Đồ án khảo sát các yếu tố ảnh hưởng tới độ êm dịu chuyển động của ô tô

Đồ án khảo sát các yếu tố ảnh hưởng tới độ êm dịu chuyển động của ô tô MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 : GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG TREO 6 1.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG TREO. 6 1.2. PHÂN LOẠI HỆ THỐNG TREO. 6 1.2.1 Phân loại theo cấu tạo của phần tử hướng gồm có: 6 1.2.1. Phân loại theo phương pháp dập tắt dao động gồm có: 7 1.3. GIỚI THIỆU MỘT SỐ HỆ THỐNG TREO TRÊN ÔTÔ DU LỊCH 7 1.4. MỘT SỐ YÊU CẦU CƠ BẢN HỆ THỐNG TREO 7 CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH KẾT CẤU HỆ THỐNG TREO XE DU LỊCH 9 2.1. PHÂN TÍCH KẾT CẤU HỆ THỐNG TREO CỦA Ô TÔ DU LỊCH 9 2.1.1. Hệ thống treo phụ thuộc 9 2.1.2. Hệ thống treo độc lập. 10 2.2. ĐẶC ĐIỂM KẾT CẤU CỦA CÁC HỆ THỐNG TREO. 11 2.2.1. Hệ thống treo hai đòn ngang. 11 2.2.2. Hệ thống treo MacPherson 13 2.2.4. Hệ thống treo đòn dọc có thanh ngang liên kết. 13 2.2.5. Hệ thống treo đòn chéo. 14 2.2.6. Hệ thống treo loại khí 14 2.3. BỘ PHẬN GIẢM CHẤN 14 2.3.1. Kết cấu phần tử giảm chấn tác đông hai chiều hai lớp vỏ 14 2.3.2. Giảm chấn một lớp vỏ tác dụng hai chiều 15 2.4. KẾT CẤU HỆ THỐNG TREO TRƯỚC ÔTÔ DU LỊCH KIỂU MACPHERSON 16 2.4.1. Cấu tạo hệ thống treo trước xe ôtô du lịch ( MacPherson ) 16 2.4.2. Kết cấu các phần tử của hệ thống treo trước. 17 2.5. KẾT CẤU CỦA HỆ THỐNG TREO SAU Ô TÔ DU LỊCH 17 2.5.1. Cấu tạo của hệ thống treo sau 17 2.5.2. Ưu, nhược điểm của hệ thống treo sau 18 2.5.3. Kết cấu của phần tử của hệ thống treo sau 19 2.6.XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA CÁC HỆ THỐNG TREO 20 CHƯƠNG 3: KHẢO SÁT CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐỘ ÊM DỊU CHUYỂN ĐỘNG ÔTÔ 21 3.1. GIỚI THIỆU ÔTÔ DU LỊCH MINIVAN AVP 21 3.1.1. Hình dáng kích thước bao xe Minivan APV. 22 3.1.2. Các thông số kĩ thuật của xe Minivan APV 22 3.2. CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ ĐỘ ÊM DỊU CHUYỂN ĐỘNG 23 3.2.1. Chỉ tiêu về tần số 23 3.2.2. Chỉ tiêu về gia tốc dao động 23 3.2.3. Chỉ tiêu dựa trên số liệu cảm giác về vận tốc và tần số dao động 23 3.2.4. Đánh giá cảm giác theo công suất dao động 23 3.2.5. Chỉ tiêu về an toàn chuyển động và tải trọng tác dụng xuống đường 24 3.3. KHẢO SAT DAO DỘNG HỆ THỐNG TREO BỊ DỘNG OTO Ở MO HINH 12 24 3.3.1. Chọn mô hình khảo sát 24 3.3.2. Tính toán các thông số cơ bản của hệ thống treo 25 3.3.3 Thiết lập phương trình mô hình phẳng 26 3.3.4 Giải bài toán dao động 27 3.3.5 Tính toán các thông số cơ bản của hệ thống 27 3.4. ẢNH HƯỞNG CỦA CAC THONG SỐ TỚI DỘ EM DỊU CHUYỂN DỘNG Ở HỆ THỐNG TREO. 28 3.4.1.Ảnh hưởng của độ cứng nhíp 28 3.4.2. Ảnh hưởng của hệ số giảm chấn k 29 CHƯƠNG 4 : HƯỚNG DẪN KHAI THÁC, BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG TREO ÔTÔ DU LỊCH 30 4.1. NHỮNG VẤN ĐỀ TRONG QUÁ TRÌNH KHAI THÁC SỬ DỤNG VÀ BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG TREO TRÊN XE DU LỊCH 30 4.1.1. Những vấn đề trong quá trình khai thác, sử dụng xe 30 4.1.2. Những vấn đề trong quá trình bảo dưỡng định kỳ 30 4.2. MỘT SỐ HƯ HỎNG THƯỜNG GẶP TRONG HỆ THỐNG TREO ÔTÔ DU LỊCH VÀ CÁCH KHẮC PHỤC 30 4.3. CHẨN ĐOÁN HỆ THỐNG TREO 32 4.4. SỬA CHỮA HỆ THỐNG TREO 33 4.4.1. Tháo, lắp sửa chữa hệ thống treo trước 33 4.4.2. Tháo, lắp sửa chữa hệ thống treo sau 33 KẾT LUẬN 35 TÀI LIỆU THAM KHẢO 36

