Chuyên đề thực tập ngân hàng điện tử tại việt nam thực trạng và giải pháp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT HUNG Trường ĐH Công nghiệp Việt Hung TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT HUNG KHOA QUẢN TRỊ KINH TẾ NGÂN HÀNG o0o ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP Đề tài “Ngân hàng điện tử tại Việt Nam Thực trạng và giải pháp” G[.]

KHOA QUẢN TRỊ - KINH TẾ - NGÂN HÀNG

-o0o -ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP

Đề tài : “ Ngân hàng điện tử tại Việt Nam Thực trạng và giải pháp”

Giáo viên hướng dẫn : Đào Thị Lợi

Họ và tên sinh viên : Dương Thùy Dung

Mã sinh viên : 344TCH6B14 Lớp :TCNH2 – k34

HÀ NỘI - 2013

LỜI MỞ ĐẦU

Trong nền kinh tế thị trường phát triển như hiện nay, vai trò của hệ thống Ngânhàng càng lúc càng trở nên quan trọng.Trong hệ thống Ngân hàng có Ngân hàng Nhànước và các ngân hàng thương mại với những chức năng riêng Nếu như Ngân hàngNhà nước tập trung vào mảng quản lý, điều hành chính sách tiền tệ cũng như quản lý

và điều hành các Ngân hàng thương mại để giúp cho hoạt động của toàn bộ hệ thốngđược thông suốt và có hiệu quả thì Ngân hàng thương mại lại đóng vai trò là trunggian tài chính, trung gian thanh toán, tạo phương tiện thanh toán cho nền kinh tế Tuynhiên với sự phát triển của khoa học công nghệ hiện đại như hiện nay,đặc biệt là sự rađời của mạng Internet, vấn đề đổi mới trong hệ thống Ngân hàng đang được đặt ra nhưmột vấn đề cấp bách hàng đầu

Xu hướng toàn cầu hoá là xu hướng khách quan tất yếu đối với tất cả cácquốc gia.Công nghệ thông tin là yếu tố đi đầu,là chìa khóa để có thể phát triển, đểtham gia vào quá trình hội nhập toàn cầu Ngành ngân hàng luôn là ngành đi đầu tronglĩnh vực công nghệ thông tin để thúc đẩy nền kinh tế phát triển Sự cạnh tranh gaygắt trong nền kinh tế, không chỉ giữa các ngân hàng với nhau, mà còn giữa các ngânhàng và các tổ chức tài chính, các loại hình dịch vụ mới,làm thế nào để ngân hàng cóthể thu hút được khách hàng, giữ vững được vị thế của mình trong nền kinh tế?Chỉ cómột cách đó là phải phát triển, phải tìm ra cho mình hướng đi mới, cách thức mới.Thực hiện các dịch vụ nhanh chóng , thuận tiên, phù hợp với xu hướng hiện nay

Dịch vụ ngân hàng điện tử ra đời là một xu thế tất yếu đối với các ngân hàng.Dịch vụ ngân hàng điện tử đã được phát triển ở Việt Nam trong vài năm trở lại đây

Nó đáp ứng được phần nào nhu cầu thanh toán của người dân Việt Nam đồng thời mở

ra cho các ngân hàng Việt Nam các cơ hội lớn cũng như những thách thức trong việchoàn thiện dịch vụ ngân hàng để có thể cạnh tranh trong quá trình hội nhập nềnkinh tế quốc tế Tuy nhiên, do thói quen tiêu dùng tiềnmặt và của người Việt Namnên ngân hàng điện tử chưa được phát triển rộng rãi Các hình thức dịch vụ vẫn cònđơn giản Nghiên cứu và phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử là vấn đề quan trọng

trong thời kỳ này Nhận thức được tầm quan trọng của nó nên em đã chọn đề tài "

SV: Dương Thùy Dung Lớp: TCNH2 – K34

Ngân hàng điện tử ở Việt Nam- thực trạng và giải pháp” Đề tài đưa ra một cái nhìn

tổng quát về các loại hình dịch vụ ngân hàng điện tử và phương thức thanh toán của

nó Đồng thời nghiên cứu thực trạng áp dụng tại Việt Nam, những khó khăn cũngnhư triển vọng , giải pháp khắc phục tại Việt Nam

Bài nghiên cứu được chia thành 3 chương bao gồm:

Chương 1: Tổng quan về ngân hàng điện tử

Chương 2: Thực trạng triển khai ngân hàng điên tử tại Việt Nam

Chương 3: Một số giiải pháp thúc đẩy dịch vụ ngân hàng điện tử.

