B� GIÁO D�C VÀ ĐÀO T�O BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI ĐỖ ĐỨC THUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ĐIỆN TẠI CÔNG TY ĐIỆN LỰC HÀ NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, NĂM 2020 BỘ GIÁO DỤC[.]
Tính cấp thiết của đề tài
Điện năng đóng vai trò quan trọng hàng đầu trong phát triển kinh tế và xã hội của đất nước, phản ánh trình độ phát triển của quốc gia Vì tính chất không thể tích trữ, điện phải được truyền tải ngay từ nơi sản xuất đến tiêu thụ qua lưới điện quốc gia, trở thành mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, đặc biệt tại các xã hội đô thị hóa cao như Việt Nam Trong chính trị, điện còn mang tính an ninh quốc gia, nên nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, coi điện là hàng hóa độc quyền của nhà nước để đảm bảo an ninh năng lượng Việc cung cấp điện liên tục, đảm bảo đủ công suất và nâng cao chất lượng là yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn đối với hoạt động cung cấp điện cho mọi đối tượng tiêu dùng Chính phủ Việt Nam đã ban hành các quy định nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo thời gian cấp điện và thu hút đầu tư ngành điện Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tổng công ty Điện lực miền Bắc đã chỉ đạo nâng cao hoạt động kinh doanh điện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu sử dụng của khách hàng, đồng thời thúc đẩy cạnh tranh trong quá trình hội nhập thị trường điện theo lộ trình đã được phê duyệt.
Trong thời gian qua, công ty Điện lực Hà Nam đã đóng góp tích cực trong việc cung cấp điện rộng khắp toàn tỉnh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của địa phương Tuy nhiên, công tác kinh doanh và dịch vụ khách hàng của công ty vẫn còn nhiều tồn tại như năng suất lao động thấp, phương pháp quản trị chưa hiệu quả, quy trình thủ tục phức tạp và dịch vụ khách hàng yếu kém, làm ảnh hưởng đến hình ảnh và uy tín ngành điện lực Việt Nam cũng như công ty Điện lực Hà Nam Để đảm bảo phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả kinh doanh và dịch vụ khách hàng là những yếu tố then chốt giúp công ty đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân trong giai đoạn mới.
Trong thời gian qua, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh điện tại Hà Nam đã được nâng cao nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của ngành điện, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục Việc này yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm đảm bảo hoạt động kinh doanh điện diễn ra đúng quy định pháp luật Công tác quản lý nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực điện lực, góp phần nâng cao hiệu quả cung cấp điện và đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng.
Hà Nam là vấn đề đáng chú ý hiện nay, đòi hỏi các nghiên cứu toàn diện về lĩnh vực này từ cả góc độ lý luận lẫn thực tiễn Việc phân tích sâu sắc giúp nâng cao nhận thức và đề xuất giải pháp phù hợp để phát triển bền vững khu vực Hà Nam Nghiên cứu kỹ lưỡng sẽ góp phần thúc đẩy hoạt động kinh tế, xã hội và môi trường ở địa phương Tối ưu hóa các nguồn lực và chính sách phù hợp là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển hài hòa của Hà Nam trong tương lai.
Đảm bảo chất lượng hoạt động kinh doanh điện là yếu tố cấp thiết để đáp ứng yêu cầu của khách hàng, nâng cao mức độ hài lòng và duy trì sự ổn định trong hệ thống điện Việc đảm bảo chỉ số độ tin cậy cung cấp điện theo quy định không chỉ giúp giảm thiểu mất điện đột xuất mà còn tăng cường sự tin cậy của khách hàng đối với dịch vụ điện lực Do đó, các doanh nghiệp ngành điện cần tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ, thực hiện các giải pháp kỹ thuật và quản lý phù hợp để duy trì hoạt động ổn định và đạt các tiêu chuẩn quy định về độ tin cậy cung cấp điện.
Thông tư 32 và chỉ số tiếp cận điện năng theo Thông tư 33 của Bộ Công Thương là các yếu tố quan trọng thúc đẩy quản lý hoạt động kinh doanh điện tại các công ty điện lực Tác giả chọn đề tài “Quản lý hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam” làm luận văn thạc sĩ nhằm đóng góp vào việc nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng các yêu cầu, nhiệm vụ đề ra Đây là vấn đề mang tính thực tiễn cao, có ý nghĩa quan trọng trong phát triển ngành điện lực, và không trùng lặp với các công trình nghiên cứu trước đó.
Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan
Nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đã tập trung vào quản lý hoạt động kinh doanh điện, đề cập đến các phương pháp và cách tiếp cận đa dạng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Mỗi tác giả đã xác định được hướng đi phù hợp dựa trên các phương pháp nghiên cứu khác nhau, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành điện tại Việt Nam.
Trong luận văn, tác giả sẽ tham khảo và phân tích các công trình nghiên cứu về hoạt động cung ứng điện lực trong và ngoài nước để xây dựng cơ sở lý luận vững chắc Các nguồn tài liệu như bài báo, tạp chí, luận văn, sách xuất bản đã được tổng hợp nhằm đánh giá các vấn đề chính liên quan đến ngành điện lực Việc nghiên cứu các công trình này giúp xác định các xu hướng phát triển, những thách thức và cơ hội trong lĩnh vực cung ứng điện năng, từ đó định hướng cho các giải pháp phù hợp Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan cung cấp nền tảng khoa học, đồng thời giúp làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động cung ứng điện, góp phần nâng cao hiệu quả và bền vững ngành điện trong nước và quốc tế.
Trong cuốn sách "Một số vấn đề về quản lý và điều hành hoạt động kinh doanh điện nhà nước" của Đinh Thị Thảo (2016), tác giả trình bày các nội dung cơ bản về điện lực nhà nước và những vấn đề liên quan đến quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh điện tại Việt Nam Tác phẩm đánh giá thực trạng quản lý và điều hành các trung tâm điện lực trong nước, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đổi mới phương thức quản lý và điều hành trong bối cảnh mới Cuốn sách gồm 262 trang, góp phần làm rõ những thách thức và hướng đi cải thiện hiệu quả hoạt động ngành điện của Việt Nam.
Lê Hoàng Trường Sơn (2015) tập trung hệ thống hóa các cơ sở lý luận dựa trên phân tích thực tiễn quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh Thái Bình Luận văn đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả dịch vụ điện lực dựa trên các phân tích này Tuy nhiên, nội dung chủ yếu của nghiên cứu vẫn đi sâu vào lĩnh vực dịch vụ kinh doanh điện lực hơn là công tác quản lý điện lực tổng thể tại công ty.
Lê Minh Hạo (2016), “Nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động kinh doanh điện tỉnh Lào Cai giai đoạn 2017-2019, tầm nhìn đến năm 2025”, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Thương mại, Hà Nội Tác giả nghiên cứu về phân cấp quản lý hoạt động kinh doanh điện tại tỉnh Lào Cai, kết luận về thực trạng phân cấp quản lý giữa tỉnh, huyện, xã ở tỉnh Lào Cai về cơ bản giống như luật định Tuy nhiên, tình trạng mất cân đối trong quản lý dịch vụ của các cấp chính quyền là phổ biến Luận văn cũng xem xét mối quan hệ giữa các cấp chính quyền theo chu trình quản lý hoạt động kinh doanh điện và các khuyến nghị giải pháp nhằm cải thiện hiệu quả quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh Lào Cai.
Nguyễn Thị Thanh Thủy (2016) trong luận văn thạc sĩ tại Học viện Hành chính Quốc Gia nhấn mạnh rằng việc sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp, kết hợp lý luận và thực tiễn giúp xác định những hạn chế và nguyên nhân của hiệu quả thấp trong quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh Bắc Ninh Luận văn đề xuất các giải pháp khả thi nhằm đổi mới công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện, đồng thời kiến nghị Chính phủ và Tập đoàn Điện lực Việt Nam xem xét để nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty.
Một số công trình nước ngoài:
Jung Press (2010), Lộ trình quản lý kinh doanh tiêu thụ điện năng,
Collectesd Works of C.G.Jung, Princeton University Press, tác giả nghiên cứu đề tài nhằm bổ sung và làm rõ những thông tin mà phân tích số liệu sẵn có không đáp ứng, đặc biệt là khả năng thực hiện lộ trình quản lý quản lý kinh doanh tiêu thụđiện năng, tác giả đề cập đến quản lý kinh doanh điện như một giải pháp nhưng lại không quá nghiên cứu sâu, chưa đưa ra được cơ sở chuyên sâu về quản lý kinh doanh điệm
Tom Library (2008), "Chính sách quản lý kinh doanh phân phối điện”
Trong công trình của R.F.C Hull, tác giả hệ thống hóa toàn diện chính sách quản lý kinh doanh phân phối điện hiện đại, nhấn mạnh vai trò quan trọng của lĩnh vực này đối với sự phát triển kinh tế xã hội Tuy nhiên, đề tài nghiên cứu quá rộng khiến hệ thống khoa học chưa tập trung vào đối tượng cần khảo sát, gây khó khăn trong việc đưa ra các giải pháp hiệu quả để nâng cao hiệu quả phân phối điện.
Theo Campbell Joseph (1999) trong tác phẩm "Xây dựng hệ thống vận hành nguồn điện năng nước Mỹ", ông đã nghiên cứu chi tiết về hệ thống quản lý kinh doanh phân phối điện tại Mỹ Tuy nhiên, công trình này có phạm vi rộng, tập trung chủ yếu vào các khía cạnh quản lý hệ thống điện, trong đó quản lý kinh doanh điện chỉ là một phần nhỏ của toàn bộ hệ thống này.
Ngoài các đề tài đã tổng quan trên, còn khá nhiều công trình nghiên cứu khác liên quan đến quản lý hoạt động kinh doanh điện nói chung.
Trong bài viết này, các đề tài đã phản ánh sát thực tế về tồn tại trong công tác quản lý của nhà nước về xây dựng cơ bản, đồng thời đóng góp vào việc hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý hoạt động kinh doanh điện Các nghiên cứu trước đã có giá trị trong việc xác lập cơ sở lý thuyết và làm rõ các vấn đề thực tiễn như giá trị, bản chất của hoạt động kinh doanh điện, cũng như các quy trình vận hành và xây dựng hoạt động này.