MỞ ĐẦU

Trong những năm gần đây, nền công nghiệp ôtô Thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển vượt bậc Các hãng sản xuất xe lớn ( Toyota, Merceders, Huyndai… ) đã đầu tư xây dựng nhà máy lắp ráp tại Việt Nam Với nền kinh tế đang phát triển và hội nhập, việc sở hữu một chiếc xe ôtô trở nên đơn giản đã làm tăng nhanh số lượng cũng như chủng loại xe Ôtô được phổ biến trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân ở nhiều kĩnh vực khác nhau như nông lâm nghiệp, giao thông vận tải, quốc phòng an ninh, thăm quan du lịch…

Sự ra đời của nhưng dòng xe sang trọng với đầy đủ tiện nghi và các trang bị

an toàn, khiến chiếc xe không chỉ là phương tiện đi lại mà trở thành một nơi để thư giãn, đồng thời thể hiện đẳng cấp của người sở hữu Vì vậy, các hãng sản xuất ôtô không chỉ phát triển về số lượng mà còn phải nâng cao chất lượng sử dụng cho phù hợp với tiêu chuẩn khắt khe nhất của thị trường, có như vậy họ mới tồn tại và phát triển Từ đó, họ buộc phải đầu tư ngiên cứu vào áp dụng công nghệ chế tạo tiên tiến nhất hướng đến : Tiết kiệm nhiên liệu, giảm ô nhiễm môi trường, nâng cao tính an toàn, tiện nghi và giảm giá thành…

Để đạt được những mục tiêu đó, chúng ta cần quan tâm nghiên cứu sâu về các cụm chi tiết, các hệ thống, các điều kiện làm việc của ô tô tại Việt Nam để có thể

có những giải pháp, can thiệp sâu vào các cụm, các hệ thống đó nhằm tạo ra những sản phẩm chất lượng cao phù hợp với điều kiện đường xá, môi trường khí hậu của nước ta Điều kiện đường xá giao thông ở nước ta còn hạ chế ( chất lượng mặt đường, độ bám, góc nghiêng mặt đường…) ảnh hưởng rất nhiều đến độ êm dụi, tính an toàn của xe khi di chuyển Nghiên cứu hệ thống treo trên ôtô nhằm mục đích nâng cao độ êm dịu và an toàn chuyển động là một vấn đề cấp thiết, nó quyết định đến sự tiện nghi, an toàn của ôtô trên nhiều mặt cũng như sự hài lòng của hành khách trên xe Xuất phát từ thực tế cùng với sự tìm hiểu của bản thân, tôi đã

lựa chọn đồ án tốt nghiệp: "Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến độ êm dịu chuyển động của ô tô ”

Nội dung chính của đồ án ngoài phần mở đầu và phần kết luận còn có các vấn

đề được trình bày trong bốn chương: chương 1 giới thiệu chung về hệ thống treo trên ôtô; để tìm hiểu sâu về hệ thống treo, trong chương 2 sẽ tập trung phân tích

hệ thống treo trên ôtô; chương 3 nhằm đánh giá hệ thống, sẽ tiến đến khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến độ êm dịu chuyển động của ôtô; cuối cùng, chương 4 hướng

dẫn khai thác, bảo dưỡng hệ thống treo ôtô sẽ đảm bảo cho hệ thống vận hành hiệu quả, tuổi thọ cao

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 : GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG TREO 6

1.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG TREO 6

1.2 PHÂN LOẠI HỆ THỐNG TREO 6

1.2.1 Phân loại theo cấu tạo của phần tử hướng gồm có: 6

1.2.1 Phân loại theo phương pháp dập tắt dao động gồm có: 7

1.3 GIỚI THIỆU MỘT SỐ HỆ THỐNG TREO TRÊN ÔTÔ DU LỊCH 7

1.4 MỘT SỐ YÊU CẦU CƠ BẢN HỆ THỐNG TREO 7

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH KẾT CẤU HỆ THỐNG TREO XE DU LỊCH 9

