Kế-Hoạch-Bài-Dạy-Chủ-Đề-Hô-Hấp-Ở-Thực-Vật.pdf

Kế-Hoạch-Bài-Dạy-Chủ-Đề-Hô-Hấp-Ở-Thực-Vật.pdf Kế-Hoạch-Bài-Dạy-Chủ-Đề-Hô-Hấp-Ở-Thực-Vật.pdf Kế-Hoạch-Bài-Dạy-Chủ-Đề-Hô-Hấp-Ở-Thực-Vật.pdf Kế-Hoạch-Bài-Dạy-Chủ-Đề-Hô-Hấp-Ở-Thực-Vật.pdf Kế-Hoạch-Bài-Dạy-Chủ-Đề-Hô-Hấp-Ở-Thực-Vật.pdf Kế-Hoạch-Bài-Dạy-Chủ-Đề-Hô-Hấp-Ở-Thực-Vật.pdf Kế-Hoạch-Bài-Dạy-Chủ-Đề-Hô-Hấp-Ở-Thực-Vật.pdf Kế-Hoạch-Bài-Dạy-Chủ-Đề-Hô-Hấp-Ở-Thực-Vật.pdf

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Sinh viên thực hiện:

Dương Thị Quỳnh Anh 43.01.301.002 Nguyễn Trúc Anh 43.01.301.006

Hoàng Thị Ánh Hồng 43.01.301.017 Nguyễn Tấn Phát 43.01.301.042 Trần Thị Thanh Ngân 43.01.301.030

TP.HCM, 2020

Trang 2

- Nêu được khái niệm hô hấp ở thực vật (1)

- Phân tích được vai trò của hô hấp ở thực vật (2)

- Phân tích được ảnh hưởng của điều kiện môi

Yêu nước - Hiểu rõ ý nghĩa của tiết kiệm bền vững: chủ động

bảo quản nông sản

(11)

Nhân ái - Quan tâm đến sự phát triển ở thực vật, từ đó có ý

thức bảo quản nông sản, tránh lãng phí nguyên liệu

Trang 3

Nội dung dạy học trọng tâm

PP/KTDH chủ đạo

Phương án đánh giá

1 Hoạt động

khởi động (3

phút)

Kết nối vào bài học

pháp trò chơi học tập

Các thí nghiệm chứng minh sự hô hấp ở thực vật (thải CO2, toả nhiệt, hấp thụ 02)

- Dạy học thực hành

- Dạy học hợp tác

Rubrics (Phiếu đánh giá kết quả thực hành, báo cáo nhóm)

Tiết 2: Khái niệm và các giai đoạn hô hấp ở thực vật

Trang 4

Khái niệm hô hấp

ở thực vật

- Dạy học

trực quan

- Kĩ thuật khăn trải bàn

Câu hỏi/Phiếu đánh giá

Vai trò của hô hấp

ở thực vật

- Dạy học trực quan

- Kĩ thuật động não

Câu hỏi/Phiếu đánh giá

Các giai đoạn của

hô hấp ở thực vật

- Dạy học hợp tác

- Kĩ thuật sơ

đồ tư duy

Phiếu đánh giá

Đánh giá sản phẩm học tập

Tiết 3: Các nhân tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật

Các điều kiện môi trường ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật

- Dạy học thực hành

- Kĩ thuật sơ

đồ tư duy

- Kĩ thuật phòng tranh

Rubrics (Phiếu đánh giá kết quả thực hành, báo cáo nhóm)

Câu hỏi Đánh giá sản phẩm học tập

Hô hấp và vấn đề bảo quản nông sản:

+ Mục tiêu bảo quản

+ Hậu quả của hô hấp đối với quá trình bảo quản nông sản

+ Các biện pháp bảo quản

- Dạy học giải quyết vấn đề

- Kĩ thuật

khăn trải bàn

Hỏi -đáp /Rubrics

Hoạt động 7

Tìm hiểu mối

quan hệ giữa

(5) (10)

Mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp đối với sự tồn

- Dạy học trực quan

Rubrics

Trang 5

(thông qua Quan sát/viết)

đề

pháp trò chơi học tập

Bài tập thực tiễn (thông qua Quan sát/ viết/ Hỏi đáp)

3.2 Tiến trình thực hiện:

Tiết 1: Thực hành các thí nghiệm về hô hấp ở thực vật

Hoạt động khởi động (3 phút):

a Mục tiêu: Kết nối vào bài học

b Nội dung hoạt động: Học sinh tham gia trò chơi để dẫn dắt vào bài học

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của các nhóm

d Tổ chức hoạt động:

- Chuyển giao nhiệm vụ:

+ Hoạt động của giáo viên:

+ GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (3 người/nhóm) tổ chức cho học sinh chơi một trò chơi

+ Chuẩn bị: 1 cốc thủy tinh có chứa nước vôi trong, một ống hút nhựa, 1 tờ giấy A2, bút lông xanh

