mà không cần đăng

1.2 Phát thanh – Truyền hình

Có thể nói, dù công nghệ thông tin có phát triển như thế nào việc người dân

từ già đến trẻ vẫn luôn coi thông tin trên Tivi là chính xác nhất bởi các kênh

“VTV1, VTV2,VTV3…” đều là của nhà nước, có trách nhiệm sản xuất và đemnhững thông chính xác nhất đến người dân cả nước Chính vì vậy, việc các chínhsách được ban hành người dân trên mọi lứa tuổi đều có thể tiếp nhận qua Phátthanh – Truyền hình

Người đi xe cũng có thể cập nhật tin tức qua radio, để tiếp nhận các thôngtin, chính sách, nội dung nhà nước ban hành mà không cần phải thông qua hìnhảnh, thời sự

1.3 Báo mạng điện tử

Báo điện tử có tác dụng và tiện ích hơn hẳn các loại hình báo chí truyềnthống , dung lượng thông tin rất lớn , tương tác thông tin nhanh , phát hành không

bị trở ngại về không gian và thời gian , biên giới quốc gia Từ khi ra đời , báo điện

tử nước ta đã góp phần quan trọng vào việc phổ biến , tuyên truyền chủ trương ,

thông tin đối ngoại nâng cao dân trí , và thỏa mãn nhu cầu thông tin , hưởng thụvăn hóa của nhân dân theo Chỉ Thị số 52 - CT / TW ngày 22/07/2005 của Ban

Bí Thư Trung ương Đảng về phát triển và quản lý báo điện tử ở nước ta hiện nay

Có thể nói rằng, báo mạng điện tử , kết quả của sự tích hợp giữa công nghệ vàtruyền thông , dựa trên nền của Internet , và sự tích hợp ưu thế của các loại hìnhbáo chí truyền thống , đã đem lại những giá trị rất lớn cho xã hội , cho người dân ,Báo mạng điện tử đã tạo ra bước ngoặt , làm thay đổi cách truyền thông tin và tiếpnhận thông tin

Thực trạng:

Trong bối cảnh hiện nay, cần tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức, nâng caochất lượng và hiệu quả thông điệp truyền thông chính sách BHXH trên báo chínhất là báo mạng điện tử

Truyền thông chính sách BHXH là quá trình chia sẻ, tương tác xã hội đểthông tin chính sách BHXH từ chủ thể hoạch định, xây dựng, thực hiện và đánh giáchính sách BHXH đến các chủ thể chính sách khác nhằm tăng cường sự hiểu biết,nhận thức và thay đổi hành vi của các chủ thể chính sách để đạt mục tiêu đề ra.Việc quản lý truyền thông chính sách BHXH có vai trò quan trọng trong một xãhội xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa như của Việt Nam hiện nay.Một xã hội mà nhân dân sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật thì mọichính sách mà Nhà nước ban hành người dân đều phải biết và tuân thủ Vì vậy,quản lý truyền thông chính sách BHXH là điều đương nhiên và gắn liền với xâydựng Nhà nước pháp quyền, xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật

Nếu xây dựng được những thông điệp có chất lượng tốt, hấp dẫn, khả năngtương tác cao, các cơ quan báo mạng điện tử sẽ thu hút được lượng công chúngđông đảo, từ đó nâng cao nguồn thu tài chính, phát triển hiệu quả hơn trong hoạtđộng báo chí Ngoài ra, quản lý thông điệp truyền thông chính sách BHXH trênbáo mạng điện tử còn có vai trò chỉ dẫn, tác động đến nhận thức xã hội Mỗi thông