Sử dụng phần mềm yenka trong dạy học thí nghiệm ảo bài tốc độ phản ứng và bài halogen lớp 10 chuẩn bị cho sách giáo khoa hóa học mới chương trình gdpt 2018

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc Kính gửi: ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Trường Tôi ghi tên dưới đây: Số TT Họ và tên Ngày, tháng, năm sinh Nơi công tác Chức danh Trình độ chuyên môn Tỷ lệ (%) đóng góp 1 Giáo viên Thạc sỹ Hóa Học 100% Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Sử dụng phần mềm Yenka trong dạy học thí nghiệm ảo bài Tốc độ phản ứng và bài Halogen lớp 10 chuẩn bị cho sách giáo khoa hóa học mới chương trình GDPT 2018 Với những thông tin về sáng kiến cụ thể như sau: 1.Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: 2.Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Hóa học. 3.Ngày sáng kiến được áp dụng: Sáng kiến này được áp dụng từ tháng 22022 tại trường 4.Mô tả bản chất sáng kiến: 4.1.Đối tượng đề nghị công nhận là sáng kiến: Giải pháp tác nghiệp 4.2.Tính mới của sáng kiến Năm học 20222023 là năm học đầu tiên ngành giáo dục trong cả nước đều sử dụng bộ sách giáo khoa hóa học mới và có chuyên đề học tập “Thực hành hóa học và công nghệ thông tin” với yêu cầu học sinh phải sử dụng được phần mềm thí nghiệm hóa học ảo, thực hiện được hóa học ảo, phân tích và lí giải được kết quả thí nghiệm ảo. Việc giảng dạy thí nghiệm ảo trong các trường trung học phổ thông hiện nay là khá mới mẻ và có thể gây ra khó khăn nhất định cho cả giáo viên và học sinh. Và hiện nay, trong các trường phổ thông trung học việc tiến hành thí nghiệm là do giáo viên làm và biểu diễn trực quan. Học sinh ít khi được tự tay tiến hành một thí nghiệm. Đặc biệt có một số trường hợp tiến hành thí nghiệm minh họa bài học không có, học sinh phải tự tưởng tượng thí nghiệm. Do đó việc nắm vững và sử dụng kiến thức hóa học của học sinh gặp nhiều khó khăn. Hóa học là môn khoa học gắn liền với thực nghiệm với nhiều phản ứng thú vị nhưng cũng không kém phần nguy hiểm. Với điều kiện hiện nay tại các THPT thì việc chuẩn bị thí nghiệm trực quan hay tiến hành cho học sinh làm thí nghiệm còn gặp rất nhiều khó khăn. Thời gian học sinh tự thực hành và xem giáo viên làm là không nhiều. Vì vậy một phòng thí nghiệm ảo là cần thiết cho các giáo viên trong việc giảng dạy và các em học sinh làm thí thí nghiệm để nắm vững kiến thức đã học. Do đó trong sáng kiến này tôi xin giới thiệu phần mềm thí nghiệm ảo Yenka, một phần mềm đã được đưa vào chương trình giảng giạy trong sách giáo khoa chuyên đề hóa học chương trình GDPT 2018 . Tuy nhiên hiện nay chưa có sáng kiến nào đề cập đến vấn đề sử dụng phần mềm này tại tỉnh Bình Phước cũng như ở Việt Nam Vì vậy tôi quyết định xây dựng và viết nên chuyên đề nhỏ trong sáng kiến “Sử dụng phần mềm Yenka trong dạy học thí nghiệm ảo bài Tốc độ phản ứng và bài Halogen lớp 10 chuẩn bị cho sách giáo khoa hóa học mới chương trình GDPT 2018” với mong muốn góp một phần nhỏ hiệu quả trong giảng dạy chuyên đề 3 “Thực hành hóa học và Công nghệ thông tin” tại trường cũng như trong toàn tỉnh .

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Kính gửi:

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

- Trường Tôi ghi tên dưới đây:

Số

TT

Họ và tên Ngày,

tháng, năm sinh

Nơi công tác Chức

danh

Trình độ chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp

Với những thông tin về sáng kiến cụ thể như sau:

1 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Hóa học.

3 Ngày sáng kiến được áp dụng: Sáng kiến này được áp dụng từ tháng 2/2022 tại

trường

4 Mô tả bản chất sáng kiến:

4.1 Đối tượng đề nghị công nhận là sáng kiến: Giải pháp tác nghiệp

4.2 Tính mới của sáng kiến

Năm học 2022-2023 là năm học đầu tiên ngành giáo dục trong cả nước đều sử dụng bộ sách giáo khoa hóa học mới và có chuyên đề học tập “Thực hành hóa học và

công nghệ thông tin” với yêu cầu học sinh phải sử dụng được phần mềm thí nghiệm hóahọc ảo, thực hiện được hóa học ảo, phân tích và lí giải được kết quả thí nghiệm ảo Việcgiảng dạy thí nghiệm ảo trong các trường trung học phổ thông hiện nay là khá mới mẻ

và có thể gây ra khó khăn nhất định cho cả giáo viên và học sinh

Và hiện nay, trong các trường phổ thông trung học việc tiến hành thí nghiệm là dogiáo viên làm và biểu diễn trực quan Học sinh ít khi được tự tay tiến hành một thínghiệm Đặc biệt có một số trường hợp tiến hành thí nghiệm minh họa bài học không

có, học sinh phải tự tưởng tượng thí nghiệm Do đó việc nắm vững và sử dụng kiếnthức hóa học của học sinh gặp nhiều khó khăn

Hóa học là môn khoa học gắn liền với thực nghiệm với nhiều phản ứng thú vị nhưngcũng không kém phần nguy hiểm Với điều kiện hiện nay tại các THPT thì việc chuẩn

bị thí nghiệm trực quan hay tiến hành cho học sinh làm thí nghiệm còn gặp rất nhiềukhó khăn Thời gian học sinh tự thực hành và xem giáo viên làm là không nhiều

Vì vậy một phòng thí nghiệm ảo là cần thiết cho các giáo viên trong việc giảng dạy

và các em học sinh làm thí thí nghiệm để nắm vững kiến thức đã học

Do đó trong sáng kiến này tôi xin giới thiệu phần mềm thí nghiệm ảo Yenka, một

phần mềm đã được đưa vào chương trình giảng giạy trong sách giáo khoa chuyên đềhóa học chương trình GDPT 2018 Tuy nhiên hiện nay chưa có sáng kiến nào đề cậpđến vấn đề sử dụng phần mềm này tại tỉnh Bình Phước cũng như ở Việt Nam

Vì vậy tôi quyết định xây dựng và viết nên chuyên đề nhỏ trong sáng kiến “Sử dụng phần mềm Yenka trong dạy học thí nghiệm ảo bài Tốc độ phản ứng và bài Halogen lớp 10 chuẩn bị cho sách giáo khoa hóa học mới chương trình GDPT 2018”

với mong muốn góp một phần nhỏ hiệu quả trong giảng dạy chuyên đề 3 “Thực hànhhóa học và Công nghệ thông tin” tại trường cũng như trong toàn tỉnh

4.3 Mô tả các bước thực hiện sáng kiến

4.3.1 Mục đích, nhiệm vụ của sáng kiến

Mục đích của sáng kiến này là trình bày được chi tiết cách cài đặt, các thànhphần, giao diện, các bước thực hiện được một thí nghiệm ảo trong phần mềm yenka

Nhiệm vụ của sáng kiến tìm hiểu kỹ các chức năng, các hóa chất có trong mỗiphần, mỗi chuyên đề thí nghiệm của phần mềm yenka, thực hiện được các thí nghiệm

ảo trong các bài học chương halogen và chương tốc độ phản ứng hóa học lớp 10chương trình hiện hành; tiến hành giảng dạy tại các lớp; soạn giảng được một giáo ángiảng dạy chuyên đề 3 trong sách chuyên đề hóa học chương trình GDPT 2018 từ đómong muốn hỗ trợ được phần nào cho các anh chị đồng nghiệp khi tiến hành giảng dạycác chuyên đề hóa học trong sách chuyên đề hóa học 10 chương trình GDPT 2018 đượctriển khai trong học kỳ II năm học 2022-2023.

4.3.2 Nội dung của sáng

xuất hiện cửa sổ, ta chọn Next

Bước 2: Chọn Close để kết thúc cài đặt

-Giao diện Yenka

- Sử dụng home Licence

-Sử dụng I’m at home

4.3.2.2 Giới thiệu về giao diện làm việc

Sau khi cài đặt xong và kích hoạt chương trình thì xuất hiện giao diện sau: Chọn Science- Inorganic Chemistry- OK

Giao diện chính của Yenka:

Trong đó hay sử dụng:

- New:Sử dụng hóa chất thiết bị và dụng cụ để tự thiết kế thí nghiệm.

- Open online: Kho bài thí nghiệm hóa học trực tuyến

- Open-Local: Mở một thí nghiệm đã được chuẩn bị sẵn từ Yenka có hướng dẫn

4.3.2.3 Giới thiệu thanh menu và công cụ trong giao diện New

Chúng ta có thể tự tạo ra các thí nghiệm của riêng mình phục vụ cho từng phần học nơichứa dụng cụ và hóa chất thí nghiệm- Đây là phần giáo viên sử dụng thường xuyên nhất

và có thể giao bài tập cho học sinh hoàn thành các yêu cầu giáo viên đề ra

Hóa chấtDụng cụDụng cụ bằng thủy tinhChất chỉ thị

Các cách biểu diễn số liệu

4.3.2.3.1 Chemicals : Các hóa chất

Muối khác

-Một số chất khác và chất khí

4.3.2.3.2 Equipment Dụng cụ, thiết bị trong phòng thí nghiệm

4.3.2.3 4 Indicator: Chất chỉ thị màu

4.3.2.3.5 Presentation : Trình diễn

4.3.2.4 Giao diện trong open-local

+ Trong phần này giáo viên có thể sử dụng để giảng dạy ngay các thí nghiệm và có thể chỉnh sửa từ tiếng anh sang tiếng Việt Bao gồm các mục như sau:

Getting start: Gồm các thí nghiệm đơn giản mô phỏng hướng dẫn sử dụng phần

mềm

Classifying Material: Cấu trúc phân tử chất và sự biến đổi cấu trúc đó khi phân tử bị

chuyển đổi thành các trạng thái khác nhau

*Equation and Amount : phương trình hóa học và lượng chất

*Reaction rate: Nêu thí nghiệm chứng minh ảnh hưởng của các yếu tố tốc độ phản ứng

*Energy : Giới thiệu các thí nghiệm minh họa về nhiệt phản ứng và các yếu tố ảnh

hưởng đến nhiệt của phản ứng.( Năng lượng phản ứng)

*Water and solution : giới thiệu các phản ứng trong dung dịch

*Acid, base and salt: giới thiệu các thí nghiệm minh họa về axit, bazơ và muối.

*The periodic table: Các nhóm trong bảng hệ thống tuần hoàn

*Rocks and Metals: Đá và Kim loại

*Identifying Subtances: Các phương pháp nhận biết chất

4.3.2.5 Giao diện trong open-online

Open-Online: Các trợ giúp trực tuyến

Trong phần chemistry là các thí nghiệm trực tuyến chúng ta có thể tham khảo và thực hiện

4.3.2.6 Lấy dụng cụ thí nghiệm

Nhấp vào mục Glassware dể chọn các dụng cụ thủy tinh hay Equipment để chọn các

dụng cụ khác rồi kéo vào vùng làm thí nghiệm

- Trên các dụng cụ thủy tinh có các thanh công cụ sau:

Xoayđối tượng

Xem chi tiết phản ứng, tên hóa chất trong cốc

Xem sự sắp xếp, chuyển động các phân tử, nguyên

Đổ hóa chấtChèn chữ

+ Khi nhấp vào thầy cô sẽ xem được tên hóa chất hoặc chi tiết về quá trình phản ứng

Nếu thầy cô muốn xem công thức hóa học, phương trình hóa học, thầy cô rê chuột vào ô

Lúc đó xuất hiện hộp thoại:

Nhấp vào dấu mũi tên và chọn symbol để xem công thức hóa học hoặc ionic để xem ion, hoặc word để xem tên hóa chất

Nếu thầy cô nhấp vào thầy cô sẽ thấy được các chi tiết khác tương ứng

 Ví dụ:

Thao tác Minh họa

Xem tên hóa chất

Xem công thức hóa

- Trong quá trình phản ứng, thầy cô làm tương tự để xem các phản ứng xảy ra

+ Khi nhấp vào thầy cô sẽ xem được sự sắp xếp giữa các nguyên tử, ion, diễn biến phản ứng

Xem diễn biến

phản ứng

+ Nhấp vào hóa chất trong dụng cụ sẽ mất

4.3.2.7 Lấy hoá chất

- Nhấp vào mục Chemicals, chọn hóa chất rồi kéo vào vùng làm thí nghiệm

- Rót hóa chất vào dụng cụ thủy tinh: kéo lọ hóa chất đến dụng cụ thủy tinh, hóa chất từtrong lọ sẽ tự vào dụng cụ thủy tinh



- Thay đổi khối lượng, nồng độ, thể tích, đơn vị của hóa chất: nhấp vào các con số để thay đổi



4.3.2.8 Vẽ đồ thị( phần quan trong trong bài tốc độ phản ứng; hiệu ứng nhiệt)

1 Nhấp chọn Presentation  chọn

graph  kéo vào vùng làm việc

Khi đưa con trỏ vào đồ thi sẽ xuất hiện

thanh công cụ sau:

Kéo đồ thị sang trái

khi đường định hướng chuyển thành nét

liền thì thả ra, lúc đó đường định hướng

đổi sang màu đỏ và nét đứt

4 Thiết lập trục y (trục đứng):

Nhấp chọn vào từ gạch dưới Property…,xuất hiện danh sách các lựa chọn, chọnđơn vị cần theo dõi sự biến thiên

+ Loacal part property: thể hiện mối liên

hệ giữa đại lượng trục x với trục y trong thí nghiệm (cùng một cốc thí nghiệm)

Nhấp chọn vào từ gạch dướiPropertiy…, xuất hiện danh sách các lựa chọn, chọn đơn vị cần theo dõi sự biến thiên

+ Specific part property: thể hiện mốiliên hệ giữa đại lượng trục x với trục ytrong thí nghiệm (khác cốc thí nghiệm).Trục x nối với một dụng cụ, trục y nốivới dụng cụ còn lại

Nhấp chọn vào từ gạch dướiPropertiy…, xuất hiện danh sách các lựa

chọn, chọn đơn vị cần theo dõi sự biến

7 Thay đổi khoảng chia trên trục:

- Mở Property của graph:

+ Đưa trỏ chuột vào đồ thị,

xuất hiện thanh công cụ:

+ Đưa trỏ chuột đến thanh công cụ, khi

xuất hiện mũi tên 4 chiều nhấp vào ,

cửa số bên trái xuất hiện property

- Chọn vào thẻ Y – axis (trục Y), hoặc X

– axis (trục X), thay đổi các chi tiết

trong đó

Phạm vi đo Tối thiểu Tối đa Đơn vị Đường kẻ

Tắt/mở đường kẻ chính Tắt/mở đường kẻ phụ

8 Tiến hành thí nghiệm, quan sát đồ thị

- Các chức năng khác của Property Graph:

Chức năng

Thẻ trace

Thêm Trace Tắt/Mở hiện thị đường nối đồ thị với dụng cụ Thay đổi màu của đường đồ thị Thay đổi kiểu đường đồ thị Thay đổi độ dày, mỏng đường đồ thị Thay đổi độ lớn, nhỏ điểm trên đồ thị

Visual settings

Thay đổi màu đường kẻ chính Thay đổi màu đường kẻ phụ Thay đổi màu trục X

Thay đổi màu trục Y

4 Nối các property với các

Yenka là phần mềm mô phỏng các thí nghiệm Hóa học rất hữu ích trên máy tính,

nơi thầy cô có thể thực hiện hầu hết các thí nghiệm hóa học an toàn và dễ dàng Sau đâytôi xin giới thiệu một số ứng dụng của phần mềm để mô tả những thí nghiệm hóa họctrong chương trình hóa học phổ thông

+ Lấy 2 ống nghiệm, 2 ống xilanh đo khí, 2 nút cao su

+ Lấy H2O2; MnO2; H2O

Bước 2: Cho hidropeoxit vào cả hai ống nghiệm.

Bước 3: Cho MnO2 (chất xúc tác) vào 1 ống nghiệm

Hình 2 Sau phản ứng

Kết quả cho thấy ở ống có xúc tác phản ứng xảy ra nhanh hơn ống không có xúc tác Điều này hoàn toàn phù hợp với lý thuyết của bài học

4.3.2.9.2 Ảnh hưởng của nồng độ đến tốc độ của phản ứng

Cách tiến hành:

Bước 1: Lấy dụng cụ và hóa chất

+ Lấy 2 ống nghiệm+ Lấy 2 ống pittong dạng ống tiêm đo khí+ Lấy 2 nút 1 vòi

+ CaCO3 (0,6 gam) và Dung dịch HCl 0.5M và HCl 1M

Bước 2: Vào Presentation chọn Grap kéo ra màn hình Sau đó nhấp chuột phải vào đồ thị chọn properties nhìn sang bên trái màn hình phần properties \traces\ traces 2 Sau

đó nhấp Show traces.

Bước 3 : Nối liền đồ thị với ống đo thể tích ( bằng cách nhấp chuột vào hình dấu thập

tròn kéo đến ống pittong) Nhấp chuột chọn Volume ( Phía bên trái đồ thị)

Bước 4: Cho vào mỗi ống nghiệm 100 ml dung dịch HCl 0.5M và HCl 1M, tiếp tục

cho 6 gam CaCO3 vào 2 ống nghiệm trên và nhấn nút Pause (tạm dừng).

Bước 5: Lấy 2 nút cao su vào 2 ống nghiệm và nối chúng với 2 pittong đo khí Và nhấp nút play và quan sát thí nghiệm( hình dưới biểu thị kết quả của phản ứng).

Kết quả chúng ta quan sát thấy ở thí nghiệm với HCl 1M phản ứng tiến hành nhanhhơn Điều này hoàn toàn phù hợp với lý thuyết khi nồng độ các chất tham gia phản ứngtăng thì tốc độ phản ứng sẽ tăng

4.3.2.9.3 Ảnh hưởng của diện tích tiếp xúc đến tốc độ của phản ứng

Cách tiến hành:

Vào Open-local chọn Reaction Rates chọn Temperature and rate bản Việt hóa của bảnthân tôi (hình ảnh dưới đây là hình ảnh màn hình và hình ảnh học sinh thuyết trìnhtrong bài học)

4.3.2.9.3 Ảnh hưởng của diện tích tiếp xúc đến tốc độ của phản ứng

Cách tiến hành:

Bước 1: Vào Open-local chọn Reaction Rates chọn Surface area and rate

Bước 2: Giáo viên có thể sử dụng ngay hoặc vào Edit để chỉnh sửa từ tiếng Anh sang

tiếng Việt ( hình dưới là bản Việt hóa của bản thân tôi đã thực hiện để giảng dạy vàhình ảnh học sinh thuyết trình)

4.3.2.9.4 Thí nghiệm Fe tác dụng với axit HCl

Phản ứng: Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 ↑

Cách tiến hành:

Bước 1: Lấy dụng cụ và hóa chất:

+ Lấy 1 ống nghiệm, 1 chậu thủy tinh, ống dẫn khí, vòi nước+ Lấy axit HCl 1M và 0,1 gam Fe

Bước 2: Cho vào ống nghiệm 20 ml dung dịch HCl 1M Nhấp nút tạm dừng Bước 3 : Lấy 0,1 g sắt cho vào ống nghiệm

Bước 4: Để quan sát thành phần và sự chuyển động trong cốc ta nhấp chuột vào cốc và chọn Reaction details và Atom viewer.

Bước 5: Nhấp nút Play và quan sát hiện tượng phản

ứng Trước khi phản ứng xảy ra:

Sau khi phản ứng xảy ra.

4.3.2.9.5 Halogen mạnh đẩy halogen yếu ra dung dịch muối

Phản ứng: Cl2 + 2KI → 2KCl + I2

Các bước tiến hành:

Bước 1 : Chuẩn bị dụng cụ và hóa chất vào Presentation chọn Tray (khay đựng) Bước 2: Vào Chemical\Gases rồi chọn Chlorine (Cl2) giữ chuột trái và kéo ra màn hình

Bước 3: Vào Chemical\Halides\ Solutions rồi chọn potassium iodine (KI) Bước 4: Vào Glassware\standard chọn Tes tube (ống nghiệm)

Bước 5: Vào Equipment\Stopper\small rồi chọn two tubes (nút có 2 vòi) Bước 6: Cho KI vào ống nghiệm bằng cách nhấp chuột vào lọ đựng KI rồi kéo

đổ về phía ống nghiệm Ta có thể chình nồng độ và thể tích KI bằng cách thay số ởtrên lọ hóa chất

Bước 7: Lấp nút có 2 vòi lên ống nghiệm (Hình 1)

Bước 8: Kéo một đường dẫn khí Cl2 đến một đầu vòi ( bằng cách nhấp chuột lênđầu bình khí Cl2 rồi kéo dài về vòi trên nút ống nghiệm) Chỉnh thanh kéo bên phíabình Cl2 cho khí Cl2 thoát ra

Ta sẽ thấy dung dịch KI chuyển dần sang màu tím là màu của I2 (Hình 2)

Hình 1

Hình 2

4.3.2.9.6 Thiết kế giáo án giảng dạy chuyên đề “Thực hành hóa học và công nghệ thông tin” (phụ lục kèm theo)

4.4 Khả năng áp dụng của sáng kiến

Sáng kiến được áp dụng tại trường với sự tham gia của tất cả các em học sinh lớp

10 năm học 2021-2022 Kết quả cho thấy đã khắc phục được tình trạng thiếu thiết bịhóa chất trong giảng dạy bài “Tốc độ phản ứng hóa học” Giúp học sinh hứng thú hơntrong học tập; học sinh tiếp thu bài học nhẹ nhàng và hiệu quả hơn Giúp giáo viêngiảng dạy có một sự chuẩn bị tốt trong việc sử dụng phần mềm hóa học ảo vào giảngdạy chuyên đề 3 của bộ sách giáo khoa hóa học chương trình mới Sáng

kiến này có khả năng áp dụng đại trà cho các đồng nghiệp các trường phổ thông kháctrên địa bàn tỉnh khi áp dụng vào giảng giạy phần ứng dụng tin học ảo của chuyên đềhóa học 10 cũng như các bài dạy trong sách giáo khoa hóa học 10 chương trình GDPT2018.

5 Những thông tin cần được bảo mật (nếu có): Không.

6 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:

a) Về phía nhà trường

Là một trong những biện pháp ứng dụng CNTT vào hoạt động dạy học, vậy nên,

để đảm bảo cho sự khởi động và tính liên tục trong quá trình làm bài của học sinh,trường học phải có hệ thống mạng kết nối với internet tương đối ổn định

b) Về phía giáo viên

Việc tạo ra những bài tập thí nghiệm ảo có chất lượng thì giáo vên đóng vai trò

là chủ thể; vì vậy, thầy cô luôn là người chủ động tìm hiểu những tiện ích của ứng dụng

và xây dựng, thiết kế các thí nghiệm tương tác hay và tạo hiệu ứng tích cực đến họcsinh

7 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả:

- Giúp giáo viên và học sinh tiếp cận dần với nền học tập công nghệ số mà Sởgiáo dục và đào tạo Bình Phước đã phát động trong năm học 2022-2023

- Góp phần hướng dẫn chi tiết việc sử dụng phần mềm ảo vào dạy học chuyên đề

3 “Thực hành hóa học và công nghệ thông tin” trong chương trình hóa học lớp 10chương trình GDPT 2018

- Việc sử dụng phần mềm hóa học ảo Yenka giúp cho việc chuẩn bị các thínghiệm hóa học của giáo viên trở lên đơn giản và tiết kiệm được thời gian hơn, tránh sựđộc hại của các hóa chất

-Giáo viên có thể giao thêm các bài tập về thực hành chuyên đề 3 “Thực hành hóahọc và công nghệ thông tin” của bộ môn hóa học 10 chương trình mới cho học sinhlàm theo nhóm với nhiều bài tập đa dạng giúp cho học sinh thành thạo hơn trong các