W www hoc247 net F www facebook com/hoc247tv Y youtube com/c/hoc247tvc Trang | 1 Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 7 CTST NĂM HỌC 2022 2023 1 TÓM T[.]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 7 CTST
NĂM HỌC 2022-2023
1 TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1.1 NGUYÊN TỬ – NGUYÊN TỐ HÓA HỌC – BẢNG TUẦN HOÀN
A NGUYÊN TỬ
- Nguyên tử là những hạt cực kì nhỏ bé, không mang điện, cấu tạo nên chất
- Cấu tạo nguyên tử
+ Vỏ nguyên tử (gồm các hạt electron mang điện tích âm sắp xếp thành từng lớp.)
+ Hạt nhân nguyên tử (gồm các hạt proton mang điện tích dương và neutron không mang điện)
- Khối lượng nguyên tử tập trung ở hạt nhân, được coi bằng khối lượng của hạt nhân và có đơn
vị là amu
B NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
- Nguyên tố hoá học: là tập hợp những nguyên tử có cùng số proton trong hạt nhân
Tên nguyên tố hóa học: Mỗi nguyên tố hoá học đều có tên gọi riêng
- Kí hiệu hóa học: được biểu diễn bằng một hoặc hai chữ cái trong tên nguyên tố
C BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
- Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố hoá học trong bảng tuần hoàn
+ Các nguyên tố hoá học trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần điện tích hạt
nhân của nguyên tử
+ Các nguyên tố hoá học có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành một hàng
+ Các nguyên tố có tính chất hoá học tương tự nhau được xếp thành một cột
- Cấu tạo bảng tuần hoàn: ô nguyên tố, chu kì và nhóm
+ Ô nguyên tố cho biết: tên nguyên tố, kí hiệu nguyên tố hóa học, khối lượng nguyên tử, số hiệu nguyên tử
Số hiệu nguyên tử = số đơn vị điện tích hạt nhân = số proton trong hạt nhân = số electron
trong nguyên tử
+ Chu kì là tập hợp các nguyên tố hoá học có cùng số lớp electron trong nguyên tử theo hàng ngang
Số thứ tự của chu kì = số lớp electron trong nguyên tử
+ Nhóm là tập hợp các nguyên tố hoá học theo cột dọc, có tính chất hoá học tương tự nhau và sắp xếp theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân
Trang 2- Vị trí của các nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn
+ Các nguyên tố kim loại: hơn 80 % các nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn là kim loại (gồm một số nguyên tố kim loại nhóm A và tất cả các nguyên tố kim loại nhóm B)
+ Các nguyên tố phi kim: nguyên tố hydrogen ở nhóm IA, một số nguyên tố nhóm IIIA và IVA, hầu hết các nguyên tố thuộc nhóm VA, VIA và VIIA
+ Các nguyên tố khí hiếm: các nguyên tố ở nhóm VIIIA
1.2 PHÂN TỬ
A ĐƠN CHẤT, HỢP CHẤT, PHÂN TỬ
- Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một số nguyên tử kết hợp với nhau và thể hiện đầy đủ tính
chất hoá học của chất
Khối lượng phân tử = tổng khối lượng của các nguyên tử có trong phân tử
- Đơn chất là chất được tạo nên từ một nguyên tố hoá học
- Hợp chất là chất được tạo nên từ hai hay nhiều nguyên tố hoá học
B LIÊN KẾT HÓA HỌC
- Đặc điểm cấu tạo vỏ nguyên tử khí hiếm: vỏ nguyên tử của các nguyên tố khí hiếm đều có 8
electron ở lớp ngoài cùng, riêng helium ở lớp ngoài cùng chỉ có 2 electron
- Liên kết ion là liên kết giữa ion dương và ion âm Các ion dương và ion âm đơn nguyên tử có
lớp electron ngoài cùng giống với nguyên tử của nguyên tố khí hiểm
- Liên kết cộng hoá trị là liên kết được hình thành bởi sự dùng chung electron giữa hai nguyên tử
Liên kết cộng hoá trị thường là liên kết giữa hai nguyên tử của nguyên tố phi kim
- Chất ion là chất được tạo bởi các ion dương và ion âm
+ Ở điều kiện thường, chất ion thường ở thể rắn
+ Chất ion khó bay hơi, khó nóng chảy, khi tan trong nước tạo dung dịch dẫn được điện
- Chất cộng hóa trị là chất được tạo thành nhờ liên kết cộng hoá trị
+ Ở điều kiện thường, chất cộng hóa trị có thể ở thể rắn, lỏng hoặc khí
+ Chất cộng hoá trị thường dễ bay hơi, kém bền với nhiệt; một số chất tan được trong nước thành dung dịch Tuỳ thuộc vào chất cộng hoá trị khi tan trong nước mà dung dịch thu được có thể dẫn điện hoặc không dẫn điện
C HÓA TRỊ VÀ CÔNG THỨC HÓA HỌC
- Hóa trị
+ Hóa trị của một nguyên tố trong hợp chất là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử
Trang 3+ Quy tắc hoá trị: Trong phân tử hợp chất hai nguyên tố, tích hóa trị và số nguyên tử của nguyên
tố này bằng tích hóa trị và số nguyên tử của nguyên tố kia
- Công thức hoá học
+ Công thức hoá học dùng để biểu diễn chất, gồm một hoặc nhiều kí hiệu nguyên tố và chỉ số ở phía dưới, bên phải kí hiệu
+ Công thức chung của phân tử có dạng: AxBy,
+ Công thức hoá học cho biết: thành phần nguyên tố, số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong phần tử đó, khối lượng phân tử
- Tính phần trăm nguyên tố trong hợp chất
Hợp chất AxBy:
KLNT(A).x
KLPT(A B )
- Xác định công thức hóa học
+ Dựa vào phần trăm nguyên tố và khối lượng phân tử
Bước 1: Đặt công thức hoá học cần tìm công thức tổng quát
Bước 2: Lập biểu thức tính phần trăm nguyên tố có trong hợp chất
Bước 3: Xác định số nguyên tử của mỗi nguyên tố và viết công thức hoá học cần tìm
+ Dựa vào quy tắc hóa trị
Bước 1: Đặt công thức hoá học cần tìm (công thức tổng quát)
Bước 2: Lập biểu thức tính dựa vào quy tắc hoá trị, chuyển thành tỉ lệ các chỉ số nguyên tử
Bước 3: Xác định số nguyên tử (những số nguyên đơn giản nhất, có tỉ lệ tối giản) và viết công thức hoá học cần tìm
1.3 TỐC ĐỘ
A TỐC ĐỘ
- Tốc độ cho biết một vật chuyển động nhanh hay chậm
+ Đơn vị đo tốc độ: m/s và km/h
+ Công thức tính tốc độ: v = s/t
- Đo tốc độ
+ Bằng đồng hồ bấm giây
+ Bằng đồng hồ đo thời gian hiện số và cổng quang điện
+ Thiết bị "bắng tốc độ": thường được dùng để xác định tốc độ của các phương tiện giao thông đường bộ
Trang 4- Tốc độ và an toàn giao thông
+ Tuân thủ Luật Giao thông đường bộ
+ Điều khiển xe trong giới hạn tốc độ cho phép để giữ an toàn cho chính mình và cho những người
khác
B ĐỒ THỊ QUÃNG ĐƯỜNG THỜI GIAN
- Đồ thị quãng đường - thời gian mô tả liên hệ giữa quãng đường đi được của vật và thời gian đi
hết quãng đường đó
- Vận dụng đồ thị quãng đường - thời gian
Từ đồ thị quãng đường - thời gian cho trước, có thể tìm được quãng đường vật đi (hoặc tốc độ, hay thời gian chuyển động của vật)
1.4 ÂM THANH
A SÓNG ÂM
- Sóng âm (âm) được phát ra bởi các vật đang dao động
- Môi trường truyền âm: Sóng âm truyền được trong các môi trường, rắn, lỏng khí
- Sự truyền sóng âm trong không khí: Sóng âm trong không khí được lan truyền bởi sự dao động (dãn, nén) của lớp không khí
B ĐỘ CAO VÀ ĐỘ TO CỦA ÂM
- Biên độ và độ to của âm:
+ Biên độ là độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó
+ Biên độ dao động của vật phát ra âm càng lớn, âm càng to
- Tần số và độ cao của âm:
+ Tần số là số dao động trong một giây
+ Tần số của dao động càng lớn, âm càng cao (càng bổng)
+ Tần số của dao động càng nhỏ, âm càng thấp (càng trầm)
C PHẢN XẠ ÂM - CHỐNG Ô NHIỄM TIẾNG ỒN