Đây là một đề tài mới nên trong quá trình nghiên cứu có thể còn nhiều sai sót Emmong nhận được đóng góp của thầy cô cũng như bạn đọc.Em xin chân thành cảm ơn

Cô giáo Đào Thị lợi và bạn bè đã giúp đỡ em thực hiện nghiên cứu đề tài này

DANH MỤC BẢNG

STT Bảng Tên bảng

Bảng 1 Các dịch vụ ngân hàng điện tử được triển khai tại các ngân hàng Á

Châu bank, Vietcom bank, techcombank, Đông Á bankBảng 2 Phí giao dịch qua internetbanking

Bảng 3 Số lượng máy ATM tại Việt Nam năm 2010 , năm 2011 , năm 2012Bảng 4 Hoạt động thanh toán thẻ tại đơn vị chấp nhận thẻ ở Việt Nam năm

2010Bảng 5 Kết quả kinh doanh dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng Á Châu

bank trong các năm 2010- năm 2011- năm 2012

SV: Dương Thùy Dung Lớp: TCNH2 – K34

DANH MỤC BIỂU

STT Biểu Tên Biểu

Biểu 1 Tốc độ tăng trưởng của mobile – banking qua các năm 2010 – năm

2011 – năm 2012Biểu 2 Thị phần thẻ ATM tại Việt Nam năm 2012

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC BIỂU

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ 1

1.1 Khái niệm về ngân hàng điện tử 1

1.1.1 Khái niện về thương mại: 1

1.1.2 Khái niệm về thương mại điện tử: 2

1.1.3 Khái niệm về Ngân hàng điện tử: 2

1.2 Các giai đoạn phát triển của dịch vụ ngân hàng điện tử 2

1.2.1 Website quảng cáo (Brochure – Ware) 2

1.2.2 Thương mại điện tử (E _ Commerce) 3

1.2.3 Quản lý điện tử ( E _Business) 3

1.2.4 Ngân hàng điện tử ( E - Banking) 3

1.3 Lợi ích của dịch vụ ngân hàng điện tử 4

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI NGÂN HÀNG 6

ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM 6

2.1 Sự phát triển của dịch vụ Ngân hàng điện tử ở khu vực và trên thế giới 6

2.2 Một số dịch vụ ngân hàng điện tử đang được triển khai tại Việt Nam 7

2.2.1 Dịch vụ ngân điện tử thông qua mạng internet 9

2.2.2 Dịch vụ ngân hàng điện tử thông qua mạng di động 10

2.2.3 Dịch vụ ngân hàng điện tử thông qua thẻ thanh toán 12

III Đánh giá chung về tình hình phát triển ngân hàng điện tử tại Việt Nam hiện nay 14

3.1 Những thành tựu đạt được 14

3.2 Những hạn chế của ngân hàng điện tử tại Việt Nam 16

CHƯƠNG III : 18

MỘT SỐ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY VIỆC PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM 18

3.1 Nâng cao chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm 18

3.2  Đẩy mạnh việc quảng bá sản phẩm 18

3.3 Đầu tư cơ sở hạ tầng, cải tiến công nghệ 18

KẾT LUẬN 20

SV: Dương Thùy Dung Lớp: TCNH2 – K34

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ

Trong lĩnh vực ngân hàng , hệ thống chi nhánh của ngân hàng đã thực sự cóhiệu quả, cung cấp tới khách hàng các dịch vụ khách hàng cá nhân riêng lẻ và độcđáo , song ngoài hình thức ngân hàng truyền thống này , các ngân hàng đã cung cấpnhững dịch vụ điện tử đã bắt đầu xuất hiện cùng với sự bùng nổ của công nghệ thôngtin Tuy ngân hàng điện tử mới chỉ xuất hiện trong thời gian gần đây nhưng chúngđang ngày càng chứng tỏ được vai trò hữu hiệu của mình trong việc giao dịch vớikhách hàng

1.1 Khái niệm về ngân hàng điện tử

1.1.1 Khái niện về thương mại:

Khái niệm Thương mại được hiểu ở mỗi nước khác nhau là khác nhau

Theo luật Thương mại 1997 tại Việt Nam, Thương mại chỉ bao gồm 14 hành viđiều chỉnh các quan hệ mua bán hàng hóa, dịch vụ liên quan trực tiếp đến mua bánhàng hóa, dịch vụ Trong khi đó, ở các nước khác trên thế giới khái niệm Thương mạingày càng được mở rộng Qua đó Thương mại bao gồm tất cả các hoạt động nhằmmục đích tìm kiếm lợi nhuận Đó là những hoạt động trao đổi hàng hóa, của cải, dịch

vụ, tiền tệ giữa 2 hay nhiều đối tác thông qua thanh toán (gồm 2 đối tượng chính làngười mua và người bán)

Trong Thương mại truyền thống, 2 đối tượng là người mua và người bán sẽgặp nhau ở một vị trí xác định trước mà chúng ta gọi là cái Chợ ( Market ) ,họ gặpnhau rồi thuận mua vừa bán và quan trọng giao dịch phải được thực hiện thông quatiền tệ hoặc những thứ có thể quy ra tiền.Tuy nhiên cùng với sự phát triển của côngnghệ thông tin ,của quá trình toàn cầu hóa, thì cái ‘‘chợ’’ dường như quá chật chội Cuộc cách mạng điện tử giúp con người vượt qua giới hạn về không gian và thờigian,để nắm lấy các lợi thế của thanh toán toàn cầu từ đó hình thành nên Thương mạiđiện tử

1.1.2 Khái niệm về thương mại điện tử:

Thương mại điện tử bao gồm tất cả các dạng của giao dịch thương mại của cánhân và tổ chức dựa trên quá trình xử lý và chuyển giao dữ liệu số hóa , bao gồm cảvăn bản ,âm thanh và hình ảnh Trong xã hội hiện đại với xu thế ‘‘chìa khóa’’ côngnghệ thông tin, các Ngân hàng và các tổ chức tài chính phải tìm cách áp dụng Côngnghệ thông tin một cách hiệu quả, nhằm tạo ra lợi thế cạnh tranh và là tiền đề pháttriển các loại hình dịch vụ mới nhằm thu hút khách hàng

Dịch vụ ngân hàng điện tử ra đời là một xu hướng tất yếu khách quan

1.1.3 Khái niệm về Ngân hàng điện tử:

Với dịch vụ Ngân hàng điện tử , khách hàng có thể truy cập từ xa ,nhằm thunhập thông tin ,thực hiện giao dịch thanh toán , dựa trên các tài khoản lưu kí tại Ngânhàng, đănng kí các dịch vụ mới….Có nhiều cách đưa ra khái niệm Ngân hàng điện tửthông qua các dịch vụ cung cấp hoặc qua kênh phân phối điện tử.Nhưng những kháiniệm này chỉ đúng ở từng thời điểm khó mà khái quát được cả quá trình lịch sử cũng

như tương lai phát triển của Ngân hàng điện tử Ngân hàng điện tử là ngân hàng mà

tất cả các giao dịch giữa Ngân hàng và khách hàng ( cá nhân và tổ chức) dựa trên quá trình xử lý và chuyển giao dữ liệu số hóa nhằm cung cấp sản phẩm dịch vụ Ngân hàng.

1.2 Các giai đoạn phát triển của dịch vụ ngân hàng điện tử

Ngân hàng được biết đến đầu tiên là ngân hàng khai phá ra mảng dịch vụ Ngân hàngđiện tử là một ngân hàng của Mỹ có tên là WELLFARGO vào năm 1989

Nhìn chung, Ngân hàng điện tử được phát triển qua các giai đoạn sau :

1.2.1 Website quảng cáo (Brochure – Ware)

Đây là hình thức đơn giản nhất, sơ khai nhất của Ngân hàng điện tử mới ngoài cáckênh quảng cáo truyền thống như báo chí, truyền hình Trên Website ta chỉ có thể xemnhững thông tin về Ngân hàng, các sản phẩm của Ngân hàng, các chỉ dẫn và liên lạc

SV: Dương Thùy Dung Lớp: TCNH2 – K342

Còn mọi giao dịch của Ngân hàng vẫn nằm trên hệ thống phân phối truyền thống (cácchi nhánh của Ngân hàng)

1.2.2 Thương mại điện tử (E _ Commerce)

Đây là hình thức mà Ngân hàng đã bắt đầu sự dụng Internet như một kênh phânphối mới, bên cạnh các kênh phân phối truyền thống Nó là một dịch vụ gia tăng, tạothêm lợi nhuận cho Ngân hàng cũng như khách hàng như xem thông tin về tài khoản,nhận thông tin giao dịch chứng khoán…

1.2.3 Quản lý điện tử ( E _Business)

Trong giai đoạn này, các xử lý cơ bản của Ngân hàng ở cả phía Khách hàng vàphía người quản lý đều được tích hợp với Internet và các kênh phân phối khác Giaiđoạn này được phân biệt bởi sự gia tăng về sản phẩm và chức năng của Ngân hàng với

sự phân biệt sản phẩm theo nhu cầu và quan hệ của khách hàng với ngân hàng Hơnthế nữa, sự phối hợp và chia sẻ dữ liệu giữa hội sở chính của Ngân hàng với các chinhánh , phòng giao dịch thông qua Internet, mạng không dây wireless giúp cho việc

xử lý yêu cầu và phục vụ khách hàng được nhanh chóng hơn, thuận lợi hơn và chínhxác hơn Internet và khoa học công nghệ ra đời đã làm tăng sự liên kết chia sẻ thôngtin giữa Ngân hàng, đối tác và cơ quan quản lý Một vài ngân hàng tiên tiến trên thếgiới đã xây dựng được mô hình này và hướng tới xây dựng một ngân hàng điện tửhoàn chỉnh

1.2.4 Ngân hàng điện tử ( E - Banking)

Là một giai đoạn đồng thời là mô hình lý tưởng của một Ngân hàng trực tuyếntrong nền kinh tế điện tử, một sự thay đổi hoàn toàn trong mô hình kinh doanh vàphong cách quản lý Ngân hàng điện tử sẽ tận dụng được sức mạnh của mạng toàn cầunhằm cung cấp toàn bộ các giải pháp tài chính cho khách hàng với chất lượng tốt nhất

Từ những bước ban đầu là cung cấp các sản phẩm và dịch vụ hiện hữu thông quanhiều kênh riêng biệt, Ngân hàng có thể sử dụng kênh liên lạc này nhằm cung cấpnhiều giải pháp khác nhau cho các đối tượng khách hàng riêng biệt

1.3 Lợi ích của dịch vụ ngân hàng điện tử

Với đặc tính là các giao dịch hoàn toàn được thực hiện thông qua thiết bị điện

tử và mạng viễn thông, sự ra đời của các dịch vụ ngân hàng điện tử đã mang đến nhiềulợi ích thiết thực cho cả ngân hàng, khách hàng và xã hội

 Đối với ngân hàng :

Trước hết sự ra đời của các dịch vụ ngân hàng điện tử mở ra một kênh pháttriển mới cho các dịch vụ ngân hàng Thông qua việc cung cấp các dịch vụ ngân hàngđiện tử, các ngân hàng có thể dễ dàng mở rộng phạm vi hoạt đông, tiếp cận với kháchhàng mọi lúc, mọi nơi mà không bị giới hạn về không gian, thời gian Thông qua cácphương tiện điện tử và mạng viễn thông, các ngân hàng có thể tiến hành các hoạt độngxúc tiến, giới thiệu sản phẩm đến khách hàng nhanh chóng và thuận tiện hơn Bêncạnh đó, ngân hàng cũng như có thể cắt giảm các chi phí liên quan như chi phí vănphòng, chi phí nhân viên hay các chi phí khác … nhờ sự hỗ trợ của công nghệ, ngânhàng đang bước một bước tiến dài trong lịch sử phát triển của mình Giờ đây việc traođổi thông tin giữa khách hàng và ngân hàng được giản lược chỉ qua một cái click chuộthay bàn phím điện thoại

 Đối với khách hàng :  

Thực tế các dịch vụ ngân hàng điện tử dễ sử dụng, hiệu quả và giúp khách hàng

có thể tiết kiệm thời gian, chi phí Các bước giao dịch qua dịch vụ ngân hàng điện tửđều đã được lập trình sẵn, do đó chỉ cần khách hàng thực hiện theo đúng các bước yêucầu, các giao dịch sẽ được thực hiện một cách chính xác Sử dụng dịch vụ ngân hàngđiện tử, với các phương tiện điện tử có kết nối mạng viễn thông khách hàng có thểthực hiện các giao dịch của mình bất cứ lúc nào và ở đâu Ngoài ra, với đặc điểm giaodịch hoàn toàn qua mạng, các ngân hàng đã liên kết với nhau thành các liên minh thẻtạo thuận lợi cho khách hàng thực hiện các giao dịch liên ngân hàng của mình

Không cần phải đến ngân hàng, chỉ cần ở nhà hay cơ quan, với vài click chuột

là người tiêu dùng có thể hoàn tất một giao dịch với ngân hàng Người sử dụng ngânhàng điện tử, cái lợi trước hết phải kể đến tiện ích giao dịch với tốc độ nhanh chóng,

SV: Dương Thùy Dung Lớp: TCNH2 – K344

đơn giản, tiết kiệm thời gian và hiệu quả sử dụng dòng tiền khi có thể chủ độngchuyển tiền vào nơi có ích nhất cho mình Hiện nay, các ngân hàng đã cung cấp khátốt các tiện ích cơ bản trên ngân hàng điện tử, như chuyển khoản, thanh toán hoá đơndịch vụ điện, nước, internet, điện thoại, truyền hình cáp, mua vé máy bay, nạp tiềnđiện thoại, gửi tiết kiệm online, mua hàng trực tuyến, đóng phí bảo hiểm và hàng loạtcác dịch vụ khác… Các ngân hàng cũng đang mở rộng hơn mạng lưới thanh toán điện

tử, nên khách hàng ngày càng được hưởng lợi từ điều này

 Đối với xã hội :

Sự ra đời của các dịch vụ ngân hàng điện tử đã tạo ra một phương thức hoạt

động mới, góp phần thúc đẩy các hoạt động kinh tế thương mại, dịch vụ và du lịch

phát triển, tạo điều kiện mở rộng hợp tác kinh tế thương mại với khu vực và thế giới. 

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI NGÂN HÀNG

ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM 2.1 Sự phát triển của dịch vụ Ngân hàng điện tử ở khu vực và trên thế giới

Các ngân hàng truyền thống với hoạt động chủ yếu là tiếp nhận, vận chuyển vàtrao đổi những loại giấy tờ như hồ sơ vay tiền, tờ khai, báo cáo, các giấy chứng nhậngửi tiền, sổ tiết kiệm và họ cố gắng mở rộng mạng lưới hoạt động của mình bằngcách thành lập các chi nhánh, vươn tới tận những vùng , miền, các thôn xóm xa xôi

Nhưng đến năm 1970, các ngân hàng mới nhận ra rằng, việc mở rộng chinhánh là quá tốn kém, mất nhiều năm mới có thể thu hồi vốn và bắt đầu có lợi nhuận,cũng có những chi nhánh không thể tao được lợi nhuận khi chỉ làm dịch vụ hưởng hoahồng chứ không tham gia vào tín dụng

Hiện nay, các nước đi đầu như Mỹ, các nước Châu Âu, Australia và tiếp sau đó

là các quốc gia và vùng lãnh thổ như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hồng Kông,Đài Loan…, các Ngân hàng ngoài việc đẩy mạnh phát triển hệ thống thanh toán điện

tử còn mở rộng phát triển các kênh giao dịch điện tử như các loại thẻ giao dịch quamáy rút tiền tự động ATM, các loại thẻ tín dụng Smart Card, Visa, Master Card… vàcác dịch vụ Ngân hàng trực tuyến như Internet-banking, Mobile-banking, TelePhone-banking, Home-banking

 Các dịch vụ Ngân hàng điện tử trong khu vực và trên thế giới:

 Dịch vụ cung cấp thông tin về tài khoản cho khách hàng

 Dịch vụ Ngân hàng điện toán (Computer Banking)

 Thẻ ghi nợ (Debit Card)

 Thanh toán trực tiếp (Direct payment)

 Gửi và thanh toán hóa đơn điện tử (Electronic bill presentment and payment –EBPP)

 Thẻ trả lương (Payroll Card)

 Ghi nợ được ủy quyền trước (Preauthorized debit)

 Dịch vụ đầu tư (Investment Services)

SV: Dương Thùy Dung Lớp: TCNH2 – K346

 Dịch vụ cho vay tự động

 Dịch vụ Ngân hàng tự phục vụ

Tại các nước đi đầu như Mỹ , các nước Châu Âu, Australia và tiếp sau đó là cácquốc gia và vùng lãnh thổ như : Nhật Bản , Hàn Quốc , Hồng Koong , Đài Loan ….Các ngân hàng ngoài việc đẩy nhanh phát triển hệ thống thanh toán điện tử mà còn mởrộng phát triển các kênh giao dịch điện tử như : các loại thẻ giao dịch qua máy rút tiền

tự động, các dịch vụ ngân hàng trực tuyến Theo thống kê của Stegman năm 2009 ở

Mỹ có trên 9.4 triệu khách hàng sử dụng giao dịch ngân hàng trực tuyến Ở Anh theokhảo sát của BASC , số người sử dụng dịch vụ qua kênh phân phối này đã tăng từ 7.5triệu người lên 10.8 triệu người trong vòng 2 năm ( 2009 – 2010 ) Số người thanhtoán hóa đơn và chuyển tiền qua Internet hoặc qua điện thoại cũng tăng mạnh Trongnăm 2010 đã có 8.7 triệu người thanh toán các loại chi phí và chuyển khoản theo conđường này , tăng 4,4 % so với năm 2009 và đã có tổng cộng 72 triệu lượt thanh toántrực tuyến , trong đó người sử dụng thẻ tín dụng chiếm hơn một nửa Với đà tăngtrưởng như trên thì trong vòng vài năm tới , thanh toán trực tuyến sẽ trở thành phươngthức thống lĩnh, khi đó các sản phẩm và dịch vụ ngân hàng điện tử sẽ được sử dụngphổ biến Theo dự báo đến năm 2015 thanh toán trực tuyến sẽ chiếm 85% tổng thanhtoán trên thế giới , như vậy đến thới điểm này các ngân hàng trên thế giới hầu như đãcung cấp đầy đử các dịch vụ trực tuyến cho khách hàng

2.2 Một số dịch vụ ngân hàng điện tử đang được triển khai tại Việt Nam

Khảo sát do ComScore tiến hành được công bố ngày 9/3/2012 cho thấy sốngười sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử ở Việt Nam đã tăng 35% so với năm 2010 từ701.000 lên 949.000 Đây là con số đáng khích lệ đối với ngân hàng điện tử tại ViệtNam Để có được con số đó , các ngân hàng thương mại tại Việt Nam đã và đang cốgắng hoàn thiện hệ thống ngân hàng điện tử của mình , không ngừng đổi mới và giatăng tiện ích