Cảm nhận bài thơ Tức cảnh Pác Bó VnDoc com Thư viện Đề thi Trắc nghiệm Tài liệu học tập miễn phí Trang chủ https //vndoc com/ | Email hỗ trợ hotro@vndoc com | Hotline 024 2242 6188 Cảm nhận về bài thơ[.]
Trang 1Cảm nhận về bài thơ Tức cảnh Pác Bó
của Hồ Chí Minh Dàn ý Cảm nhận bài thơ Tức cảnh Pác Bó mẫu 1
1 Mở bài
Giới thiệu tác giả Hồ Chí Minh và bài thơ Tức cảnh Pác Bó
Lưu ý: Học sinh tự lựa chọn cách viết mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộc vàonăng lực của bản thân mình
2 Thân bài
“Sáng ra bờ suối, tối vào hang”: hành động lặp đi lặp lại, thường xuyên liên tụchằng ngày của Bác như một vòng tuần hoàn tự nhiên Câu thơ cho ta thấy nơi ởgắn với hành động ra vào của Bác là chiếc hang Điều kiện sống vô cùng vất vả,khó khăn, gian khổ, vì sự nghiệp cách mạng của nước nhà mà Người phải ở tronghang với nhiều mối đe dọa nguy hiểm
“Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”: vị lãnh tụ của chúng ta không ăn sơn hào hải vi,hàng ngày Bác gắn bó với cháo, măng Đây là những món ăn giản dị, mộc mạc gắnliền với miền quê cách mạng Cuộc sống khó khăn, thiếu thốn nhưng Người vẫnluôn lạc quan, vui vẻ đón nhận
“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”: giữa núi rừng Pác Bó có một vị lãnh tụ ngồinghiên cứu con đường cứu nước bên bàn đá chông chênh Chúng ta thường biếtđến các cuộc họp Đảng, bàn luận chiến thuật ở nơi mặt trận hoặc ở trung tâm hộinghị, nghiêm trang, lộng lẫy Nhưng đối với Bác Hồ, việc nghiên cứu con đườngcứu nước của người được thực hiện ở nơi rừng núi, vách đá cho thấy sự khác biệtđáng trân trọng của vị lãnh tụ này
“Cuộc đời cách mạng thật là sang”: cả cuộc đời Bác gắn liền với cách mạng, vớicon đường cứu nước Dù cho điều kiện ngoại cảnh, điều kiện kháng chiến có vất vả,gian khổ, khó khăn thế nào thì lí tưởng, suy nghĩ cao đẹp của Người cũng khiếncho cuộc đời Bác trở nên cao đẹp và “sang” hơn bất cứ khi nào hết
Trang 2→ Bài thơ cho ta cách nhìn rõ nét hơn về cuộc đời, con người cũng như những khókhăn mà Bác phải trải qua để thêm yêu thương, ngưỡng mộ Bác và trân tọng nềnđộc lập, tự do mà ta đang được hưởng.
- Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm
+ Hồ Chí Minh là một danh nhân văn hóa, một chính trị gia, nhà tư tưởng lỗi lạccủa dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng là một cây bút lớn của nền văn học dân tộc.+ Bài thơ Tức cảnh Pác Bó là một trong những bài thơ nổi tiếng của Hồ Chí Minhthể hiện tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác trong cuộc sống cáchmạng gian khổ
- Nêu cảm nhận chung về bài thơ : Bài thơ đã làm sống lại hình ảnh Bác Hồ vớinhững phẩm chất cao quý
b) Thân bài
* Khái quát về bài thơ
- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ sáng tác vào tháng 2 - 1941, khi đó Bác Hồ đã trở vềtrực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam sau 30 năm bôn ba hoạt động ở nước ngoài.Người sống và làm việc tại hang Pác Bó (Cao Bằng) trong điều kiện sinh hoạt rấtkhó khăn, gian khổ nhưng Bác vẫn rất vui và lạc quan bởi Người đang sống, đanglãnh đạo cách mạng ngay trên quê hương, bởi Người tin thời cơ giải phóng dân tộcđang tới gần
- Giá trị nội dung: Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên và tinh thần lạc quan,phong thái ung dung của Bác dù trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn, thiếu thốn
Trang 3* Cảm nhận nội dung bài thơ Tức cảnh Pác Bó
Luận điểm 1: Cuộc sống cách mạng đầy gian khổ, khó khăn
- Cảnh sinh hoạt:
+ Nơi ở: trong hang, ngoài suối, nơi rừng rậm nhiều nguy hiểm
+ Thức ăn: “cháo bẹ”, “rau măng” - những thức ăn trong rừng, chỉ là những cây cốimọc dại hái vào nấu tạm thành bữa ăn
- Cảnh làm việc:
+ Bàn làm việc: chỉ là những phiến đá to trong hang
+ Điều kiện làm việc: đơn sơ, giản dị
→ Cuộc sống khó khăn, thiếu thốn vô cùng và đầy rẫy những nguy hiểm rình rập.Luận điểm 2: Tình yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên của Bác
- Nơi ở: trong hang
- Nơi làm việc: suối
- Thời gian: sáng - tối
- Hoạt động: ra - vào
→ Lối sống đều đặn, quy củ của Bác luôn hòa hợp với thiên nhiên, với cuộc sốngnúi rừng Cuộc sống dù thiếu thốn về vật chất nhưng được sống giữa thiên nhiênnúi rừng Pác Bó mới chính là điều Bác cần
Luận điểm 3: Phong thái ung dung, tự tại, tinh thần lạc quan của Bác
- “Sáng ra bờ suối, tối vào hang”: cuộc sống nhẹ nhàng, đơn giản, đều đặn ngàynào cũng như ngày nào
- “Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”: Cuộc sống thiếu thốn nhưng Bác luôn giữ tinhthần lạc quan, giọng điệu hóm hỉnh, coi những khó khăn ấy như “phù phiếm”
Trang 4- “Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”: Tư thế, tác phong làm việc vô cùng thoảimái, không căng thẳng, gò bó, áp lực dù đó là công việc cách mạng quan trọng vàkhó khăn.
- “Cuộc đời cách mạng thật là sang”: Câu thơ vừa là lời khẳng định hùng hồn, vừa
là lời nói đầy giản dị, hóm hỉnh “Sang” ở đây không phải là sống trong vàng bạc,nhung lụa, sống trên vạn người, mà cái “sang” này chính là sang trong tâm hồn,sang trong phong thái của người chiến sĩ cách mạng
- Chữ “sang” tưởng như trái ngược lại hoàn toàn với hoàn cảnh khắc nghiệt, thiếuthốn ở 3 câu thơ đầu nhưng với một con người như Bác, thì đó lại là lời kết luậncho tất cả, bởi sống giữa thiên nhiên núi rừng Pác Bó, sống dưới bầu trời của dântộc chính là điều “sang” nhất trong cuộc đời cách mạng của Bác
* Đặc sắc nghệ thuật
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt ngắn gọn, súc tích, bình dị
- Ý thơ tự nhiên, phóng khoáng
- Giọng điệu hóm hỉnh, vui đùa
- Ngôn ngữ giản dị, gần gũi như lời tâm tình, lời ăn tiếng nói hàng ngày
- Lựa chọn trật tự từ, sử dụng từ ngữ tinh tế
- Các biện pháp nghệ thuật: đối, nhịp thơ 4/3…
c) Kết bài
- Nêu cảm nhận của em về bài thơ
Cảm nhận bài thơ Tức cảnh Pác Bó mẫu 1
Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam ta màNgười còn là một nhà thơ, nhà văn hóa lớn để lại cho đời nhiều tác phẩm nổi tiếng.Một trong số đó phải kể đến bài thơ Tức cảnh Pác Bó nói về cuộc sống của ngườitrong những năm tháng kháng chiến ở chiến trường Việt Bắc
Trang 5Mở đầu bài thơ là cảnh sinh hoạt hằng ngày của Bác:
Sáng ra bờ suối, tối vào hang
Sáng ra - tối vào là những hành động lặp đi lặp lại, thường xuyên liên tục hằngngày của Bác như một vòng tuần hoàn tự nhiên Câu thơ cho ta thấy nơi ở gắn vớihành động ra vào của Bác - vị lãnh tụ của cả một đất nước, một dân tộc chỉ là chiếchang Điều kiện sống vô cùng vất vả, khó khăn, gian khổ, tuy nhiên vì sự nghiệpcách mạng của nước nhà mà Người chấp nhận và vô cùng lạc quan với cuộc sốngtúng thiếu của mình
Không chỉ là nơi ở mà đồ ăn thức uống của Người cũng vô cùng đạm bạc:
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Vị lãnh tụ của chúng ta không ăn sơn hào hải vi, hàng ngày Bác gắn bó với cháo,măng Đây là những món ăn giản dị, mộc mạc gắn liền với miền quê cách mạng.Cuộc sống khó khăn, thiếu thốn là thế nhưng Người vẫn luôn lạc quan, vui vẻ đónnhận với tâm thế thoải mái, sẵn sàng Có thể thấy, Bác không chỉ là một vị lãnh tụvới tài thao lược hơn người mà còn là người cha già có cốt cách giản dị, lạc quankhiến chúng ta phải ngưỡng mộ
Điều kiện làm việc của Bác cũng gây ấn tượng sâu sắc đối với người đọc:
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Giữa núi rừng Pác Bó có một vị lãnh tụ ngồi nghiên cứu con đường cứu nước bênbàn đá chông chênh Chúng ta thường biết đến các cuộc họp Đảng, bàn luận chiếnthuật ở nơi mặt trận hoặc ở trung tâm hội nghị, nghiêm trang, lộng lẫy Nhưng đốivới Bác Hồ, việc nghiên cứu con đường cứu nước của người được thực hiện ở nơirừng núi, vách đá nơi đá là bàn, đất là ghế Câu thơ đã cho thấy sự khác biệt đángtrân trọng của vị lãnh tụ này so với các vị lãnh tụ chúng ta thường thấy
Tuy nhiên, trong hoàn cảnh đấu tranh gian khổ đó, Bác vẫn vô cùng lạc quan, yêuđời, yêu cách mạng:
Cuộc đời cách mạng thật là sang
Cả cuộc đời Bác gắn liền với cách mạng, với con đường cứu nước Dù cho điềukiện ngoại cảnh, điều kiện kháng chiến có vất vả, gian khổ, khó khăn thế nào thì lí
Trang 6tưởng, suy nghĩ cao đẹp của Người cũng khiến cho cuộc đời Bác trở nên cao đẹp
và “sang” hơn bất cứ khi nào hết Bài thơ cho ta cách nhìn rõ nét hơn về cuộc đời,con người cũng như những khó khăn mà Bác phải trải qua để thêm yêu thương,ngưỡng mộ Bác và trân trọng nền độc lập, tự do mà ta đang được hưởng
Chúng ta đang sống ở nhiều năm thang sau này, khi đất nước đã giành được đọclập, có được một cuộc sống tốt đẹp đáng mơ ước Tuy nhiên, những gian khó màBác phải chịu để mang đến tự do cho ta, chúng ta mãi khắc ghi trong tim Bài thơnói riêng và nhiều tác phẩm khác nói chung đã giúp chúng ta thêm biết ơn Bác Hồ,đồng thời trân trọng cuộc sống mà mình đang có
Cảm nhận bài thơ Tức cảnh Pác Bó mẫu 2
Sau 30 năm bôn ba khắp năm châu bốn bể hoạt động cứu nước, tháng 2 - 1941,Nguyễn Ái Quốc đã bí mật về nước để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam.Người sống trong hang Pác Bó, điều kiện sinh hoạt vật chật rất gian khổ, nhưng tất
cả thiếu thốn đó đối với Bác không phải là gian khổ mà đều trở thành sang trọng,
mà còn thật là sang Bởi niềm vui vô hạn của người chiến sĩ yêu nước vĩ đại HồChí Minh là được sống cuộc đời cách mạng cứu dân, cứu nước Bài thơ Tức cảnhPác Bó đã ra đời trong hoàn cảnh đó
Bài thơ bốn câu, theo thể thất ngôn tứ tuyệt thật tự nhiên, bình dị, giọng điệu thoảimái pha chút vui đùa hóm hỉnh Tất cả cho ta thấy một cảm giác vui thích sảngkhoái Ý nghĩa tư tưởng của bài thơ cũng toát lên từ đó Đi tìm hiểu bài thơ chính
là đi tìm hiểu niềm vui của nhân vật trữ tình
Mở đầu bài thơ là câu thơ có giọng điệu rất tự nhiên, rất ung dung và thoải mái,hòa điệu với cuộc sống của núi rừng:
Sáng ra bờ suối tối vào hang
Câu thơ là sự khái quát của một nhịp sống đã trở thành nếp rất chủ động Cách ngắtnhịp 4/3 đã tạo thành thế đôi sóng đôi rất nhịp nhàng: sáng ra - tối vào Nếp sống ởđây chủ động mà đàng hoàng Đàng hoàng vì ban ngày Bác làm việc đời thường
Trang 7Tối mới trở về hang để ngủ Với Bác, còn gì thú vị hơn khi ngày ngày được làmviệc bên bờ suối, làm bạn với thiên nhiên, tối trở về nhà (nhà vẫn là hang núi) đểnghỉ ngơi và lắng nghe tiếng suối chảy Thật thú vị, thoải mái khi con người đượcsống giao hòa với thiên nhiên Phải chăng quy luật vận động ấy là Bác đã vượt lênđược hoàn cảnh Đó chẳng phải là tinh thần lạc quan hay sao?
Chính sự cân đối ở câu thơ thứ nhất đã làm nền cho các câu thơ sau xuất hiện
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Nhịp 4/3 là nhịp thông thường ở thơ tứ tuyệt, nhưng ở câu này, nhịp 4 được chuyểnthành nhịp 2/2 tạo thành một sự đều đặn cùng với hai thanh trắc liền nhau ở nhịp 3(vẫn, sẵn) càng khẳng định thêm điều đó Câu thơ toát nên một sự yên tâm về cuộcsống vật chật của Bác Thơ xưa thường biểu lộ thú vui vì cảnh nghèo như NguyễnTrãi đã từng viết: Nước là cơm rau hay tri tức Điều khác biệt của Bác, với các nhàthơ xưa như Nguyễn Trãi là ở chỗ: Nguyễn Trãi sống ở chốn núi rừng vui với thiênnhiên (ở Côn Sơn) để quên đi nỗi đau không được giúp nước, giúp đời Còn Bác
Hồ sống ở chốn núi rừng, bằng lòng với cuộc sống đạm bạc nơi đầu nguồn để đemánh sáng cứu dân cứu nước Vì thế câu thơ thứ ba của bài thơ là một sự chuyểnbiến đột ngột:
Bàn đá chông chềnh dịch sử Đảng
Hai câu nói về chuyện ăn, chuyện ở thong dong bao nhiêu, thoải mái bao nhiêu thìcâu nói về chuyện làm việc vất vả bấy nhiêu Không có bàn, người chiến sĩ cáchmạng phải dùng dạ làm bàn, lại là bàn đá chông chênh Rõ ràng là với từ chôngchênh, Bác đã lột tả được điều kiện làm việc rất khó khăn Công việc lại càng khókhăn hơn, đòi hỏi người chiến sĩ cách mạng phải cố gắng hết sức, không ngừngkhông nghỉ Ba tiếng cuối cùng sử dụng toàn thanh trắc để thể hiện sự vất vả,nhưng khỏe khoắn, kiên quyết Như vậy đối với Bác lúc này, việc cách mạng làcần thiết nhất, phải vượt lên tất cả mọi khó khăn Kết thúc bài thơ là một nhận xét,một kết thúc rất tự nhiên, bất ngờ và vô cùng thú vị:
Trang 8Cuộc đời cách mạng thật là sang
Ba câu đầu của bài thơ nói về việc ở, việc ăn và việc làm Câu thứ tư là một lờiđánh giá làm người đọc bất ngờ Và bằng phép loại suy, ta có thể khẳng định việc
ăn, việc ở không phải là sang, chỉ có việc làm dịch sử Đảng là sáng nhất vì nó đemánh sáng của chu nghĩa Mác – Lê Nin để phát động đấu tranh giải phóng dân tộc,đem lại cơm no, áo ấm và hạnh phúc cho toàn dân Ở đây ta bắt gặp câu thơ cókhẩu khí, nói cho vui, phần nào khoa trương (thường gặp trong hàng loạt những bàithơ xưa nói cho vui cảnh nghèo đã trở thành truyền thống) trong văn học phươngĐông:
Ao sâu nước cả khôn chài cá, Vườn rộng rào thưa khó đuổi gà…
(Bác đến chơi nhà - Nguyễn Khuyến)Đúng là nói cho vui! Thật đấy mà lại đùa đấy! Nghèo nhưng mà lại chẳng nghèo!Giọng điệu thơ rất tự nhiên, dí dỏm thể hiện niềm vui của Nguyễn Khuyến khi cóbạn đến nhà chơi
Ta thấy ở đây niềm vui thích của Bác Hồ là rất thật, không chút gượng gạo, lên gân
vì thế nên giọng thơ sảng khoái, ngân vang: Thật là sang Rõ ràng trong cái sangcủa Bác, của người cách mạng không phải là điều kiện ăn ở, sinh hoạt mà chính làtri thức cách mạng để giải phóng đất nước, đem lại sự giàu sang, hạnh phúc cho cảdân tộc Ý nghĩa của bài thơ thật lớn lao
Tức cảnh Pác Bó là một bài thơ Đường rất đúng niêm luật có lẽ bởi ý thứ hai của
nó là nói chơi, còn ý đầu tiên vẫn là nói thật Tính nghiêm túc của bài thơ phảichăng là sự phản ánh nghiêm túc những đòi hỏi có thật của cuộc đời đối với conngười cách mạng Nhưng một khi đã đáp ứng được nó, trụ vững trước nó thì ai cóthể cấm được cái quyền nói trêu của người đã biết tự rèn luyện mình mà vượt lêntất cả Bài thơ đã vượt qua hành trình hơn 60 năm nhưng đến nay vẫn giữ nguyênđược giá trị
Trang 9Cảm nhận bài thơ Tức cảnh Pác Bó mẫu 3
Cuộc đời chủ tịch Hồ Chí Minh trải qua biết bao bôn ba sóng gió Nhiều năm hoạtđộng ở nước ngoài, trải qua nhiều khó khăn, thậm chí nguy hiểm đến cả tính mạng,cho đến tận năm 1941 Bác mới trở về Việt Nam tiếp tục hoạt động cách mạng.Cuộc sống ở Pác Bó, Cao Bằng lúc bấy giờ còn hết sức thiếu thốn, nhưng đã đượccon mắt luôn lạc quan, ung dung của Bác ghi lại hết sức hóm hỉnh trong bài thơTức cảnh Pác Bó
Sáng ra bờ suối tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sang Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang
Bài thơ không chỉ cho thấy quá trình hoạt động cách mạng của Bác mà còn phảnánh cuộc sống trong những thời gian đầu trở về nước hết sức khó khăn, gian khổ
Mở đầu bài thơ là bối cảnh nơi Bác ở:
Sáng ra bờ suối tối vào hang
Cấu trúc câu sáng ra, tối vào cho thấy nhịp điệu sinh hoạt hết sức đều đặn của Bác.Nhưng sau đó còn hé lộ cuộc sống thiếu thốn, phải sống nơi rừng sâu, nơi hang,nơi suối Mặc dù hoàn cảnh sống khó khăn là vậy, nhưng người chiến sĩ cách mạngvẫn rất ung dung, làm chủ cuộc sống của mình, ngày cơm vẫn ba bữa: “Cháo bẹrau măng vẫn sẵn sàng” Ba chữ vẫn sẵn sàng đem đến những cách hiểu khác nhau
Có thể hiểu là cháo bẹ rau măng, những thức ăn rừng núi luôn sẵn sàng, phục vụcho cuộc sống con người Nhưng đằng sau đó là nụ cười, là tinh thần lạc quan củangười chiến sĩ cách mạng trong hoàn cảnh sống gian khổ Điều này không chỉ đượcthể hiện riêng trong tác phẩm này, mà ở một bài thơ khác, Ngươi cũng nhắc lại ýthơ tương tự:
Khách đến thì mời ngô nếp nướng
Trang 10Săn về thường chén thịt rừng quay Non xanh nước biếc tha hồ dạo Rượu ngọt, chè tươi mặc sức say
(Cảnh rừng Việt Bắc)
Đó chính là tâm hồn của người chiến sĩ hóm hỉnh, yêu đời Vượt lên trên hoàncảnh đến sống cuộc đời an nhiên, phục vụ cống hiến cho đất nước Đồng thời bachữ vẫn sẵn sàng cũng có thể hiểu tuy hoàn cảnh sống, chiến đấu có nhiều khókhăn, gian khổ nhưng tinh thần cách mạng không hề thuyên giảm, vẫn luôn sẵnsàng chiến đấu dù trong bất kì hoàn cảnh nào
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang
Không lánh đời, nhận lấy cái an nhàn vào mình, Bác sẵn sàng xông pha vào nhữngnơi nguy hiểm, sẵn sàng lao mình vào cuộc sống khó khăn để tìm ra con đườngcứu nước cho dân tộc Bởi vậy, hoàn cảnh sống thiếu thốn, khó khăn kia đâu cónghĩa lí gì, Bác vẫn hàng ngày dịch sử Đảng phục vụ cho cuộc chiến đấu chungcủa dân tộc Bàn đá chông chênh vừa gợi lên cái thế chênh vênh, khó khăn chồngchất nhưng đồng thời cũng bộc lộ khí phách kiên cường của Người Câu thơ cuốicùng có thể coi là điểm sáng của toàn bài: sang ở đây là sang trọng, cao sang Chothấy Bác vượt lên trên hoàn cảnh sống khó khăn, khắc nghiệt để sống một cuộc đờithật sang Qua đó cho thấy tinh thần ung dung, lạc quan, tin tưởng vào tương lai tốtđẹp của cuộc cách mạng dân tộc
Tức cảnh Pác Bó sử dụng lớp ngôn ngữ hết sức dung dị, gần gũi, thân thuộc nhưlời ăn tiếng nói hàng ngày, nhưng qua những vần thơ đó cũng đả đủ để bộc lộ vẻđẹp nhân cách của Người Bác - một con người giản dị, mộc mạc nhưng lại có một
ý chí sắt đá, kiên cường, lí tưởng sống cao đẹp cả đời cống hiến cho nhân dân, đấtnước
Trang 11Cảm nhận bài thơ Tức cảnh Pác Bó mẫu 4
Hồ Chí Minh là vị cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam Sau ba mươi năm bôn
ba hoạt động cách mạng ở nước ngoài, Người đã trở về nước để trực tiếp lãnh đạocuộc cách mạng giải phóng dân tộc Hoài bão cứu nước đã làm cho Người luônnghĩ về đất nước: “Đêm mơ ước thấy hình của nước” (Chế Lan Viên) Đất nướcViệt Nam luôn in đậm trong trái tim người Tình yêu đất nước nồng nàn đã làmBác quên đi sự gian khổ tột cùng trong bước đường hoạt động cứu nước, cứu dân.Bài thơ Tức cảnh Pác Bó đã cho thấy cuộc sống đầy gian khổ của Bác trong thời kì
ở hang Pác Bó nhưng cũng thể hiện tâm trạng thoải mái, lạc quan của Người khiđược sống giữa thiên nhiên Tuy thiếu thốn về vật chất nhưng Bác vẫn tràn đầytình yêu thiên nhiên và lòng lạc quan tin tưởng Bác tự hào về cuộc sống đầy ýnghĩa của người cách mạng
Mở đầu bài thơ là phong cảnh núi rừng, là nơi hoạt động của người cộng sản:
Sáng ra bờ suối, tối vào hang.
Câu thơ có hai vế sóng đôi đã làm toát lên một cuộc sống nhịp nhàng, nề nếp củacon người: Sáng ra, tối vào Nơi vào lại là hang trong núi, một nơi ở sao mà chậtchội lạ lùng Cuộc sống trong hang đá khó khăn, gian khổ biết nhường nào, thếnhưng ta luôn bắt gặp một tâm hồn khoáng đạt, đa cảm Bác Hồ sống thật ungdung nơi núi rừng đầy gian khổ ấy Sự ung dung của Bác đã thể hiện rõ trong cuộcsống vật chất đạm bạc, thiếu thốn:
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.
Bác đã thích nghi với cuộc sống thiếu thốn một cách tự nhiên, Bác không mảy maycảm thấy mình vất vả mà ngược lại Bác cảm thấy rất vui Có lẽ vui nhất vì sau baonhiêu năm xa đất nước nay được trở về sống với đất nước thân yêu Bác tin rằng,thời cơ giành độc lập hoàn toàn đang tới