Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Trang | 1 W www hoc247 net F www facebook com/hoc247 net Y youtube com/c/hoc247tvc ĐỀ SỐ 1 I Đọc hiểu (5,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi “ Dẹp giặ[.]
Trang 1Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
ĐỀ SỐ 1
I Đọc - hiểu (5,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“… Dẹp giặc tan, Gióng đến chân núi Sóc, cởi áo sắt để lại, rồi cả người lẫn ngựa bay lên trời Gióng ra đời
đã phi thường thì ra đi cũng phi thường Nhân dân trân trọng, yêu mến, muốn giữ mãi hình ảnh người anh hùng, nên đã để cho nhân vật trở về với cõi vô biên bất tử, để nhân vật sống mãi Đó là phần thưởng cao nhất, đẹp nhất trao tặng người anh hùng Hình tượng Gióng đã được bất tử hoá Bay lên trời, Gióng hoá rồi Gióng là non nước, đất trời, là mọi người Văn Lang, Gióng sống mãi
Chiến công của Gióng còn để lại cho quê hương, xứ sở nhiều chứng tích địa danh, sản vật, Đó là dấu vết ngựa sắt phun ra lửa làm nên màu tre đằng ngà vàng óng, dấu chân ngựa thành những ao hồ chi chít Nhân dân còn kể chỗ nào Gióng bắt đầu xuất quân; chỗ nào đoàn trẻ chăn trâu, người thợ rèn đi theo Gióng; chỗ nào Gióng nhổ bụi tre khổng lồ Hội Gióng hằng năm cũng dựng lại cảnh không khí dân làng nuôi Gióng, bức tranh Gióng ra trận Tất cả những chứng tích ấy như những viện bảo tàng thiên nhiên, bảo tàng lịch sử, bảo tàng văn hoá về Gióng, như muốn minh chứng rằng câu chuyện có thật, làm mọi người tin vào truyền thống giữ nước của dân tộc
(SGK Cánh Diều - Ngữ văn 6 - Trang 82)
Câu 1 (0,5 điểm) Đoạn trích trên thuộc văn bản nào, của ai?
Câu 2 (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích
Câu 3 (0,5 điểm) Trong đoạn trích, “phần thưởng cao nhất, đẹp nhất” mà nhân dân trao tặng cho Gióng là
gì?
Câu 4 (1,0 điểm) Chép lại câu văn có sử dụng dấu chấm phẩy Nêu công dụng của dấu chấm phẩy được
sử dụng trong câu văn đó
Câu 5 (1,5 điểm) Từ nội dung của đoạn trích, em hãy viết một đoạn văn (6-10 dòng) bàn về hình tượng
Thánh Gióng, trong đó có sử dụng thành ngữ “độc nhất vô nhị”
ĐỀ THI HỌC KÌ 1 MÔN: NGỮ VĂN 6 KNTT NĂM HỌC: 2022-2023 (Thời gian làm bài: 90 phút) TRƯỜNG THCS LÝ THÁI TỔ
Trang 2Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Câu 6 (1,0 điểm) Truyền thống quý báu nào của dân tộc được nhắc đến trong đoạn trích? Là học sinh, em
cần phải làm gì để gìn giữ và phát huy truyền thống đó
II Tập làm văn (5,0 điểm)
Tuổi thơ là quãng thời gian đẹp đẽ và êm đềm nhất đối với chúng ta Tuổi thơ ấu lưu giữ biết bao kỉ niệm,
có vui, có buồn nhưng sẽ giúp ta khôn lớn, trưởng thành hơn Em hãy kể lại một kỉ niệm khiến em nhớ mãi không quên
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1
I Đọc - hiểu (5,0 điểm)
Câu 1
- Văn bản: Thánh Gióng – tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước
- Tác giả: Bùi Mạnh Nhị
Câu 2
- Phương thức biểu đạt chính: nghị luận
Câu 3
Trong đoạn trích, “phần thưởng cao nhất, đẹp nhất” mà nhân dân trao tặng cho Gióng là: sự trân trọng, yêu mến, muốn giữ mãi hình ảnh người anh hùng Gióng, để cho nhân vật trở về với cõi vô biên bất tử, để nhân vật sống mãi
Câu 4
- Câu văn có sử dụng dấu chấm phẩy: Nhân dân còn kể chỗ nào Gióng bắt đầu xuất quân; chỗ nào đoàn trẻ chăn trâu, người thợ rèn đi theo Gióng; chỗ nào Gióng nhổ bụi tre khổng lồ
- Công dụng của dấu chấm phẩy: dùng để đánh dáu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt kê phức tạp
Câu 5
* Hs viết đoạn văn về hình tượng Thánh Gióng (6-10 dòng), có sử dụng thành ngữ “độc nhất vô nhị” Gv chấm trân trọng suy nghĩ, ý tưởng của học sinh và có thể dựa trên những gợi ý sau:
- Thánh Gióng là tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước, là “độc nhất vô nhị” trong lòng nhân dân ta
- Sức mạnh của Gióng không chỉ tượng trưng cho sức mạnh của tinh thần đoàn kết mà còn là sức mạnh của
sự kết hợp giữa con người và thiên nhiên, bằng cả vũ khí thô sơ (tre) và hiện đại (roi sắt)
Trang 3Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Xây dựng hình tượng Thánh Gióng còn thể hiện ước mơ hòa bình của nhân dân ta về người anh hùng cứu quốc chống giặc ngoại xâm
Câu 6
- Truyền thống quý báu của dân tộc: “truyền thống giữ nước”
Hs liên hệ cần phải làm để gìn giữ và phát huy truyền thống giữ nước Gv chấm trân trọng suy nghĩ, ý
tưởng của học sinh và có thể dựa trên những gợi ý sau:
- Chăm chỉ học tập, rèn luyện để sau này trở thành công dân có ích, cống hiến vào sự nghiệp xây dựng, bảo
vệ quê hương, đất nước
- Tuyên truyền, phát huy truyền thống yêu nước trong tập thể lớp, nhà trường, cộng đồng,…
- Nhớ ơn các vua Hùng, các vị anh hùng dân tộc, các liệt sĩ, thương bệnh binh,…
II Tập làm văn
* Yêu cầu về hình thức
- Đảm bảo cấu trúc của một bài văn: có đầy đủ mở bài, thân bài, kết bài
- Trình bày sạch sẽ, khoa học
- Không mắc lỗi diễn đạt
- Không viết sai chính tả
* Yêu cầu về nội dung
- Xác định đúng đối tượng và triển khai đúng vấn đề: kỉ niệm khó quên của em
- Kể theo ngôi thứ nhất: tôi, em,…
- Có thể trình bày theo hướng sau:
a Mở bài
- Giới thiệu về kỉ niệm đáng nhớ em định kể
b Thân bài
- Địa điểm ở đâu? Xảy ra khi nào? Những ai có liên quan đến câu chuyện?
- Diễn biến của câu chuyện: em và mọi người trong câu chuyện đã nói gì và làm gì? Điều gì xảy ra? Theo thứ tự thế nào? Vì sao chuyện lại xảy ra như vậy?
- Cảm xúc, tâm trạng, tình cảm của em, của mọi người như thế nào khi câu chuyện diễn ra và khi kể lại câu chuyện?
Trang 4Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Câu chuyện đó cho em rút ra bài học gì? Ý nghĩa của câu chuyện như thế nào đối với em?
Kết bài:
- Nêu cảm xúc, rút ra ý nghĩa của câu chuyện đó đối với bản thân em
Lưu ý: Giáo viên cần trân trọng và khuyến khích những bài viết hay, sáng tạo Giáo viên không cho điểm tối đa đối với những bài viết nêu chung chung, sáo rỗng
ĐỀ SỐ 2
PHẦN I ĐỌC HIỂU (6 ĐIỂM)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
BUỔI ĐẦU TIÊN HỌC TRƯỜNG YÊN PHỤ
Tôi chỉ có tội ham chơi chứ học không đến nỗi dốt lắm, vì cha tôi dạy tôi chữ Nho rồi chữ Quốc ngữ chung với vài đứa em họ tôi và con một người bạn của mẹ tôi Chúng đều hơn tôi hai, ba tuổi mà học kém tôi
Học như vậy được khoảng hai năm, rồi cha tôi nhờ một thầy kí có bằng Tiểu học Pháp Việt dạy vần Tây cho tôi Đầu năm Canh Thân (1920), cha tôi xin cho tôi được vào học lớp dự bị Trường Yên Phụ Lúc đó, vào giữa năm học, chắc tôi không được chính thức ghi tên vô sổ
Buổi học đầu tiên của tôi nhằm ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch Cha tôi dậy sớm, sắp xếp bút mực, thước
kẻ, sách vở vào cái cặp da nhỏ (một xa xỉ phẩm thời đó) rồi khăn áo chỉnh tề, thuê một chiếc xe kéo bánh sắt (chưa có bánh cao su) để đưa tôi tới trường ở dưới chân đê Yên Phụ, cách nhà tôi hai cây số, dắt tôi lại chào thầy Hà Ngọc Chử, gởi gắm tôi với thầy Ngày nay, đọc lại hai trang đầu bài Tựa cuốn Thế hệ ngày mai, trong đó, tôi chép lại một buổi học đầu tiên của tôi và buổi học đầu tiên của con tôi ngoài hai chục năm sau vẫn còn bùi ngùi: tình cha tôi đối với tôi, và tình vợ chồng tôi đối với con tôi, sự săn sóc của chúng tôi đối với con y như nhau, hai thế hệ một tấm lòng, một tinh thần
Tôi còn thấy rõ nét mặt của cha tôi, của thầy Chử, cảnh sân trường, cảnh lớp học, tưởng đâu như việc mới xảy ra tháng trước, thế mà đã sáu chục năm qua rồi Bài Tựa đó đã làm cảm động nhiều độc giả, có người định lựa cho vào một tập Văn tuyển
Hôm đó, cả sáng lẫn chiều, cha tôi đưa tôi tới trường, rồi đợi tan học lại đưa tôi về Nhưng chỉ ngày hôm sau, cha tôi kiếm được một bạn học cùng lớp với tôi, lớn hơn tôi một, hai tuổi, nhà ở Hàng Mắm gần nhà tôi, và nhờ em đó hễ đi học thì rẽ vào nhà tôi, đón tôi cùng đi Từ đó, người khỏi phải đưa tôi nữa, và mỗi ngày tôi với bạn đi đi về về bốn lượt, từ nhà tôi tới trường, từ trường về nhà Mùa hè để tránh nắng, chúng tôi theo bờ đê Nhị Hà, qua phố Hàng Nâu, Ô Quan Chưởng gần cầu Đu-me (Doumer) (cầu Long Biên), bến Nứa để hưởng hương thơm ngào ngạt của vài cây đuôi chồn (loại lilas) ở khỏi dốc Hàng Than, lá mùa xuân xanh như ngọc thạch, mùa đông đỏ như lá bàng Mùa đông để tránh gió bấc từ sông thổi vào, chúng
Trang 5Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
tôi theo con đường ở phía trong, xa hơn, qua phố Hàng Đường, Hàng Than, sau nhà máy nước, nhà máy thuốc lá Có lẽ, nhờ đi bộ như vậy, mỗi ngày tám cây số, luôn năm, sáu năm trời nên thân thể cứng cáp, mặc dầu thiếu ăn thiếu mặc
(Theo Nguyễn Hiến Lê)
1 Trắc nghiệm (3 điểm)
Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời em cho là đúng, mỗi đáp án đúng được 0,5 điểm
Câu 1: Văn bản trên thuộc thể loại gì?
A Hồi kí
B: Du kí
C: Truyện ngắn
D Tiểu thuyết
Câu 2: Nội dung chính của văn bản trên được thể hiện rõ ở phần nào?
A Câu mở đầu văn bản
B Câu cuối văn bản
C Tiêu đề (nhan đề) của văn bản
D Câu mở đầu các đoạn văn
Câu 3: Dòng nào dưới đây ghi đúng tính chất thể loại của văn bản này?
A Ghi lại những sự việc có thực mà tác giả đã trải qua
B Ghi lại những sự việc trọng đại đã xảy ra trong quá khứ
C Ghi lại những câu chuyện của các danh nhân nổi tiếng
D Ghi lại những lời giáo huấn, răn đe
Câu 4: Tính chất xác thực của văn bản trên thể hiện ở chi tiết nào sau đây?
A Bài Tựa đó đã làm cảm động nhiều độc giả
B Hôm đó, cả sáng lẫn chiều, cha tôi đưa tôi tới trường, rồi đợi tan học lại đưa tôi về
C Chúng tôi theo bờ đê Nhị Hà, qua phố Hàng Nâu, Ô Quan Chưởng…
D Cha tôi dậy sớm, sắp xếp bút mực, thước kẻ, sách vở vào cái cặp da nhỏ
Câu 5: Dòng nào chứa cảm xúc của người viết:
Trang 6Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
A Buổi học đầu tiên của chúng tôi nhằm ngày 7 tháng Giêng Âm lịch
B Lúc đó vào giữa năm học, chắc tôi không được ghi tên chính thức vào sổ
C… thế mà đã sáu chục năm qua rồi!
D … cha tôi tới đón tôi ở trường, rồi đợi tan học lại đưa tôi về
Câu 6: Câu nào sau đây khái quát đúng ý nghĩa của văn bản trên?
A Sự quan tâm của người cha tới việc học hành của con cái là hết sức quan trọng, đặc biệt là buổi học đầu tiên
B Sự quan tâm của bạn bè cùng thế hệ là hết sức quan trọng, đặc biệt là buổi học đầu tiên
C Sự quan tâm của thầy cô giáo với học trò là hết sức quan trọng, đặc biệt là buổi học đầu tiên
D Sự quan tâm của nhà trường đối với học trò là hết sức quan trọng, đặc biệt là buổi học đầu tiên
2 Tự luận (3 điểm)
Câu 7 (1,5 điểm): Trong câu: “Cha tôi dạy sớm… để đưa tôi tới trường ở dưới chân đê Yên Phụ”, từ “chân”
được hiểu theo nghĩa nào? Từ “chân” là một từ đa nghĩa, em hãy đặt câu với từ “chân” có nghĩa khác với nghĩa trên và giải thích rõ nghĩa
Câu 8 (1,5 điểm): Văn bản được kể theo ngôi thứ mấy? Nêu tác dụng của ngôi kể đó?
PHẦN II VIẾT (4 ĐIỂM)
Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con
(Ca dao)
Viết đoạn văn khoảng 10 câu phát biểu cảm nghĩ của em về bài ca dao trên Trong đoạn văn sử dụng câu
có vị ngữ là cụm từ Gạch chân và xác định phần trung tâm và thành tố phụ của cụm từ đó
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2 Phần I Đọc hiểu (6,0 điểm)
1 Phần trắc nghiệm: 3,0 điểm Mỗi câu trả lời đúng được 0,5 điểm
Câu 1 A
Trang 7Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Câu 2 C
Câu 3 A
Câu 4 C
Câu 5 C
Câu 6
2 Tự luận: 3,0 điểm
Câu 7
- Nghĩa của “chân” trong từ “chân đê”: phần dưới cùng của một số vật, tiếp giáp và bám chặt vào mặt nền
- HS đặt câu đúng ngữ pháp, nội dung hợp lí
- Giải nghĩa từ “chân” chính xác Ví dụ:
+ Bộ phận dưới cùng của cơ thể người hay động vật, dùng để đi, đứng, chạy, nhảy, …
+ Bộ phận dưới cùng của một số đồ dùng, có tác dụng đỡ cho các bộ phận khác
Câu 8
- Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất
- Tác dụng của ngôi kể thứ nhất:
+ Giúp tác giả dễ dàng ghi lại những cảm xúc, tâm trạng, quan sát, … mà chính tác giả đã trải qua trong buổi học đầu tiên…
+ Câu chuyện được kể giản dị, chân thực – gây xúc động cho người đọc
Phần II Viết (4,0 điểm)
Về hình thức:
- Đúng hình thức đoạn văn: Viết hoa, lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu kết thúc câu, xuống dòng (không
xuống dòng, tách đoạn)
- Dung lượng: khoảng 10 câu (+ - 2 câu)
- Bố cục đủ 3 phần
- Không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu, diễn đạt, liên kết câu
Về nội dung:
* Mở đoạn:
Trang 8Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Giới thiệu bài ca dao
- Cảm nghĩ, ấn tượng chung về bài ca dao
* Thân đoạn:
HS có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, đảm bảo yêu cầu:
- Bày tỏ cảm xúc với nghệ thuật độc đáo của bài ca dao: Biện pháp tu từ so sánh: Công cha – núi Thái Sơn; Nghĩa mẹ - nước trong nguồn Phân tích được giá trị…
- Bày tỏ cảm xúc với nội dung của bài ca dao:
+ Công ơn mẹ cha lớn lao, không bao giờ vơi cạn, …
+ Lời nhắn nhủ về đạo hiếu làm con giản dị mà sâu sắc
* Kết đoạn: Khái quát cảm nghĩ của bản thân về ý nghĩa của bài ca dao Liên hệ bản thân
ĐỀ SỐ 3
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Biện pháp tu từ nhân hóa được tác giả sử dụng trong câu thơ “Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa” Cái nón ấy khi xưa mẹ đội ra đồng làm mọi công việc của một nhà nông (nón mê xưa đứng), nay đã sờn cũ, hỏng vành vẫn được mẹ dùng để đậy chum tương, cái chum thấp, dáng khum khum, được đội chiếc nón lên trên, trong buổi trời òa mưa rơi nhìn như dáng người ngồi (nay ngồi dầm mưa) Hành động “đứng”,
“ngồi dầm mưa” trong phép nhân hóa đã khiến cho hình ảnh chiếc nón mê trở nên chân thực, sinh động,
mà còn như hiện ra bóng dáng lam lũ, vất vả, nhọc nhằn, tảo tần suốt bốn mùa mưa nắng của mẹ Nhờ cách diễn đạt này, tác giả đã thể hiện được tình cảm yêu thương, gắn bó với mẹ và mái nhà của mẹ
(Theo Sách giáo viên Ngữ văn 6, Tập I – Cánh Diều)
Câu 1 (0.5) Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích
Câu 2 (1.5 điểm) Để làm rõ cái hay của câu thơ “Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa”, tác giả đã tập
trung phân tích biện pháp nghệ thuật nào.? Có tác dụng gì?
Câu 3 ( 1.0 điểm) Xác định nội dung chính của đoạn trích
PHẦN II: TẬP LÀM VĂN ( 7,0 điểm)
Câu 1: (2,0 điểm):
Viết đoạn văn (Khoảng 5- 7 câu) thể hiện cảm nghĩ của em về nhà văn Nguyên Hồng, trong đó có sử dụng thành ngữ
Câu 2 (5,0 điểm):
Trang 9Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Kể về một kỉ niệm của bản thân
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3 Phần I: Đọc - hiểu (3.0 điểm)
Câu 1
Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích: Nghị luận
Câu 2
- Để làm rõ cái hay của câu thơ “Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa”, tác giả đã tập trung phân tích biện pháp nghệ thuật: Nhân hóa
- Tác dụng: đã khiến cho hình ảnh chiếc nón mê không chỉ trở nên chân thực, sinh động, mà còn như hiện
ra bóng dáng lam lũ, vất vả, nhọc nhằn, tảo tần suốt bốn mùa mưa nắng của mẹ
Câu 3
Xác định nội dung chính của đoạn trích: Phân tích vẻ đẹp của câu thơ “Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa”(Trích bài thơ À ơi tay mẹ - Bình Nguyên)
Phần II ( 7.0 điểm)
1 (2 điểm)
HS viết đoạn đảm bảo theo chuẩn kiế thức kĩ năng sau:
a Kĩ năng:
- Hình thức đoạn văn
- PTBĐ chính: Biểu cảm
- Đảm bảo từ 5-7 câu, đánh số câu
- Trình bày sạch đẹp, không mắc lỗi chính tả, lỗi diễn đạt
b Kiến thức:
* Mở đoạn (C1): Giới thiệu và nêu cảm nhận khái quát về nhà văn Nguyên Hồng
* Thân đoạn (C2-C6): Trình bày cảm nhận về tác giả Nguyên Hồng trên cơ sở nội dung các văn bản đã
học
+ Nguyên Hồng là người có tính nhạy cảm
+ Lí do Nguyên Hồng có tính nhạy cảm
Trang 10Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
+ Hoàn cảnh sống lam lũ của Nguyên Hồng -> tình thương yêu, cảm thông của Nguyên Hồng với người
lao động tạo nên “chất dân nghèo, chất lao động” rất riêng trong phong cách sống và sáng tác của ông
* Kết đoạn: Khẳng định tình cảm của mình với nhà văn Nguyên Hồng
- Sử dụng một thành ngữ, gạch chân
2
2.1 Yêu cầu chung
- Học sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng để kể lại truyện
- Đảm bảo thể thức văn bản, tính liên kết, diễn đạt trôi chảy, không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp
- Sử dụng ngôi kể thứ ba để kể chuyện
2.2 Yêu cầu cụ thể
a Đảm bảo về hình thức của bài văn tự sự
- Hình thức: đảm bảo 1 bài văn, viết đúng thể loại tự sự Bài văn đảm bảo 3 phần, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc; dùng từ, đặt câu tốt; đảm bảo sự liên kết
b Xác định đúng vấn đề
- Kể lại được các sự việc trong truyện theo thể loại Hồi kí hoặc Du kí)
c Yêu câù về nội dung: 4,0 đ
Mở bài:
- Dẫn dắt, giới thiệu kỉ niệm: kỉ niệm gì? gắn liền với ai? ở đâu?
- Nêu ấn tượng chung về kỉ niệm: nhớ mãi, không quên, …
* Thân bài: Kể chi tiết kỉ niệm
- Giới thiệu thời gian, địa điểm diễn ra câu chuyện, các nhân vật liên quan
- Kể lại diễn biến câu chuyện từ bắt đầu đến kết thúc, chú ý các sự kiện, hành động, ngôn ngữ,…đặc sắc, đáng nhớ
- Cảm xúc, suy nghĩ, tình cảm về kỉ niệm, điều đặc biệt khiến em nhớ hay vui, buồn, xúc động (đan xem
trong khi kể)
* Kết bài:
- Cảm nghĩ hoặc bài học rút ra từ kỉ niệm
- Mong ước từ kỉ niệm