- Sóng âm phản xạ khi gặp vật cản Các vật cứng, bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt Các vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề thì phản xạ âm kém
- Tiếng vang hình thành khi âm phản xạ nghe được chậm hơn âm truyền trực tiếp đến tai ít nhất là 1/15 giây
- Ô nhiễm tiếng ồn xảy ra khi tiếng ồn to và kéo dài, gây ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và hoạt động của con người
Trang 5- Các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn là: tác động vào nguồn âm, phân tán ấm trên đường truyền, ngăn chặn sự truyền ẩm
1.5 ÁNH SÁNG
A ÁNH SÁNG, TIA SÁNG
- Ánh sáng là một dạng của năng lượng Năng lượng ánh sáng có thể thu được bằng nhiều cách
khác nhau
- Tia sáng là đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đường thẳng có mũi tên chỉ
hướng Một chùm sáng hẹp song song có thể xem là một tia sáng
- Vùng tối là vùng nằm ở phía sau vật cản sáng, hoàn toàn không nhận được ánh sáng từ nguồn
sáng truyền tới
- Vùng nửa tối là vùng nằm ở phía sau vật cản sáng, nhận được một phần ánh sáng từ nguồn sáng
truyền tới
B SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
- Sự phản xạ ánh sáng trên bề mặt các vật:
+ Các vật có bề mặt nhẵn bóng: gọi là sự phản xạ
+ Các vật có bề mặt không nhẵn bóng: gọi là phản xạ khuếch tán
- Định luật phản xạ ánh sáng: Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến của
gương ở điểm tới; góc phản xạ bằng góc tới
C ẢNH CỦA VẬT QUA GƯƠNG PHẲNG:
- Ảnh của vật tạo bởi gương phẳng là ảnh ảo, không hứng được trên màn chắn, có độ lớn bằng vật
Khoảng cách từ ảnh đến gương phẳng = khoảng cách từ vật đến gương phẳng
- Các tia sáng từ điểm sáng S tới gương phẳng cho tia sáng phản xạ có đường kéo dài đi qua ảnh
ảo S Ta nhìn thấy ảnh ảo S của điểm sáng S khi các tia sáng phản xạ lọt vào mắt có đường kéo dài
đi qua ảnh S
- Ảnh của một vật sáng là tập hợp ảnh của tất cả các điểm trên vật
2 BÀI TẬP
Câu 1 Nguyên tử fluorine có 9 proton trong hạt nhân Điện tích hạt nhân của fluorine là
A -9
B +9
C 9
D 0
Trang 6Câu 2 Nguyên tố hóa học nào giúp ngăn ngừa bệnh bướu cổ ở người?
A Chlorine
B Oxygen
C Helium
D Iodine
Câu 3 Số thứ tự chu kì của bảng tuần hoàn được xác định bằng
A số hiệu nguyên tử
B số electron
C số lớp electron
D số electron ở lớp ngoài cùng
Câu 4 Nguyên tố nào sau đây là khí hiếm?
A Hydrogen
B Helium
C Nitrogen
D Sodium
Câu 5 Chất nào sau đây là đơn chất?
A Carbon monoxide
B Ozone
C Calcium oxide
D Acetic acid
Câu 6 Hóa trị của potassium trong hợp chất K2O là
A I
B II
C III
D IV
Câu 7 Công thức hóa học của hợp chất tạo bởi N hóa trị IV và oxygen là
A NO
B NO2
C N2O
D N2O3
Trang 7Câu 8 Phần trăm về khối lượng của Mg trong hợp chất MgO là
A 60%
B 40%
C 50%
D 20%
Câu 9 Dụng cụ để xác định sự nhanh chậm của chuyển động của một vật gọi là
A vôn kế
B nhiệt kế
C tốc kế
D ampe kế
Câu 10 Các biển báo khoảng cách trên đường cao tốc dùng để làm gì?
A Giúp lái xe có thể ước lượng khoảng cách giữa các xe để giữ khoảng cách an toàn khi tham gia giao thông
B Để các xe đi đúng làn đường
C Để các xe không vượt quá tốc độ cho phép
D Tất cả các đáp án trên
Câu 11 Để biểu diễn các nốt nhạc bằng đàn, người ta thường dùng đàn nhiều dây, nhưng người ta
cũng sử dụng loại đàn một dây là đàn bầu Để thay đổi âm phát ra từ dây đàn bầu người ta làm như sau:
A Vừa đánh đàn, vừa điều chỉnh độ căng của dây đàn bằng một cần đàn
B Điều chỉnh độ dài của dây đàn khi đánh
C Vặn cho dây đàn căng vừa đủ trước khi đánh
D Cả 3 phương án đúng
Câu 12 Hãy xác định câu nào sau đây là sai?
A Khi tần số dao động càng nhỏ thì âm phát ra càng trầm
B Hz là đơn vị tần số
C Khi tần số dao động càng cao thì âm phát ra càng to
D Khi tần số dao động càng lớn thì âm phát ra càng cao
Câu 13 Người ta nhận thấy rằng chó là loài động vật nghe được các âm thanh rất tốt và rất nhạy
Đặc biệt khi ngủ chó vẫn cảm nhận được các âm thanh lạ và nhỏ rất nhanh Vì sao lại như vậy?
A Bản chất của chó là phát hiện các âm thanh lạ, nhỏ
B Chó có thể nghe được các âm thanh như hạ âm, siêu âm mà con người không thể nghe được
Trang 8C Tai chó to hơn nên nghe to hơn
D Tai chó rất nhạy với âm, mặt khác khi ngủ chó thường áp tai xuống đất mà đất truyền âm tốt hơn không khí do vậy chó cảm nhận nhanh hơn
Câu 14 Chùm tia song song là chùm tia gồm:
A Các tia sáng không giao nhau
B Các tia sáng gặp nhau ở vô cực
C Các tia sáng hội tụ
D Các tia phân kì
Câu 15 Máy tính cầm tay sử dụng năng lượng mặt trời đã chuyển hoá năng lượng ánh sáng thành
A hoá năng
B nhiệt năng
C điện năng
D cơ năng
Câu 16 Hạt proton được kí hiệu là
A p
B n
C e
D l
Câu 17 Nguyên tố carbon có kí hiệu hóa học là
A Ca
B C
C Cu
D Co
Câu 18 Cho các nguyên tử được kí hiệu bởi các chữ cái và số proton của mỗi nguyên tử như sau:
Các nguyên tử thuộc cùng một nguyên tố hóa học là
A X và Y
B X và Z
C Y và T
D X và Q
Trang 9Câu 19 Hóa trị của Al trong hợp chất Al2O3 là
A I
B II
C III
D IV
Câu 20 Khối lượng phân tử H2O là
A 18 gam
B 18 kg
C 18 amu
D 17 amu
Câu 21 Công thức hóa học của hợp chất tạo bởi P hóa trị III và hydrogen là
A PH
B PH3
C P2H3
D HP3
Câu 22 Chất nào sau đây là chất ion?
A CO2
B HCl
C CH4
D CaCl2
Câu 23 Cho các chất sau: bromine; hydrogen; nước; carbon monoxide; ozone Số đơn chất là
A 1
B 2
C 3
D 4
Câu 24 Trong các phát biểu sau về độ lớn vận tốc, phát biểu nào sau đây đúng:
A Độ lớn vận tốc tính bằng quãng đường đi được trong một đơn vị thời gian
B Độ lớn vận tốc tính bằng quãng đường đi được trong một ngày
C Độ lớn vận tốc tính bằng quãng đường đi được trong một phút
D Độ lớn vận tốc tính bằng quãng đường đi được trong một giờ
Trang 10Câu 25 Đơn vị nào sau đây là đơn vị của vận tốc?
A m/s
B m
C kg
D m/s2
Câu 26 Khi luồng gió thổi qua rừng cây, ta nghe âm thanh phát ra Vật phát ra âm thanh là
A luồng gió và lá cây đều dao động
B luồng gió
C lá cây
D thân cây
Câu 27 Hãy chọn câu trả lời không đúng sau đây?
A Hơi nước có trong không khí không hấp thụ âm thanh
B Cây xanh vừa hấp thụ vừa phản xạ âm thanh
C Sử dụng động cơ chạy bằng điện ít gây ô nhiễm tiếng ồn
D Đường cao tốc phải được xây dựng xa trường học, bệnh viện và khu dân cư
Câu 28 Khi nghiên cứu sự truyền âm thanh người ta có những nhận xét sau Theo em nhận xét
nào đúng?
A Không khí càng loãng thì sự truyền âm càng kém
B Để nghe được âm thanh từ vật phát ra thì phải có môi trường truyền âm
C Sự truyền âm thanh là sự truyền dao động âm
D Cả 3 phương án đều đúng
Câu 29 Trong hình vẽ sau, tia phản xạ IR ở hình vẽ nào đúng?
A
B
Trang 11C
D
Câu 30 Trường hợp nào dưới đây xảy ra hiện tượng phản xạ khuếch tán?
A Ánh sáng chiếu tới mặt gương
B Ánh sáng chiếu tới mặt nước
C Ánh sáng chiếu tới bề mặt kim loại sáng bóng
D Ánh sáng chiếu tới tấm thảm len
ĐÁP ÁN
Trang 12Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức
Tấn
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí