UBND QUẬN HÀ ĐÔNG TRƯỜNG THCS DƯƠNG NỘI MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II Môn Ngữ văn 9 Năm học 2022 2023 Thời gian làm bài 90 phút I MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chu[.]
Trang 1UBND QUẬN HÀ ĐÔNG
TRƯỜNG THCS DƯƠNG NỘI
-MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II
Môn: Ngữ văn 9 Năm học: 2022 - 2023
Thời gian làm bài: 90 phút
I MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA
Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình trong đầu học kì II môn Ngữ văn lớp 9 theo 3 nội dung Văn bản, Tiếng Việt, Tập làm văn, với mục đích đánh giá năng lực đọc - hiểu và tạo lập văn bản của HS thông qua hình thức kiểm tra tự luận
II HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA
Hình thức: Tự luận
Cách tổ chức kỉểm tra: cho học sinh làm bài kiểm tra phần tự luận trong 90 phút
III THIẾT LẬP MA TRẬN
- Liệt kê tất cả các chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình môn Ngữ văn lớp nửa đầu học kì II
- Chọn các nội dung cần đánh giá và thực hiện các bước thiết lập ma trận đề kiểm tra
- Xác định khung ma trận.
Mức độ
Chủ đề
Cấp độ thấp Cấp độ cao
1 Đọc
-hiểu ngữ
liệu
ngoài
văn bản
Phép liên kết và phương tiện liên kết
Hiểu chi tiết trong ngữ liệu
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1.5 0.75 0.75%
0.5 0.25 0.25%
2.0 1.0 10%
2 Tiếng
Việt
-Từ láy -Hiểu nghĩa
của từ và nêu tác dụng
Sử dụng thành phần biệt lập và phép thế trong đoạn văn nghị luận về đoạn thơ
Số câu
Số điểm
1 0.5
2 1.5
0.25 1.0
1.25 2.5
Trang 2Tỉ lệ % 5% 15% 10% 25%
3 Văn
bản
Sang thu
Tác giả, tác
phẩm,
thuộc thơ
Đảm bảo hình thức đoạn văn nghị luận về đoạn thơ
Viết đoạn văn trình bày cảm nhận về đoạn thơ
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1 1,0 10%
0.25 0.5 5%
0.5 2,5 25%
2.75 4.5 45%
4 Đoạn
văn nghị
luận xã
hội
Đảm bảo hình thức đoạn văn Đảm bảo nộidung đoạn
văn bàn đúng vấn đề, lập luận thuyết phục
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
0.5 0.5 5%
0.5 1.5 15%
1 2.0 20% Tổng số
câu
Số điểm
Tỉ lệ %
3.5
2.25 22.5%
1.5
1.75 17.5%
1
2.0 20%
1
4.0 40%
7
10 100%
Trang 3TRƯỜNG THCS DƯƠNG NỘI
(ĐỀ CHÍNH THỨC)
NĂM HỌC 2022 - 2023 Môn: Ngữ văn 9
Thời gian làm bài: 90 phút
PHẦN I (7,0 điểm)
Không biết từ khi nào, mùa thu xuất hiện trong thơ ca với bao cảm xúc, để lại
ấn tượng sâu đậm khiến lòng người bâng khuâng, xao xuyến Trong tác phẩm của mình, một nhà thơ đã viết :
“ Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu ”
1 Hai câu thơ trên nằm trong tác phẩm nào ? Ai là tác giả ? Hãy chép các câu còn lại để hoàn thành khổ thơ có chứa hai câu thơ trên (1.0 điểm)
2 Chỉ ra một từ láy trong đoạn thơ vừa chép và nêu tác dụng? (1.0 điểm)
3 Có ý kiến cho rằng : “Đối với mỗi nhà thơ, mỗi mùa thu là một niềm riêng, được cảm nhận bằng một cách riêng” Hình ảnh “đám mây mùa hạ/ vắt nửa mình sang thu” trong bài thơ trên được cảm nhận bằng một cách riêng và gửi gắm niềm riêng gì ? (1.0 điểm)
4 Bằng một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận tổng - phân - hợp, em hãy
làm rõ những cảm nhận tinh tế của nhà thơ trước những biến đổi của đất trời sang thu trong khổ thơ trên, trong đó có câu chứa thành phần biệt lập và phép thế để liên kết câu (gạch dưới, chú thích rõ thành phần biệt lập và từ ngữ dùng làm phương tiện trong phép thế) (4.0điểm)
PHẦN II (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“ Nhà khoa học người Anh Phơ-răng-xít Bê-cơn (thế kỉ XVI-XVII) đã nói một câu nổi tiếng: “Tri thức là sức mạnh”(1) Sau này Lê-nin, một người thầy của cách mạng vô sản thế giới, lại nói cụ thể hơn: “Ai có tri thức thì người ấy có sức mạnh”(2) Đó là một tư tưởng rất sâu sắc(3) Tuy vậy, không phải ai cũng hiểu được tư tưởng ấy(4).”
(Theo Sách giáo khoa Ngữ văn 9, tập 2)
Câu 1 Xác định phép liên kết và chỉ rõ từ ngữ được sử dụng làm phương tiện liên
kết giữa câu (2) và câu (3) (0.5điểm)
Câu 2 Em hiểu như thế nào về quan điểm “Tri thức là sức mạnh”? (0.5 điểm) Câu 3 Học tập là con đường để chinh phục tri thức Đặt trong bối cảnh kì thi tuyển sinh
vào lớp 10 trung học phổ thông sắp đến, em hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 2/3 trang giấy thi) để lan tỏa tới các bạn thông điệp: “Hãy học bằng khát vọng.” (2.0điểm)
-Hết
Trang 4-TRƯỜNG THCS DƯƠNG NỘI HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA KÌ II
NĂM HỌC 2022 - 2023 Môn: Ngữ văn 9
Thời gian làm bài: 90 phút
A Hướng dẫn chung
1 Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh đếm ý cho điểm Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong quá trình chấm Bài làm của học sinh cần được đánh giá tổng quát, tôn trọng và khuyến khích những bài viết có sáng tạo.
2 Giám khảo cần vận dụng đầy đủ thang điểm Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa.
Có thể cho điểm tối đa với những bài còn có những sơ suất nhỏ.
3 Không làm tròn điểm.
B Hướng dẫn cụ thể
Câu
(1.0đ)
- Nêu đúng tên tác phẩm
- Nêu đúng tên tác giả
- Chép thuộc đúng 2 câu thơ (mỗi câu đúng 0,25điểm)
0.25 đ 0.25 đ 0.5 đ
Câu 2
(1.0đ)
HS chỉ ra được một trong hai từ láy: dềnh dàng, vội vã
Và nêu tác dụng của từ láy đã chỉ ra:
- Dềnh dàng: từ láy gợi hình, tả dòng sông trôi chậm
- Vội vã: từ láy gợi cảm -> hơi thu se lạnh khiến lũ chim “vội
vã” bay về phương nam tránh rét
0.5đ 0.5đ
Câu 3
(1.0đ)
HS nêu được:
-Đám mây mùa hạ đã được nhân hoá diễn tả dòng trôi của thời
gian
-Đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu dường như cũng là
tâm sự của chính nhà thơ trước dòng chảy của tháng năm
0.5đ 0.5đ
Câu 3
(4,0đ)
* Hình thức:
- Đảm bảo đúng dung lượng, có trình tự mạch lạc, diễn đạt rõ ý;
không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp
- Đúng đoạn văn tổng - phân - hợp
* Tiếng Việt: Đoạn văn có sử dụng câu chứa thành phần biệt
lập và phép thế (có gạch dưới, chú thích rõ thành phần biệt lập
và từ ngữ dùng làm phương tiện trong phép thế)
* Nội dung: Học sinh biết bám sát ngữ liệu và khai thác hiệu
quả các tín hiệu nghệ thuật (từ ngữ, hình ảnh, cách ngắt nhịp,
biện pháp nghệ thuật nhân hóa,…) để làm rõ những cảm nhận
0,5 đ
1.0 đ 2,5 đ
Trang 5tinh tế của nhà thơ trước những biến đổi của đất trời sang thu
trong khổ thơ:
- Đất trời sang thu được cảm nhận bằng những hình ảnh về
dòng sông, cánh chim, đám mây, tạo nên một không gian rộng
mở, vừa cao xa vời vợi, vừa khoáng đạt, trong sáng;
- Những từ ngữ diễn tả cảm giác, trạng thái của sự vật: dềnh
dàng, vội vã, vắt nửa mình;
- Hình ảnh được tạo lập bằng cảm nhận tinh tế, kết hợp với trí
tưởng tượng bay bổng đã diễn tả sự thay đổi của đất trời sang
thu nhẹ nhàng và đang dần rõ rệt,…
- Tình người trong khoảnh khắc đất trời sang thu: xao xuyến,
say sưa
Câu 1
(0,5đ) - Phép liên kết: phép thế- Từ được dùng làm phương tiện liên kết: Đó 0.25 đ 0,25đ Câu 2
(0,5đ)
Học sinh trình bày cách hiểu của cá nhân, đảm bảo sức
thuyết phục
Ví dụ: Quan điểm “Tri thức là sức mạnh” khẳng định tầm quan
trọng của tri thức/giá trị của tri thức trong việc chinh phục được
mục tiêu, đạt được thành công…
(Không cho điểm với những cách hiểu lệch lạc, tiêu cực)
(0,5)
Câu 3
(2,0đ)
* Đoạn văn: Nghị luận xã hội
* Vấn đề cần nghị luận: Hãy học bằng khát vọng.
* Học sinh có thể có cách diễn đạt khác nhau song cần đảm bảo
các yêu cầu về nội dung và hình thức:
Nội dung:
* Nêu vấn đề:
* Giải thích:
- Khát vọng: ước mơ, mong muốn lớn lao, hướng tới điều tốt đẹp với
một sự thôi thúc mạnh mẽ để có quyết tâm thực hiện những mong ước
ấy
- Học tập bằng khát vọng: học bằng đam mê, học bằng sự nỗ
lực, quyết tâm mạnh mẽ để đạt được những kết quả tốt nhất
* Bàn luận (sử dụng lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ):
- Học tập bằng khát vọng có ý nghĩa như thế nào?
+ Tạo động lực phấn đấu, thôi thúc sự nỗ lực, say mê, hết mình
của người học (d/c)
+ Mang lại nguồn sức mạnh để vượt qua những khó khăn,
hướng tới những điều tốt đẹp nhất
+ Học bằng khát vọng là con đường dẫn đến thành công
1,5
Trang 6- Phê phán những người không có khát vọng, mơ ước, không
có phương hướng trong học tập…
* Có những liên hệ và thông điệp phù hợp (đặc biệt trong bối
cảnh kì tuyển sinh vào lớp 10 THPT sắp đến):
+ Đặt mục tiêu học tập cho bản thân
+ Có phương pháp học tập hiệu quả và nỗ lực thực hiện để đạt được mục tiêu đề ra
Hình thức:
- Đoạn văn, khoảng 2/3 trang giấy thi
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục, mạch lạc
0,5