Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Và Sử Dụng Các Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Để Thiết Kế Các Bài Giảng Điện Tử, Nhằm Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học Trong Chương Trình Lịch Sử Địa Phương Ở Trường Thcs Lê Thị Hồng Gấm..docx

Sáng kiến kinh nghiệm – Tổ Sử, Địa – Trường THCS Lê Thị Hồng Gấm MỤC LỤC I Phần mở đầu 1 Lý do chọn sáng kiến 2 Mục đích nghiên cứu 3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4 Đối tượng nghiên cứu 5 Phạm vi nghiên cứu 6[.]

MỤC LỤC

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn sáng kiến

2 Mục đích nghiên cứu

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

4 Đối tượng nghiên cứu

5 Phạm vi nghiên cứu

6 Phương pháp nghiên cứu

II Phần nội dung

Chương 1 Cơ sở lí luận của việc ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng các

phương pháp dạy học tích cực để thiết kế các bài giảng, nhằm ………1.1 Quan niệm về “Chương trình lịch sử địa phương”

1.2 Quan điểm về bài giảng điện tử

1.3 Các phương pháp dạy học tích cực

1.4 Mối quan hệ giữa lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương

1.5 Những thuận lợi, khó khăn trong việc giảng dạy lịch sử địa phương

1.5.1 Những thuận lợi

1.5.2 Những khó khăn

Chương 2 Nội dung ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng các phương pháp

dạy học tích cực để thiết kế các bài giảng, nhằm ………2.1 Thực trạng của việc giảng dạy lịch sử địa phương tại trường

2.2 Thiết kế bài giảng trong chương trình lịch sử địa phương ở trường THCS2.3 Đóng góp của đề tài

2.3.1 Điểm mới của đề tài

2.3.2 Sản phẩm thực nghiệm

2.3.2.1 Kết quả thông qua bài kiểm tra học kì 1

2.3.2.2 Kết quả thông qua phiếu ý kiến của học sinh

2.4 Các giải pháp thực hiện

2.4.1 Đối với người dạy

2.4.2 Đối với người học

III Phần kết luận, kiến nghị, đề xuất

3.1 Kết luận

3.2 Kiến nghị, đề xuất

* Tài liệu tham khảo

Ðà Nẵng” vào tháng 3 năm 2015 Chương trình giảng dạy hai cuốn sách trên sẽbao gồm 11 tiết, trong đó khối THCS 7 tiết, THPT 4 tiết Học sinh sẽ được học lýthuyết cùng với các chương trình ngoại khóa, kết hợp tham quan các bảo tàng, gặp

gỡ các nhân chứng lịch sử Hoàng Sa Sách đề cập đến lịch sử về quần đảo Hoàng

Sa cùng nhiều cứ liệu, sự kiện, gồm các nội dung như: Tổng quan về TP Đà Nẵngtrong các thế kỷ XIV-XV, XVI-XVII, XVIII-XIX; Đà Nẵng trong cuộc vận độnggiải phóng dân tộc, thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, kháng chiến chốngMỹ; thời kỳ xây dựng đất nước sau năm 1975; và Đà Nẵng từ sau năm 1997 khi trởthành thành phố trực thuộc Trung ương

Từ đó, giúp các em hiểu rõ hơn về thành phố mình đang sống và có ý thứctrân trọng, giữ gìn, bảo vệ các di tích, danh thắng, cùng các giá trị tinh thần đãđược hun đúc theo thời gian trên mãnh đất “Thành phố đáng sống” này

Xuất phát từ mục đích như vậy, từ đầu năm học mới tất cả các học sinh tạitrường THCS trong toàn thành phố đã có tài liệu riêng để phục vụ quá trình họctập Đây là thuận lợi cơ bản cho cả giáo viên và học sinh trong việc nghiên cứu cácgiá trị lịch sử của địa phương, góp phần thúc đẩy chất lượng giáo dục bộ môn Lịch

sử tại các trường THCS ở thành phố Đà Nẵng

Tuy nhiên, trong thực tế việc dạy - học lịch sử địa phương ở các trường vẫncòn nhiều vấn đề bất cập, mang lại hiệu quả chưa cao Vậy, làm thế nào để nângcao chất lượng các tiết dạy lịch sử địa phương ở các trường THCS? Đây thực sựtrở thành nổi trăn trở của những nhà quản lý, cũng như những người trực tiếp giảngdạy bộ môn Lịch sử ở các cấp học, bậc học trong địa bàn thành phố

Riêng với tôi, một giáo viên trẻ vừa đảm nhiệm môn dạy mới Tôi cũng rấtbăn khoan vì tự cảm thấy chưa thật sự nắm vững nội dung kiến thức để mở rộng,giới thiệu thêm cho học sinh, học sinh còn thụ động, ít sôi nổi hơn các tiết khác,

chỉ biết ghi chép những gì giáo viên ghi bảng Do đó câu hỏi: phải làm thế nào đểthay đổi thực trạng này? Luôn luôn xuất hiện trong suy nghĩ của tôi.

Do mới đưa vào triển khai trong những năm học gần đây, cộng thêm chươngtrình chiếm một dung lượng còn ít, cho nên dù chất lượng dạy học các tiết lịch sửđịa phương vẫn còn thấp nhưng cũng chưa có nhiều những nghiên cứu, sáng kiếnhay bài viết nhằm vạch ra những bước đi cụ thể hơn cho các giáo viên tham khảotrong quá trình giảng dạy Mà có đi chăng nữa, thì đó cũng là những bài viết, sángkiến của các nhà nghiên cứu, giáo viên ở ngoài tỉnh, nên tính thực tiễn khi áp dụngvào giảng dạy tại địa phương là chưa cao

Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thôngtin vào các lĩnh vực đời sống không còn xa lạ nữa Và ngành giáo dục cũng từngbước tiếp cận với công nghệ hiện đại Việc ứng dụng công nghệ thông tin trongnhà trường như một công cụ lao động giúp Ban giám hiệu nhà trường nâng caochất lượng quản lí, giúp các thầy cô giáo nâng cao chất lượng dạy học, trang bị chohọc sinh kiến thức về công nghệ thông tin, học sinh sử dụng các thiết bị kĩ thuật sốnhư một công cụ học tập Để thực hiện tốt đổi mới giáo dục phổ thông đạt kết quả,việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy và học tập có một vai trò tíchcực Công nghệ thông tin mở ra vai trò to lớn trong việc đổi mới phương pháp dạy

và phương pháp học

Qua thực tiễn giảng dạy bộ môn Lịch sử tại trường, và đặc biệt qua quá trìnhtìm hiểu các phương pháp, bản thân tôi đã rút ra được một kinh nghiệm, bản thânmôn Lịch Sử đã khô và khó học nên giáo viên cần ứng dựng công nghệ thông tin

sử nói chung

2 Mục đích nghiên cứu

- Đóng góp bộ giáo án điện tử lịch sử địa phương cấp THCS, kết hợp các phương

pháp dạy học tích cực trong bài giảng để nâng cao chất lượng dạy học trong nhàtrường Là tài liệu cho các giáo viên cùng trường và các đồng nghiệp trong thànhphố tham khảo giảng dạy

- Giúp học sinh có những kiến thức cơ bản về truyền thống yêu nước, đấu tranhcách mạng, lịch sử về sự hình thành và phát triển, những đặc trưng văn hóa của địaphương Từ đó góp phần hình thành tình yêu quê hương, đất nước và bồi dưỡngnhững phẩm chất đạo đức tốt đẹp trong tư duy và hành động của học sinh

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu thực trạng công tác giảng dạy môn lịch sử địa phương ở trườngTHCS Lê Thị Hồng Gấm trong điều kiện giáo dục hiện nay

- Thiết kế các bài giáo án điện tử, sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trongchương trình lịch sử địa phương Đà Nẵng cấp THCS

- Đề xuất, kiến nghị một số nội dung nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy mônlịch sử địa phương ở trường THCS Lê Thị Hồng Gấm nói riêng và trên địa bànthành phố nói chung

4 Đối tượng nghiên cứu

- Chương trình lịch sử địa phương Đà Nẵng cấp THCS: lớp 6, lớp 7, lớp 8 và lớp9

- Dạy thực nghiệm: lớp 7 Soạn giáo án điện tử: lớp 6, lớp 8 và lớp 9

- Chất lượng giảng dạy lịch sử địa phương ở trường THCS Lê Thị Hồng Gấm

5 Phạm vi nghiên cứu

- Chương trình môn lịch sử địa phương cấp THCS: lớp 6, lớp 7, lớp 8 và lớp 9

- Thời gian thực hiện: năm học 2018 – 2019

6 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận khoa học biện chứng duy vật, đề tài sử dụng cácphương pháp phân tích - tổng hợp, so sánh, thống kê và phương pháp diễn giải

II Phần nội dung

Chương 1 Cơ sở lí luận của việc ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng các phương pháp dạy học tích cực để thiết kế các bài giảng, nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong chương trình lịch sử địa phương ở trường THCS Lê Thị Hồng Gấm.

1.1 Quan niệm về “Chương trình lịch sử địa phương”

Khái niệm “Địa phương” trong điều kiện phát triển của đất nước hiện nay vàđối với học sinh trong đó có không ít em sinh trưởng trong các gia đình đã xa quê

từ lâu, đang sinh sống ở thành phố, thị xã, có thể hiểu “Quê hương” là “Quê cũ”(cố hương), “Nguyên quán” Cũng có thể hiểu là nơi đang sống, là “Trú quán”,

“Quê mới” Có thể hiểu là xã, phường, huyện, khu phố, tỉnh, thành phố, thậm chítrong trường hợp sưu tầm tài liệu khó khăn, có thể quan niệm là cả vùng, miền Như vậy, quan niệm về “chương trình địa phương” không chỉ thu hẹp trongmột xã, một huyện mà hiểu rộng cả một vùng, miền Nhưng tinh thần cơ bản là làmcho học sinh biết hoà nhập với xã hội, biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn, có ýthức và biết cách học hỏi trong thực tế cuộc sống

1.2 Quan điểm về bài giảng điện tử

Thực hiện bài giảng điện tử giáo viên cần có sự hỗ trợ của máy tính Toàn

bộ kế hoạch lên lớp của giáo viên phải được lập trình sẵn Các hoạt động dạy vàhọc được thiết kế hợp lí trong cấu trúc chặt chẽ, sử dụng các công cụ đa phươngtiện bao gồm: các hình ảnh, âm thanh, phim minh họa, sơ đồ hóa để truyền tải trithức và điều khiển người học

Khi lên lớp bằng giáo án điện tử, giáo viê phải thực hiện một bài giảng điện

tử với toàn bộ hoạt động giảng dạy đã được chương trình hóa một cách sinh độngnhờ sự hỗ trợ của công cụ đa phương tiện đã được thiết kế trong giáo án điện tử

Việc giảng dạy bằng bài giảng điện tử có những ưu điểm của nó Đối vớigiáo viên, tuy phải đầu tư khá nhiều thời gian và công sức để chuẩn bị một giáo ánđiện tử nhưng việc dạy học lịch sử địa phương bằng giáo án điện tử giúp giáo viênhạn chế bớt phần thuyết giảng, có thời gian thảo luận và tăng cường kiểm soát đốivới học sinh Giáo án điện tử giúp đa dạng hóa việc cung cấp kiến thức cho học

sinh thông qua công cụ trình diễn, người giáo viên có thể cung cấp cho học sinhmột khối hình ảnh, phim tài liệu lịch sử,… liên quan đến nội dung bài học lịch sử

mà học sinh được học, như vậy giờ học trở nên sôi nổi và sinh động hơn

Để thiết kế các bài giảng điện tử trong dạy học, giáo viên có thể chọn nhiềuphàn mềm khác nhau như: Flash, PowerPoint, Violet,… kết hợp với các phần mềm

hỗ trợ khác Tuy nhiên, xuất phát từ đặc trưng, yêu cầu của bộ môn Lịch sử cũngnhư khả năng tiếp cận của giáo viên, việc lựa chọn phần mềm PowerPoint qua thực

tế sử dụng đã khẳng định được ưu thế so với các phần mềm khác

PowerPoint là phần mềm đồ họa diễn hình có trong Microsoft Office Phầnmềm PowerPoint hầu như đã hiển diện sẵn trong hầu hết máy tính của người sửdụng Việt Nam và giao diện của nó rất quen thuộc khi phần lớn giáo viên biết sửdụng Word để đánh văn bản

Phần mềm PowerPoint có thể đáp ứng tốt nhiều yêu cầu khác nhau trong dạyhọc lịch sử: từ việc xây dựng các bài giảng điện tử của bài nghiên cứu kiến thứcmới, cho đến khâu củng cố, ôn tập, sơ kết, tổng kết, kiểm tra đánh giá và cả hoạtđộng ngoại khóa

Việc sử dụng phần mềm PowerPoint trong việc thiết kế các bài giảng mônlịch sử giúp giáo viên có thể chèn văn bản, hình ảnh, vieo, âm thanh làm cho cáckênh thông tin về sự kiện lịch sử trở nên đa dạng, phong phú, sinh động Qua đó,góp phần tạo biểu tượng lịch sử một cách rõ nét, giúp học sinh cảm nhận và “xíchlại” gần với hiện thực quá khứ, tránh nhận thức sai lầm, hiện hóa lịch sử và hiểu vềlịch sử Đà Nẵng đầy đủ và sâu sắc hơn Đồng thời tạo hứng thú, hình thành tronghọc sinh tình cảm, thái độ đúng đắn đối với lịch sử nói riêng và các môn khác nóichung

1.3 Các phương pháp dạy học tích cực sử dụng trong bài giảng

- Chuẩn bị tài liệu: Muốn có một giờ học lịch sử địa phương đạt hiệu quả, ngoài

phương pháp tiến trình giáo viên tổ chức cho học sinh một số hoạt động phát huytính tích cực, hăng say của học sinh Giáo viên nên hướng dẫn, tổ chức cho họcsinh có thời gian chuẩn bị trước ở nhà (Có thể khoảng một tuần, nửa tháng.)

- Phương pháp thảo luận nhóm: là một trong những phương pháp có sự tham gia

tích cực của học sinh Thảo luận nhóm còn là phương tiện học hỏi có tính cách dânchủ, mọi cá nhân được tự do bày tỏ quan điểm, tạo thói quen sinh hoạt bình đẳng,

biết đón nhận quan điểm bất đồng, hình thành quan điểm cá nhân giúp học sinh rènluyện kỹ năng giải quyết vấn đề khó khăn.

- Phương pháp mảnh ghép: Là hình thức học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân,

nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm:

+ Giải quyết một nhiệm vụ phức hợp (có nhiều chủ đề)

+ Kích thích sự tham gia tích cực của HS:

+ Nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác (Không chỉ hoàn thànhnhiệm vụ ở Vòng 1 mà còn phải truyền đạt lại kết quả vòng 1 và hoàn thành nhiệm

+ Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, suy nghĩ về câu hỏi, chủ đề

và ghi lại những ý kiến của mình

+ Khi thảo luận nhóm phải đảm bảo mỗi thành viên trong từng nhóm đều trả lờiđược tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao và trở thành “chuyên gia” củalĩnh vực đã tìm hiểu và có khả năng trình bày lại câu trả lời của nhóm ở vòng 2.Vòng 2: Nhóm các mảnh ghép

+ Hình thành nhóm 3 đến 6 người mới (1 – 2 người từ nhóm 1, 1 – 2 người từnhóm 2, 1 – 2 người từ nhóm 3…)

+ Các câu trả lời và thông tin của vòng 1 được các thành viên trong nhóm mới chia

sẻ đầy đủ với nhau

+ Khi mọi thành viên trong nhóm mới đều hiểu được tất cả nội dung ở vòng 1 thìnhiệm vụ mới sẽ được giao cho các nhóm để giải quyết

+ Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ, trình bày và chia sẻ kết quả

- Phương pháp tổ chức trò chơi: Cách dạy bằng hình thức này vừa gây được húng

thú cho học sinh vừa phát huy được tính tích cực, năng động, sáng tạo ở các em.Quan trọng hơn nữa là giúp các em thể hiện được năng khiếu của chính mình,giúp các em tự tin hơn, hoà nhập vào tập thể lớp mà không thấy tự ti về sức họccủa mình Nhiều em còn nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn xây dựng bài, đóng góp ýkiến cho bạn và trong các hoạt động tập thể

- Phương pháp đàm thoại - phát vấn: Đây cũng là phương pháp không thể thiếu

trong tiết học lịch sử địa phương Học sinh phát biểu, nêu ý kiến, nhận xét về nộidung lịch sử địa phương Mỗi học sinh có mỗi cách nhận xét, đánh giá Giáo viên

sẽ là người định hướng, rút ra nhận định khái quát cuối cùng

- Trò chơi đố kiến thức: Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi ô chữ Những kiến

thức trong các ô chữ là tên các địa danh gắn với bài học lịch sử địa phương mà họcsinh ở tiết đó các em học, các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, những tác phẩmvăn học viết về các cuộc khởi nghĩa, các anh hùng đánh thắng giặc ngoại xâm, các

nữ tướng nổi tiếng của địa phương Cũng có thể cho học sinh bắt thăm trả lờicác câu hỏi về kiến thức liên quan đến bài học lịch sử địa phương

- Trò chơi hướng dẫn viên du lịch: Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi trò chơi

"Hướng dẫn viên du lịch" xen vào các tiết dạy lịch sử địa phương để các em cóthêm "ngòi nổ" trong thảo luận, học sinh sẽ mạnh dạn hơn trước đám đông đểtrình bày ý kiến Đây là trò chơi mang tính sáng tạo của giáo viên, nó không cótrong bài giảng, trò chơi này giúp các em tự tin và hứng thú hơn trong giờ học lịch

sử Giáo viên có thể cho học sinh làm hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về đìnhlàng Hải Châu, giới thiệu về quần đảo Hoàng Sa,

1.4 Mối quan hệ giữa lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương

Lịch sử địa phương và lịch sử dân tộc có một mối quan hệ biện chứng khôngthể tách rời, nằm trong cặp phạm trù "cỏi chung và cỏi riêng".Tri thức lịch sử địaphương là biểu hiện cụ thể, sinh động và đa dạng của tri thức lịch sử dân tộc Lịch

sử địa phương là một bộ phận cấu thành lịch sử dân tộc Nói cách khác, lịch sử dântộc được hình thành trên nề tảng khối lượng tri thức lịch sử địa phương đã đượckhái quát và tổng hợp ở mức độ cao

Chúng ta đều biết rằng, bất cứ một sự kiện, hiện tượng lịch sử nào xảy rađều mang tính chất địa phương, vì nó gắn với một vị trí không gian cụ thể của mộtđịa phương nhất định dù rằng các sự kiện đó có tính chất, quy mô và mức độ ảnhhưởng khác nhau Có những sự kiện, hiện tượng chỉ có tác dụng ảnh hưởng ở mộtphạm vi nhỏ hẹp nhưng cũng có những sự kiện, hiện tượng mà tác động của nóvượt ra khỏi khung giới địa phương, mang ý nghĩa quốc gia, thậm chí là ý nghĩaquốc tế Mặt khác, tìm hiểu về lịch sử địa phương không chỉ là việc riêng của cácnhà nghiên cứu mà còn là nhu cầu của mỗi con người

Từ thời cổ đại, Xi-xê-rông một chính trị gia nổi tiếng của Rô- ma cổ đã nói:

“Lịch sử là thầy dạy của cuộc sống” Chính vì lẽ đó, sự hiểu biết về lịch sử dân tộccòn bao hàm cả sự am tường cần thiết về lịch sử địa phương, hiểu biết về quêhương, xứ sở, nơi chôn nhau cắt rốn của mình, hiểu từ mối quan hệ giữa lịch sử địaphương và lịch sử dân tộc Các nhà sử học xưa đã nói: “Sử để ghi chép việc, màviệc thì hay hoặc dở đều làm gương răn dạy cho đời sau Các nước ngày xưa nướcnào cũng đều có sử.” Sử phải tỏ rõ được sự phải - trái công bằng, yêu ghét, vì lờikhen của Sử còn vinh dự hơn áo đẹp của vua ban, lời chê của sử còn nghiêm khắchơn búa rìu, Sử thực sự là cái cân, cái gương của muôn đời"

Giảng dạy lịch sử địa phương có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phầnthực hiện mục tiêu giáo dục ở trường phổ thông Việc giảng dạy lịch sử địaphương bồi dưỡng cho các em học sinh những kĩ năng cần thiết trong việc vậndụng tri thức lí thuyết vào việc giải quyết những nhiệm vụ cụ thể mà thực tiễnđang đòi hỏi Giảng dạy lịch sử địa phương còn góp phần rèn luyện và phát triểnnăng lực học tập và nghiên cứu của học sinh Các em thấy được sự phát triển đadạng sinh động, phức tạp và thú vị của lịch sử địa phương ở các địa phương, thấyđược mối quan hệ chặt chẽ của lịch sử địa phương và lịch sử dân tộc, thấy đượcnét độc đáo, đặc thù của lịch sử địa phương song vẫn tuân theo quy luật phát triểnchung của lịch sử dân tộc và lịch sử nhân loại

1.5 Những thuận lợi, khó khăn trong việc giảng dạy lịch sử địa phương

1.5.1 Những thuận lợi

Lịch sử địa phương đã được đưa vào chương trình giáo dục trong nhàtrường từ lâu và đến năm 2015 ban hành sách “Lịch sử địa phương Đà Nẵng” nêngiáo viên và học sinh không còn bỡ ngỡ trong việc nắm bắt nội dung cũng nhưhình thức hoạt động

Ban giám hiệu nhà trường luôn động viên, khuyến khích giáo viên tổ chứccác hình thức giảng dạy lịch sử địa phương phong phú đa dạng

Trường được trang bị 2 phòng máy chiếu, được trang bị đủ điện, quạt và bàghế đảm bảo cho việc dạy và học Đa số học sinh thích tìm tòi, học hỏi nhữngđiều mới, thích tham gia các hoạt động, luôn thắc mắc về cuộc sống xung quanh,lịch sử địa phương nơi mình sống và muốn giáo viên giải đáp

Giáo viên trong tổ tương đối trẻ, nhiệt huyết, có kĩ năng sử dụng máy tínhtương đối tốt, luôn học hỏi để tìm ra phương pháp dạy học tích cực

1.5.2 Những khó khăn

Do giáo viên thiếu thời gian, do giáo viên thiếu kiến thức và năng lực tổchức hoạt động Nhiều giáo viên nhận xét rằng giảng dạy lich sử địa phương làviệc làm chưa “thuận tay” với các giáo viên THCS Thực tế trong trường THCSlâu nay giáo viên chỉ chú tâm đến dạy học lịch sử dân tộc, chưa quan tâm thoảđáng đến lịch sử địa phương; hơn thế nữa trong chương trình đào tạo giáo viênTHCS của các trường sư phạm từ lâu ít chú ý đến hình thành năng lực và kĩ nănghoạt động giảng dạy lịch sử địa phương cho giáo sinh Mặt khác để giảng dạy lịch

sử địa phương thực sự có hiệu quả đòi hỏi người giáo viên phải tốn nhiều côngsức, tốn nhiều thời gian – từ khâu sưu tầm, lựa chọn tài liệu cần thiết để sử dụng,

kế hoạch, thiết kế nội dung đến triển khai, tổ chức thực hiện

Các tiết lịch sử địa phương được quy định trong chương trình còn bị xemnhẹ, chỉ dành thời lượng 1 tiết/1năm học đối với lớp 6, 3 tiết/1năm học đối vớilớp 7, 1 tiết/1năm học đối với lớp 8, 2 tiết/1năm học đối với lớp 9 Các bài dạythiếu sự quan tâm, đầu tư nên giờ học nhàm chán, mang tính chất hình thức; cógiáo viên còn sử dụng các tiết lịch sử địa phương để dạy bù, ôn tập Mặt khác,phương pháp tiến hành các tiết dạy lịch sử địa phương vẫn theo lối dạy học líthuyết là chủ yếu nên chưa tạo được hứng thú cho học sinh trong các giờ học lịch

sử địa phương

Mặt khác công tác bồi dưỡng giáo viên hướng dẫn hoạt động này trongnhững năm qua chưa thật sự chú trọng bồi dưỡng năng lực thiết kế, tổ chức vàthực hiện cho giáo viên Vì thế, khi phải giảng dạy lịch sử địa phương không ítgiáo viên ngại việc và chưa biết cách làm cho học sinh hứng thú với việc tìm hiểu

Tóm lại thực tiễn hiện nay, việc giảng dạy lịch sử địa phương ở các trườngTHCS đang diễn ra theo hướng “tự nhiên” đa dạng, phong phú; có nơi hoạt độngnày dược diễn ra thường xuyên có bài bản, có nơi chỉ diễn ra rất giản đơn, hìnhthức và nhiều hạn chế Vì thế việc giáo dục học sinh THCS qua việc lịch sử địaphương rất phức tạp và khó khăn, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục toàn diện

Chương 2 Nội dung ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng các phương pháp dạy học tích cực để thiết kế các bài giảng, nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong chương trình lịch sử địa phương ở trường THCS Lê Thị Hồng Gấm.

2.1 Thực trạng của việc giảng dạy lịch sử địa phương tại trường

Mặc dù đã được sự quan tâm của nhiều cơ quan quản lý giáo dục; sự nổ lực,

cố gắng của các giáo viên trực tiếp giảng dạy nhưng trên thực tế hiệu quả dạy - họclịch sử địa phương ở trường hiện nay chưa cao, việc giáo dục tư tưởng, tình cảm,đạo đức thông qua lịch sử địa phương vì thế cũng chưa đạt kết quả như mongmuốn Vậy những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên ?

Thứ nhất, do chương trình Lịch sử địa phương trong chương trình THCSthuộc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng ban hành và áp dụng trong nămhọc chỉ được phân bố khoảng 1 đến 3 tiết trong cả năm học, nên đa số giáo viênthường ít quan tâm và thực hiện một cách qua loa, chiếu lệ, đạt hiệu quả thấp

Thứ hai, trong bộ tài liệu giáo dục địa phương do Sở Giáo dục và Đào tạo

Đà Nẵng biên soạn và đưa vào áp dụng, nội dung các bài lịch sử địa phương trongbậc THCS được khai thác chủ yếu thông qua kênh chữ, trong khi đó kênh hình cònhạn chế Từ thực tế đó, nếu giáo viên không chịu khó khai thác các tài liệu khácngoài sách giáo khoa thì chắc chắn sẽ gây ra sự nhàm chán và chưa kích thíchđược sự hứng thú học tập của học sinh

Thứ ba, nội dung Lịch sử địa phương chưa hoặc còn rất ít được các giáoviên đưa vào trong các bài kiểm tra để đánh giá học sinh Từ đó gây tâm lý chủ

quan cho cả người dạy và học; đặc biệt trong lịch sử - bộ môn có dung lượng kiếnthức khá nhiều so với các môn học khác, học sinh thường có tư tưởng thi cái gì thìhọc cái đó Bên cạnh đó, giáo viên khi xây dựng ma trận đề kiểm tra, ít coi đây làmột chủ đề nằm trong khung ma trận cũng là một nhân tố dẫn tới các kiến thức lịch

sử địa phương chưa được học sinh coi trọng

Thứ tư, với dung lượng còn hạn chế, những nhân vật, sự kiện và địa danhđược đưa vào trong giáo trình còn ít; vì vậy nếu những học sinh ở khác quận,huyện còn tỏ ra xa lạ với các minh chứng lịch sử trong các bài dạy Cộng thêm vào

đó là phương pháp tiến hành các tiết dạy lịch sử địa phương vẫn theo lối dạy họctrên lớp là chủ yếu nên chưa tạo được hứng thú cho học sinh trong các giờ học lịch

sử địa phương Trên thực tế, cũng giống như các tiết học khác, tiết lịch sử địaphương cũng phải tiến hành theo phân phối chương trình và thực hiện theo thờikhóa biểu, tức là nó cũng chỉ diễn ra trong 45 phút tại lớp học mà thôi

Thứ năm, kiến thức bị “hổng” trong các môn học khác, nhất là kiến thức vềĐịa lý và Văn học của địa phương sẽ tạo ra một khó khăn không nhỏ đối với quátrình dạy của giáo viên cũng như tiếp thu của học sinh Qua thực tế giảng dạy, tôinhận thấy đa số học sinh không mấy quan tâm tới việc tìm hiểu các đơn vị hànhchính trong huyện, tỉnh; kể cả với đối tượng học sinh khá, giỏi

Thứ sáu, với đối tượng học sinh ở bậc THCS khả năng và điều kiện để các

em tìm hiểu sâu về các nhân vật, di tích lịch sử của địa phương còn gặp nhiều hạnchế; từ đó gây ra sự thụ động trong quá trình tiếp thu trong các tiết học

2.2 Thiết kế bài giảng điện tử trong chương trình lịch sử địa phương ở

trường THCS

A Giáo án giảng dạy truyền thống

Trong học kì vừa rồi tôi được phân công giảng dạy lịch sử lớp 6 và lịch sửlớp 7 Tuy nhiên trong học kì 1 trong phân phối chương trình cả 2 khối chỉ có lớp 7

có 1 tiết lịch sử địa phương Nên tôi xây dựng và đánh giá theo tiết lịch sử địaphương lớp 7 Bài 2 Đà Nẵng trong các thế kỉ XIV – XVI

Ngày soạn: 02/11/2018 Tuần: 06 Ngày dạy: 10/11/2018

Tiết 22: LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Bài 2: Đà Nẵng trong các thế kỉ XIV- XVI

I Mục tiêu bài học

- Thời điểm Đà Nẵng trở thành bộ phận của lãnh thổ của Việt Nam.

- Vai trò của biển đảo trong tiến trình phát triển lịch sử dân tộc

2 Tư tưởng:

- Yêu mến quê hương, ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông

- Ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương

3 Kĩ năng: Nhận biết, tìm hiểu các giá trị lịch sử trên địa bàn quê hương.

II Chuẩn bị

1 Giáo viên: Bài giảng Phiếu học tập

2 Học sinh: Xem trước bài ở nhà, chuẩn bị sách

III Phương pháp dạy học

- Giới thiệu bài mới: Ở chương trình lớp 6 chúng ta đã tìm hiểu tổng quan về tiến

trình phát triển của Đà Nẵng Hôm nay, cô trò mình sẽ tìm hiểu một nội dung mới

- Tiến trình bài mới: Gv giới thiệu các mục chính

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cơ bản Hoạt động 1: Đà Nẵng trở

- Đà Nẵng thuộc nền vănhóa khảo cổ Sa Huỳnh, sau đó là vương quốc Cham Pa

- Năm 1306 Đà Nẵng thuộc Đại Việt

- Thế kỉ XV thuộc huyệnĐiện Bàn ( Thuận Hóa)

- Thế kỉ XVI thuộc