Hoạt động co cơ, đồng hóa, và sinh nhiệt KIỂM TRA BÀI CŨ Nhiệt do dị hóa giải phóng để điều hòa thân nhiệt.. Thân nhiệt là nhiệt độ của cơ thể Người ta đo thân nhiệt như thế nào và để là
Trang 1Bài 33
Trang 2Đồng hóa
-Tổng hợp chất đặc
trưng
-Tích lũy năng lượng ở
các liên kết hóa học
Dị hóa
-Phân giải chất đặc trưng thành chất đơn giản
- Bẻ gãy liên kết hóa học
giải phóng năng lượng
1) Nêu sự khác biệt giữa đồng hóa và dị hóa?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 3KIỂM TRA BÀI CŨ
2) Vì sao nói sự chuyển hóa vật chất và năng lượng là đặc trưng cơ bản của sự sống?
- Mọi hoạt động sống của cơ thể đều cần năng lượng, năng lượng lại được giải phóng từ quá trình chuyển hóa
- Vậy nếu không có chuyển hóa thì không có hoạt động sống
Trang 43) Năng lượng giải phóng ở tế bào được
sử dụng vào những hoạt động nào?
Hoạt động co cơ, đồng hóa, và sinh nhiệt
KIỂM TRA BÀI CŨ
Nhiệt do dị hóa giải phóng để điều hòa thân nhiệt
Vậy thân nhiệt là gì? Cơ thể có những biện pháp nào để điều hòa thân nhiệt?
Trang 5Bài 33
Trang 6I Thân nhiệt
Thân nhiệt là gì?
Thân nhiệt là nhiệt độ của cơ thể
Người ta đo thân nhiệt như thế nào và để làm gì?
Ngậm nhiệt kế ở miệng (37 0 C), kẹp nhiệt kế ở nách (36,5 0 C) hoặc cho vào hậu môn (37,5 0 C)
Thân nhiệt phản ánh tình trạng sức khỏe
Ngậm nhiệt
kế ở miệng
Trang 7I Thân nhiệt
Ở người khỏe mạnh nhiệt độ cơ thể khi trời nóng và khi trời lạnh là bao nhiêu và thay đổi như thế nào?
Thân nhiệt luôn ổn định ở 370C do sự cân bằng giữa quá trình sinh nhiệt và tỏa nhiệt
Vậy tại sao khi sốt nhiệt độ lại tăng?
- Làm giảm sự phát triển của vi khuẩn hay siêu vi, do chúng rất nhạy cảm với sự gia tăng nhiệt độ dù tăng ít.
- Giúp bạch cầu đến bộ phận bị nhiễm nhanh hơn, để chống lại sự xâm nhập của vi trùng
Trang 8II Sự điều hòa thân nhiệt
Nhiệt do hoạt động của cơ thể sinh ra đã đi đâu và để làm gì?
Được máu phân phối khắp cơ thể và tỏa ra môi trường để đảm bảo cho thân nhiệt ổn
định
1 Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
Trang 9II Sự điều hòa thân nhiệt
1 Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
Khi lao động nặng cơ thể có những phương thức tỏa nhiệt nào?
- Qua hơi nước ở hoạt động hô hấp
- Qua da
- Qua sự bốc hơi của mồ hôi
Người lao động nặng thì hô hấp mạnh và đổ mồ hôi
Trang 10II Sự điều hòa thân nhiệt
1 Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
Vì sao da người hồng hào về mùa hè và
da thường tái hoặc sởn gai ốc về mùa đông (trời lạnh)?
Trang 11Mao mạch da dãn , lưu lượng máu qua
da nhiều tạo điều kiện
cường tỏa nhiệt
Mao mạch da co lại, lưu
lượng máu qua da ít nên
da tím tái Đồng thời cơ
chân lông co lại nên sởn
gai ốc làm giảm thiểu sự
tỏa nhiệt qua da
Trang 12II Sự điều hòa thân nhiệt
1 Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
Khi trời nóng, độ ẩm không khí cao, trời oi bức, cơ thể ta có những phản ứng gì và
có cảm giác như thế nào?
Khi trời oi bức: mồ hôi tiết ra nhiều
nhưng lại khó bay hơi nên mồ hôi chảy thành dòng, sự tỏa nhiệt khó khăn ta cảm thấy bức bối, khó chịu
Trang 13II Sự điều hòa thân nhiệt
1 Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
Tại sao khi rét chúng ta lại run?
Vì khi đó các cơ co giãn liên tục, gây phản xạ run giúp tạo ra nhiệt, làm cho
thân nhiệt tăng lên
Trang 14II Sự điều hòa thân nhiệt
1 Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
Da là cơ quan đóng vai trò quan trọng nhất trong điều hòa thân nhiệt
- Khi trời nóng và khi lao động nặng, mao mạch ở
da dãn giúp tỏa nhiệt nhanh, đồng thời tăng
cường tiết mồ hôi, mồ hôi bay hơi sẽ lấy đi một
lượng nhiệt của cơ thể
- Khi trời rét, mao mạch ở da co lại, cơ chân lông
co để giảm sự tỏa nhiệt
Trang 152 Vai trò của hệ thần kinh trong điều hòa
thân nhiệt
Hệ thần kinh đóng vai trò chủ đạo trong hoạt
động điều hòa thân nhiệt
- Sự tăng, giảm quá trình dị hóa ở tế bào
- Phản ứng co, dãn mạch máu dưới da
- Tăng, giảm tiết mồ hôi
- Co, duỗi cơ chân lông để
Để điều tiết
sự tỏa nhiệt
Trang 16III PHƯƠNG PHÁP PHÒNG CHỐNG NÓNG, LẠNH
- t0 môi trường cao nhưng không thông thoáng, sự tỏa nhiệt và thoát mồ hôi bị ngưng trệ làm nhiệt độ cơ thể tăng cao
dễ bị cảm nóng
- Đi nắng hay vừa lao động nặng xong , thân nhiệt đang cao mà tắm ngay hay ngồi nghỉ nơi gió lùa có thể bị cảm sốt
- Mùa rét, cơ thể mất nhiều nhiệt mà không giữa cho cơ thể đủ ấm cảm lạnh
Trang 17Bệnh cúm là bệnh của loài chim và động vật có
vú do siêu vi trùng Biểu hiện: tăng nhiệt, đau
đầu, đau cổ họng, đau nhức bắp thịt khắp cơ thể,
ho, mệt mỏi
Bệnh cúm khác cảm
giống ở giai đoạn đầu là đều gây đau cổ
họng, tứ chi ê ẩm và nhức đầu
- cảm ít gây sốt và hiếm khi làm thân nhiệt
cao hơn 38,8 độ C
-cúm thường thân nhiệt trên 39,4 độ C
Trang 18III PHƯƠNG PHÁP PHÒNG CHỐNG NÓNG, LẠNH
Để đề phòng cảm nóng, cảm lạnh, trong lao động và sinh hoạt hàng ngày ta cần phải chú ý những điểm gì?
Trang 19III PHƯƠNG PHÁP PHÒNG CHỐNG NÓNG, LẠNH
Trang 20Giải thích câu:
“Trời nóng chóng khát, trời mát chóng đói”
Trời nóng chóng khát: trời nóng đổ mồ hôi nhiều
để tỏa nhiệt cơ thể mất nhiều nước khát
Trời mát (rét) chóng đói: vì cơ thể tăng cường
chuyển hóa để tăng sinh nhiệt
Củng cố