Bài Tập Nhóm Hình Thức Biểu Hiện Của Giá Trị Thặng Dư Và Ý Nghĩa Thực Tiễn Của Việc Nghiên Cứu.pdf

Phần I Mở đầu Theo đánh giá của V I Lênin, lí luận giá trị thặng dư là “hòn đá tảng” của học thuyết kinh tế của Mác và học thuyết của Mác là nội dung căn bản của chủ nghĩa Mác Để đạt được mục đích làm[.]

Phần I Mở đầu

Theo đánh giá của V.I Lênin, lí luận giá trị thặng dư là “hòn đá tảng” của học thuyết kinh tế của Mác và học thuyết của Mác là nội dung căn bản của chủ nghĩa Mác Để đạt được mục đích làm giàu tối đa của mình, nhà tư bản đã mua sức lao động của công nhân, từ đó xảy ra sự chuyển hóa từ tiền thành tư bản Sự chuyển hóa đó tương đương với quá trình T-H với hàng hóa ở đây không phải là hàng hóa bình thường mà là một loại hàng hóa đặc biệt – sức lao động của công nhân Trong

xã hội tư bản, một quan hệ sản xuất mới đã được hình thành: quan hệ sản xuất giữa nhà tư bản với người công nhân làm thuê Nhà tư bản chỉ trả một phần giá trị sức lao động cho người công nhân thông qua hình thức tiền lương, còn phần giá trị thặng dư mà người công nhân tạo ra bị nhà tư bản chiếm không Trong xã hội tư bản tồn tại mối quan hệ cơ bản và sâu sắc, đó là mối quan hệ giữa tư bản và lao động Và giá trị thặng dư là nguồn gốc hình thành nên thu nhập của các nhà tư bản

và của giai cấp bóc lột trong chủ nghĩa tư bản Do vậy, giá trị thặng dư là nội dung chính của quy luật giá trị thặng dư Nó tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội.Nó quyết định đến sự tồn vong của chủ nghĩa tư bản và thay thế nó bằng một

xã hội khác cao hơn.Đó cũng là quy luật vận động của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

Nên em đã chọn chủ đề: “Các hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư và ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu” cho bài tập lớn của mình.

Phần 2: Những nội dung chính

I Khái quát về định nghĩa gía trị thặng dư:

Lênin đã từng đánh giá: “Giá trị thặng dư là hòn đá tảng trong học thuyết kinh tế của Mác”, lời đánh giá này cho thấy việc nghiên cứu về giá trị thặng dư là một vấn đề lớn Thật vậy, chủ nghĩa tư bản ra đời gắn với sự phát triển ngày càng cao của sản xuất hàng hóa và khi sức lao động trở thành hàng hóa thì một quan hệ sản xuất mới ra đời: quan hệ giữa nhà tư bản và người lao động làm thuê Từ mối quan hệ này, nhà tư bản đã chiếm đoạt giá trị thặng dư mà người công nhân tạo ra trong quá trình sản xuất (chúng ta có thể thấy rõ qua công thức T-H-T’ trong đó T’=T+ΔT) Ban đầu, tiền được chuyển hóa thành

tư bản bằng cách chúng được sử dụng để bóc lột sức lao động của người khác Trong công thức lưu thông hàng hóa H –T – H và công thức lưu thông tư bản T – H – T’ thoạt nhìn thì không khác nhau là mấy nhưng thực ra bản chất của chúng hoàn toàn khác nhau

Về hình thức bên ngoài: Lưu thông hàng hóa giản đơn bắt đầu bằng việc bán và kết thúc bằng việc mua Điểm xuất phát và điểm kết thúc của quá trình đều là hàng hóa, tiền đóng vai trò trung gian.Trong lưu thông của tư bản, hàng hóa đóng vai trò trung gian

Về bản chất bên trong: Mục đích của lưu thông hàng hóa là giá trị sử dụng còn mục đích của lưu thông tư bản là giá trị

Trong công thức T – H – T trong đó T’ = T + ΔT thì ΔT chính làgiá trị thặng dư mà người công nhân làm thuê tạo ra Thực ra các nhà kinh tế học tư sản đã chứng minh được lưu thông không đẻ ra giá trị thặng dư.Vậy giá trị thặng dư là nguồn gốc hình thành nên thu nhập của các nhà tư bản, là một bộ phận của giá trị mới dôi ra ngoài giá trị sức lao động do công nhân làm thuê tạo ra và bị nhà tư bản chiếm đoạt

II Các hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư.

1 Lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất:

a Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa

Muốn tạo ra giá trị hàng hóa, nhà tư bản phải chi phí một số lao động nhất định, gọi là chi phí lao động Còn chi phí sản xuấttư bản chủ nghĩa là khái niệm kinh tế chính trị Mác-Lenin chỉ về phần giá trị bù lại giá cả của những tư liệu sản xuấtvà giá cả sức lao động đã

tiêu dùng để sản xuất ra hàng hóa cho nhà tư bản Mác ký hiệu chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa là k

Nếu gọi giá trị hàng hóa là W, thì W = c + v + m Đó chính là những chi phí lao động thực tế của xã hội để sản xuất hàng hóa Nhưng đối với nhà tư bản, để sản xuất hàng hóa,

họ chỉ cần chi phí một lượng tư bản để mua tư liệu sản xuất (c) và mua sức lao động (v)

Ta có k = c +v

Vậy, chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa là phần giá trị bù lại giá cả của những tư liệu sản xuất và giá cả sức lao động đã tiêu dùng để sản xuất ra hàng hóa cho nhà tư bản

Nếu dùng k để chỉ chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa thì công thức W = c + v + m sẽ chuyển hoá thành: W = k + m

Giữa chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa và giá trị hàng hóa có sự khác nhau cả về chất và

về lượng

Về chất, chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa chỉ là sự chi phí về tư bản, nó không tạo ra giá trị hàng hóa; còn giá trị hàng hóa là sự chi phí thực tế của xã hội để sản xuất ra hàng hóa, phản ánh đầy đủ hao phí lao động xã hội cần thiết để tạo ra hàng hóa

Về lượng, chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa luôn nhỏ hơn chi phí thực tế, tức là giá trị của hàng hóa, vì rằng W = k + m thì k = W - m

Tư bản sản xuất được chia ra thành tư bản cố định và tư bản lưu động nên mới có bất đẳng thức sau: ( c + v) < ( c + v + m )

Đối với nhà tư bản, chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa là giới hạn thực tế của lỗ lãi kinh doanh nên họ ra sức "tiết kiệm" chi phí sản xuất này bằng mọi cách Hơn nữa chi phí sản xuất k thực chất làm che đậy sự bóc lột người lao động của nhà tư bản Và gần như toàn

bộ chi phí sản xuất của tư bản chủ nghĩa sinh ra giá trị thặng dư

b Lợi nhuận

Do có sự chênh lệch giữa giá trị hàng hoá và chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, nên sau khi bán hàng hoá theo đúng giá trị, nhà tư bản không chỉ bù lại đủ số tiền đã ứng ra, mà còn thu được một số tiền lời ngang bằng m Số tiền lời này gọi là lợi nhuận, ký hiệu là p Lợi nhuận là giá trị thặng dư khi được quan niệm là con đẻ của toàn bộ tư bản ứng ra, là kết quả hoạt động của toàn bộ tư bản đầu tư vào sản xuất kinh doanh.Hay nói cách khác, lợi nhuận là hình thái chuyển hóa của giá trị thặng dư, là mức lớn lên của toàn bộ tư bản ứng trước

Công thức tính lợi nhuận: p = W - k.

Công thức W = k + m chuyển thành W = k + p, có nghĩa là giá trị hàng hóa tư bản chủ nghĩa bằng chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa cộng với lợi nhuận

Lợi nhuận phản ánh sai lệch bản chất bóc lột của chủ nghĩa tư bản

Cái khác nhau giữa bỏ m và p ở chỗ, khi nói m là hàm ý so sánh nó với v, còn khi nói p lại hàm ý so sánh với (c + v); pvà m thường không bằng nhau, p có thể cao hơn hoặc thấp hơn m, phụ thuộc vào giá cả bán hàng hóa do quan hệ cung - cầu quy định Nhưng xét trên phạm vi toànxã hội, tổng số lợi nhuận luôn ngang bằng tổng số giá trị thặng dư Lợi nhuận là một phạm trù khách quan: Sự chuyển hóa giá trịthặng dư thành lợi nhuận là một quá trình khách quan Quá trình này không chỉ diễn ra trong “ý thứ thông thường của những người đảm nhiệm sản xuất” mà còn do bản thân phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa quy định một cách khách quan Phạm trù lợi nhuận được hiểu như là một hình thái thần bí của giá trị thặng dư Thần bí bởi lẽ xét trong trường hợp nhà tư bản bán hàng hóa với giá cả bằng giá trị của nó( p = m) hoặc bán đắt hơn hay rẻ hơn thì xét trong phạm vi toàn xã hội và trong thời gian dài thì tổng giá cả bằng tổng giá trị, nên tổng lợi nhuận cũng bằng tổng giá trị thặng dư.Điều này càng che giấu đi bản chất bóc lột của chủ nghĩa

tư bản Sự chiếm đoạt lao động thặng dư trong phương thức sản xuất ấy khoác lấy hình thái giá trị thặng dư Bản thân giá trị thặng dư cũng không ngoại lệ, nó cũng phải khoác trên mình hình thái lợi nhuận

c Tỷ suất lợi nhuận

p’ (%) = - x 100(%) = - x 100(%)

k c + v

• Phân biệt tỷ suất lợi nhuận với tỷ suất giá trị thdư:

+ Về mặt chất: m’ phản ánh trình đô ̣ bóc lô ̣t của nhà tư bản đối với công nhân làm thuê, còn p’ không thể phản ánh điều đó

p’ nói lên hiệu quả sử dụng tư bản và cho thấy ngành đầu tư có lợi Do vậy, tỷ suất lợi nhuận là động lực mạnh mẽ thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhà tư bản + Về mặt lượng: p’ < m’

Có 3 nhân tố ảnh hưởng đến tỉ suất lợi nhuận, đó là tỷ suất giá trị thặng dư, cấu tạo hữu

cơ của tư bản, tốc độ chu chuyển tư bản, tiết kiệm tư bản bất biến

2 Sự hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất

a Cạnh tranh trong nội bộ ngành và sự hình thành giá trị thị trường

Cạnh tranh trong nội bộ ngành là cạnh tranh giữa các xí nghiệp trong cùng một ngành, sản xuất cùng một loại hàng hóa , nhằm mục đích giành ưu thế trong sản xuất và trong tiêu thụ hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch

Cạnh tranh trong nội bộ ngành được thực hiện thông qua các biện pháp: cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất, nâng cao chất lượng hàng hóa, cải tiến mẫu mã làm cho giá trị cá biệt của hàng hóa do xí nghiệp sản xuất ra thấp hơn giá trị xã hội để thu được lợi nhuận siêu ngạch

Kết quả cạnh tranh: là hình thành giá trị thị trường

Giá trị thị trường một mặt, là giá trị trung bình của những hàng hoá được sản xuất ra trong một khu vực sản xuất nào đó, mặt khác phải coi giá trị thị trường là giá trị cá biệt của những hàng hoá được sản xuất ra trong những điều kiện trung bình của khu vực đó và chiếm khối lượng lớn trong số những sản phẩm của khu vực này

.b Cạnh tranh giữa các ngành và sự hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quân

Cạnh tranh giữa các ngành là cạnh tranh giữa các xí nghiệp tư bản kinh doanh trong các ngành sản xuất khác nhau, nhằm mục đích tìm nơi đầu tư có lợi hơn

Trong xã hội có nhiều ngành sản xuất khác nhau, với các điều kiện sản xuất không giống nhau, do đó lợi nhuận thu được và tỷ suất lợi nhuận không giống nhau, nên các nhà tư bản phải chọn ngành nào có tỷ suất lợi nhuận cao nhất để đầu tư

Tỷ suất lợi nhuận bình quân là "con số trung bình" của tất cả các tỷ suất lợi nhuận khác nhau hay tỷ suất lợi nhuận bình quân là tỷ số theo phần trăm giữa tổng giá trị thặng dư và tổng tư bản xã hội

Lợi nhuận bình quân là lợi nhuận bằng nhau của tư bản bằng nhau đầu tư vào các ngành sản xuất khác nhau Nó chính là lợi nhuận mà các nhà tư bản thu được căn cứ vào tổng tư bản đầu tư, nhân với tỷ suất lợi nhuận bình quân, không kể cấu thành hữu cơ của nó như thế nào

Sự hình thành lợi nhuận bình quân đã làm cho quy luật giá trị thặng dư, quy luật kinh tế

cơ bản của tự do cạnh tranh thể hiện thành quy luật lợi nhuận bình quân chủ nghĩa tư bản,

bị biến dạng đi Quy luật giá trị thặng dư hoạt động trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản suất lợi nhuận bình quân

c Sự hình thành giá cả sản xuất

Trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, khi hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quân thì giá trị hàng hóa chuyển hóa thành giá cả sản xuất Giá cả sản xuất là giá cả bằng chi phí sản xuất cộng với lợi nhuận bình quân

Giá cả sản xuất = k ± p'

Giá trị là cơ sở của giá cả sản xuất.Giá cả sản xuất là phạm trù kinh tế tương đương với phạm trù giá cả.Nó cũng là cơ sở của giá cả trên thị trường.Giá cả sản xuất điều tiết giá cả thị trường, giá cả thị trường xoay quanh giá cả sản xuất

3 Sự phân chia giá trị thặng dư giữa các giai cấp bóc lột trong chủ nghĩa tư bản

a) Tư bản thương nghiệp và lợi nhuận thương nghiệp

Nguồn gốc và bản chất của tư bản thương nghiệp

Tư bản thương nghiệp là một bộ phận của tư bản công nghiệp, tách ra khỏi vòng tuần hoàn của tư bản công nghiệp và trở thành tư bản kinh doanh hàng hoá

Tư bản thương nghiệp vừa phụ thuộc, vừa độc lập với tư bản công nghiệp:

+ Sự phụ thuộc: Tư bản thương nghiệp chỉ là một bộ phận của tư bản công nghiệp

+ Tính độc lập tương đối của tư bản thương nghiệp thể hiện: Tư bản thương nghiệp đảm nhận chức năng riêng biệt tách khỏi công nghiệp

Lợi nhuận thương nghiệp

+ Lợi nhuận thương nghiệp là một phần giá trị thặng dư được sáng tạo ra trong sản xuất

do nhà tư bản công nghiệp “nhường” cho nhà tư bản thương nghiệp

+ Sự hình thành lợi nhuận thương nghiệp do chênh lệch giữa giá bán với giá mua hàng hoá của tư bản thương nghiệp

Chi phí lưu thông thương nghiệp

Là chi phí liên quan đến việc mua bán hàng hóa tức là các chi phí để thực hiện giá trị hàng hoá như: tiền mua quầy bán hàng hoá,tiền lương nhân viên bán hàng, mua sổ sách

kế toán, lập chứng từ, thông tin, quảng cáo…

Chi phí lưu thông thuần túy không làm cho giá trị hàng hóa tăng lên

Nguồn bù đắp cho chi phí này là một phần của tổng giá trị thặng dư do lao động của công nhân trong lĩnh vực SX tạo ra

Phí lưu thông bổ sung: là các chi phí mang tính chất SX, liên quan đến việc bảo tồn và di chuyển hàng hóa gồm: gói bọc; chuyên chở; bảo quản Chi phí này được tính thêm vào giá trị hàng hóa

b) Tư bản cho vay và lợi tức cho vay

Nguồn gốc của tư bản cho vay

Tư bản cho vay xuất hiện sớm trước chủ nghĩa tư bản - đó là cho vay nặng lãi Tư bản cho vay trong chủ nghĩa tư bản là một bộ phận của tư bản công nghiệp tách ra

Trong quá trình tuần hoàn và chu chuyển của tư bản công nghiệp luôn có số tư bản tiền tệ tạm thời nhàn rỗi Cũng chính trong thời gian đó có những nhà tư bản khác cần tiền Vậy: Tư bản cho vay là tư bản tiền tệ mà người chủ của nó nhường cho một người khác

sử dụng trong một thời gian để nhận được một số lời nào đó Số lời đó gọi là lợi tức Lợi tức và tỷ suất lợi tức

Lợi tức là một phần lợi nhuận bình quân mà nhà tư bản đi vay để hoạt động phải trả cho người cho vay về quyền được tạm sử dụng tư bản tiền tệ

Tỷ suất lợi tức: Là tỷ lệ phần trăm giữa số lợi tức thu được và số tư bản cho vay trong một thời gian nhất định

Tỷ suất lợi tức có xu hướng giảm: tỷ suất lợi nhuận có xu hướng giảm; cung về tư bản cho vay tăng nhanh hơn cầu về tư bản cho vay; hệ thống tín dụng TBCN ngày càng phát triển

Trong CNTB độc quyền nhà nước, nhà nước tư sản đã thực thi việc điều tiết tỷ suất lợi tức để điều hòa cung cầu về tiền coi đó là công cụ để điều tiết và quản lý nền kinh tế thị trường

c) Các hình thức và vai trò của tín dụng

Tín dụng trong CNTB: là sự vận động của tư bản cho vay.

Hình thức của tín dụngTBCN

Tín dụng thương mại: là quan hệ trực tiếp giữa các nhà tư bản kinh doanh, mua bán chịu hàng hoá với nhau

Tiền làm chức năng phương tiện thanh toán, hàng hóa được bán không phải lấy tiền ngay

mà lấy một tờ khế ước hẹn thời hạn trả tiền gọi là kỳ phiếu

Tín dụng ngân hàng: là quan hệ vay mượn giữa người có tiền với những người sản xuất, kinh doanh qua ngân hàng làm môi giới trung gian Ngoài ra còn các hình thức tín dụng khác như: tín dụng nhà nước, tín dụng tiêu dùng, tín dụng quốc tế

Vai trò của tín dụng:

Tín dụng làm giảm bớt chi phí lưu thông, tăng tốc độ tuần hoàn và chu chuyển tư bản Tín dụng tạo điều kiện tăng cường cạnh tranh, phân phối lại tư bản, bình quân hoá tỷ suất lợi nhuận Tín dụng là công cụ để tích tụ và tập trung sản xuất Tín dụng là công cụ để tư bản mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế, phát triển thị trường Tín dụng là công cụ giúp nhà nước kiểm soát và quản lý, điều tiết nền kinh tế

d) Ngân hàng và lợi nhuận ngân hàng

Ngân hàng trong CNTB là một xí nghiệp TBCN Trong nền kinh TBCN kinh doanh tư bản tiền và làm môi giới giữa người cho vay và người đi vay

Trong nền kinh TBCN có ba loại ngân hàng lớn

+ NH thương mại: là ngân hàng cho các nhà kinh doanh công, thương nghiệp vay ngắn hạn

+ NH cầm cố: là ngân hàng cho vay dài hạn, đảm bảo bằng bất động sản

+ NH phát hành: độc quyền phát hành giấy bạc ngân hàng và quản lý dự trữ (vàng, ngoai tệ) cho quốc gia

Các nghiệp vụ ngân hàng: Nghiệp vụ trung gian tín dung; Nghiệp vụ chuyển tiền;Nghiệp

vụ thu chi hộ; Nghiệp vụ ủy thác;Nghiệp vụ chứng khoán

Tỷ suất lợi nhuận ngân hàng: Là tỷ lệ phần trăm giữa lợi nhuận ngân hàng thu được trong một năm với tư bản tự có của ngân hàng

e) Công ty cổ phần và thị trường chứng khoán

Công ty cổ phần: Công ty cổ phần là xí nghiệp TBCN mà vốn của nó do nhiều người tham gia góp dưới hình thức mua cổ phiếu

Có ba nội dung pháp lý: CTCP do nhiều người thành lập; Các hội viên đưa vốn của mình

ra góp chung để kinh doanh; Mục đích của công ty cổ phần là để thu lợi nhuận và chia cho các hội viên

Những đặc trưng cơ bản của công ty cổ phần: Trách nhiệm pháp lý hữu hạn Tính có thể chuyển nhượng của cổ phiếu Có tư cách pháp nhân.Thời gian không hạn định

Thị trường chứng khoán: là nơi mua bán chứng khoán có giá Thị trường sơ cấp là mua bán chứng khoán phát hành lần đầu Thị trường thứ cấp là mua bán lại các chứng khoán

đã phát hành lần đầu

Cổ phiếu là loại chứng khoán có giá, đảm bảo cho cho người sở hữu nó nhận 1 phần thu nhập của công ty dưới hình thức lợi tức cổ phần Thị giá cổ phiếu: Là giá CP mua bán chuyển nhượng trên thị -trường Hai yếu tố hình thành giá cổ phiếu: tỷ suất lợi tức cổ phần;lãi suất tiền gửi ngân hàng

Trái phiếu là một loại chứng khoán có giá, là giấy chứng nhận nợ do người vay phát hành, đảm bảo trả cả vốn, cả lãi cho người mua trái phiếu trong thời hạn nhất định

Tư bản giả là tư bản tồn tại dưới hình thức chứng khoán có giá đem lại thu nhập cho người sở hữu chứng khoán, chỉ là "bản sao" của tư bản thực tế

Đặc điểm TB giả: Có thể mang lại thu nhập cho người sở hữu nó Có thể mua bán

được.Bản thân tư bản giả không có giá trị Sự vận động của nó hoàn toàn tách rời với sự vận động của tư bản thật

f) Tư bản kinh doanh trong nông nghiệp và địa tô tư bản chủ nghĩa

Khi CNTB hình thành trong nông nghiệp, trong nông nghiệp có ba giai cấp cơ bản: Địa chủ độc quyền sở hữu ruộng đất Giai cấp tư bản kinh doanh trong nông nghiệp: độc quyền kinh doanh Công nhân nông nghiệp làm thuê

Địa tô TBCN là bộ phận giá trị thặng dư siêu ngạch do công nhân làm thuê trong nông nghiệp tạo ra và do nhà tư bản thuê đất nộp cho địa chủ Nguồn gốc của địa tô là giá trị thặng dư do công nhân tạo ra Cơ sở của địa tô là quyền sở hữu ruộng đất

Các hình thức địa tô tư bản chủ nghĩa

Địa tô chênh lệch: Là phần lợi nhuận siêu ngạch ngoài lợi nhuận bình quân, thu được trên những ruộng đất tốt và trung bình Là số chênh lệch giữa giá cả SX chung của nông phẩm (được quyết định bởi điều kiện SX trên ruộng đất xấu nhất) và giá cả SX cá biệt trên ruộng đất tốt và trung bình

Địa tô chênh lệch có hai loại: địa tô thu được trên cơ sở đất đai có điều kiện tự nhiên thuận lợi: + độ mầu mỡ cao; + gần nơi tiêu thụ; + gần đường giao thông và địa tô thu được do thâm canh mà có

Địa tô tuyệt đối: Là một loại lợi nhuận siêu ngạch ngoài lợi nhuận bình quân hình thành

do cấu tạo hữu cơ của tư bản trong nông nghiệp thấp hơn trong công nghiệp, mà bất cứ nhà tư bản thuê ruộng đất nào đều phải nộp cho địa chủ Nó là số chênh lệch giữa giá trị nông sản với giá cả SX chung

Giá cả ruộng đất :Giá cả đất đai không phải là biểu hiện bằng tiền của giá trị đất đai

Kết luận chung

1 Gía trị thặng dư là mục đích của sản xuất tư bản chủ nghĩa Trongxã hội tư bản chủ nghĩa, giá trị thặng dư chuyển hóa và biểu hiện thành lợi nhuận công nghiệp, lợi nhuận thương nghiệp, lợi nhuậnngân hàng, lợi tức cho vay và địa tô tư bản chủ nghĩa.Về chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa được định nghĩa là khái niệm kinh tế chính trị Mác-Lenin chỉ về phần giá trị bù lại giá cả của những tư liệu sản xuấtvà giá cả sức lao động đã tiêu dùng để sản xuất ra hàng hóa cho nhà tư bản, qua đó ta cũng hiểu được sự khác biệt giữa chi phí thực tế và chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa Phạm trù lợi nhuận là hình thái chuyển hóa của giá trị thặng dư, là mức lớn lên của toàn bộ tư bản ứng trước

2 Tỷ suất lợi nhuận là biến tướng của tỷ suất giá trị thặng dư, tương tự như lợi nhuận là hình thức biến tướng của giá trị thặng dư Tỷ suất lợi nhuận cho nhà tư bản biết

tư bản của họ đầu tư vào đâu thì có lợi hơn, tỷ suất giá trị thặng dư chi phối tỉ suất lợi nhuận trực tiếp, một cách tỉ lệ nghịch

3 Dựa vào cạnh tranh trong nội bộ ngành và cạnh tranh ngoài ngành ta rút ra 2 phạm trù giá trị thị trường và lợi nhuận bình quân Sự hình thành tỉ suất lợi nhuận bình quân và lợi nhuận bình quân đã che giấu thực chất bóc lột của chủ nghĩa tư bản, qua đó nó cũng góp phần điều tiết nền kinh tế chứ không chấm dứt quá trình cạnh tranh trong xã hội tư bản