Hiện nay, chưa có đề tài nào nghiên cứu về quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam do đặc thù riêng của đối tượng, khiến các giải pháp và kết luận từ các công trình liên quan chưa đảm bảo phù hợp khi áp dụng Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đó vẫn là những tài liệu tham khảo quý giá hỗ trợ trong quá trình nghiên cứu và xây dựng đề tài này.
Dựa trên thực tiễn các công trình đã thực hiện, nghiên cứu của tôi tập trung vào phân tích và hiểu rõ hơn về công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam Mục tiêu của đề tài là đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động kinh doanh điện năng, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững của công ty Các kiến nghị được xây dựng dựa trên những phân tích thực tế, nhằm tối ưu hóa quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng Nghiên cứu này mong muốn góp phần nâng cao cạnh tranh và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Điện lực Hà Nam trong bối cảnh thị trường ngày càng mở rộng và cạnh tranh gay gắt.
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam Nghiên cứu tập trung vào việc nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế trong ngành điện, góp phần tối ưu hóa hoạt động sản xuất kinh doanh và đảm bảo phát triển bền vững cho công ty Các giải pháp đề xuất nhằm giúp công ty nâng cao năng lực quản lý, giảm thiểu chi phí và tăng cường chất lượng dịch vụ khách hàng.
Một là, hệ thống hóa một số cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn cấp tỉnh
Hai là, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam.giai đoạn 2017-2019
Ba là, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam đến năm 2025.
Phương pháp nghiên cứu
Để đánh giá chính xác thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam, luận văn đã sử dụng phương pháp nghiên cứu phù hợp, bao gồm các phương pháp thu thập dữ liệu Việc thu thập dữ liệu chính xác là bước quan trọng giúp phân tích tình hình hoạt động điện năng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý Các phương pháp này giúp đảm bảo độ tin cậy của thông tin, từ đó đưa ra các giải pháp tối ưu nhằm hoàn thiện công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam.
Luận văn đã thu thập, phân loại các tài liệu đã công bố về thực trạng và chính sách nhà nước trong quản lý hoạt động kinh doanh điện, bao gồm các đề án, đề tài, sách tham khảo, bài báo khoa học chuyên ngành, và luận văn tiến sĩ Ngoài ra, nội dung còn bao gồm việc phân loại các văn bản pháp lý của nhà nước liên quan đến hoạt động kinh doanh điện, như Luật, Nghị định, Quyết định, Chỉ thị, Nghị quyết và Thông tư Những tài liệu này phản ánh rõ các quy định pháp luật của nhà nước cũng như các chính sách của Tập đoàn Điện lực Việt Nam trong lĩnh vực quản lý hoạt động điện năng.
Luận văn khai thác và sử dụng dữ liệu trực tuyến từ Tổng Cục Thống kê, Bộ Công Thương và các tổ chức Chính phủ để đảm bảo độ chính xác và cập nhật của thông tin Ngoài ra, nghiên cứu còn tham khảo các quan điểm, đánh giá và nhận định của các chuyên gia hàng đầu về chính sách quản lý hoạt động kinh doanh điện năng Việc tích hợp số liệu trực tuyến và ý kiến chuyên gia giúp nâng cao tính khả thi và độ tin cậy của luận văn trong nghiên cứu về lĩnh vực điện năng và chính sách quản lý.
Sau khi thu thập dữ liệu thứ cấp, bước tiếp theo là đánh giá, lựa chọn và sử dụng dữ liệu phù hợp nhằm xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu Quá trình này còn giúp đánh giá thực trạng và tác động của chính sách nhà nước trong việc quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam từ năm 2017 đến 2019 Phương pháp xử lý dữ liệu được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo tính chính xác và khách quan của các số liệu phân tích.
Sau khi tổng hợp dữ liệu thứ cấp, luận văn áp dụng các phương pháp nghiên cứu phổ biến trong khoa học kinh tế như so sánh, tổng hợp và thống kê mô tả để phân tích dữ liệu Những phương pháp này giúp đưa ra kết luận chính xác và khách quan nhất về vấn đề nghiên cứu Việc sử dụng các kỹ thuật này đảm bảo tính khả thi và chính xác trong quá trình phân tích dữ liệu kinh tế, từ đó nâng cao giá trị của nghiên cứu.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận khoa học về quản lý hoạt động kinh doanh điện ở cấp tỉnh hiện nay, giúp hiểu rõ các nguyên tắc và phương pháp quản lý hiệu quả Phân tích thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam cho thấy những thách thức và cơ hội để nâng cao chất lượng dịch vụ Bài viết mang đến cái nhìn tổng quan về thực tế quản lý hoạt động kinh doanh điện, góp phần đề xuất các giải pháp tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của công ty.
Hà Nam đã đề ra các giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý ngành điện, góp phần hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh điện năng Điều này giúp đảm bảo cung cấp điện ổn định và bền vững, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và toàn quốc Việc hoàn thiện hệ thống quản lý phù hợp với các quy định và tiêu chuẩn quốc tế là bước quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nam và cả nước.
Về thực tiễn: Việc quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực
Hà Nam góp phần định hướng cho công tác quản lý ngành điện ngày càng hiệu quả và phù hợp với thực tế Một tầm nhìn vĩ mô về hoạt động quản lý kinh doanh điện năng được cung cấp cho các nhà quản lý doanh nghiệp điện lực tại Việt Nam Nghiên cứu này sẽ là tài liệu tham khảo quý giá cho các hoạt động nghiên cứu, giảng dạy liên quan đến quản lý kinh doanh trong ngành điện Các nội dung này giúp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động kinh doanh điện năng, đồng thời hỗ trợ phát triển các chiến lược phù hợp trong ngành điện lực Việt Nam.
7 Kết cấu của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, lời cảm ơn, mục lục và các danh mục, nộidung chính của đề tài luận văn gồm có 3 chương cơ bản sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn cấp tỉnh
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam
CƠ SỞ LÝ LUẬN V Ề QUẢ N LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ĐIỆN TRÊN ĐỊ A BÀN C Ấ P T Ỉ NH
Kinh doanh điện
1.1.1 Khái niệm kinh doanh điện
Hoạt động kinh doanh điện là các hoạt động cung ứng điện do bên bán điện là
Các công ty điện lực cung cấp sản phẩm điện nhằm đáp ứng nhu cầu thắp sáng sinh hoạt, hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ công ích, và phát triển kinh tế - xã hội Khách hàng sử dụng dịch vụ điện sẽ trả tiền theo mức tiêu thụ điện năng, góp phần duy trì hoạt động của ngành điện lực Các công ty điện lực đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn điện liên tục, ổn định, phục vụ sự phát triển của cộng đồng và nền kinh tế quốc gia.
Bản chất của hoạt động kinh doanh điện bao gồm những nội dung cụ thể như sau:
- Truyền tải điện năng từ lưới điện phân phối qua công tơ đến thiết bị, dụng cụ của người tiêu dùng Trong giai đoạn này cả người mua và người bán điện cùng thực hiện các nội dung như: làm thủ tục cấp điện; lắp đặt thiết bị để người bán cấp cho người mua; ký kết hợp đồng mua bán điện sinh hoạt; đấu nối; đóng điện để đưa điện năng đến các thiết bị, dụng cụ sinh hoạt của người tiêu dùng từ đó điện sinh năng lượng phục vụ lợi ích sinh hoạt hàng ngày của người tiêu dùng.
Để đảm bảo sự truyền tải điện ổn định, bên bán điện cần thường xuyên kiểm tra, sửa chữa và nâng cấp hệ thống lưới điện phân phối cùng thiết bị đo đếm điện năng Việc vận hành lưới điện theo quy trình kỹ thuật điện là yếu tố then chốt để duy trì hoạt động ổn định của hệ thống Ngoài ra, công tác kiểm tra sử dụng điện, tư vấn kỹ thuật và chăm sóc khách hàng về an toàn điện đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn và hiệu quả trong tiêu thụ điện năng.
Các hoạt động của bên bán tập trung vào việc cung cấp số liệu chính xác về sản lượng điện đã tiêu thụ giữa hai bên Việc này giúp bên mua nắm rõ lượng điện đã sử dụng, đảm bảo minh bạch trong quá trình giao dịch Thông qua việc thống kê sản lượng điện tiêu thụ, bên bán hỗ trợ bên mua theo dõi và quản lý tiêu thụ năng lượng hiệu quả Đây là yếu tố quan trọng để thiết lập mối quan hệ hợp tác bền vững dựa trên cơ sở dữ liệu chính xác và minh bạch.
- Thanh toán tiền điện đã sử dụng: là các hoạt động mà người bán phát hành hóa đơn thu tiền và người mua thực hiện trả tiền điện.
Chăm sóc khách hàng và công khai chính sách giá bán điện của chính phủ là các yếu tố quan trọng trong ngành năng lượng Cung cấp thông tin minh bạch về giá điện giúp người tiêu dùng nắm bắt rõ các mức giá theo từng thời kỳ, đồng thời thúc đẩy chương trình sử dụng điện an toàn và tiết kiệm do chính phủ phát động Nhà cung cấp dịch vụ cần có tinh thần phục vụ cộng đồng cao, tiến hành các hoạt động truyền thông về giá bán điện, hướng dẫn tiết kiệm điện, và tư vấn kỹ thuật nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng theo quy định của pháp luật về điện lực Vì điện là mặt hàng năng lượng thiết yếu và độc quyền do nhà nước quản lý, việc chăm sóc khách hàng tốt và cung cấp thông tin chính xác đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an toàn, hiệu quả sử dụng điện cho mọi nhà.
Hoạt động kinh doanh điện không chỉ mang đặc điểm của ngành kinh doanh thương mại bán lẻ mà còn chịu nhiều quy định pháp luật về lĩnh vực điện lực, đồng thời hướng đến lợi ích cộng đồng cao Chính phủ và Đảng ưu tiên đầu tư lưới điện quốc gia đến các vùng nông thôn, miền núi, hải đảo và vùng sâu, vùng xa nhằm đảm bảo sự phát triển bình đẳng về điện năng Khung giá bán lẻ điện sinh hoạt thống nhất trên toàn quốc thể hiện rõ sự cân đối giữa chi phí đầu tư và sản lượng tiêu thụ, không phân biệt đô thị hay nông thôn, miền núi hay hải đảo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Kinh doanh điện là hoạt động của công ty điện lực nhằm kinh doanh và bán điện theo quy định, là giai đoạn cuối cùng trong quá trình cung cấp năng lượng điện Nó bao gồm việc vận chuyển điện từ hệ thống truyền tải đến người tiêu dùng cá nhân, nhằm phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, sinh hoạt hàng ngày của người dân, cũng như các hoạt động an ninh, quốc phòng và kiến thiết đất nước Hoạt động này còn mang lại nguồn thu tài chính cho nhà nước và các tổ chức liên quan.
Kinh doanh điện luôn song hành với tiến bộ khoa học kỹ thuật, đòi hỏi cập nhật và phát triển liên tục để phù hợp với biến động của nền kinh tế, chính trị xã hội và hạ tầng của đất nước Việc ứng dụng công nghệ năng lượng tiên tiến đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và bền vững trong lĩnh vực cung cấp điện.
1.1.2 Các yêu cầu đối với hoạt động kinh doanh điện
Việc thực hiện thủ tục cấp điện và ngừng cấp điện cần đảm bảo đơn giản, thuận tiện, nhanh chóng, công khai và minh bạch để đáp ứng nhanh chóng yêu cầu về điện của mọi tầng lớp nhân dân Đồng thời, quy trình này phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật và đảm bảo an toàn điện lực, góp phần nâng cao trải nghiệm khách hàng và đảm bảo an toàn cho cộng đồng.
Thứ hai, về chất lượng điện năng, cần đảm bảo sự ổn định của điện áp và tần số điện, giúp duy trì hiệu suất hoạt động của các thiết bị điện Việc hạn chế thời gian ngừng cấp điện và xử lý nhanh chóng các sự cố lưới điện đóng vai trò quan trọng trong việc cung ứng điện tin cậy Điều này đảm bảo nguồn điện luôn sẵn sàng, ổn định để phục vụ các hoạt động sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Vào thứ ba, cần thiết có mức giá bán điện hợp lý và minh bạch, đảm bảo độ chính xác trong công tác đo đếm sản lượng điện tiêu thụ để khách hàng yên tâm Đồng thời, việc đa dạng hóa các hình thức thanh toán điện tử hàng tháng sẽ tạo điều kiện thuận lợi, tăng tính tiện lợi cho người dùng khi thanh toán tiền điện.
Thứ tư, thái độ phục vụ của nhân viên điện lực: Do tâm lý vẫn bị chi phối bởi độc quyền nhà nước, nên mỗi cá nhân cán bộ, công nhân viên được giao nhiệm vụ giao tiếp với khách hàng luôn làm hài lòng mọi người trên cơ sở quy định Ngoài ra, phải thiết lập các kênh để chăm sóc khách hàng thuận tiện nhất, thường xuyên cập nhật các hoạt động nhằm cung cấp thông tin về giá bán điện tuyên truyền và hướng dẫn tiết kiệm điện, tư vấn kỹ thuật, chăm sóc khách hàng sử dụng điện.
Quản lý hoạt động kinh doanh điện
1.2.1 Khái niệm và m ục tiêu quản lý hoạt động kinh doanh điện
1.2.1.1 Khái niệm quản lý hoạt động kinh doanh điện
Trương Thị Thanh Nhàn (2010) cho rằng “Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý một cách liên tục, có tổ chức, liên kết các thành viên trong tổ chức hành động nhằm đạt tới mục tiêu với kết quả tốt nhất”
Quản lý là hiện tượng tồn tại trong mọi chế độ xã hội, xuất hiện bất cứ nơi đâu và lúc nào con người cần hợp tác để đạt mục tiêu chung Quản lý trong xã hội là quá trình tổ chức và điều hành các hoạt động nhằm đạt được mục tiêu nhất định dựa trên các quy luật khách quan Khi xã hội càng phát triển, nhu cầu quản lý càng tăng cao để đảm bảo hiệu quả và thành công trong các hoạt động cộng đồng.
Quản lý là hoạt động liên tục và thiết yếu trong tổ chức, nhằm tạo ra sức mạnh ghép nối các hoạt động của từng cá nhân để đạt mục tiêu chung Nó gồm các yếu tố chủ thể quản lý, khách thể quản lý và mục tiêu quản lý, trong đó khách thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động cùng với các đối tượng chịu tác động trực tiếp hoặc gián tiếp từ chủ thể quản lý Theo cách tiếp cận hệ thống, mọi tổ chức như cơ quan nhà nước, doanh nghiệp đều được xem như một hệ thống gồm hai phân hệ chính là chủ thể và đối tượng quản lý, hoạt động trong một môi trường nhất định.
Quản lý được định nghĩa là sự tác động có tổ chức và có mục đích của chủ thể quản lý đối với đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực và thời cơ của tổ chức Quản lý giúp tổ chức thích nghi với môi trường luôn biến động để đạt được các mục tiêu đề ra.
Quản lý hoạt động kinh doanh điện là việc Nhà nước sử dụng quyền lực công để điều chỉnh các hoạt động liên quan đến lĩnh vực điện nhằm tối đa hóa hiệu quả sử dụng năng lượng điện trong các hoạt động kinh tế - xã hội, đối ngoại, quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực khác Chính sách này nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả của các hoạt động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng và thúc đẩy cải cách hành chính Nhà nước xây dựng và ban hành các văn bản pháp luật, tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực phù hợp để cung cấp dịch vụ điện, đồng thời ban hành các chính sách, quy định, chuẩn mực về sử dụng điện nhằm đảm bảo năng lượng điện phát huy tối đa hiệu quả, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Bên cạnh đó, nhà nước còn xây dựng các chương trình, kế hoạch tổng thể về cung cấp và sử dụng điện, phối hợp công tác thanh tra, kiểm tra để đảm bảo việc thực hiện các quy định về tiêu thụ và sử dụng điện diễn ra đúng quy định.
Quản lý hoạt động kinh doanh điện là quá trình đảm bảo duy trì nguồn điện theo đúng thiết kế, cấu tạo và kế hoạch đã đề ra Công tác kiểm tra, duy trì hệ thống kinh doanh điện phải tuân thủ các quy định của pháp luật để đảm bảo hoạt động hiệu quả và an toàn Quản lý này nhằm duy trì mức cung cấp điện ổn định, đáp ứng nhu cầu sử dụng của khách hàng và tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.
Quản lý hoạt động kinh doanh điện dựa trên hệ thống công cụ quản lý phù hợp với thể chế pháp luật hiện hành Quá trình này bao gồm nghiên cứu, thiết kế, triển khai, bảo dưỡng và giám sát hoạt động kinh doanh điện theo quy định của pháp luật Việc tuân thủ các quy định pháp luật đảm bảo an toàn, hiệu quả và bền vững trong hoạt động cung cấp điện năng Các biện pháp quản lý chặt chẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng trong ngành điện lực.
Quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Việt Nam hiện nay chủ yếu là sử dụng các công cụ pháp lý và chính sách để điều phối hoạt động kinh doanh điện, đảm bảo số lượng điện kinh doanh phù hợp và hoạt động trong khung pháp lý quy định Các phương pháp quản lý bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, kiểm tra, giám sát nhằm duy trì sự tuân thủ hệ thống pháp luật về hoạt động điện năng.
1.2.1.2 Mục tiêu của quản lý hoạt động kinh doanh điện
Để đảm bảo mục tiêu phát triển ngành điện, cần kiểm soát việc tiêu thụ và sử dụng điện hợp lý, đúng định hướng Hệ thống thể chế, chương trình và chính sách quản lý cung cấp điện góp phần duy trì sự ổn định và trôi chảy của truyền tải điện từ lưới đến người tiêu dùng Các chính sách này cũng tạo ra khung pháp lý phù hợp, khuyến khích các nguồn lực trong và ngoài nước đầu tư phát triển nguồn điện và mạng lưới phân phối, thúc đẩy hoạt động kinh doanh điện theo hướng bền vững.
Thứ hai, đảm bảo quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên điện và mạng lưới điện quốc gia, thông qua chỉ đạo và điều phối chia sẻ, khai thác nguồn điện và cơ sở mạng lưới Các cơ quan quản lý nhà nước các cấp có trách nhiệm đảm bảo việc khai thác, tiêu dùng và sử dụng dịch vụ điện thuận lợi, để điện năng dễ dàng đến các thiết bị sinh hoạt của người tiêu dùng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày Đồng thời, các cơ quan này cũng thực hiện công tác giám sát, theo dõi việc chia sẻ, khai thác và sử dụng điện nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm về quy định sử dụng và tiêu thụ điện năng trên mạng lưới quốc gia.
Vào thứ Ba, đảm bảo vận hành lưới điện phân phối và thiết bị đo đếm điện năng theo quy trình kỹ thuật điện là ưu tiên hàng đầu Các hoạt động kiểm tra sử dụng điện, tư vấn kỹ thuật và chăm sóc khách hàng sử dụng điện an toàn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động ổn định Nhà nước đã xây dựng các cơ chế chính sách và quy định về an toàn, an ninh trong sử dụng điện, đồng thời đầu tư trang thiết bị, đào tạo đội ngũ cán bộ để nâng cao năng lực Công tác thanh, kiểm tra các hoạt động liên quan đến đảm bảo an toàn, an ninh trong khai thác, tiêu thụ và sử dụng điện được tăng cường nhằm đảm bảo hệ thống điện vận hành an toàn, tin cậy.
Quản lý thu chi hiệu quả bắt đầu từ việc theo dõi, giám sát và tổng hợp sản lượng điện tiêu thụ giữa các bên Việc thanh toán chính xác, kịp thời giúp đảm bảo hoạt động của ngành điện diễn ra ổn định và minh bạch Quản lý tốt nguồn lực này góp phần sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất kỹ thuật được trang bị, nâng cao hiệu suất hoạt động của ngành điện.
Thứ năm, công khai chính sách giá bán điện của chính phủ và tuyên truyền chương trình sử dụng điện an toàn, tiết kiệm theo từng thời kỳ nhằm đảm bảo minh bạch và nâng cao ý thức tiêu dùng của khách hàng Việc cung cấp điện là hàng hóa năng lượng thiết yếu của mọi gia đình, đồng thời thuộc sở hữu độc quyền của nhà nước, đòi hỏi các bên cung cấp dịch vụ phải có tinh thần phục vụ cộng đồng cao Bên cạnh đó, các hoạt động truyền thông còn bao gồm việc cung cấp thông tin về giá bán điện, hướng dẫn tiết kiệm điện, tư vấn kỹ thuật và chăm sóc khách hàng theo quy định của pháp luật về điện lực, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng và đảm bảo lợi ích của người tiêu dùng.
1.2.2 N ội dung quản lý hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn cấp tỉnh 1.2.2.1 Xây dựng kế hoạch kinh doanh điện
Xây dựng chiến lược và chính sách kinh doanh điện đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành điện và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế tổng thể Việc xây dựng các kế hoạch, văn bản pháp luật hợp lý và triển khai kịp thời giúp định hướng phát triển quy hoạch kinh doanh điện đúng theo quy định, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy sự ổn định của thị trường điện lực.
Trong hoạt động kinh doanh điện, mục tiêu chính của các doanh nghiệp vẫn là đạt lợi nhuận, tuy nhiên, việc phát triển đúng hướng là rất quan trọng để tránh lãng phí vốn đầu tư và đảm bảo sự cân đối giữa lợi ích doanh nghiệp và quản lý hoạt động kinh doanh theo quy định của nhà nước và pháp luật Chính quyền các cấp cần xây dựng các chiến lược và kế hoạch phù hợp với chiến lược phát triển chung của quốc gia để quản lý hoạt động kinh doanh điện hiệu quả, bền vững và đúng quy định.
Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện
1.3.1 Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý nhà nước a) Nhóm yếu tố khách quan
Thứ nhất, công tác xây dựng, ban hành các quy định hướng dẫn về hoạt động kinh doanh điện
Trong quá trình quản lý hoạt động kinh doanh điện, các cơ quan quản lý nhà nước (QLNN) thực hiện nhiệm vụ ban hành văn bản, quy định hướng dẫn, bao gồm hệ thống luật, nghị định, quyết định của Thủ tướng Chính phủ và thông tư của các Bộ ngành Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy hệ thống pháp luật thường không bao quát hết các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện, vì hệ thống pháp luật mang tính “tĩnh” trong khi thực tế luôn vận động, đòi hỏi sự vào cuộc linh hoạt của các cơ quan quản lý để áp dụng pháp luật phù hợp với từng tình huống cụ thể Các cơ quan này cần ban hành các văn bản hướng dẫn phù hợp, đảm bảo tính linh hoạt, không trái với quy định của pháp luật, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh điện Do đó, việc ban hành văn bản, quy định hướng dẫn có vai trò then chốt, đòi hỏi sự chính xác, kịp thời để đảm bảo hoạt động kinh doanh điện đạt hiệu quả mong muốn.
Năng lực của chủ thể hoạch định và thực thi chính sách pháp luật thể hiện qua đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác Quản lý Nhà nước về hoạt động kinh doanh điện Những người này trực tiếp tham gia xây dựng các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh điện, do đó trình độ và khả năng của họ đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của các chính sách pháp luật trong lĩnh vực điện lực Năng lực của cán bộ là yếu tố then chốt quyết định việc xây dựng các quy định pháp luật phù hợp, chính xác và phát huy hiệu quả trong ngành điện.
Đội ngũ cán bộ công chức làm công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện cần có tư duy logic, khoa học và kinh nghiệm thực tiễn để xây dựng các văn bản pháp luật chính xác và khả thi Thực tế cho thấy, nhiều văn bản pháp luật mới ban hành gặp phải vướng mắc hoặc không thể triển khai hiệu quả do năng lực hạn chế của cán bộ, thiếu thực tế và không chủ động va chạm với thực tế cuộc sống Ngoài ra, một số cán bộ chưa nghiên cứu kỹ cơ chế chính sách, dẫn đến thực hiện sai lệch mục tiêu ban đầu của chính sách, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và phát triển ngành điện.
Năng lực của cán bộ, công chức đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh điện Đây là yếu tố quyết định giúp đảm bảo sự vận hành trôi chảy, hiệu quả và đáp ứng được các yêu cầu của ngành điện lực Việc nâng cao năng lực cán bộ không chỉ góp phần phát triển bền vững ngành điện mà còn thúc đẩy sự tuân thủ pháp luật và nâng cao chất lượng dịch vụ cho khách hàng.
Bộ máy tổ chức và sự phối hợp của các cơ quan quản lý cấp là yếu tố quyết định đến hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh điện năng Tổ chức bộ máy một cách hợp lý giúp đảm bảo việc triển khai hoạt động kinh doanh điện diễn ra thuận lợi, thực hiện nhiệm vụ được giao một cách hiệu quả Ngoài ra, các yếu tố chủ quan bên trong doanh nghiệp phân phối điện, như nội lực và khả năng quản lý, đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động và sự thành công của doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
Chiến lược hoạt động của doanh nghiệp phân phối điện đóng vai trò quyết định đến uy tín và chất lượng dịch vụ khách hàng Dịch vụ điện mang tính phục vụ cộng đồng, do đó, một chiến lược rõ ràng và có định hướng giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng dịch vụ, tránh hoạt động mang tính thụ động, chỉ tập trung vào lợi ích trước mắt Việc xây dựng chiến lược hoạt động phù hợp là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả và uy tín của doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
Mô hình tổ chức của doanh nghiệp phân phối điện phải phù hợp với đặc điểm khách hàng phân bố rộng khắp, từ khu vực thành phố, thị xã đến vùng sâu, vùng xa, cũng như khu vực công nghiệp Để đảm bảo hoạt động hiệu quả, doanh nghiệp cần có các đơn vị đại diện tại tất cả các địa phương, đồng thời xây dựng hệ thống quản lý chặt chẽ để kiểm soát hoạt động của các đơn vị cơ sở theo quy định pháp luật về điện lực.
Việc hoàn thiện cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng lưới điện và trạm điện đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng Khi cơ sở vật chất đầy đủ và hiện đại, hoạt động vận hành lưới điện trở nên an toàn, hiệu quả hơn, từ đó giúp nâng cao chất lượng điện năng và dịch vụ điện Ngược lại, thiếu trang thiết bị và cơ sở vật chất sẽ làm giảm hiệu quả vận hành, hạn chế khả năng phục vụ khách hàng và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.
Thứ tư, yếu tố con người đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh bán điện, bao gồm phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực và phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ, nhân viên Khách hàng, là mọi tầng lớp dân cư, đánh giá hình ảnh của doanh nghiệp và ngành điện lực qua hoạt động kinh doanh điện, bởi chỉ có doanh nghiệp bán điện mới tiếp xúc trực tiếp với người tiêu dùng cuối cùng Do đó, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn và phong cách phục vụ của cán bộ, nhân viên ảnh hưởng lớn đến chất lượng dịch vụ và hình ảnh của ngành điện.
1.3 2 Các yếu tố về thị trường tiêu thụ, sử dụng điện a) Nhu cầu về điện
Ngày nay, năng lượng điện chiếm thị phần lớn trong các nguồn năng lượng phục vụ sản xuất, thương mại, dịch vụ và dân sinh Sử dụng điện sạch, an toàn, ít rủi ro và tiện lợi mang lại nhiều lợi ích hơn so với các nguồn năng lượng khác như than đá, khí hoặc dầu Đảm bảo cung cấp đủ và hợp lý điện là rất quan trọng vì điện rất khó dự trữ, và thiếu điện có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế và xã hội.
Nhu cầu tiêu dùng điện ở Việt Nam đang tăng cao và ngày càng nhanh chóng do các dụng cụ và thiết bị sử dụng nguồn năng lượng điện trở nên phổ biến Giá thành hợp lý và khả năng ứng dụng rộng rãi trong các dụng cụ gia đình, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp đã thúc đẩy sự gia tăng sử dụng điện tại quốc gia này.
Nhu cầu về điện ảnh hưởng gián tiếp đến quản lý hoạt động kinh doanh điện của các cơ quan quản lý nhà nước, thúc đẩy hoàn thiện các văn bản và chính sách liên quan Khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao, lượng hàng hóa và nhân lực tham gia ngành điện cũng tăng theo, đặt ra yêu cầu cần chú trọng hơn đến quản lý chất lượng, quản lý số lượng, cũng như kiểm soát các hành vi vi phạm pháp luật, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, khách hàng đóng vai trò quyết định đối với tình hình tiêu thụ sản phẩm hàng hoá, vì họ có thể lựa chọn mua bất kỳ sản phẩm nào mình thích mà không bị giới hạn bởi chủng loại như trước đây Do đó, lượng sản phẩm tiêu thụ phụ thuộc nhiều vào số lượng khách hàng và nhu cầu của họ Về nguồn cung điện tại Việt Nam, nguồn trong nước là chủ yếu với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp phân bố rộng khắp, sản xuất theo nhiều phương thức như thủy điện, điện gió, nhiệt điện, làm cho việc quản lý các doanh nghiệp này trong hoạt động kinh doanh điện trở nên phức tạp Ngoài ra, các yếu tố liên quan đến tổ chức tiêu thụ và giá bán điện cũng ảnh hưởng đáng kể đến thị trường năng lượng quốc gia.
Sau khi đáp ứng đầy đủ nhu cầu của khách hàng về số lượng và chất lượng, công tác tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hoạt động tiêu thụ hàng hóa của doanh nghiệp Việc đảm bảo cung cấp sản phẩm đáp ứng đúng yêu cầu giúp nâng cao khả năng cạnh tranh và thúc đẩy doanh thu Công tác tiêu thụ hiệu quả không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường mà còn tăng cường mối quan hệ với khách hàng Do đó, việc phát triển các chiến lược tiêu thụ phù hợp là yếu tố then chốt để duy trì và nâng cao vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.
1.3 3 Các yếu tố liên quan đến đối tượng quản lý
Hoạt động cung cấp điện có đối tượng quản lý, do đó, tình trạng vận hành và phát triển của ngành ảnh hưởng trực tiếp đến việc ban hành và thực thi các chính sách quản lý của nhà nước Quy mô và trình độ phát triển của hoạt động kinh doanh điện đóng vai trò là nền tảng để xây dựng các chính sách quản lý nhà nước phù hợp, đồng thời ảnh hưởng đến mục tiêu và định hướng chiến lược phát triển ngành điện của mỗi quốc gia qua các thời kỳ khác nhau.