2.1 PHÂN TÍCH KẾT CẤU HỆ THỐNG TREO CỦA Ô TÔ DU LỊCH 9

2.1.1 Hệ thống treo phụ thuộc 9

2.1.2 Hệ thống treo độc lập 10

2.2 ĐẶC ĐIỂM KẾT CẤU CỦA CÁC HỆ THỐNG TREO 11

2.2.1 Hệ thống treo hai đòn ngang 11

2.2.2 Hệ thống treo MacPherson 13

2.2.4 Hệ thống treo đòn dọc có thanh ngang liên kết 13

2.2.5 Hệ thống treo đòn chéo 14

2.2.6 Hệ thống treo loại khí 14

2.3 BỘ PHẬN GIẢM CHẤN 14

2.3.1 Kết cấu phần tử giảm chấn tác đông hai chiều hai lớp vỏ 14

2.3.2 Giảm chấn một lớp vỏ tác dụng hai chiều 15

2.4 KẾT CẤU HỆ THỐNG TREO TRƯỚC ÔTÔ DU LỊCH KIỂU MACPHERSON 16

2.4.1 Cấu tạo hệ thống treo trước xe ôtô du lịch ( MacPherson ) 16

2.4.2 Kết cấu các phần tử của hệ thống treo trước 17

2.5 KẾT CẤU CỦA HỆ THỐNG TREO SAU Ô TÔ DU LỊCH 17

2.5.1 Cấu tạo của hệ thống treo sau 17

2.5.2 Ưu, nhược điểm của hệ thống treo sau 18

2.5.3 Kết cấu của phần tử của hệ thống treo sau 19

2.6.XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA CÁC HỆ THỐNG TREO 20

CHƯƠNG 3: KHẢO SÁT CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐỘ ÊM DỊU CHUYỂN ĐỘNG ÔTÔ 21

3.1 GIỚI THIỆU ÔTÔ DU LỊCH MINIVAN AVP 21

3.1.1 Hình dáng kích thước bao xe Minivan APV 22

3.1.2 Các thông số kĩ thuật của xe Minivan APV 22

3.2 CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ ĐỘ ÊM DỊU CHUYỂN ĐỘNG 23

3.2.1 Chỉ tiêu về tần số 23

3.2.2 Chỉ tiêu về gia tốc dao động 23

3.2.3 Chỉ tiêu dựa trên số liệu cảm giác về vận tốc và tần số dao động 23 3.2.4 Đánh giá cảm giác theo công suất dao động 23

3.2.5 Chỉ tiêu về an toàn chuyển động và tải trọng tác dụng xuống đường 24

3.3 KHẢO SAT DAO DỘNG HỆ THỐNG TREO BỊ DỘNG OTO Ở MO HINH 1/2 24

3.3.1 Chọn mô hình khảo sát 24

3.3.2 Tính toán các thông số cơ bản của hệ thống treo 25

3.3.3 Thiết lập phương trình mô hình phẳng 26

3.3.4 Giải bài toán dao động 27

3.3.5 Tính toán các thông số cơ bản của hệ thống 27

3.4 ẢNH HƯỞNG CỦA CAC THONG SỐ TỚI DỘ EM DỊU CHUYỂN DỘNG Ở HỆ THỐNG TREO 28

3.4.1.Ảnh hưởng của độ cứng nhíp 28

3.4.2 Ảnh hưởng của hệ số giảm chấn k 29

CHƯƠNG 4 : HƯỚNG DẪN KHAI THÁC, BẢO DƯỠNG VÀ SỬA

CHỮA HỆ THỐNG TREO ÔTÔ DU LỊCH 30

4.1 NHỮNG VẤN ĐỀ TRONG QUÁ TRÌNH KHAI THÁC SỬ DỤNG VÀ BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG TREO TRÊN XE DU LỊCH 30

4.1.1 Những vấn đề trong quá trình khai thác, sử dụng xe 30

4.1.2 Những vấn đề trong quá trình bảo dưỡng định kỳ 30

4.2 MỘT SỐ HƯ HỎNG THƯỜNG GẶP TRONG HỆ THỐNG TREO ÔTÔ DU LỊCH VÀ CÁCH KHẮC PHỤC 30

4.3 CHẨN ĐOÁN HỆ THỐNG TREO 32

4.4 SỬA CHỮA HỆ THỐNG TREO 33

4.4.1 Tháo, lắp sửa chữa hệ thống treo trước 33

4.4.2 Tháo, lắp sửa chữa hệ thống treo sau 33

KẾT LUẬN 35

TÀI LIỆU THAM KHẢO 36

CHƯƠNG 1 : GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG TREO 1.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG TREO

- Hệ thống treo là một tổ hợp các cơ cấu liên kết cầu xe với khung xe (hoặc vỏ xe) để đảm bảo độ êm dịu và an toàn chuyển động trên cơ sở tạo các dao động của thân xe và cầu xe theo ý muốn, giảm các tải trọng va đập cho xe khi chuyển động trên địa hình không bằng phẳng

- Phần tử đàn hồi : là phần tử chịu tải, biến dao động tần số cao của mấp mô mặt đường về tần số thấp của dao động thân xe Dùng để truyền các lực theo phương thẳng đứng từ mặt đường lên khung xe, giảm tải trọng động và bảo đảm

độ êm dịu chuyển động cho ôtô khi chuyển động trên các loại đường khác nhau

- Phần tử giảm chấn : là phần tử dập tắt nhanh các dao động tần số thấp chuyển hóa thành nhiệt năng và tỏa ra môi trường Giảm chấn được sử dụng trên xe với mục đích: Giảm và dập tắt nhanh các dao động truyền lên khung xe khi bánh xe lăn trên đường không bằng phẳng, nhờ vậy mà bảo vệ được bộ phận đàn hồi và tăng tính tiện nghi cho người sử dụng

1.2 PHÂN LOẠI HỆ THỐNG TREO

1.2.1 Phân loại theo cấu tạo của phần tử hướng gồm có:

- Hệ thống treo phụ thuộc là hệ thống treo mà bánh xe bên trái và bên phải được liên kết cứng với nhau bằng dầm cầu liền hoặc vỏ cầu cứng Khi đó dao động hoặc chuyển dịch (trong mặt phẳng ngang hoặc thẳng đứng) của bánh xe bên này cũng làm ảnh hưởng, tác động đến bánh xe bên kia và ngược lại

- Hệ thống treo độc lập là hệ thống treo mà bánh xe bên trái và bánh xe bên phải không có liên kết cứng, chúng chỉ được nối gián tiếp với nhau qua khung xe hoặc vỏ xe Chính vì vậy mà dao động hay chuyển dịch của các bánh xe là độc lập nhau

- Hệ thống treo phụ thuộc, phần tử đàn hồi là nhíp: Hệ thống treo phần tử đàn hồi là nhíp có thể được bố trí ở cầu bị động hoặc ở cầu chủ động

- Hệ thống treo độc lập, phần tử đàn hồi lò xo, hai đòn ngang: Hệ thống treo độc lập với hai đòn ngang có cấu tạo như sau: Một đòn ngang phía trên và một đòn ngang phía dưới Mỗi một đòn ngang không phải chỉ là một thanh mà thường

có cấu tạo dạng khung hình tam giác hoặc hình thang Cấu tạo như vậy cho phép các đòn ngang làm được chức năng của bộ phận dẫn hướng

1.2.1 Phân loại theo phương pháp dập tắt dao động gồm có:

- Dập tắt dao động nhờ các giảm chấn (mà chủ yếu là các giảm chấn thuỷ lực dạng đòn và dạng ống)

- Dập tắt dao động nhờ ma sát giữa các chi tiết của phần tử đàn hồi và trong phần tử hướng Hệ thống treo này sẽ không được trang bị giảm chấn nên hiệu quả dập tắt dao động sẽ kém hơn so với trường hợp có giảm chấn

1.3 GIỚI THIỆU MỘT SỐ HỆ THỐNG TREO TRÊN ÔTÔ DU LỊCH

Một số hệ thống treo trên xe ô tô du lịch thể hiện nhưu bảng 1.1

Hiện nay có rất nhiều loại hệ thống treo được dùng trên từng dòng ôtô khác nhau, mỗi loại đều có những ưu nhược điểm nhất định, tùy vào công dụng và chức năng của từng loại ôtô mà người ta sẽ chọn một hệ thống treo thích hợp Kết thúc chương 1, trong phạm vi đồ án chỉ đề cập đến một số hệ thống treo trên ô tô điển hình, để biết được ưu nhược điểm của từng loại hệ thống treo ta đi vào chương 2 phân tích hệ thống treo trên ôtô du lịch

1.4 MỘT SỐ YÊU CẦU CƠ BẢN HỆ THỐNG TREO

Hệ thống treo trên ô tô là một phần quan trọng của xe hơi và nó đảm bảo sự ổn định và an toàn khi di chuyển trên đường Dưới đây là một số yêu cầu cơ bản về

hệ thống treo trên ô tô:

1 Đảm bảo độ ổn định của xe: Hệ thống treo trên ô tô phải giữ cho xe cân bằng và ổn định khi di chuyển trên đường

2 Giảm thiểu rung động: Hệ thống treo trên ô tô cũng phải giảm thiểu rung động và chấn động khi xe di chuyển trên đường gồ ghề hoặc có nhiều vết nứt

3 Đảm bảo sự an toàn: Hệ thống treo trên ô tô cũng phải đảm bảo an toàn cho hành khách bằng cách giảm thiểu các va chạm và va đập khi xe di chuyển

4 Dễ dàng bảo trì: Hệ thống treo trên ô tô cũng nên được thiết kế để dễ dàng kiểm tra và bảo trì để đảm bảo nó hoạt động hiệu quả

5 Đáp ứng các yêu cầu vận hành: Hệ thống treo trên ô tô cũng nên được thiết

kế để đáp ứng các yêu cầu vận hành khác nhau, chẳng hạn như tải trọng, tốc độ và địa hình

6 Đáp ứng tiêu chuẩn an toàn: Hệ thống treo trên ô tô cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn như tiêu chuẩn an toàn châu Âu (ECE) hoặc tiêu chuẩn

an toàn của Hoa Kỳ (FMVSS)

7 Đảm bảo độ bền: Hệ thống treo trên ô tô cần được thiết kế để đảm bảo độ bền và độ tin cậy trong quá trình sử dụng

8 Có thể điều chỉnh: Hệ thống treo trên ô tô cần được thiết kế để có thể điều chỉnh, tùy chỉnh để phù hợp với các điều kiện khác nhau của đường và tải trọng của xe

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH KẾT CẤU HỆ THỐNG TREO XE

DU LỊCH 2.1 PHÂN TÍCH KẾT CẤU HỆ THỐNG TREO CỦA Ô TÔ DU LỊCH

Hiện nay ở trên xe du lịch hệ thống treo bao gồm 2 nhóm chính:

* Hệ thống treo phụ thuộc và hệ thống treo độc lập

Đối với hệ treo độc lập, căn cứ vào đặc tính động học và đặc điểm kết cấu người ta thường chia làm các loại sau đây :

- Treo hai đòn ngang

hệ thống truyền lực

* Hệ thống treo phụ thuộc trên xe con có thể gặp các dạng sau đây :

- Treo phụ thuộc có bộ phận đàn hồi nhíp lá

- Treo phụ thuộc có lò xo xoắn ốc và nhiều đòn liên kết (treo nhiều khâu)

- Treo phụ thuộc có cấu trúc dạng đòn dọc

2.1.2 Hệ thống treo độc lập

* Đặc điểm :

- Hai bánh xe không lắp trên một dầm cứng mà là lắp trên loại cầu rời, sự chuyển dịch của 2 bánh xe không phụ thuộc vào nhau (nếu như coi thùng xe đứng yên)

- Mỗi bên bánh xe được liên kết bởi các đòn ngang như vậy sẽ làm cho khối lượng phần không được treo nhỏ như vậy mô men quán tính nhỏ do đó xe chuyển động êm dịu

Hệ thống treo độc lập (Independent Suspension System) là một dạng hệ thống treo trên ô tô, trong đó mỗi bánh xe được treo độc lập với các bánh xe khác Với

hệ thống treo độc lập, sự chuyển động của một bánh xe không ảnh hưởng đến bánh xe còn lại, do đó giúp cải thiện độ ổn định và khả năng lái của xe

Hệ thống treo độc lập có nhiều ưu điểm so với hệ thống treo liên kết (Solid Axle System) như:

1 Tăng độ ổn định và an toàn: Khi xe chuyển động trên đường cong hoặc trên địa hình không bằng phẳng, mỗi bánh xe sẽ có một quỹ đạo di chuyển riêng, giúp tăng độ ổn định và an toàn cho xe

2 Tăng độ êm ái: Hệ thống treo độc lập giảm thiểu rung động và các tác động của đường địa hình lên bánh xe, giúp tăng độ êm ái cho hành khách

3 Tăng hiệu suất: Hệ thống treo độc lập cho phép bánh xe tiếp xúc với đường một cách tốt nhất, giúp tăng hiệu suất và tốc độ của xe

4 Giảm trọng lượng: Hệ thống treo độc lập thường nhẹ hơn hệ thống treo liên kết, giúp giảm trọng lượng tổng thể của xe và tăng khả năng tiết kiệm nhiên liệu

Tuy nhiên, hệ thống treo độc lập cũng có một số hạn chế như:

1 Phức tạp và tốn kém: Hệ thống treo độc lập có nhiều chi tiết và cần phải được bảo trì thường xuyên, do đó chi phí cho việc sửa chữa và bảo trì sẽ cao hơn so với hệ thống treo liên kết

2 Có thể bị hư hỏng dễ dàng: Hệ thống treo độc lập có nhiều chi tiết nhỏ, do

đó dễ bị hư hỏng hoặc mất hiệu suất nếu không được bảo trì thường xuyên

3 Không phù hợp với việc kéo tải: Hệ thống treo độc lập không phù hợp với việc kéo tải, do đó không thích hợp cho các loại xe chuyên dụng như xe tải hoặc

2.2 ĐẶC ĐIỂM KẾT CẤU CỦA CÁC HỆ THỐNG TREO

2.2.1 Hệ thống treo hai đòn ngang

Hệ thống treo 2 đòn ngang được thể hiện ở hình 2.4

Hệ treo trên 2 đòn ngang (hình 2.4) được sử dụng nhiều trong các giai đoạn trước đây nhưng hiện nay hệ treo này đang có xu hướng ít dần do kết cấu phức tạp, chiếm khoảng không gian quá lớn

* Phần tử đàn hồi trên hệ treo 2 đòn ngang

+ Nhíp

Trên xe Fiat nhíp được đặt nằm ngang, 2 đầu nhíp đóng vai trò như đòn nhưng được bắt chặt vào khung vỏ tại 2 điểm ở khoảng giữa nhíp như vậy nhíp sẽ có độ cứng nhỏ do đó xe sẽ chuyển động êm dịu

2.2.2 Hệ thống treo MacPherson

* Đặc điểm:

Hệ treo trước là hệ thống treo độc lập kiểu MacPherson được sử dụng rất nhiều trên các dòng xe du lịch, xe thể thao hiện nay

Cấu tạo của hệ thống treo MacPherson được thể hiện trên hình 2.6

* Mối quan hệ động học của hệ treo MacPherson:

Trong hệ thống treo nói chung, và hệ treo của cầu dẫn hướng nói riêng các góc đặt bánh xe có một ý nghĩa vô cùng quan trọng Chúng phải đảm bảo cho việc điều khiển nhẹ nhàng, chính xác, không gây lực cản lớn cũng như làm mòn lốp quá nhanh

2.2.4 Hệ thống treo đòn dọc có thanh ngang liên kết

Hệ treo này xuất hiện trên xe con vào những năm 70 cùng với sự hoàn thiện kết cấu cho các xe có động cơ và cầu trước chủ động Theo cấu trúc của nó có thể phân chia thành loại treo nửa độc lập và treo nửa phụ thuộc Theo khả năng làm

việc của hệ treo, tuỳ thuộc vào độ cứng vững của đòn liên kết mà có thể xếp là loại phụ thuộc hay độc lập

2.2.5 Hệ thống treo đòn chéo

Hệ thống treo trên đòn chéo là cấu trúc mang tính trung gian giữa hệ treo đòn ngang và hệ treo đòn dọc Bởi vậy sử dụng hệ treo này cho ta tận dụng được ưu điển của hai hệ treo trên và khắc phục được một số nhược điểm của chúng Đặc điểm của hệ treo này là đòn đỡ bánh xe quay trên đường trục chéo và tạo nên đòn chéo trên bánh xe Trong hệ treo đòn chéo (hình 2.12) chi tiết đàn hồi phần lớn là

lò xo xoắn ốc Các loại lò xo này có thể là dạng trụ hoặc dạng xếp Loại lò xo xếp

có ưu điểm là gọn, hành trình làm việc lớn

Tuy nhiên, việc lắp đặt hệ thống treo khí nén trên ô tô là một quá trình phức tạp

và đòi hỏi sự chuyên môn cao, do đó nó thường chỉ được sử dụng trên các loại xe tải hay xe buýt lớn

2.3 BỘ PHẬN GIẢM CHẤN

2.3.1 Kết cấu phần tử giảm chấn tác đông hai chiều hai lớp vỏ

Khi ôtô bị xóc do mặt đường gồ ghề, các lò xo của hệ thống treo sẽ hấp thu các chấn động đó Tuy nhiên, vì lò xo có đặc tính tiếp tục dao động, và vì phải sau một thời gian dài thì dao động này mới tắt nên xe chạy không êm Nhiệm vụ của

bộ giảm chấn là hấp thu dao động này Bộ giảm chấn không những cải thiện độ

êm dịu chuyển động của xe mà còn giúp cho lốp xe bám đường tốt hơn và điều khiển xe ổn định hơn

* Kết cấu của giảm chấn

Cầu tạo chung của giảm chấn gồm một ống xi lanh và một pittông Trên thân pittông có làm các lỗ nhỏ để thông hai khoang ở hai phía pittông với nhau Trong các khoang chứa của xi lanh người ta đổ dầu đặc biệt gọi là dầu giảm chấn Trong

hệ thống treo một đầu của vỏ xi lanh được nối với phần không được treo (cầu ôtô), một đầu của cần pittông được nối với phần được treo (thân ôtô)

- Nguyên lý hoạt động của giảm chấn ống thủy lực tác dụng 2 chiều: Hoạt động

ở 2 trạng thái nén và trạng thái trả Trong đó có nén mạnh, nén nhẹ, trả mạnh, trả nhẹ

+ Hành trình nén:

Nén mạnh: Lúc này khung xe và cầu xe tiến lại gần nhau Piston đi xuống Tốc

độ chuyển động của cần piston cao Khi piston chuyển động xuống, áp suất trong buồng A(dưới piston) sẽ tăng cao

Nén nhẹ: Lúc này khung xe và cầu xe tiến lại gần nhau Piston đi xuống Tốc

độ chuyển động của cần piston thấp Nếu tốc độ của cần piston rất thấp thì van một chiều của van piston và van lá của van đáy sẽ không mở vì áp suất trong buồng A nhỏ

+ Hành trình trả:

Trả mạnh: Lúc này khung xe và cầu xe rời xa nhau, piston di chuyển lên trên Tốc độ chuyển động của cần piston cao Khi piston chuyển động lên, áp suất trong buồng B sẽ tăng cao Dầu sẽ đẩy mở van lá (của van piston) và chảy vào buồng

A

Trả nhẹ: Lúc này khung xe và cầu xe rời xa nhau, piston di chuyển lên trên Tốc

độ chuyển động của cần piston thấp Khi cán piston chuyển động với tốc độ thấp,

cả van lá và van một chiều đều vẫn đóng vì áp suất trong buồng B thấp

2.3.2 Giảm chấn một lớp vỏ tác dụng hai chiều

Hình 2.16 Sơ đồ cấu tạo của giảm chấn ống thuỷ lực một lớp vỏ có tác dụng hai chiều

* Nguyên lý làm việc :

Trong giảm chấn một lớp vỏ không còn bù dầu nữa mà thay thế chức năng của

nó là buồng II chứa khí nén có P = 2,5.106 N/mm2 đây là sự khác nhau giữa giảm chấn một lớp vỏ và hai lớp vỏ

* So sánh giữa hai loại giảm chấn :

So sánh với loại giảm chấn hai lớp vỏ, giảm chấn một lớp vỏ có ưu điểm sau:

- Khi có cùng đường kính ngoài, đường kính của cần piston có thể làm lớn hơn

mà sự biến động tương đối của áp suất chất lỏng sẽ nhỏ hơn

- Điều kiện toả nhiệt tốt hơn

- Ở nhiệt độ thấp ( Vùng băng giá ) giảm chấn không bị bó kẹt ở những hành trình đầu tiên

2.4 KẾT CẤU HỆ THỐNG TREO TRƯỚC ÔTÔ DU LỊCH KIỂU MACPHERSON

2.4.1 Cấu tạo hệ thống treo trước xe ôtô du lịch ( MacPherson )

Cấu tạo của hệ thống treo này gồm : Một đòn ngang dưới 5 (có đặt cơ cấu điều chỉnh), đầu trong liên kết với khung bằng khớp trụ, đầu ngoài nối với trục ngõng bằng khớp cầu, đầu trên giảm chấn liên kết với khung vỏ Giảm chấn đóng vai trò

là một trụ xoay dẫn hướng của bánh xe

2.4.2 Kết cấu các phần tử của hệ thống treo trước

Hệ thống treo trước của một ô tô gồm nhiều phần tử khác nhau nhằm giảm chấn

và duy trì độ ổn định của xe khi di chuyển trên đường Các phần tử cơ bản của hệ thống treo trước ô tô bao gồm:

1 Giảm chấn: Giảm chấn là phần tử giúp hấp thụ các va đập từ bề mặt đường

và giảm thiểu sự rung lắc của xe Giảm chấn có thể là loại lò xo, loại thanh giằng, hoặc loại trụ, tùy thuộc vào kiểu thiết kế của hệ thống treo

2 Lò xo: Lò xo có chức năng giữ cho bánh xe đối xứng với hành trình của xe, giảm thiểu tác động của bề mặt đường và tăng độ thoải mái khi ngồi trên

xe Lò xo có thể được làm bằng thép hoặc cao su

3 Bánh xe: Bánh xe là phần tử tiếp xúc trực tiếp với bề mặt đường và truyền động từ động cơ đến đường Bánh xe có nhiều loại và kích thước khác nhau, tùy thuộc vào kiểu thiết kế của xe

4 Cần đẩy: Cần đẩy là phần tử kết nối giữa giảm chấn và lò xo với phần khung

xe Cần đẩy có chức năng giúp giảm thiểu sự rung lắc của xe và truyền tải lực tới khung xe

5 Tay đòn: Tay đòn có vai trò giữ cho bánh xe đối xứng với hành trình của

xe Tay đòn có thể là loại đơn, hoặc loại đôi, tùy thuộc vào kiểu thiết kế của

hệ thống treo

Các phần tử này kết hợp với nhau tạo thành một hệ thống treo trước hoàn chỉnh, giúp duy trì độ ổn định của xe và cải thiện sự thoải mái khi ngồi trên xe

2.5 KẾT CẤU CỦA HỆ THỐNG TREO SAU Ô TÔ DU LỊCH

Treo sau trên ôtô là hệ thống treo phụ thuộc với phần tử đàn hồi là nhíp lá được trình bày như nội dung sau

2.5.1 Cấu tạo của hệ thống treo sau

Hệ thống treo sau của một ô tô thường có cấu trúc đơn giản hơn so với hệ thống treo trước và bao gồm các phần tử cơ bản sau:

1 Giảm chấn: Giảm chấn cũng được sử dụng trong hệ thống treo sau nhằm giảm thiểu sự rung lắc của xe Loại giảm chấn thường được sử dụng ở hệ thống treo sau là loại lò xo và trụ

2 Lò xo: Lò xo giữ cho bánh xe đối xứng với hành trình của xe và giảm thiểu tác động của bề mặt đường Lò xo ở hệ thống treo sau thường được sử dụng loại lá nhíp

3 Bánh xe: Bánh xe là phần tử tiếp xúc trực tiếp với bề mặt đường và truyền động từ động cơ đến đường

4 Cần kéo: Cần kéo là phần tử kết nối giữa giảm chấn và phần khung xe Cần kéo có chức năng giữ cho bánh xe đối xứng với hành trình của xe và truyền tải lực tới khung xe

5 Tay đòn: Tay đòn giữ cho bánh xe đối xứng với hành trình của xe Tay đòn

ở hệ thống treo sau thường là loại đơn

6 Trục chịu tải: Trục chịu tải là phần tử kết nối trực tiếp giữa bánh xe và động

cơ Trục chịu tải có chức năng truyền động từ động cơ đến bánh xe

Các phần tử này kết hợp với nhau tạo thành một hệ thống treo sau hoàn chỉnh, giúp giảm chấn và duy trì độ ổn định của xe khi di chuyển trên đường

2.5.2 Ưu, nhược điểm của hệ thống treo sau

Vì là hệ treo phụ thuộc phần tử đàn hồi lá nhíp nên ô tô APV đều mang những

ưu và nhược điểm của hệ thống treo dạng này,

+ Ưu điểm: Trong quá trình chuyển động vết bánh xe được cố định do vậy không sảy ra mòn lốp nhanh;

+ Nhược điểm: Khối lượng phần không treo lớn Khi xe chuyển động trên địa hình không bằng phẳng, tải trọng động sinh ra sẽ gây nên va đập giữa phần treo

và phần không treo làm giảm độ êm dịu khi chuyển động, mặt khác bánh xe va đập mạnh xuống nền đường làm xấu sự tiếp xúc của bánh xe với đường; Khoảng không gian phía dưới gầm xe lớn để đảm bảo cho dầm cầu thay đổi vị trí, do vậy chiều cao trọng tâm xe sẽ lớn hoặc giảm bớt thể tích của khoang chứa hàng phía sau xe;

Hệ thống treo sau là một phần quan trọng trong thiết kế của xe đạp, giúp đảm bảo sự ổn định và thoải mái khi điều khiển xe Tuy nhiên, nó cũng có những ưu

và nhược điểm cần được lưu ý

Ưu điểm: