TIỂU LUẬN MÔN KHOA HỌC CHÍNH SÁCH CÔNG Đề tài NÂNG CAO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐỐI VỚI ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 Chương 1 MỘT SÔ VẤN ĐỀ LÝ L[.]
Trang 1TIỂU LUẬNMÔN: KHOA HỌC CHÍNH SÁCH CÔNG
Đề tài:
NÂNG CAO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐỐI VỚI ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 Chương 1 MỘT SÔ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐỐI VỚI ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ 5
1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài 51.2 Quy trình tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đôi với đồng bào dân tộc thiểu số 91.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh
tế đối với đồng bào dân tộc 15
Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐỐI VỚI ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 18
2.1 Đánh giá chung về thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh
tế đối với dân tộc thiểu số ở nước ta hiện nay 18
CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐỐI VỚI ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 23
3.1 Phương hướng thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở nước ta hiện nay 233.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở nước ta 25
KẾT LUẬN 33 TÀI LIỆU THAM KHẢO 34
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Ngay từ khi mới ra đời và trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng,Đảng ta luôn xác định vấn đề dân tộc, công tác dân tộc và đoàn kết các dântộc có vị trí chiến lược quan trọng trong cách mạng nước ta Dựa trên nhữngquan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đềdân tộc, Đảng ta đã đề ra các chủ trương, chính sách dân tộc, với những nộidung cơ bản là: ”Bình đẳng, đoàn kết, tương trợ giúp đỡ nhau cùng pháttriển", đây là những quan điểm nhất quán, xuyên suốt của Đảng trong lãnhđạo thực hiện công tác dân tộc và chính sách dân tộc Điều này, thể hiện tráchnhiệm của Đảng, Nhà nước ta đối với đồng bào các dân tộc thiểu số; mặtkhác, cho thấy sự cấp thiết của việc giải quyết vấn đề liên quan đến dân tộchiện nay cần phải đảm bảo đầy đủ, kịp thời
Cùng với sự đổi mới toàn diện của đất nước trên các lĩnh vực chính trị,kinh tế, văn hoá, xã hội, công tác dân tộc trong thời kỳ đổi mới cũng có nhữngthay đổi đáng kể quan trọng Trên tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng VI, tiếptheo được khẳng định tại các kỳ đại hội, nội dung về công tác dân tộc đã từngbước được cụ thể hoá trên phương diện quản lý nhà nước, thay đổi trong hoạtđộng tổ chức, điều hành, quản lý và nội dung chính sách dân tộc
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện các chínhsách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn một
số hạn chế, bất cập cần giải quyết, đó là: Công tác phổ biến, tuyên truyềnchính sách chưa được thực hiện rộng rãi; công tác phối hợp chưa chặt chẽ; độingũ làm công tác dân tộc ở cơ sở không chuyên trách và thường xuyên thayđổi, năng lực tham mưu triển khai tổ chức thực hiện chưa đáp ứng được yêucầu; một số người dân nhận thức về chính sách chưa đúng, nên còn tư tưởngtrông chờ ỷ lại vào Nhà nước; nhiều chương trình, dự án phê duyệt nhưng
Trang 4chậm triển khai, thủ tục còn rườm rà, gây khó khăn cho người dân; việc triểnkhai thực hiện có nơi còn chủ quan, thiếu chặt chẽ, thiếu công khai minh bạch
và thậm chí còn có dấu hiệu tham nhũng chính sách; mức hỗ trợ còn thấp sovới nhu cầu phát triển sản xuất của người dân; một số chính sách chưa thực sựphù hợp với địa phương, nên nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp khókhăn, thu nhập còn thấp, tỷ lệ nghèo là người dân tộc thiểu số còn cao, giảmnghèo chưa bền vững, còn nhiều trường hợp nguy cơ tái nghèo, cơ sở hạ tầng
đã được đầu tư nhưng nay đã hư hỏng xuống cấp trầm trọng, ; Đặc biệt, cácthế lực thù địch vẫn luôn tìm cách lợi dụng những hạn chế, yếu kém trongviệc thực hiện chính sách đối với dân tộc thiểu số để tuyên truyền tư tưởnghiềm khích, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, truyền đạo trái phép nhằm thựchiện ”âm mưu diễn biến hòa bình” gây mất ổn định tình hình an ninh chính trị
và trật tự an toàn xã hội
Từ những lý do trên, em đã lựa chọn vấn đề “Nâng cao thực hiện
chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay” để làm đề tài nghiên cứu
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Làm rõ cơ sở về vấn đề về nâng cao thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Phân tích và làm sáng tỏ thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tếđối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt NaM;
- Chỉ ra và đánh giá thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay;
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam trong thời gian tới
Trang 53. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nâng cao thực hiện chính sách hỗtrợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu: đề tài tập trung nghiên cứu nâng cao thực hiệnchính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở ViệtNam hiện nay
Về không gian, thời gian: Khảo sát từ năm 2015 đến nay.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở lý luận
Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh quan điểm về nâng cao thực hiện chính sách hỗ trợphát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng một số phương pháp nghiên cứu và có sự phối hợp giữachúng khi nghiên cứu, đó là các phương pháp cơ bản sau đây: Phương phápphân tích; lịch sử, so sánh; tổng hợp và khảo cứu tài liệu…
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
5.1 Ý nghĩa lý luận
Đề tài góp phần làm phong phú thêm những vấn đề lý luận về khái quátthực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dântộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay; bước đầu đề xuất những giải pháp chủ yếunhằm nâng cao hiệu quả nâng cao thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh
tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam trong thời gian tới
5.2 Thực tiễn của đề tài
Kết quá nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu,giảng dạy và học tập tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền Đồng thời, nó
Trang 6cũng góp phần nhất định vào việc nhận thức rõ nâng cao thực hiện chính sách
hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam
6. Kết cấu của đề tài
Bài tiểu luận ngoài mục lục, danh mục tài liệu tham khảo thi có baphần: Phần mở đầu, nội dung và kết luận
Phần mở đầu gồm: Lý do chọn đề tài; mục đích và nhiệm vụ nghiêncứu; đối tượng và phạm vi nghiên cứu; cơ sở lý luận và phương pháp nghiêncứu; Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài; kết cấu của tiểu luận
Phần nội dung gồm ba phần, cụ thể:
- Chương 1 Một số vấn đề lý luận về thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số;
- Chương 2 Thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh
tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay;
- Chương 3 Phương hướng và giải nhằm nâng cao thực hiện chínhsách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam trong thời tới
Trang 7Chương 1 MỘT SÔ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐỐI VỚI ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ 1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài.
1.1.1 Dân tộc.
Hiện nay, khái niệm dân tộc được hiểu theo hai nghĩa khác nhau:
Theo nghĩa thứ nhất, dân tộc được hiểu là quốc gia dân tộc Vì dụ: Dântộc Việt Nam, Dân tộc Lào, Dân tộc Đức, Theo nghĩa này, dân tộc là kháiniệm dùng để chỉ cộng đồng chính trị - xã hội được hợp thành bởi những tộcngười khác nhau trên lãnh thổ của một quốc gia nhất định Như vậy, kháiniệm dân tộc ở đây được hiểu đồng nghĩa với quốc gia đa tộc người và cũngđồng nghĩa với Nhà nước thống nhất của các tộc người trên một lãnh thổ cóchủ quyền quốc gia Theo nghĩa này, dân cư của dân tộc này được phân biệtvới dân cư của dân tộc khác bởi yếu tố quốc tịch
Theo nghĩa thứ hai, “dân tộc” được hiểu là “tộc người” Ví dụ: dân tộcJrai, dân tộc Ba Na, dân tộc Ê đê, Với nghĩa này, dân tộc là khái niệm dùng
để chỉ cộng đồng người có các đặc trưng cơ bản về ngôn ngữ, văn hoá và ýthức tự giác về cộng đồng có tính bền vững qua sự phát triển lâu dài của lịch
sử Hiểu theo nghĩa này, kết cấu dân cư của một quốc gia có thể bao gồmnhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó có những dân tộc chiếm đa số trongthành phần dân cư và có những dân tộc thiểu số Trong đề tài này, khái niệmdân tộc được sử dụng theo nghĩa thứ hai, tức là “tộc người”
Trang 8Dân tộc thiểu số rất ít người là dân tộc có số dân dưới 10.000 người.Dân tộc thiểu số có khó khăn đặc biệt là những dân tộc có điều kiện kinh tế -
xã hội đặc biệt khó khăn theo ba tiêu chí sau: Tỷ lệ hộ nghèo trong đơn vịthôn, bản chiếm trên 50% so với tỷ lệ hộ nghèo của cả nước; các chỉ số pháttriển về giáo dục đào tạo, sức khỏe cộng đồng và chất lượng dân số đạt dưới30% so với mức trung bình của cả nước; cơ sở hạ tầng kỹ thuật thiết yếu chấtlượng thấp, mới đáp ứng mức tối thiểu phục vụ đời sống dân cư
1.1.3 Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
1.1.3.1 Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số là
hệ thống các chính sách mà qua đó trực tiếp hoặc gián tiếp tạo ra hoặc hỗ trợsinh kế, cải thiện và nâng cao thu nhập, giúp ổn định cuộc sống cho các hộđồng bào dân tộc thiểu số, chẳng hạn: Nhà nước đầu tư vốn ngân sách để xâydựng kết cấu hạ tầng (đường giao thông, hệ thống thủy lợi, hệ thống điện, )phục vụ phát triển sản xuất, lưu thông hàng hóa cho các xã có đông đồng bàodân tộc thiểu số; khuyến khích tín dụng và đơn giản hoá thủ tục vay vốn đểđồng bào dân tộc thiểu số vay vốn thuận tiện, sử dụng vốn hiệu quả và trảđược nợ qua hệ thống Ngân hàng chính sách xã hội; hỗ trợ trực tiếp về tư liệusản xuất (đất sản xuất, cây giống, vật nuôi, phân bón, nông cụ, ); hỗ trợđịnh canh định cư ổn định cuộc sống, hỗ trợ đào tạo nghề, giải quyết việc làm,tập huấn chuyển giao về kỹ thuật sản xuất, chế biến sản phẩm; trợ cước, trợgiá đối với việc cung ứng hàng hoá thiết yếu cho khu vực đồng bào dân tộcthiểu số; khuyến khích mọi tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế đầu
tư phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực đồng bào dân tộc thiểu số bằng cơ chế,chính sách ưu đãi cụ thể về đất đai, thuế, hỗ trợ đào tạo và thủ tục đầu tưthuận lợi nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế của vùng
Trang 91.1.3.2 Thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bàodân tộc thiểu số là một khâu hợp thành chu trình chính sách; là quá trình biếncác chủ trương, phương hướng và biện pháp liên quan đến hoạt động kinh tếcủa các hộ đồng bào dân tộc thiểu số, thông qua các hoạt động có tổ chứctrong bộ máy Nhà nước cũng như sự tham gia của các tổ chức, đơn vị, giađình, cá nhân và toàn xã hội làm cho các nội dung công việc được triển khaitheo đúng kế hoạch, hướng tới đạt được mục đích đề ra, giúp chính sách đivào thực tế đời sống, phù hợp với nhu cầu phát triển, nguyện vọng chung củađất nước và cộng đồng người dân tộc thiểu số, qua đó phát triển sinh kế vànâng cao thu nhập cho người dân; các nội dung cụ thể như: Tiếp nhận cácchính sách từ Trung ương, tỉnh chỉ đạo các ngành chuyên môn nghiên cứutham mưu xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện, đồng thời với công việc đó
là tổ chức tuyên truyền, phổ biến chính sách đến các cán bộ, công chức liênquan và nhân dân, nhất là các đối tượng thụ hưởng chính sách nắm bắt, thựchiện đúng quy trình quy định; tổ chức rà soát, phê duyệt đối tượng, tiếp nhậnnguồn lực để tiến hành hỗ trợ; theo dõi, kiểm tra, giám sát và đôn đốc thựchiện đảm bảo tiến độ quy định, kết thúc chu kỳ chính sách tổ chức tổng kết,rút kinh nghiệm
1.1.3.3 Chủ thể thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Chủ thể thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bàodân tộc thiểu số là các cơ quan có thẩm quyền trong bộ máy nhà nước từtrung ương tới địa phương, trong đó chủ yếu là các cơ quan trong bộ máyhành chính nhà nước cùng với đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhànước thuộc lĩnh vực dân tộc Trong quá trình triển khai thực hiện chính sách,các cơ quan có thẩm quyền trong bộ máy hành chính nhà nước giữ vai tròđiều tiết, định hướng các hoạt động thực hiện chính sách bằng những công cụ
Trang 10quản lý của mình, giúp cho quá trình này luôn bám sát mục tiêu mà các chínhsách đặt ra Các cơ quan có thẩm quyền trong bộ máy nhà nước tham gia vàoquá trình tổ chức thực hiện chính sách bao gồm: Quốc hội; Chính phủ; Ủyban Dân tộc; Các Bộ, ngành liên quan có trách nhiệm phối hợp thực hiện cácnội dung liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao; UBND các tỉnh,thành phố trực thuộc Trung ương; UBND các huyện, UBND các xã và cơquan quản lý nhà nước về dân tộc ở chính quyền địa phương (Ban Dân tộctỉnh, Phòng Dân tộc huyện và cán bộ, công chức cấp xã) Ngoài ra, có một số
tổ chức phối hợp thực hiện chính sách đó là: Các tổ chức chính trị- xã hội, đó
là Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên; Các hiệp hội nghềnghiệp- xã hội ở trung ương và địa phương; Các tổ chức phi chính phủ, cácdoanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế
1.1.3.4 Đối tượng của chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Các chính sách hướng tới các đối tượng cụ thể đó là các hộ đồng bàodân tộc thiểu số và hộ nghèo sinh sống tại các xã, thôn làng đặc biệt khó khăn,
xã biên giới, xã an toàn khu, các thôn, làng đặc biệt khó khăn trên địa bànvùng dân tộc và miền núi với các đặc điểm sau đây: Về cơ sở hạ tầng: không
có hoặc tạm thời; giao thông khó khăn; không có đường ôtô đến trung tâm xã;các công trình: điện, thủy lợi, nước sạch, trường học, trạm xá, nhà sinh hoạtcộng đồng kém hoặc chưa có Các xã là nơi còn tồn tại các vấn đề xã hội như:
tỷ lệ mù chữ còn cao, bệnh tật nhiều, còn tồn tại một số phong tục, tập quánlạc hậu; khả năng tiếp cận thông tin kém Về điều kiện sản xuất của các địaphương này nhìn chung còn khó khăn và thiếu thốn, không đáp ứng được yêucầu của người dân, sản xuất còn mang tính tự nhiên nhiều, thiếu tư liệu sảnxuất, tập quán canh tác lạc hậu Về điều kiện sống, tỷ lệ hộ nghèo cao, đờisống người dân còn gặp nhiều khó khăn, thiếu đất ở, đất sản xuất, thiếu nướcsinh hoạt, thiếu vốn,
Trang 111.2 Quy trình tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh
tế đôi với đồng bào dân tộc thiểu số
Để tổ chức thực hiện chính sách có hiệu quả cần phải tuân thủ một quytrình chặt chẽ thống nhất nhằm phản ánh các bước trong việc tổ chức triểnkhai và thực hiện chính sách Quy trình các bước đều có nhiệm vụ rõ ràngphải có hiệu quả để tác động qua lại, nhằm đạt được mục tiêu tốt nhất trongviệc thực hiện chính sách, gồm các bước sau:
1.2.1 Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Quá trình tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối vớiđồng bào DTTS diễn ra trong một thời gian dài, vì thế cần phải xây dựng kếhoạch để các cơ quan nhà nước triển khai thực hiện chính sách một cách chủđộng hoàn toàn Việc xây dựng kế hoạch cần phải được nghiên cứu kỹ cácvăn bản cấp trên, các kế hoạch tương tự và tự các điều kiện cụ thể ở địaphương để xây dựng kế hoạch sát với thực tế, tạo thuận lợi trong quá trìnhthực hiện Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách bao gồm những nội dung
cơ bản sau:
- Thứ nhất, lập kế hoạch tổ chức điều hành cần đảm bảo những dựkiến về hệ thống các cơ quan chủ trì và phối hợp triển khai thực hiện chínhsách; số lượng và chất lượng nhân sự tham gia tổ chức thực hiện; những dựkiến về cơ chế trách nhiệm của cán bộ quản lý và công chức thực hiện; cơ chếtác động giữa các cấp thực hiện chính sách
- Thứ hai, xác định các nguồn vật lực như dự kiến về các cơ sở kiếntrúc, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ cho tổ chức thực hiện chính sách; cácnguồn lực tài chính, các vật tư văn phòng phẩm
- Thứ ba, xác định thời gian triển khai thực hiện thông qua dự kiến vềthời gian duy trì chính sách; dự kiến các bước tổ chức triển khai thực hiện từtuyên truyền đến tổng kết rút kinh nghiệm
Trang 12- Thứ tư, kiểm tra thực hiện chính sách là những dự kiến về tiến độ,hình thức, phương pháp kiểm tra, giám sát tổ chức thực hiện chính sách.
- Thứ năm, xây dựng dự kiến những nội quy, quy chế trong thực hiệnchính sách bao gồm nội quy, quy chế về tổ chức, điều hành; về trách nhiệm,nghĩa vụ và quyền hạn của cán bộ, công chức và các cơ quan nhà nước thamgia tổ chức điều hành; về các biện pháp khen thưởng, kỷ luật cá nhân, tập thểtrong tổ chức thực hiện chính sách
Dự kiến kế hoạch thực hiện ở cấp nào do lãnh đạo cấp đó xem thôngqua Sau khi được quyết định thông qua, kế hoạch thực hiện mang giá trị pháp
lý, được mọi người chấp hành thực hiện Việc điều chỉnh kế hoạch cũng docấp có thẩm quyền thông qua kế hoạch quyết định, khi kế hoạch không cònphù hợp với điều kiện thực tế và các quy định của cấp trên
1.2.2 Phổ biến, tuyên truyền chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Phổ biến, tuyên truyền chính sách là nhiệm vụ quan trọng của các cơquan có thẩm quyền trong thực hiện chính sách Phổ biến, tuyên truyền làmcho các đối tượng chính sách và mọi người dân nhận biết về mục đích, yêucầu, đầy đủ, chính xác của chính sách để các bên liên quan tự giác, tích cựctham gia thực hiện, đồng thời giúp cho cán bộ, công chức nhận thức được đầy
đủ tính chất, mức độ, quy mô, tầm quan trọng của chính sách đối với đời sống
xã hội, để nâng cao trách nhiệm của bản thân, chủ động tìm kiếm các giảipháp hữu hiệu trong quá trình triển khai thực hiện, qua đó mạng lại hiệu quảcao nhất cho mục tiêu chính sách
Công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách được thực hiện thông quanhiều hình thức, như qua phát thanh, tổ chức hội nghị, cuộc họp khu dân cư,
in ấn tờ rơi, áp phích, báo chí, tủ sách pháp luật, mời chuyên gia nói chuyện,sân khấu hóa, nêu gương các điển hình tiên tiến và các hình thức tuyên truyềnkhác Yêu cầu công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách phải kịp thời, hiệuquả, phù hợp với từng đối tượng, tuyên truyền đối với người dân tộc thiểu số
Trang 13cần cụ thể hơn và chú ý đến tập quán sinh hoạt, cach tác, văn hóa của từngdân tộc, giúp đối tượng dễ tiếp cận và thực hiện đúng quy trình chính sách, cơquan và cán bộ, công chức thực hiện rút ngắn được thời gian để đạt đến mụctiêu đề ra Nếu đối tượng thụ hưởng và các cơ quan liên quan không hiểuchính sách hoặc hiểu không rõ, làm kéo dài thời gian thực hiện chính sách, dophải thực hiện lại nhiều lần, nhiều khâu, gây khó khăn, phiền hà cho cả đốitượng và chủ thể thực hiện, dễ dẫn đến sai sót, vi phạm nội dung chính sách.Vậy, có thể nói phổ biến, tuyên truyền ảnh hưởng rất lớn đến kết quả tổ chứcthực hiện chính sách.
1.2.3 Phân công, phối hợp thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu sốđược thực hiện trên phạm vi rộng lớn, tối thiểu cũng là một địa phương vì thế
số lượng cá nhân và tổ chức tham gia thực hiện là rất lớn Số lượng tham giabao gồm các chủ thể thực hiện, đối tượng thụ hưởng, các tổ chức, cá nhân liênquan Bên cạnh đó, các hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu của chính sách diễn
ra cũng hết sức phong phú, phức tạp theo không gian và thời gian, chúng đanxen nhau, thúc đẩy hay kìm hãm nhau theo quy luật Bởi vậy, muốn thực hiệuquả chính sách phải có sự phân công cụ thể, rõ ràng, chặt chẽ, khoa học và hợp
lý, xác định cơ quan, cá nhân nào đóng vai trò chủ trì, cơ quan và cá nhân nào
có chức năng phối hợp, tránh trường hợp nêu chung chung, dẫn tới đùn đẩytrách nhiệm hoặc gây khó khó khăn trong thực hiện, chồng chéo, thiếu sót hoặc
bị tắc nghẽn, khi kế hoạch thực hiện chính sách đã được phê duyệt
Trong thực tế, có một số chính sách triển khai thực hiện không manglại hiệu quả, do sự phân công, phối hợp giữa cơ quan chủ trì và cơ quan phốihợp bị chồng chéo, không rõ ràng, giao chủ trì nhưng không giao quyền hạnhoặc nguồn lực để thực hiện nên gặp khó khăn, xảy ra tình trạng né tránh, đùnđẩy hoặc ôm đồm dẫn đến không ai làm hết trách nhiệm hoặc làm nửa vờikhông đến nơi, đến chốn Chính vì vậy, để việc tổ chức thực hiện chính sách
Trang 14hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số có hiệu quả, cầnphải có sự thống nhất cao về quan điểm, mục tiêu, kế hoạch, từ công tác lãnhđạo, chỉ đạo đến công tác tuyên truyền, vận động, cung cấp nguồn lực tàichính, trang thiết bị và cơ sở vật chất đảm bảo cho thực hiện chính sách Cácnội dung chính sách này phần lớn giao cho cơ quan làm công tác dân tộc,UBND cấp xã chủ trì thực hiện.
1.2.4 Duy trì thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Duy trì chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào DTTS làmột khâu, là hoạt động nhằm bảo đảm cho chính sách tồn tại được và pháthuy tác dụng trong môi trường thực tế Vì thế, các cơ quan và người thực hiệnchính sách phải thường xuyên quan tâm tuyên truyền, vận động các đối tượngthụ hưởng chính sách và toàn xã hội tích cực tham gia vào quá trình thực hiệnchính sách để có những tham mưu, đề xuất, có những giải pháp phù hợp, khảthi nhất
Nếu việc thực hiện chính sách gặp phải những khó khăn do môi trườngthực tế biến động, thì chủ thể thực hiện chủ động sử dụng các công cụ quản lýtác động nhằm tạo môi trường thuận lợi cho việc thực hiện chính sách Trongmột chừng mực nào đó, để đảm bảo lợi ích các cơ quan nhà nước phối hợp, sửdụng biện pháp hành chính để duy trì thực thi chính sách, như về nhân lực,vật lực và thể chế Việc duy trì thực hiện chính sách có ý nghĩa hết sức quantrọng, làm cho chính sách được thực hiện thường xuyên, không bị ngắt quãng,dần đi vào đời sống thực tế của xã hội, phát huy hiệu quả thiết thực, giúp nhậnbiết những vấn đề đúng sai, bất cập của chính sách để cấp có thẩm quyền kịpthời điều chỉnh, bổ sung
1.2.5 Điều chỉnh, bổ sung chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Trong quá trình thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối vớiđồng bào DTTS sẽ xảy ra rất nhiều nảy sinh, phát sinh, sự bất cập phát hiện
Trang 15qua quá trình duy trì chính sách cần phải điều chỉnh, bổ sung chính sách đểphù hợp với yêu cầu quản lý, nhu cầu của đối tượng và tình hình phát triểnkinh tế - xã hội, nhất là sự biến động của kinh tế thị trường, sự phát triển củakhoa học công nghệ, giá cả thị trường, biến động của khí hậu thời tiết, các yếu
tố ảnh hưởng đến sản xuất, tiêu thụ hàng hóa của người dân, nhu cầu thực tế
về đời sống, sinh hoạt của các đối tượng
Theo quy định cơ quan nào ban hành chính sách thì cơ quan đó cóquyền điều chỉnh, bổ sung chính sách Nhưng trong thực tế, việc điều chỉnhcác biện pháp, cơ chế, chính sách diễn ra rất năng động, linh hoạt; một sốchính sách khi ban hành có thể phân cấp, phân quyền cho cấp dưới được phépđiều chỉnh một số khía cạnh, cơ chế của của chính sách Nguyên tắc cần phảichấp hành khi điều chỉnh chính sách đó là để chính sách tiếp tục tồn tại, chỉđược điều chỉnh các biện pháp, cơ chế thực hiện mục tiêu hoặc bổ sung, hoànchỉnh mục tiêu theo yêu cầu thực tế, chứ không cho phép điều chỉnh dẫn tớilàm thay đổi mục tiêu, thì xem như chính sách đó thất bại
1.2.6 Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc tổ chức thực hiện chính sách là mộtcông tác đặc biệt quan trọng Chủ thể theo dõi, kiểm tra quá trình thực chínhsách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số là các cơ quannhà nước có thẩm quyền từ trung ương đến cơ sở, trong đó cơ quan làm côngtác dân tộc chủ trì Tuy nhiên, để đảm bảo tính khách quan và chính xác vềkết quả kiểm tra quá trình này còn cần có sự tham gia của các tổ chức đoànthể và nhân dân, đặc biệt là đối tượng thụ hưởng chính sách Có như vậy mớibảo đảm được tính dân chủ trong quá trình thực hiện Trong công tác theo dõi,kiểm tra thực hiện chính sách thì các cơ quan chức năng cần phải nắm rõ vàthực hiện tốt các nhiệm vụ của mình
Trên thực tế, khi triển khai thực hiện chính sách, không phải bộ phậnnào cũng làm tốt, làm nhanh như nhau, vì thế cần có hoạt động kiểm tra để
Trang 16vừa thúc đẩy các chủ thể nỗ lực nhiều hơn nhằm hoàn thành nhiệm vụ, vừaphòng, chống những hành vi vi phạm quy định trong thực hiện chính sách.Ngoài ra, hoạt động theo dõi, kiểm tra sẽ giúp phát hiện, đánh giá khách quan
về những điểm mạnh, điểm yếu của công tác tổ chức, cá nhân có liên quan,phát hiện những thiếu sót trong công tác lập kế hoạch, tổ chức thực hiện đểđiều chỉnh; tạo điều kiện phối hợp nhịp nhàng các hoạt động độc lập của cơquan, đối tượng chính sách; tạo ra sự tập trung thống nhất trong việc thực hiệnmục tiêu của chính sách và kịp thời đưa ra các biện pháp khuyến khích nhân
tố tích cực nhằm tạo ra những phong trào thiết thực cho việc thực hiện mụctiêu chính sách
1.2.7 Tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm việc thực hiện chính sách
hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm tổ chức thực hiện chính sách là quátrình xem xét, kết luận về chỉ đạo điều hành và chấp hành chính sách của các
cơ quan và cá nhân liên quan được phân công thực hiện chính sách, cũng nhưhiệu quả, lợi ích mang lại cho các hộ dân và cộng đồng vùng dân tộc thiểu sốđược hưởng lợi từ chính sách Tùy theo tính chất, mức độ, quy mô và chu kỳ,niên hạn của chính sách có thể tiến hành tổng kết, đánh giá định kỳ hằng năm,
05 năm hoặc khi kết thúc chính sách và chuyển qua một chính sách khác
Việc đánh giá, tổng kết được thực hiện theo trình tự từ cơ sở đến Trungương qua hình thức hội nghị hoặc hình thức báo cáo Trong đánh giá, tổng kếtthực hiện chính sách phải đánh giá một cách toàn diện tất cả các mặt, cácbước từ việc xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách đến công tác lãnh đạo,chỉ đạo triển khai, quá trình thực hiện đến lúc kết thúc chính sách; tổng kếtchính sách phải chỉ ra được nguyên nhân khách quan và chủ quan, nguyênnhân trực tiếp và nguyên nhân sâu xa dẫn tới những mặt đạt được và chưa đạtđược của chính sách; phải rút ra được những bài học kinh nghiệm thực tiễn, ýkiến phản hồi của người dân được thụ hưởng chính sách và chính quyền địaphương; phải đề xuất được các kiến nghị và giải pháp phát huy những kết quả
Trang 17đạt được và khắc phục những tồn tại, yếu kém hoặc phải đưa ra được nhữnggiải pháp khắc phục những hậu quả do việc triển khai không thành công; đồngthời phát hiện những vấn đề bất cập, hạn chế, thiếu sót hoặc những vấn đềmới phát sinh trong thực tiễn, kiến nghị cấp có thẩm quyền điều chỉnh, sửađổi, bổ sung nhằm tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện và đạt được mụctiêu chính sách đề ra.
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc
và ổn định Chính sách luôn được bổ sung, sửa đổi nhằm từng bước nâng caođời sống vật chất cho đồng bào dân tộc thiểu số Các cơ quan chức năng từtrung ương đến địa phương, sự phối hợp kết hợp với các cấp, ngành có liênquan về việc chỉ đạo điều hành triển khai thực hiện chính sách, nên chính sáchphù hợp với thực tiễn cuộc sống thì việc thực thi chính sách sẽ thuận lợi, khảthi Nếu chính sách không phù hợp với thực tiễn thì dẫn đến gặp rất nhiều khókhăn, thậm chí không khả thi, thiếu hiệu quả, kế hoạch triển khai không đượcđồng nhất
1.3.2 Môi trường thực hiện chính sách
Quá trình thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế đối với đồngbào dân tộc thiểu số phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện tự nhiên, kinh tế - xãhội và tình hình chính trị của từng địa phương Những địa phương, vùng,miền nào có điều kiện tự nhiên thuận lợi hơn (về vị trí địa lý, tài nguyên thiênnhiên) thì việc tổ chức thực hiện chính sách cũng sẽ diễn ra dễ dàng hơn.Trình độ phát triển kinh tế cao, nguồn lực tài chính mạnh, thu nhập của người
Trang 18lao động ổn định, mức độ thất nghiệp thấp thì việc thực hiện chính sách sẽthuận lợi Nơi nào còn tồn tại nhiều phong tục tập quán lạc hậu, nhất là tậpquán canh tác, thì khả năng tiếp nhận của người dân đối với chính sách sẽ hạnchế Việc đảm bảo ổn định chính trị cũng là yếu tố ảnh hưởng đến việc thựchiện chính sách trên địa bàn.
1.3.3 Tổ chức bộ máy và nhân lực thực hiện chính sách
Về nguyên tắc, có thể thiết lập tổ chức bộ máy độc lập cho từng chínhsách; nhưng cũng có thể sử dụng bộ máy chính quyền hiện có để thực hiện,tùy điều kiện cụ thể Nếu bộ máy chính quyền hiện đại, gọn nhẹ thì chi phíquản lý, thực hiện chính sách tiết kiệm hơn nhưng vẫn mang lại hiệu quả.Trường hợp tổ chức bộ máy chính quyền cồng kềnh, phức tạp, cán bộ khôngchuyên tâm công việc thì sẽ làm giảm hiệu quả việc thực hiện chính sách vàgiảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước Năng lực của cán bộ baogồm nhiều tiêu chí về năng lực chuyên môn, đạo đức công vụ, Nếu thiếunăng lực chuyên môn, các cán bộ tham gia vào tổ chức thực hiện sẽ đưa ranhững kế hoạch không sát với thực tế, gây lãng phí nguồn lực, làm giảm hiệulực, hiệu quả của chính sách
Bên cạnh yêu cầu về năng lực chuyên môn các cán bộ thực hiện chínhsách cũng cần phải nêu cao tinh thần trách nhiệm và ý thức kỷ luật Nhìnchung cán bộ có năng lực thực hiện tốt thì không những chủ động điều phốiđược công việc mà còn khắc phục được những yếu tố tiêu cực, ứng phó đượcvới những biến động để công tác tổ chức thực hiện chính sách mang lại kếtquả thực sự
1.3.4 Nguồn lực vật chất trong thực hiện chính sách
Đây là yếu tố ngày càng giữ vai trò quan trọng để việc thực hiện chínhsách được hiệu quả và thành công Việc đầu tư trang thiết bị kỹ thuật và cácphương tiện hiện đại khác để hỗ trợ quá trình quản lý cũng như quá trình triểnkhai thực hiện chính sách là rất cần thiết Chẳng hạn, trong quá trình thựchiện công tác tuyên truyền, phổ biến về chính sách đối với đồng bào dân tộcthiểu số thì việc đảm bảo các điều kiện vật chất, kỹ thuật sẽ giúp các cơ quan