+ Quy tắc chơi: Các nhóm cử 1 bạn tham gia 2 trò chơi nhỏ: (1 bạn tham gia vòng 1 và 2)

* Vòng 1: Bạn sẽ tham gia vào trò chơi ai nín thở được lâu nhất thì đội đó thắng

* Vòng 2: Bạn tiếp tục tham gia thổi hơi vào cốc chứa nước vôi trong, đội nào thổi đến khi xuất hiện kết tủa đầu tiên sẽ chiến thắng

Trang 6

Tiếp nhận nhiệm vụ của GV

Phân chia nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên trong nhóm

- Thực hiện nhiệm vụ:

Nhắc nhở HS trong quá trình hoạt động

+ Hoạt động của học sinh:

Các nhóm cử các đại diện tham gia các vòng thi:

+ Khí quản, phế quản, phổi

- Báo cáo, thảo luận:

Kiểm tra và nhận xét quá trình làm việc của nhóm

+ Hoạt động của học sinh:

Các nhóm dán câu trả lời của vòng 3 lên bảng

Trang 7

6

Quá trình hô hấp ở thực vật diễn ra theo những con đường nào?

Để giải đáp các câu hỏi trên chúng ta sẽ tìm hiểu chủ đề sau : Hô hấp ở thực vật

Hoạt động 1: Thực hành thí nghiệm phát hiện hô hấp ở thực vật (42 phút)

a Mục tiêu: (6), (10)

b Nội dung hoạt động: HS thực hành các thí nghiệm chứng minh sự hô hấp ở thực

vật (thải CO2, toả nhiệt, )

c Sản phẩm học tập:

Bài báo cáo thực hành, sản phẩm kết quả thí nghiệm, hình ảnh báo cáo thí nghiệm (làm tại nhà)

- Chuyển giao nhiệm vụ

+ Hoạt động của giáo viên

GV yêu cầu học sinh thực hành theo nhóm (đã chia ở tuẩn trước), giao khay dụng

cụ chứa các dụng cụ thí nghiệm phát hiện sự thải CO2 trong hô hấp (50-60g đậu xanh nảy mầm trong bình tam giác, 3 ống nghiệm, dung dịch KOH, dung dịch Ca(OH)2 và ống dẫn khí)

GV hướng dẫn học sinh thực hiện qui trình thí nghiệm chứng minh sự thải CO2, yêu cầu học sinh thực hiện thí nghiệm, làm báo cáo kết quả vào cuối buổi học và trả lời các câu hỏi

+ Hoạt động của học sinh

Tiếp nhận nhiệm vụ của giáo viên

- Thực hiện nhiệm vụ

Nhắc nhở, hướng dẫn HS trong quá trình thực hiện thí nghiệm

Nhóm học sinh thực hiện thí nghiệm theo hướng dẫn của GV:

Cho 50 – 60g hạt mới nhú mầm vào bình tam giác

Dẫn không khí từ môi trường vào ống dẫn qua ống nghiệm chứa dung dịch KOH (ống 1) để hấp thụ CO2 trong không khí và ống dẫn khí qua ống nghiệm có chứa dung dịch Ca(OH)2 (ống 2) để lọc hết lượng còn dư trong không khí Lắp thêm ống dẫn khí vào bình tam giác chứa hạt nảy mầm bên trong được bịt kín bằng nút

và có ống dẫn khí vào ống nghiệm chứa Ca(OH)2 (ống 3)

Sau 20 phút, quan sát thí nghiệm, ghi nhận kết quả

Trang 8

7

Thảo luận và trả lời các câu hỏi của GV:

- Nước vôi trong trong ống 3 có hiện tượng gì? Giải thích

- Báo cáo, thảo luận

Sau 20 phút, GV tổ chức hoạt động thảo luận chung, yêu cầu các nhóm HS báo cáo kết quả thí nghiệm của nhóm, trả lời câu hỏi của GV và hoàn thành báo cáo thực hành

Từng nhóm HS báo cáo kết quả thí nghiệm

Các nhóm HS trả lời các câu hỏi của giáo viên

Làm báo cáo kết quả thực hành tại lớp

- Kết luận, nhận định

GV kết luận về quá trình trên có sự thải CO2

- Chuyển giao nhiệm vụ (tuần trước)

Trước một tuần, GV chia HS thành 4 nhóm nhỏ, yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ theo nhóm (làm tại nhà)

GV hướng dẫn học sinh thực hiện qui trình thí nghiệm chứng minh hô hấp có sự hút O2, yêu cầu học sinh thực hiện thí nghiệm tại nhà, làm báo cáo kết quả vào cuối

buổi học tiết sau (buổi thực hành)

Phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên trong nhóm

Lên kế hoạch thực hiện nhiệm vụ

- Thực hiện nhiệm vụ (ở nhà)

Trang 9

8

Nhắc nhở, hướng dẫn học sinh trong quá trình thực hiện

Sửa chữa, góp ý, định hướng các nhóm hoàn thành thí nghiệm

Nhóm học sinh thực hiện thí nghiệm ở nhà theo qui trình hướng dẫn của GV: Chuẩn bị 100g hạt nhú mầm chia làm 2 lô thí nghiệm với khối lượng bằng nhau (50g)

Lô 1 (đối chứng): Cho 50g hạt nhú mầm vào nước sôi (để hạt chết) Sau đó cho vào bình thủy tinh và nút đậy nút chặt

Lô 2: Cho 50g hạt nhú mầm vào bình thủy tinh và đậy nút chặt

Đến buổi học hôm sau (vào giờ thí nghiệm), mở nút lần lượt từng bình thủy tinh, cho que diêm đang cháy vào bình Quan sát và ghi nhận kết quả

Kiểm tra, nhận xét quá trình làm việc ở nhà dựa trên nhiệm vụ đã giao

Cho nhóm học sinh đánh giá quá trình lẫn nhau

Tổ chức hoạt động thảo luận chung, báo cáo kết quả thí nghiệm và hoàn thành báo cáo thực hành

Báo cáo kết quả thí nghiệm

GV kết luận quá trình trên có sự hút O2

Hoạt động 1.3 Phát hiện hô hấp có sự toả nhiệt (10 phút)

- Chuyển giao nhiệm vụ (tuần trước)

Trước một tuần, GV chia HS thành 4 nhóm nhỏ, yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ theo nhóm ở nhà

GV hướng dẫn học sinh thực hiện qui trình thí nghiệm chứng minh hô hấp có sự tỏa nhiệt, yêu cầu học sinh thực hiện thí nghiệm tại nhà (có hình ảnh minh chứng), làm

báo cáo kết quả vào cuối buổi học tiết sau (buổi thực hành)

Trang 10

9

Nhắc nhở, hướng dẫn học sinh trong quá trình thực hiện

Sửa chữa, góp ý, định hướng các nhóm hoàn thành thí nghiệm

Nhóm học sinh thực hiện thí nghiệm ở nhà theo qui trình hướng dẫn của GV: Chuẩn bị khoảng 100g ngâm trong nước ấm (35 – 400C) trong khoảng 2 – 3 giờ trước khi làm thí nghiệm

Sau khi vớt hạt ra, cho vào bình thủy tinh, cắm nhiệt kế vào giữa khối hạt bên trong bình, bịt kín nút, đặt bình trong hộp xốp đã có sẵn mùn cưa bên trong Theo dõi nhiệt độ ở các mốc thời gian sau 30 phút, 60 phút, 90 phút

Ghi nhận kết quả, chụp hình minh chứng

Kiểm tra, nhận xét quá trình làm việc ở nhà dựa trên nhiệm vụ đã giao

Cho nhóm học sinh đánh giá quá trình lẫn nhau

Tổ chức hoạt động thảo luận chung, báo cáo kết quả thí nghiệm và hoàn thành báo cáo thực hành

Báo cáo kết quả thí nghiệm

GV kết luận quá trình trên có sự tỏa nhiệt

GV tổ chức cho HS tự nhận xét và nhận xét lẫn nhau

GV tổng hợp đánh giá của HS và đánh giá chung

GV đánh giá các nhóm dựa trên phiếu đánh giá hoạt động 1

e Phương án đánh giá

Rubrics đánh giá kết quả thực hành, báo cáo nhóm

Tiết 2: Khái niệm và các giai đoạn hô hấp ở thực vật

Đặt vấn đề: Từ lâu con người đã biết hiện tượng hô hấp là biểu hiện bề ngoài và đặc trưng của sự sống con người và động vật Bản chất của nó mới được sáng tỏ cách

Trang 11

10

đây vài thế kỉ Tuy vậy chức năng hô hấp của thực vật phát hiện chậm hơn nhiều do chúng không có bộ máy hô hấp chuyên hóa rõ ràng như ở động vật và người Để tìm hiểu rõ hơn về hô hấp, vai trò và các giai đoạn của hô hấp chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua tiết học hôm nay

Hoạt động 2 Tìm hiểu về khái niệm hô hấp (10 phút)

a Mục tiêu: (1), (10)

b Nội dung hoạt động:

Học sinh thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn và báo cáo kết quả

Kết quả báo cáo của HS

Học sinh viết được phương trình hô hấp

Buổi thực hành trước quan sát thấy có sự hấp thụ O2, thải CO2, tỏa nhiệt trong quá trình hô hấp trên hạt đậu xanh nảy mầm

Giáo viên yêu cầu học sinh viết phương trình tổng quát Giáo viên kết luận đây là phương trình về quá trình hô hấp ở thực vật

GV cho HS hình thành khái niệm hô hấp từ phương trình tổng quát

Học sinh làm việc theo nhóm (4-5 HS) theo kĩ thuật khăn trải bàn

Tiếp nhận nhiệm vụ nhớ lại kiến thức và phân tích câu hỏi của giáo viên

Tổ chức cho các nhóm thảo luận

Nhắc nhở, hướng dẫn học sinh trong quá trình trả lời câu hỏi

Các thành viên trong nhóm ghi kết quả của mình vào góc “khăn trải bàn”:

+ HS nhớ lại tiết thực hành trước các thí nghiệm đã làm, từ đó viết thành phương trình tổng quát

+ Dựa vào đó nêu khái niệm hô hấp thực vật

Trang 12

11

Nhóm trưởng tiếp nhận ý kiến chung của cả nhóm và ghi vào giữa “khăn trải bàn”

Giáo viên cho đại diện mỗi nhóm lên trình bày, các nhóm còn lại nhận xét

Kiểm tra, nhận xét quá trình làm việc dựa trên nhiệm vụ đã giao

Đại diện nhóm báo cáo kết quả, các nhóm còn lại theo dõi, nhận xét và góp ý

GV kết luận: khái niệm của hô hấp thực vật và viết phương trình tổng quát

Các nhóm tự nhận xét và nhận xét lẫn nhau

Hoạt động 3 Tìm hiểu về vai trò của hô hấp đối với thực vật (5 phút)

a Mục tiêu: (2), (10)

Học sinh nêu vai trò của hô hấp đối với thực vật bằng kĩ thuật động não

c Sản phẩm học tập: Kết quả báo cáo của HS

GV đưa ra câu hỏi: Hãy cho biết hô hấp có vai trò gì đối với cơ thể thực vật ?

Tiếp nhận nhiệm vụ của giáo viên

Nhắc nhở, hướng dẫn học sinh trong quá trình trả lời câu hỏi

Học sinh suy nghĩ, trả lời câu hỏi trên trong 3 phút

GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả

Trang 13

12

GV ghi nhanh trên bảng các ý kiến của mỗi HS theo kĩ thuật động não

HS trả lời câu hỏi của giáo viên

GV nhận xét quá trình làm việc dựa trên nhiệm vụ đã giao

GV đánh giá và kết luận chung:

+ Vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật

- Duy trì nhiệt độ thuận lợi cho các hoạt động sống của cây

- Cung cấp năng lượng dưới dạng ATP cho các hoạt động sống của cây

- Tạo ra các sản phẩm trung gian cho các quá trình tổng hợp các chất hữu cơ khác trong cơ thể

Tổng hợp đánh giá của HS và đánh giá chung

Hoạt động 4: Tìm hiểu về các giai đoạn hô hấp ở thực vật ( 30 phút)

a Mục tiêu: (4), (8), (10)

Học sinh vẽ sơ đồ tư duy về quá trình hô hấp hiếu khí và kị khí ở thực vật

Học sinh thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập để mô tả được con đường hô hấp hiếu khí và kị khí

Sơ đồ tư duy về con đường hô hấp hiếu khí và kị khí

Phiếu học tập về so sánh hô hấp hiếu khí và kị khí

Trang 14

13

Giáo viên yêu cầu học sinh tìm hiểu về các quá trình hô hấp (ở nhà)

Giáo viên chia HS thành 4 nhóm, phát cho mỗi nhóm một tờ giấy A0, bút lông, 4 cục nam châm Yêu cầu HS xây dựng sơ đồ tư duy thể hiện quá trình hô hấp theo hai con đường

Các nhóm nhận nhiệm vụ và dụng cụ (giấy A0, bút màu, bút lông…)

Tổ chức cho học sinh làm việc nhóm và vẽ sơ đồ tư duy

Nhắc nhở, hướng dẫn học sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ

Các nhóm tiến hành thảo luận nhóm và thực hiện vẽ sơ đồ tư duy theo nhiệm vụ nhóm mình

+ Nhóm 1, 2: HS vẽ sơ đồ tư duy quá trình hô hấp theo con đường hiếu khí

+ Nhóm 3, 4: HS vẽ sơ đồ tư duy quá trình hô hấp theo con đường kị khí

- Giáo viên cho lần lượt từng nhóm báo các kết quả các nhóm còn lại

quan sát, nhận xét và bổ sung

Trang 15

14

- GV giúp HS hoàn thiện nội dung kiến thức, chỉnh sửa các kiến

thức chưa chính xác khi HS trình bày sơ đồ

- Sau đó, GV đưa ra thêm các câu hỏi thảo luận

Các nhóm đính kết quả sơ đồ tư duy lên bảng

Đại diện mỗi nhóm báo cáo kết quả sơ đồ tư duy bằng cách mô tả các giai đoạn hô hấp thực vật, nhóm còn lại theo dõi, nhận xét, góp ý

Các nhóm trả lời thắc mắc của nhóm khác và thảo luận các vấn đề do GV đặt ra: + So sánh hô hấp hiếu khí và kị khí

Các nhóm hoàn thành phiếu học tập 1 và báo cáo kết quả cho giáo viên

Giáo viên kết luận về các giai đoạn hô hấp ở thực vật

Chỉnh sửa, hoàn thiện phiếu học tập

Rubrics đánh giá kết quả báo cáo của các nhóm, sản phẩm học tập, bài tập

Tiết 3: Các nhân tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật

Đặt vấn đề:

Gia đình An hôm trước có ăn các món nấu từ khoai tây nhưng lúc chế biến còn lại mấy củ, An để ở nơi thoáng mát Một thời gian sau, An nhìn thấy củ khoai tây ấy đã mọc mầm Các bạn hãy giúp An giải thích tại sao củ khoai đã lấy ra khỏi mặt đất mà vẫn có thể tự mọc mầm? Để giải thích cho hiện tượng này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

nội dung bài học hôm nay “ Các nhân tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật”

Hoạt động 5 Tìm hiểu sự ảnh hưởng của các nhân tố đến hô hấp ở thực vật ( 15

phút)

Hoạt động 5.1 Giao nhiệm vụ bảo quản khoai tây

a Mục tiêu: HS thực hiện nhiệm vụ bảo quản khoai tây để giải thích được sự ảnh

hưởng của các nhân tố đến hô hấp ở thực vật

b Nội dung hoạt động: HS bảo quản khoai tây ở 3 điều kiện khác nhau:

+ 1 củ để ở nhiệt độ phòng (27-30 độ C), nơi thoáng mát

Trang 16

15

Chuyển giao nhiệm vụ:

- Hoạt động của giáo viên:

Trước khi học 1 tuần, GV chia lớp thành 4 nhóm, các nhóm HS làm thí nghiệm bảo quản khoai tây ở 3 điều kiện khác nhau:

+ 1 củ để trong ngăn mát tủ lạnh (15-20 độ C)

+ 1 củ để ở nơi có nhiệt độ cao (40-45 độ C), độ ẩm lớn

Làm báo cáo kết quả thực hành

GV giới thiệu phần đánh giá hoạt động

- Hoạt động của học sinh:

Tiếp nhận các nhiệm vụ được giao

Thực hiện nhiệm vụ (ở nhà)

Nhắc nhở, hướng dẫn HS làm thực hành

Các nhóm hoàn thành bài tập nhóm

Bảo quản khoai tây ở 3 điều kiện trên, theo dõi và hoàn thành phiếu học tập

Bảo quản:

+ 1 củ để trong ngăn mát tủ lạnh (5-10 độ C)

+ 1 củ để ở nơi có nhiệt độ cao (40-45 độ C), độ ẩm lớn

Chuẩn bị: 3 củ khoai tây, rơm, hộp xốp có chứa mùn cưa, đèn sợi tóc

Bố trí thí nghiệm:

+ Lấy 1 củ để ở nhiệt độ phòng (27-30 độ C), nơi thoáng mát

+ Lấy 1 củ để trong ngăn mát tủ lạnh (5-10 độ C)

+ Đặt củ khoai tây vào trong hộp xốp có chứa mùn cưa, bố trí đèn ở vị trí nắp hộp, đặt nhiệt kế vào hộp để nhận biết được nhiệt trong hộp (40-45 độ C)

Làm báo cáo kết quả thực hành

Vẽ sơ đồ tư duy diễn tả các nhân tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật

Trang 17

16

Hoạt động 5.2 Tìm hiểu ảnh hưởng của các nhân tố đến hô hấp ở thực vật

a Mục tiêu: (3); (8); (10)

Báo cáo kết quả thực hành làm ở nhà, chỉ ra được các nhân tố và sự ảnh hưởng của chúng đến sự hô hấp ở thực vật

c Sản phẩm học tập: Báo cáo kết quả thực hành, sơ đồ tư duy

Báo cáo, thảo luận:

GV kiểm tra và nhận xét quá trình làm việc ở nhà của các nhóm dựa trên nhiệm cụ đã giao

GV yêu cầu các nhóm trưng bày sản phẩm của nhóm (3 củ khoai tây, sơ đồ tư duy)

GV tổ chức cho HS tham quan và thảo luận

Báo cáo công việc và sản phẩm làm việc ở nhà

Các nhóm trưng bày bài báo cáo

HS lần lượt di chuyển đến các khu vực của các nhóm khác quan sát, nhận xét, góp ý Các nhóm giải thích thắc mắc, tiếp nhận góp ý, hoàn thiện sản phẩm nhóm

Các nhóm cùng thảo luận các vấn đề GV đặt ra:

+ Có những nhân tố nào giúp cho củ khoai có thể nảy mầm trong điều kiện tự nhiên như thế?

+ Các nhân tố ảnh hưởng như thế nào đến sự hô hấp ở thực vật nói chung và củ khoai trong tình huống nói riêng?

b.Nội dung hoạt động:

HS giải quyết tình huống, thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn, báo cáo kết quả

Trang 18

GV hướng dẫn HS đề xuất vấn đề cần giải quyết bằng các câu hỏi sau:

+ Tại sao củ khoai tây đã đưa khỏi đất để ở nhiệt độ phòng bình thường thì sau một khoảng thời gian lại tự nảy mầm?

+ Mục tiêu của của bảo quản nông sản là gì?

+ Nếu không bảo quản đúng cách sẽ gây ra hậu quả gì?

+ Vậy làm thế nào để có thể bảo vệ nông sản nói chung?

GV chia lớp thành 4 nhóm và yêu cầu mỗi nhóm thảo luận nhiệm vụ trên theo kĩ thuật khăn trải bàn

- Hoạt động của HS:

Thực hiện nhiệm vụ:

- Hoạt động của GV:

Nhắc nhở HS trong quá trình giải quyết vấn đề

Các nhóm thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn

Các thành viên trong nhóm trả lời các câu hỏi do GV đặt ra ở mỗi góc của tờ giấy A0: + Mục tiêu của của bảo quản nông sản là gì?

+ Nếu không bảo quản đúng cách sẽ gây ra hậu quả gì?

+ Vậy làm thế nào để có thể bảo vệ nông sản nói chung?

Nhóm trưởng tổng hợp ý kiến của các thành viên và thống nhất câu trả lời rồi viết vào trung tâm của tờ giấy

Kiểm tra và nhận xét quá trình làm việc của nhóm

Trang 19

18

Chỉ định 2 nhóm lên báo cáo phần mục tiêu và các biện pháp bảo quản nông sản, các nhóm còn lại đưa ra nhận xét, góp ý

Các nhóm đính kết quả thảo luận lên bảng

2 nhóm được chỉ định sẽ báo cáo và các nhóm còn lại sẽ theo dõi, nhận xét và góp ý Các nhóm trả lời các thắc mắc của nhóm khác

Kết luận, nhận định:

GV kết luận: Mục tiêu và các biện pháp bảo quản nông sản

e Phương án đánh giá:

Hoạt động 7 Tìm hiểu mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp (5 phút)

a.Mục tiêu: (5); (10)

b.Nội dung hoạt động:

HS thảo luận nhóm theo kĩ thuật sơ đồ tư duy, báo cáo kết quả

Cho học sinh quan sát video https://youtu.be/I7QoYytoGjs

Mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp

GV gợi ý các câu hỏi sau:

Sản phẩm của quang hợp là gì?

Chất tham gia của quá trình hô hấp là gì?

Trang 20

19

Thực hiện nhiệm vụ:

Nhắc nhở HS trong quá trình thực hiện nhiệm vụ

Sau khi xem video, các thành viên trong nhóm hoàn thành câu hỏi của GV đưa ra bằng

cách tóm tắt nội dung mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp bằng sơ đồ tư duy Thể

hiện rõ mối quan hệ lệ thuộc lẫn nhau giữa 2 quá trình

Trang 21

20

GV yêu cầu học sinh ôn lại các kiến thức chủ đề mới học

GV hướng dẫn học sinh giải quyết các câu hỏi còn thắc mắc

Phát bài kiểm tra 5 phút cho học sinh làm bài

Nhắc nhở học sinh về các quy định khi làm bài kiểm tra

Học sinh ổn định chỗ ngồi, giữ trật tự khi làm bài

Giáo viên thu bài sau 5 phút

GV giải đáp và đưa ra đáp án

Học sinh nộp bài và sửa bài

Chỉ ra được nhân tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật từ các tình huống thực tiễn

c Sản phẩm học tập: Kết quả thảo luận nhóm, đáp án của câu hỏi về tình huống thực

tiễn, sản phẩm học tập (bài báo cáo của nhóm)

Trang 22

21

GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm (đã chia sẵn thành 4 nhóm), phát cho mỗi nhóm HS một phong bì chứa nội dung tình huống thực tiễn (PHỤ LỤC) về các nhân

tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật (nhiệt độ, hàm lượng nước, nồng độ O2 và nồng

độ CO2) đã được cắt thành cắt đoạn nhỏ và xáo trộn thứ tự ở mỗi phong bì

GV yêu cầu HS sắp xếp thứ tự các đoạn nhỏ thành đoạn thông tin hoàn chỉnh, đúng thứ tự, báo cáo kết quả và trả lời các câu hỏi liên quan đến chủ đề mà đoạn phong

bì của nhóm HS đề cập do GV cung cấp (đoạn thông tin hoàn chỉnh và đáp án câu trả lời có thể được tóm tắt dưới dạng sơ đồ trên giấy A1 để trình bày)

Nhắc nhở, hướng dẫn HS trong quá trình hoạt động nhóm

Phân chia nhiệm vụ, thảo luận và trả lời các câu hỏi của GV

Sau thời gian làm việc nhóm, GV tổ chức hoạt động thảo luận chung, yêu cầu các nhóm HS báo cáo kết quả sản phẩm của nhóm, ghi chú, đặt câu hỏi cho nhóm khác và trả lời câu hỏi của GV

Từng nhóm HS báo cáo kết quả sản phẩm

Các nhóm HS trao đổi, đặt câu hỏi cho nhóm trình bày

Các nhóm HS trả lời các câu hỏi của giáo viên

GV nhận xét, kết luận các nhân tố ảnh hưởng đến hố hấp

Quan sát: Quá trình làm việc nhóm

Hỏi đáp: Báo cáo sản phẩm học tập, đặt vấn đề, tranh luận (câu hỏi, rubrics)

Trang 23

22

4 HỒ SƠ DẠY HỌC (PHỤ LỤC)

A NỘI DUNG DẠY HỌC CỐT LÕI

Hoạt động 2: Tìm hiểu về khái niệm hô hấp

1 Hô hấp ở thực vật là gì?

- Hô hấp ở thực vật là quá trình chuyển đổi năng lượng của tế bào sống Trong đó, các phân tử cacbohidrat bị phân giải đến CO2 và H2O, đồng thời năng lượng được giải phóng và một phần năng lượng đó được tích lũy trong ATP

Phương trình tổng quát:

C6H12O6 +6O2 → 6 CO2 + 6 H2O + Q

Hoạt động 3: Tìm hiểu về vai trò của hô hấp đối với thực vật

2 Vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật

Duy trì nhiệt độ thuận lợi cho các hoạt động sống của cây

Cung cấp năng lượng dưới dạng ATP cho các hoạt động sống của cây

Tạo ra các sản phẩm trung gian cho các quá trình tổng hợp các chất hữu cơ khác trong cơ thể

Hoạt động 4: Tìm hiểu về các giai đoạn hô hấp ở thực vật

3 Con đường hô hấp ở thực vật:

tử ATP được sử dụng để hoạt hoá glucôzơ trong giai đoạn đầu của đường phân nên tế bào chỉ thu được 2 phân tử ATP

Trang 24

+ Đường phân diễn ra ở tế bào chất là quá trình phân giải Glucozo đến axit piruvic

Trong quá trình này tế bào thu được 2 phân tử ATP và 2 phân tử NADH (nicôtinamit

ađênin đinuclêôtit) Thực ra, đường phân tạo được 4 phân tử ATP, nhưng do có 2 phân

tử ATP được sử dụng để hoạt hoá glucôzơ trong giai đoạn đầu của đường phân nên tế

bào chỉ thu được 2 phân tử ATP

Trang 25

24

+Chu trình Krebs diễn ra trong chất nền của ti thể Khi có oxi, axit piruvic đi từ tế bào chất vào ti thể Ở đó, chúng được biến đổi thành những phân tử nhỏ hơn gọi là axêtyl-CoA Chính phân tử axêtyl-CoA này sẽ đi vào chu trình Krebs Ngoài ra, quá trình biến đổi 2 phân tử axit piruvic còn tạo ra 2 phân tử NADH và giải phóng 2 phân

tử CO2 Kết thúc chu trình Krebs, các phân tử axêtyl-CoA sẽ bị phân giải hoàn toàn tới CO2 Ngoài CO2 , chu trình Krebs còn tạo ra được các phân tử NADH, FADH2, (flavin ađênin đinuclêôtit) và ATP

+ Chuỗi chuyền electron diễn ra ở màng trong ti thể Hiđrô tách ra từ axit piruvic trong chu trình Krebs được chuyền đến chuỗi chuyền electron đến oxi để tạo ra nước Trong giai đoạn này, các phân tử NADH và FADH2, được tạo ra trong những giai đoạn trước sẽ bị ôxi hóa thông qua một chuỗi các phản ứng ôxi hoá khử Trong phản ứng cuối cùng, ôxi sẽ bị khử tạo ra nước

Năng lượng được giải phóng từ quá trình ôxi hoá các phân tử NADH và FADH2 này sẽ

Trang 26

25

được sử dụng để tổng hợp các phân tử ATP Đây chính là giai đoạn giúp tế bào thu được nhiều ATP nhất

Một phân tử glucozo qua phân giải hiếu khí giải phóng ra 38 ATP và nhiệt lượng

Hoạt động 5: Tìm hiểu sự ảnh hưởng của các nhân tố đến hô hấp ở thực vật

4 Các nhân tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật:

4.1 Nhiệt độ:

* Cơ sở ảnh hưởng của nhiệt độ đến hô hấp

+ Hô hấp bao gồm các phản ứng hóa học với sự xúc tác của các enzim

+ Hoạt động của enzim phụ thuộc vào nhiệt độ

* Giới hạn nhiệt độ của hô hấp:

- Nhiệt độ tối thấp (0o-10oC):

+ Là nhiệt độ mà cây bắt đầu của biểu hiện hô hấp

+ Nhiệt độ tối thấp còn tùy thuộc vào loài cây ở các vùng sinh thái khác nhau

- Nhiệt độ tối ưu (30o- 35oC):

+ Là nhiệt độ mà cường độ hô hấp đạt giá trị cao nhất

- Nhiệt độ tối đa (40o - 45oC), ở nhiệt độ quá cao thì protein bị biến tính, cấu trúc của nguyên sinh chất bị phá hủy, cây chết

4.2 Hàm lượng nước:

* Vai trò của nước đối với hô hấp

+ Nước là dung môi, là môi trường cho các phản ứng hóa sinh xảy ra trong hô hấp + Tham gia trực tiếp vào quá trình oxi hóa nguyên liệu hô hấp

* Hàm lượng nước và cường độ hô hấp

+ Cường độ hô hấp tỷ lệ thuận với hàm lượng nước của cơ thể, cơ quan hô hấp

Trang 27

+ Oxi tham gia trực tiếp vào oxi hóa các chất hữu cơ trong hô hấp

+ Oxi là chất nhận điện tử cuối cùng trong chuỗi chuyền điện tử, sau đó hình thành nước

+ CO2 là sản phẩm của quá trình hô hấp

+ Các phản ứng giải phóng CO2 vào không khí là các phản ứng thuận nghịch

+ Khi hàm lượng CO2 trong môi trường cao thì phản ứng chuyển dịch theo chiều nghịch và ngược lại

* Ảnh hưởng của nồng độ O 2

Khi nồng độ O2 trong không khí giảm xuống dưới 10% thì hô hấp sẽ bị ảnh hưởng và khi giảm xuống 5% thi cây chuyển sang phân giải kị khí

* Ảnh hưởng của nồng độ CO 2

Trong môi trường nồng độ CO2 cao hơn 40% làm hô hấp bị ức chế

Hoạt động 6: Tìm hiểu vai trò hô hấp trong bảo quản nông sản

5 Hô hấp và bảo quản nông sản:

5.1 Mục tiêu của bảo quản

Giữ được đến mức tối đa số lượng và chất lượng của đối tượng bảo quản trong suốt quá trình bảo quản

5.2 Hậu quả của hô hấp đối với quá trình bảo quản nông sản

+ Hô hấp làm tiêu hao chất hữu cơ của đối tượng bảo quản, do đó làm giảm số lượng

và chất lượng trong quá trình bảo quản

+ Hô hấp làm tăng nhiệt độ của môi trường bảo quản, do đó làm tăng cường độ hô hấp của chất cần bảo quản

+ Hô hấp làm tăng độ ẩm của đối tượng cần bảo quản, do đó làm tăng cường độ hô hấp của chất cần bảo quản

+ Hô hấp làm thay đổi thành phần khí trong môi trường bảo quản:

Khi hô hấp tăng → O2 giảm, CO2 tăng và khi O2 giảm quá mức, CO2 tăng quá mức thì hô hấp của đối tượng cần bảo quản chuyển sang phân giải kị khí

5.3 Các biện pháp bảo quản

Trang 28

27

* Bảo quản khô: áp dụng với các loại hạt trong kho lớn

* Bảo quản lạnh: áp dụng với các loại thực phẩm, rau quả

* Bảo quản trong điều kiện nồng độ CO2 cao:

+ Đây là phương pháp bảo quản hiện đại và cho hiệu quả cao, thường sử dụng các kho kín có nồng độ CO2 thích hợp với từng loại thực phẩm hay đơn giản là trong các túi

PE

Hoạt động 7: Tìm hiểu mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp

6 Mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp:

- Hô hấp và quang hợp là 2 quá trình phụ thuộc lẫn nhau

- Sản phẩm của quang hợp (C6H12O6 + O2) là nguyên liệu của hô hấp và chất ôxi hóa trong hô hấp

- Sản phẩm của hô hấp (CO2 + H2O) là nguyên liệu để tổng hợp nên C6H12O6 và giải phóng ôxi trong quang hợp

B CÁC HỒ SƠ KHÁC

1 PHIẾU HỌC TẬP

Phiếu báo cáo thực hành (Hoạt động 1)

Lưu ý: Phiếu báo cáo này được sử dụng để ghi kết quả và trả lời câu hỏi Cuối tiết học

đầu tiên của chủ đề “Hô hấp ở thực vật”, học sinh nộp cho giáo viên để ghi nhận và chấm điểm

Hoạt động 1.1 Phát hiện hô hấp qua sự thải CO2 (3 điểm)

Câu hỏi 1: Nước vôi trong ở ống nghiệm có hiện tượng gì? Giải thích hiện tượng (2

Tiêu đề	Hô Hấp Ở Thực Vật
Tác giả	Dương Thị Quỳnh Anh, Nguyễn Trúc Anh, Hoàng Thị Ánh Hồng, Nguyễn Tấn Phát, Trần Thị Thanh Ngân
Người hướng dẫn	TS. Phạm Đình Văn
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh
Chuyên ngành	Phát Triển Chương Trình Sinh Học
Thể loại	Kế hoạch bài dạy
Năm xuất bản	2020
Thành phố	TP.HCM

Định dạng
Số trang	56
Dung lượng	0,93 MB