Bé gi¸o dôc ®µot¹o Bé tµi chÝnh CHƯƠNG 5 KIỂM TOÁN CHU KỲ TIỀN LƯƠNG VÀ NHÂN VIÊN NỘI DUNG CHƯƠNG 5 5 1 Nội dung và đặc điểm chu kỳ tiền lương và nhân viên 5 2 Mục tiêu kiểm toán 5 3 Nguồn thông tin/[.]
Trang 1CHƯƠNG 5:
KIỂM TOÁN CHU KỲ TIỀN LƯƠNG VÀ NHÂN VIÊN
Trang 2NỘI DUNG CHƯƠNG 5
5.1 Nội dung và đặc điểm chu kỳ tiền lương và
nhân viên
5.2 Mục tiêu kiểm toán
5.3 Nguồn thông tin/tài liệu kiểm toán
5.4 Khảo sát về KSNB cho chu kỳ
5.5 Nội dung kiểm toán
5.6 Một số sai sót thường phát sinh trong chu kỳ
Trang 35.1 NỘI DUNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA CHU TRÌNH
trả cho NLĐ
tiền lương cũng khác nhau
chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong tổng chi phí của đơn vị
theo dõi lao động=> Tính lương và các khoản trích theo lương=> xem xét chấm dứt/giải quyết chế độ
Trang 45.1 NỘI DUNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA CHU TRÌNH
• BCTC có những chỉ tiêu liên quan:
❖ Bảng CĐKT: Nợ phải trả/Phải trả NLĐ
❖ Báo cáo KQKD: CPBH, CPQLDN…
❖ Thuyết minh tài chính: diễn giải các chỉ tiêu trong Bảng CĐKT, BCKQKD
Trang 55.1 NỘI DUNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA CHU TRÌNH
trích theo lương làm ảnh hưởng đến rất nhiều chỉ
tiêu khác trong BCTC:
bán, Chi phí BH, CP QLDN
kinh doanh (khoản chi trả NLĐ)
Trang 65.2 Mục tiêu kiểm toán chu kỳ Tiền
lương và nhân viên
* Mục tiêu kiểm toán tổng quát
Trang 75.2 Mục tiêu kiểm toán chu kỳ tiền lương và nhân viên
+ Thu thập đầy đủ các bằng chứng thích hợp về sự thiết kế
và vận hành của các chính sách, quy chế KSNB, bao gồm:
- Đánh giá việc xây
dựng (thiết kế) các
quy chế kiểm soát
nội bộ trên các
khía cạnh tồn tại,
đầy đủ, phù hợp;
- Đánh giá việc thưc hiện (vận hành) các quy chế kiểm soát nội bộ trên các khía cạnh
hiệu lực và hiệu lực liên tục.
* MỤC TIÊU CỤ THỂ:
Trang 8+ Thu thập đầy đủ các bằng chứng thích hợp về các khía cạnh CSDL của nghiệp vụ và số dư tài
khoản bao gồm:
- Các thông tin liên
quan đến các nghiệp
vụ Tiền lương và khoản trích theo lương: Phát sinh, Đánh giá, Đầy đủ,Trình bày
- Các thông tin liên quan đến số dư Phải trả NLĐ: Quyền và nghĩa vụ, Chính xác
và Trình bày
* MỤC TIÊU CỤ THỂ:
Trang 9(1) Báo cáo tài chính: BCĐKT, BCKQKD, thuyết minh báo cáo TC (2) Sổ hạch toán: Sổ Tổng hợp, Sổ chi tiết: TK 334, 338, TK
621,622,627, 641,642, TK 111,112,
(3) Các chứng từ kế toán có liên quan đến chu kỳ này như:
5.3 NGUỒN THÔNG TIN/ TÀI LIỆU KIỂM TOÁN
6 Phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành 05-LĐTL
10 Biên bản thanh lý (nghiệm thu) hợp đồng giao khoán 09-LĐTL
Trang 10(4) Các chính sách, quy định về thủ tục kiểm soát
nội bộ liên quan đến chu kỳ: quy chế tuyển dụng, quy
chế tiền lương, phân phối thu nhập, quy định về tạo
lập và lưu trữ hồ sơ nhân viên… Hợp đồng lao động,
biên bản thanh lý hợp đồng, các văn bản pháp lý có
liên quan (luật, quy định của Nhà nước )
(5) Các tài liệu khác như: sơ đồ chu kỳ, sơ đồ tài
khoản kế toán (do đơn vị hoặc KTV phác hoạ ra)
5.3 NGUỒN THÔNG TIN/ TÀI LIỆU KIỂM TOÁN
Trang 115.4.1 Các bước công việc và chức năng
kiểm soát
5.4.2 Khảo sát về Kiểm soát nội bộ
5.4 KHẢO SÁT VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHU KỲ TIỀN LƯƠNG VÀ NHÂN VIÊN
Trang 125.4.1 Các bước công việc và chức năng kiểm soát
1 Tiếp nhận vàquản lý nhân
viên
2 Theo dõi vàghi nhận laođộng
3 Tính lương, ghichép sổ sách
4 Thanh toánlương cho nhân
viên
5 Giải quyết chế
độ TL (chấm dứt
HĐ)
Trang 13Bước công việc Yêu cầu kiểm soát
1 Tiếp nhận và quản lý
nhân sự - Xây dựng được quy chế và thủ tục tuyển dụngvà ký kết hợp đồng lao động
2 Theo dõi và ghi nhận
LĐ - Bố trí cá nhân (trưởng bộ phận) đủ tư cáchtheo dõi và ghi nhận kết quả của từng NV
3 Tính lương và ghi
chép sổ sách -XD được định mức, đơn giá tiền lương- Kiểm tra lại kết quả lao động (bước 2)
4 Thanh toán lương - Tách biệt giữa thủ quỹ và kế toán ➔ giảm
thiểu sai sót nếu thanh toán qua NH
5 Giải quyết chế độ TL - Đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật
5.4.2 Các thủ tục kiểm soát nội bộ cơ bản
Trang 145.5 NỘI DUNG KIỂM TOÁN
5.5.1 ÁP DỤNG THỬ NGHIỆM KIỂM SOÁT
Thủ tục khảo sát cơ bản để để đánh giá KSNB:
— Tìm hiểu, đánh giá về các chính sách kiểm soát, các quy định về kiểm soát nội bộ ( đọc
và kiểm tra tài liệu về KSNB của đơn vị )
— Khảo sát về sự vận hành các quy chế KSNB
( phỏng vấn và kiểm tra )
— Khảo sát về tình hình thực hiện các nguyên tắc tổ chức hoạt động kiểm soát nội bộ ( trao đổi, phỏng vấn )
Trang 15MỘT SỐ THỬ NGHIỆM KIỂM SOÁT
Khảo sát tổng quan chu trình
Khảo sát tiền lương khống (số nhân viên
khống, khối lượng lao động khống)
Khảo sát việc phân bổ chi phí tiền lương vào các đối tượng
Khảo sát các khoản trích theo lương
Trang 165.5.2 ÁP DỤNG THỬ NGHIỆM CƠ BẢN
PHÂN TÍCH THÔNG TIN
TÀI CHÍNH PHÂN TÍCH THÔNG TIN PHI TÀI CHÍNH
➢So sánh chi phí tiền lương kỳ
này với kỳ trước
➢So sánh chi phí tiền lương
với tổng chi phí phát sinh
trong kỳ
➢So sánh tương quan giữa
tiền lương với các khoản trích
Trang 17A, KIỂM TRA CHI TIẾT CÁC NGHIỆP VỤ TIỀN LƯƠNG
VÀ KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
B, KIỂM TRA CHI TIẾT SỐ DƯ TK PHẢI TRẢ NGƯỜI LAO ĐỘNG, KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
5.5.2 ÁP DỤNG THỬ NGHIỆM CƠ BẢN
5.5.2.2 KIỂM TRA CHI TIẾT NGHIỆP VỤ VÀ SỐ DƯ TÀI KHOẢN
Trang 18A, KIỂM TRA CHI TIẾT CÁC NGHIỆP VỤ TIỀN LƯƠNG
VÀ KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
Mục tiêu kiểm toán Thủ tục kiểm toán
❖Phát sinh (có căn
cứ hợp lý) ✓Kiểm tra tiên trên bảng lương và hồ sơ nhânviên (khai khống nv và mức lương)
✓Kiểm tra lại chứng từ gốc được dùng để tínhlương
✓So sánh giữa bảng thanh toán lương với phiếuchi, ủy nhiệm chi
✓Kiểm tra chữ ký trên bảng thanh toán lương
❖Đánh giá ✓Tính toán lại khối lượng công việc nhân viên đã
thực hiện (giờ công, ngày công, sản phẩm…)
✓So sánh mức lương với hồ sơ gốc nhân viên
✓Kiểm tra lại các khoản trích theo lương
✓KT các khoản khấu trừ lương, tạm ứng
Trang 19A, KIỂM TRA CHI TIẾT CÁC NGHIỆP VỤ TIỀN LƯƠNG
VÀ KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
Mục tiêu kiểm toán Thủ tục kiểm toán
❖ Đầy đủ ✓Kiểm tra đối chiếu trực tiếp giữa sổ Cái TK 334
Trang 20B, KIỂM TRA SỐ DƯ TK PHẢI TRẢ NLĐ VÀ KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
Kiểm tra số dư TK phải trả NLĐ và khoản trích theo lương
(cách kiểm tra tương tự như khoản phải trả Nhà cung cấp),
tuy nhiên cần lưu ý một số vấn đề sau:
-Kiểm tra số dư phải dựa trên kết quả kiểm tra các nghiệp vụ kinh tế phát sinh làm tăng, giảm khoản phải trả
- KTV cần tìm hiểu quy chế trả lương của đơn vị (thời điểm
trả lương, mức lương tạm ứng ), quy định về thanh quyết
toán với cơ quan bảo hiểm về các khoản trích theo lương
- Với các trường hợp người lao động đi vắng chưa lĩnh
lương➔ TK 338
- Với các trường hợp thanh toán hộ cơ quan bảo hiểm
Trang 21A, KIỂM TRA CHI TIẾT CÁC NGHIỆP VỤ TIỀN LƯƠNG
VÀ KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
Mục tiêu kiểm toán Thủ tục kiểm toán
❖ Đầy đủ ✓Kiểm tra đối chiếu trực tiếp giữa sổ Cái TK 334
Trang 225.6 MỘT SỐ SAI SÓT THƯỜNG GẶP
• ĐƠN VỊ KHAI KHỐNG SỐ LƯỢNG NHÂN VIÊN, THỜI GIAN LAO ĐỘNG➔ TĂNG CHI PHÍ TIỀN LƯƠNG; CHIẾM DỤNG BIỂN THỦ TIỀN BẠC CỦA ĐƠN VỊ
• TRỐN TRÁNH NGHĨA VỤ KÊ KHAI, NỘP CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG➔ GIẢM CHI PHÍ
• CHẬM TRẢ LƯƠNG CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG➔ CHIẾM
DỤNG LƯƠNG CỦA NLĐ
• CHI KHỐNG TIỀN LƯƠNG➔ LÀM “ĐẸP” TÀI CHÍNH ĐƠN VỊ
• CHẬM NỘP CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
• VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ LUẬT LAO ĐỘNG: TÍNH
KHÔNG CHÍNH XÁC VỀ CP TIỀN LƯƠNG (ĐƠN VỊ NHÀ
NƯỚC)