W www hoc247 net F www facebook com/hoc247 net Y youtube com/c/hoc247tvc Trang | 1 Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HKI MÔN NGỮ VĂN 6 KẾT NỐI TRI THỨC NĂM 2022 2023 1 Lý thuyết[.]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HKI MÔN NGỮ VĂN 6 KẾT NỐI TRI THỨC
NĂM 2022-2023
1 Lý thuyết
1.1 Thể loại
1.1.1 Truyện và truyện đồng thoại
- Khái niệm:
+ Truyện: là loại tác phẩm văn học kể lại 1 câu chuyện, có cốt truyện, nhân vật, không gian, thời gian, hoàn cảnh diễn ra các sự kiện
+ Truyện đồng thoại là truyện viết ra cho trẻ em, có nhân vật thường là loài vật hoặc đồ vật được nhân cách hóa Các nhân vật này vừa mang những đặc tính vốn có của loài vật hoặc đồ vật, vừa mang đặc điểm của con người
- Cốt truyện: là yếu tố quan trọng của truyện kể, gồm các sự kiện chính được sắp xếp theo một trật tự nhất định, có mở đầu, diễn biến và kết thúc
- Người kể chuyện: là nhân vật do nhà văn tạo ra để kể lại câu chuyện Gồm có hai kiểu người kể chuyện thường gặp:
+ Người kể chuyện ngôi thứ nhất: xưng “tôi”, trực tiếp xuất hiện trong tác phẩm
+ Người kể chuyện ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình): không tham gia và câu chuyện, nhưng có khả năng biết hết mọi chuyện
- Lời người kể chuyện: thuật lại các sự việc trong câu chuyện, bao gồm cả việc thuật lại mọi hoạt động của nhân vật và miêu tả bối cảnh không gian, thời gian của các sự việc, hoạt động ấy
- Lời nhân vật: là lời nói trực tiếp của nhân vật (đối thoại, độc thoại), có thể được trình bày tách riêng hoặc xen lẫn với lời người kể chuyện
* Miêu tả nhân vật trong truyện kể
- Ngoại hình: dáng vẻ bên ngoài của nhân vật, gồm thân hình gương mặt, ánh mắt, làm da, mái tóc, trang phục…
- Hành động: những cử chỉ, việc làm thể hiện cách ứng xử của nhân vật với bản thân và thế giới xung quanh
- Ngôn ngữ: lời nói của nhân vật, được xây dựng ở cả hai hình thức đối thoại và độc thoại
- Thế giới nội tâm: những cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của nhân vật
1.1.2 Thơ
Một số đặc điểm của thơ:
- Được sáng tác theo thể thơ nhất định với những đặc điểm riêng về số tiếng mỗi dòng, số dòng thơ trong mỗi bài Ví dụ:
Trang 2+ Thơ lục bát: gồm các cặp thơ gồm 1 câu lục (6 tiếng) và 1 câu bát (8 tiếng)
+ Thơ thất ngôn bát cú: gồm 8 dòng thơ, mỗi dòng có 7 tiếng
+ Thơ thất ngôn tứ tuyệt: gồm 4 dòng thơ, mỗi dòng có 7 tiếng
+ Thơ ngũ ngôn tứ tuyệt: gồm 4 dòng thơ, mỗi dòng có 5 tiếng
- Ngôn ngữ: cô đọng, giàu nhạc điệu và hình ảnh, sử dụng nhiều biện pháp tu từ (so sánh, ẩn dụ, điệp ngữ…)
- Nội dung: chủ yếu là tình cảm, cảm xúc của nhà thơ trước cuộc sống
- Các yếu tố trong thơ:
+ Yếu tố tự sự (kể lại 1 sự việc, câu chuyện)
+ Yếu tố miêu tả (tái hiện những đặc điểm nổi bật của đối tượng)
→ Cả 2 yếu tố này chỉ là phương tiện để nhà thơ bộc lộ tình cảm, cảm xúc
1.2 Văn bản
- Yêu cầu: tóm tắt, chỉ ra nội dung chính, nhân vật chính, người kể chuyện, đặc điểm của nhân vật, tác giả, xuất xứ của từng văn bản đã học
- Các văn bản đã học:
+ Bài học đường đời đầu tiên
+ Nếu cậu muốn có một người bạn
+ Chuyện cổ tích về loài người
+ Mây và sóng
+ Bức tranh của em gái tôi
+ Cô bé bán diêm
+ Gió lạnh đầu mùa
1.3 Thực hành Tiếng Việt
1.3.1 Từ đơn và từ phức
- Từ đơn: từ chỉ có 1 tiếng
- Từ phức: là từ có 2 tiếng trở lên Phân thành 2 loại:
+ Từ ghép: từ phức được tạo nên bằng cách ghép các tiếng, giữa các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa
+ Từ láy: từ phức mà các tiếng chỉ có quan hệ với nhau về âm (lặp lại âm đầu, vần hoặc lặp lại cả âm đầu
và vần)
Trang 31.3.2 Ẩn dụ
- Là biện pháp tu từ gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với
nó, nhằm tăng khả năng gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
1.3.3 Mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ
- Tác dụng khi dùng cụm từ làm thành phần chính của câu: giúp câu cung cấp nhiều thông tin hơn cho người đọc, người nghe
- Các cụm từ tiêu biểu: cụm danh từ, cụm tính từ, cụm động từ:
+ Cụm danh từ gồm danh từ và 1 hoặc 1 số từ ngữ khác bổ sung nghĩa cho danh từ
+ Cụm động từ gồm danh từ và 1 hoặc 1 số từ ngữ khác bổ sung nghĩa cho động từ
+ Cụm tính từ gồm danh từ và 1 hoặc 1 số từ ngữ khác bổ sung nghĩa cho tính từ
2 Đề thi minh họa
I Phần 1: Đọc – hiểu văn bản
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Mấy hôm sau, về tới quê nhà
Cái hang bỏ hoang của tôi, cỏ và rêu xanh đã kín lối vào Nhưng đằng cuối bãi, mẹ tôi vẫn mạnh khoẻ Hai
mẹ con gặp nhau, mừng quá, cứ vừa khóc vừa cười
Tôi kể lại từ đầu chí cuối những ngày qua trong may rủi và thử thách mà bấy lâu tôi trải Bắt đầu từ chuyện anh Dế Choắt khốn khổ bên hàng xóm
Nghe xong, mẹ tôi ôm tôi vào lòng, y như người ôm ẵm khi mới sinh tôi và bảo rằng:
- Con ơi, mẹ mừng cho con đã qua nhiều nỗi hiểm nguy mà trở về Nhưng mẹ mừng nhất là con đã rèn được tấm lòng chín chắn thật đáng làm trai Bây giờ con muốn ở nhà mấy ngày với mẹ, rồi con đi du lịch
xa mẹ cũng bằng lòng, mẹ không áy náy gì về con đâu Thế là con của mẹ đã lớn rồi Con đã khôn lớn rồi
Mẹ chẳng phải lo gì nữa
Mẹ tôi nói thế rồi chan hoà hàng nước mắt sung sướng và cảm động Tôi nhìn ra cửa hang, nơi mới ngày nào còn trứng nước ở đây và cũng cảm thấy nay mình khôn lớn
Tôi ở lại với mẹ:
- Mẹ kính yêu của con! Không bao giờ con quên được lời mẹ Rồi mai đây con lên đường, con sẽ hết sức
tu tỉnh được như mẹ mong ước cho con của mẹ
(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu ký, NXB Văn học, Hà Nội, 2006, tr 41)
Câu 1 Đoạn trích được kể bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ mấy? Em căn cứ
vào yếu tố nào để xác định ngôi kể?
Trang 4Câu 2 Đoạn trích trên nằm ở vị trí trước hay sau đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên? Những chi tiết
nào giúp em nhận biết được điều đó?
Câu 3 Lời nói của mẹ Dế Mèn thể hiện những cảm xúc gì sau khi nghe con kể lại những thử thách đã trải
qua?
Câu 4 Điều gì khiến mẹ Dế Mèn thấy con đã lớn khôn và không còn phải lo lắng về con nữa?
Câu 5 Nêu cảm nhận về nhân vật Dế Mèn trong đoạn trích trên Em hãy so sánh với Dế Mèn trong đoạn
trích Bài học đường đời đầu tiên và cho biết sự khác biệt lớn nhất ở Dế Mèn trong hai đoạn trích này là gì
Phần II: Viết (3 điểm)
Viết bài văn kể lại một trải nghiệm của em
ĐÁP ÁN Phần I: ĐỌC HIỂU (4 điểm)
Câu 1 Đoạn trích được kể bằng lời của người kể chuyện ở ngôi thứ nhất
Người kể chuyện xưng "tôi" và kể về những gì mình trực tiếp chứng kiến, tham gia vào câu chuyện
Câu 2 Đoạn trích trên nằm ở vị trí sau đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên
Những chi tiết nào giúp em nhận biết được điều đó là:
- Thời gian, không gian: mấy hôm sau, về tới quê nhà
- Hình ảnh cái hang bị bỏ hoang của Dế Mèn
- Sự việc đầu tiên mà Dế Mèn kể lại cho mẹ nghe: Bắt đầu từ chuyện anh Dế Choắt khốn khổ bên hàng xóm
Câu 3 Mẹ Dế Mèn vui mừng vì con đã trở về sau bao nguy hiểm; tự hào khi thấy con biết học hỏi từ những
sai lầm để trưởng thành; yên tâm vì con đã vững vàng sau nhiều thử thách;
Câu 4 Điều gì khiến mẹ Dế Mèn thấy con đã lớn khôn và không còn phải lo lắng về con nữa chính là Dế
Mèn đã rèn được tấm lòng chín chắn thật đáng làm trai
Câu 5 Cảm nhận về Dế Mèn qua hai đoạn trích:
- Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên kiêu căng, ngạo mạn, bắt nạt, coi thường người khác, nghịch ranh gây ra hậu quả nặng nề,
- Dế Mèn trong đoạn trích ở bài tập 4 đã trải qua nhiều hiểm nguy, thử thách và cả những sai lầm Đặc biệt,
Dế Mèn đã biết nhận ra những lỗi lầm, biết học hỏi để tự hoàn thiện bản thân, để trưởng thành: "rèn được tấm lòng chín chắn thật đáng làm trai"
Phần II: VIẾT (3 điểm)
- Bài văn phải đảm bảo bố cục 3 phần: Mở bài, than bài, kết bài
Trang 5- Em có thể viết bài văn theo các ý:
+ Thời gian, không gian xảy ra câu chuyện: buổi sáng sớm đầu mùa hạ, trong bếp
+ Các nhân vật trong câu chuyện: nhân vật "tôi" - người kể chuyện, Miu Xám, chim chào mào má đỏ
+ Hệ thống sự việc trong câu chuyện:
Sự việc 1: Nhân vật "tôi" bị đánh thức bởi tiếng "Meo! Meo!" của Miu Xám và vội chạy xuống bếp thì thấy Miu Xám tha về một chú chim
Sự việc 2: "Tôi" giải cứu cho chú chim Chú chim nằm lả ra, không cựa quậy khiến "tôi" rất buồn
và nghĩ là chú chim đã chết
Sự việc 3: Chú chim chào mào giả chết bay vút qua ô cửa sổ Cảm xúc của "tôi" khi sự việc xảy ra: thương chú chim khi tưởng chú đã chết; kinh ngạc, sung sướng khi chú chim bay vút qua ô cửa thoát thân
+ Kết thúc câu chuyện: Mỗi khi nghe tiếng chim, nhân vật "tôi" lại mong được gặp lại chú chim chào mào
má đỏ thông minh, can đảm "Tôi" cũng đeo vào cổ Miu Xám một cái vòng có gắn ba quả chuông nhỏ xíu
để không chú chim nào bị trở thành con mồi của nó nữa
+ Cảm xúc của "tôi" khi kể lại câu chuyện: vui sướng, chờ mong
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội
dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
Luyện Thi Online
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên
khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
Khoá Học Nâng Cao và HSG
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt
điểm tốt ở các kỳ thi HSG
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS
Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng
đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
Kênh học tập miễn phí
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu
tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng
Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí