Xuân Chiêm: Xin được nồng nhiệt chào mừng các quý vị đại biểu, các vị khách quý và toàn thể nhân dân các dân tộc về dự khai mạc Lễ hội Mường Ca Da lần thứ 4 năm 2023 và đón nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia ngày hôm nay. Hồng Hải: Màn khai từ: Hòa tấu trống chiêng, khua luống boong bù: Mường Ca Da mở hội với phần biểu diễn của các nghệ nhân diễn viên đến từ 7 mường: Mường Ca Da, Mường Ánh, Mường Le, Mường Páng, Mường Tuông, Mường Khăng, Mường Khiết đã thay cho lời chào đón các quý vị đại biểu, vị khách quý cùng toàn thể nhân dân các dân tộc huyện Quan Hóa và du khách thập phương đến dự khai mạc Lễ hội Mường Ca Da lần thứ 4 năm 2023 và đón nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia. Chương trình khai mạc Lễ hội đang được truyền hình trực tiếp trên nền tảng số Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh; và trên fanpage truyền hình Quan Hóa.
Trang 1KỊCH BẢN LIVESTREAM:
KHAI MẠC LỄ HỘI MƯỜNG CA DA LẦN THỨ 4, NĂM 2023
“HUYỀN SỬ MƯỜNG CA DA - BỪNG SÁNG HỒI XUÂN”
Thời gian dự kiến: 19:30 – 22:30, ngày 27/03/2023 Địa điểm: Sân khấu ngoài trời, Trung tâm Văn hoá, Thông tin, Thể Thao và Du lịch huyện Quan Hoá
Phối hợp thực hiện:
- Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hoá;
- Trung tâm Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch huyện Quan Hoá
Về phía Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hoá:
Chỉ đạo nội dung: Nguyễn Huy Long – Phó Giám đốc
Tổ chức sản xuất: Nguyễn Đăng Hùng (TP CT Tiếng Dân tộc) – Lê Xuân Hoà (PTP.SXCT); Kịch bản livestream: Cầm Bá Phượng;
Đạo diễn hiện trường: Phạm Ái Vân;
Đạo diễn ghi hình: Tổ quay phim;
Lưu ý:
- Đạo diễn sân khấu theo dõi sóng live để chỉ đạo MC vào sân khấu;
- PV Ái Vân lên sóng trước khi chuyển hình ảnh về sân khấu chính;
- Chương trình có thể kết thúc sớm hơn thời gian dự kiến;
- Thư ký đạo diễn theo dõi biến động khách mời để bổ sung tên đưa lên thanh bar;
Trang 2- Trung tâm VH, TT, TT & DL huyện Quan Hoá chịu trách nhiệm các nội dung đưa lên màn Led;
Cập nhật lúc: 9h, ngày 25/03/2023
0 19:28 - 19:30 2’ Phóng viên Ái Vân: Xin kính chào quý vị khán giả của Đài Phát thanh
và Truyền hình Thanh Hoá!
Quý vị và các bạn đang theo dõi livestream: Đêm Khai mạc lễ hội mường Ca Da lần thứ 4, năm 2023 và đón nhận Di sản Văn hoá phi vật thể Quốc gia trên Fanpage và các nền tảng số của TTV và Fanpage của Đài truyền hình huyện Quan Hoá,từ Trung tâm Văn hoá, Thông tin, Thể thao và Du lịch huyện Quan Hoá, tỉnh Thanh Hoá
Thưa quí vị và các bạn!
Lễ hội mường Ca Da lần thứ 4, năm 2023 diễn ra từ ngày 26-28/03/2023 với với nhiều hoạt động đặc sắc Lễ hội được tổ chức nhằm tưởng nhớ, tôn vinh và tự hào về công lao của nhân vật lịch sử “Thượng Tướng thống lĩnh quân Khằm Ban” cùng với Nhân dân đã có công khai phá vùng đất Mường Ca Da; khơi dậy nét đẹp truyền thống lịch sử, văn hoá, cách mạng của vùng đất và người Quan Hóa; Góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc trong các tầng lớp nhân dân, từ đó nâng cao tinh thần đoàn kết, phấn đấu và xây dựng huyện Quan Hóa ngày càng giàu đẹp, văn minh Thông qua các hoạt động Lễ hội góp phần tuyên truyền về truyền thống lịch sử, văn
Live on Dẫn chuyện
TTV
Trang 3tế, đồng thời, tôn vinh giá trị Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia của
Lễ hội Mường Ca Da đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận
Còn bây giờ, xin mời quý vị và các bạn đến với sân khấu chính của Chương trình Khai mạc Lễ hội mường Ca Da lần thứ 4, năm 2023 cùng với hai người dẫn chương trình Xuân Chiêm và Hoàng Hải
KHAI MẠC LỄ HỘI MƯỜNG CA DA
Phần 1: NGHI THỨC
2 19:30 -19:35 5’ Hoà tấu nhạc cụ dân tộc
Biểu diễn: Đội văn nghệ huyện Quan Hoá
VN chào mừng
QH
3 19:35 - 19:40 5’ Xuân Chiêm: Xin được nồng nhiệt chào mừng các quý vị đại biểu, các
vị khách quý và toàn thể nhân dân các dân tộc về dự khai mạc Lễ hội Mường Ca Da lần thứ 4 năm 2023 và đón nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia ngày hôm nay
Hồng Hải: Màn khai từ: Hòa tấu trống chiêng, khua luống boong bù:
Mường Ca Da mở hội với phần biểu diễn của các nghệ nhân diễn viên đến từ 7 mường: Mường Ca Da, Mường Ánh, Mường Le, Mường Páng, Mường Tuông, Mường Khăng, Mường Khiết đã thay cho lời chào đón các quý vị đại biểu, vị khách quý cùng toàn thể nhân dân các dân tộc
Chào mừng
Bắn tên MC:
Xuân Chiêm Hồng Hải
QH/TTV
Trang 4huyện Quan Hóa và du khách thập phương đến dự khai mạc Lễ hội Mường Ca Da lần thứ 4 năm 2023 và đón nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia Chương trình khai mạc Lễ hội đang được truyền hình trực tiếp trên nền tảng số Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh; và trên fanpage truyền hình Quan Hóa
Xuân Chiêm: Sau đây xin trân trọng giới thiệu và kính mời Đồng chí
Phạm Thị Lượng Phó Chủ tịch UBND huyện, Phó Ban Tổ chức Lễ hội lên tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu Xin trân trọng kính mời đồng chí
4 19:40 - 19:50 10’ Bà Phạm Thị Lượng
Phó Chủ tịch UBND huyện Quan Hoá, tỉnh Thanh Hoá
(Tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu)
5 19:50 - 20:00 10’ Ông Nguyễn Đức Dũng
Phó Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Quan Hoá, tỉnh Thanh Hoá
(Diễn văn khai mạc)
6 20:00 - 20:02 2’ Hồng Hải: Tiếp theo chương trình xin trân trọng giới thiệu và kính mời
đồng chí……… lên công bố Quyết định: Lễ hội mường
Ca Da là Di sản Văn hoá phi vật thể Quốc gia
Công bố QĐ:
Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia
QH
7 20:02 – 20:12 10’ Ông/bà: (bổ sung sau)
……….
Bắn tên TTV
8 20:12 – 20:13 1’ Xuân Chiêm: Sau đây, xin trân trọng kính mời đồng chí………… lên Lãnh đạo QH
Trang 5phát biểu khai mạc lễ hội tỉnh
phát biểu
9 20:13 - 20:30 20’ Ông/bà: (bổ sung sau)
………
Bắn tên TTV
10 21:10 – 21:15 5’ Hồng Hải: Tiếp theo chương trình, xin trân trọng giới thiệu và kính
mời đồng chí…… lên đánh trống khai hội
Đánh trống khai hội
QH
11 21:15 - 21:20 5’ Xuân Chiêm: Sau đây xin trân trọng kính mời các đ/c Trưởng đoàn các
đơn vị lên nhận cờ lưu niệm của Ban tổ chức Lễ hội Mường Ca Da lần thứ 4 năm 2023 Xin trân trọng kính mời đ/c:………lên trao cờ lưu niệm cho các đơn vị, xin trân trọng kính mời
Trao cờ lưu niệm
QH
Phần 2: CHƯƠNG TRÌNH NGHỆ THUẬT
12 21:20 – 21:30 10’ Hồng Hải: Kính thưa các quý vị “Hồi Xuân- Nơi ba con sông hòa làm
một Nơi truyền thuyết Mường Ca Da- Quạ thiêng cứu người Tích Mường Húng- Mường Hường xưa cổ
Công lao Thượng tướng quân thống lĩnh Lò Khằm Ban lập nên bản mường”
Xuân Chiêm: Ca Da là một trong 4 mường lớn - đơn vị hành chính của
cộng đồng người Thái cổ, với nhiều nét văn hóa truyền thống vô cùng phong phú và độc đáo Lễ hội mường Ca Da được khôi phục đã góp phần động viên, cổ vũ các tầng lớp nhân dân trong toàn huyện hăng say thi đua lao động, sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng cuộc
Chương 1:
Huyền sử mường Ca Da
QH
Trang 6sống ấm no và hạnh phúc Đây còn là dịp để người dân trong vùng thể hiện niềm tự hào và biết ơn công lao khai phá vùng đất mường Ca Da của các thế hệ cha ông, trong đó có nhân vật lịch sử “Thượng tướng thống lĩnh quân Khằm Ban” Đây cũng là hoạt động ý nghĩa góp phần bảo tồn, kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp của các dân tộc trong thời kỳ hội nhập của đất nước
Hồng Hải: Chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội mường Ca Da lần thứ 4 năm 2023 và đón nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia với chủ đề: “Huyền sử mường Ca Da - Bừng sáng Hồi Xuân”
Chỉ đạo nội dung: Thường trực Huyện ủy - HĐND - UBND huyện Quan Hóa;
Kịch bản và Tổng đạo diễn: Minh Nhật – Diệu Thuần;
Biên tập Âm nhạc: Trung Hiếu, Mùi Hái, Vương Khon, Quang Vinh; Biên đạo múa: Diệu Thuần, Hà My, Bích Thược;
Thiết kế sân khấu: Minh Nhật, Duy Toàn;
Các đơn vị tham gia biểu diễn: Đội văn nghệ xung kích huyện; Học sinh Trường THPT Quan Hóa: Học sinh Trường tiểu học Hồi Xuân; Trường tiểu học Thị Trấn Quan Hóa
Xuân Chiêm: Trong chương trình nghệ thuật có sử dụng các bài hát,
bài thơ của các nhạc sĩ, nhà thơ và tư liệu hình ảnh của các đồng nghiệp Chương trình nghệ thuật gồm 3 chương:
Chương 1 Huyền sử mường Ca Da Chương 2: Sắc màu vùng cao
Trang 7Chương 3: Bừng sáng Hồi xuân.
Hồng Hải: Và ngay sau đây xin kính mời quý vị cùng thưởng thức
chương trình nghệ thuật được mang tên: Huyền Sử Mường Ca Da -Bừng sáng Hồi Xuân
(Nội dung do Huyện Quan Hoá soạn)
QH
14 21:30 – 21:40 20’ Chương 1: Huyền sử mường Ca Da
Biểu diễn: Đội văn nghệ huyện Quan Hoá và tập thể học sinh các trường: Tiểu học Hồi Xuân, Tiểu học thị trấn Quan Hoá và THPT Quan Hoá
15 MC đọc lồng: Mùa xuân về, mảnh đất vùng cao như bừng nở, sắc của
hoa đào, hoa ban, màu xanh ngút ngàn của núi rừng, những thửa ruộng bậc kì vĩ, tạo nên bức tranh xuân vô cùng đặc sắc Điệu xòe của các cô gái Thái, điệu khèn của của chàng trai Mông, nét dịu dàng của cô gái Mường điểm tô thêm cho bức tranh xuân ấy thêm phần rực rỡ.
Chương 2:
Sắc màu vùng cao
QH
16 21:40 – 22:00 20’ Chương 2: Sắc màu vùng cao
Biểu diễn: Đội văn nghệ huyện Quan Hoá và tập thể học sinh
17 MC đọc lồng: Cách đây tròn 73 năm 28/3/1950-28/3/2023 Chi bộ
Đảng đầu tiên của huyện Quan Hóa được thành lập Đây là sự kiện chính trị quan trọng của địa phương Nhân dân các dân tộc trong huyện đã theo lời Đảng gọi, quyết tâm phấn đấu, tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết xây dựng huyện nhà ngày càng giàu đẹp Tự hào
và hân hoan về ngày lịch sử vẻ vang của Đảng bộ huyện, chúng ta bày
Chương 3:
Bừng sáng Hồi Xuân
QH
Trang 8tỏ lòng biết ơn sâu sắc và thành kính tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh
vĩ đại; khắc ghi công lao xây dựng bản mường của Thượng tướng thống lĩnh quân Khằm Ban; tưởng nhớ các anh hùng liệt sỹ, đồng chí, đồng bào đã trọn đời cống hiến, hy sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân; Ghi nhớ và trân trọng công lao của các thế hệ Cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân trong huyện đã phát huy tinh thần đoàn kết, nỗ lực phấn đấu, đem trí tuệ và nhiệt huyết đóng góp cho sự phát triển của Đảng bộ; những con người từ mọi vùng miền về quần cư sinh sống, lập nghiệp nơi đây đã tạo nên nét văn hóa đặc trưng riêng có, cùng hòa quyện để hình thành khí chất và cốt cách của Đất và Người Quan Hóa, để có một Quan Hóa như ngày hôm nay.
18 22:00 – 22:20 20’ Chương 3: Bừng sáng Hồi Xuân
Biểu diễn: Đội văn nghệ huyện Quan Hoá và tập thể học sinh
19 22:20 – 22:30 10’ Hồng Hải: Múa xòe là biểu tượng tình yêu của đồng bào dân tộc Thái,
tình yêu cuộc sống, lao động đến tình yêu lứa đôi Người Thái thường
tổ chức hội xòe vào hội xuân, hội mường và hội cưới
Xuân Chiêm: Mùa xuân đã về trên các bản mường, đất trời rộng mở,
lòng người hân hoan, gọi mời các mường về đây tụ hội, cùng vui trong
lễ hội Mường Ca Da lần thứ 4, năm 2023 Và ngọn lửa đã bừng sáng, nhịp xòe đã rung lên rộn ràng
Xin trân trọng kính mời các đồng chí lãnh đạo, các quý vị đại biểu, khách quý, bà con nhân dân và du khách cùng hòa mình vào vòng xòe đoàn kết, vui trong tiếng trống, trao nhau những nụ cười, cái nắm tay
Vũ điệu đoàn kết
QH
Trang 9thật chặt và cùng ước hẹn thân thương.
Hồng Hải: Kính thưa các quý vị đại biểu, thưa toàn thể nhân dân.
Chương trình Khai mạc Lễ Hội Mường Ca Da lần thứ 4, năm 2023 và đón nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia là sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Quan Hóa Thông qua các hoạt động của Lễ hội góp phần tuyên truyền về truyền thống lịch sử, văn hóa vùng đất và con người Quan Hóa đến bạn bè trong nước và quốc tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXIII, nhiệm kỳ 2020-2025; góp phần giáo dục truyền thống yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào dân tộc trong các tầng lớp nhân dân, từ đó nâng cao tinh thần đoàn kết, phấn đấu xây dựng huyện Quan Hóa ngày càng giàu đẹp, văn minh
Xuân Chiêm: Chương trình Khai mạc Lễ Hội Mường Ca Da lần thứ 4,
năm 2023 và đón nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia ngày hôm nay xin được khép lại tại đây Một lần nữa xin được trân trọng cảm ơn
sự hiện diện của các đồng chí lãnh đạo, quý vị đại biểu, khách quý, bà con nhân dân và du khách
Xin chào và hẹn gặp lại!
ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH THANH HOÁ TRUNG TÂM VĂN HOÁ, THÔNG TIN, THỂ THAO VÀ DU
LỊCH HUYỆN QUAN HOÁ
Live off TTV
Trang 10Phối hợp thực hiện
Ghi chú: Đoạn lời bình 03 huyền tích về mường Ca Da
Tích 1: Mường Húng- Mường Hường
Xưa kia Mường Ca Da có tên gọi là Mường Húng- Mường Hường đây cũng chính là tên hai người con gái xinh đẹp của ông Tạo Mường, hai nàng vốn là con dâu của vua Thủy Tề Để trả ơn ông, vua đem biếu đôi trâu, một con sừng bằng đồng, một con sừng bằng sắt Hai con trâu gọi về phía nào thì trâu bò phía ấy kéo về đây hết Vì thế chẳng mấy chốc Ông Mường vô cùng giàu có, đến nỗi không biết dùng trâu bò, tiền bạc để làm việc gì Ông Mường phải đi hỏi thăm thiên hạ cách làm cho nghèo đi
Một hôm, có người ở Mường Chợ mách ông lấy chài quăng lên bàn thờ và giả vờ như mò cá dưới sông Làm vậy sẽ nghèo đi ngay Ông Mường làm theo liền bị ốm phải nằm liệt, chạy chữa hết thuốc vẫn không lành Để cúng
ma nhà, ông Mường đã cho giết thịt hai con trâu sừng đồng, sừng sắt Hai con trâu vừa bị giết, lập tức trâu bò của mường cũng bỏ đi hết Vợ chồng ông Mường nghèo đi rất nhanh, phải bỏ đi lang thang và chết ở ven bờ sông Mã Ruộng nương của Mường Húng, Mường Hường từ đó bị bỏ hoang hóa, rậm rạp
Về sau, có một nhóm người gọi là quân ông Giới, không rõ từ đâu kéo đến khai phá vùng đất này Đất đai hoang hóa lại thành ruộng, thành nương; nhà cửa dựng ở ven đồi và đồi này được đặt tên là Đồng Bán Ót Ông Giới được nhân dân tôn là một vị thần sáng lập ra bản mường Tuy nhiên, có mường nhưng chưa có tạo, thiếu người điều khiển việc chung nên công việc mường bản bị trễ nải, trên dưới không hòa thuận.
Tích 2: Quạ thiêng cứu người- Phát tích tên gọi Mường Ca Da
Bỗng một hôm, có một xác người chết trôi trên sông Mã đã dạt về mường Khi ấy, một con quạ bay qua nhìn thấy xác liền sà xuống rồi mổ vào người chết Bỗng nhiên cái xác cựa quậy rồi dần tỉnh lại Thì ra con quạ đã ăn được lá thuốc hồi sinh ở núi Pha Long, nhờ đó mà người chết được hồi sinh Thấy chuyện kỳ lạ cả Mường đổ ra bờ
Trang 11Sông Mã, họ rước người vừa sống trở lại về Mường Dân bản thấy người này dáng dấp tốt, hoạt bát nhanh nhẹn nên cử làm tạo Mường Ông đã cùng dân xây dựng bản mường phát triển và đặt tên mường là Mường Ca Da (nghĩa
là quạ cứu người).
Để nhớ ơn quạ đã cứu chữa cho Tạo Mường, người dân trong mường đã ăn thề với nhau là không được ăn thịt quạ, cũng từ đó mà có câu ca:
“Thím thức cá pín hịt Thím phịt cá pín hượn”
Ai ném trúng quạ thì bị ghẻ lở
Ai không ném trúng quạ thì bị hủi”.
Tích 3: Thượng tướng Thống lĩnh quân Lò Khằm Ban
Năm 1418, tại núi rừng Lam Sơn Bình Định vương Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa, các tầng lớp Nhân dân châu Quan Da - nay thuộc huyện Quan Hóa đã không quản ngại hy sinh, nô nức gia nhập nghĩa quân Lam Sơn Trong số
đó, có Lò Khằm Ban Đội quân của ông chiến đấu anh dũng, liên tiếp thắng trận, góp phần đánh đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cõi đất nước
Do có nhiều công lớn, Lò Khằm Ban được vua Lê phong là Thượng tướng thống lĩnh quân và cho cai quản vùng biên giới phía trong, từ Nghệ An ra đến vùng Mường Thanh, Mường Lò, miền Tây Bắc Đại Việt và chọn nơi lập thái ấp Sau nhiều tháng vượt núi, băng rừng, khi đến cửa sông Lò, ông cho quân lính lập trại nghỉ ngơi Đêm
ấy, Lò Khằm Ban nằm mơ tắm ở máng nước gần đấy, bỗng nhiên có con rắn to quấn chặt lấy người ông Sáng hôm sau ông mang giấc mơ này kể cho các vị tướng, quân lính, mọi người cho rằng đó là điềm lành, nên ông leo lên đỉnh núi Mường Mùng để quan sát vùng đất này Thấy đất mường Ca Da có vị thế đẹp, tài nguyên trù phú, Lò
Trang 12Khằm Ban đã quyết định chọn nơi này để đóng quân và lập thái ấp Ông cho người khai phá ruộng nương, làm đường giao thông, xây dựng làng, bản, doanh trại quân đội và phân công quân lính đi chốt giữ, cai quản các vùng trọng yếu, cùng Nhân dân phát triển kinh tế, tuyển chọn những thanh niên khỏe mạnh ngày đêm luyện tập võ nghệ,
bổ sung quân trấn giữ biên thùy
Sau khi mất, ông được sắc phong là Thành Hoàng (bản thổ Thành Hoàng) - vị thần có công bảo vệ đất nước, che chở cho dân Nhân dân đã lập đền thờ, khắc bia đá ghi tạc công lao của ông.